Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4 - 5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4 - 5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc

1. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc thực sự đầu tư thời gian, tâm huyết vào công việc trang trí các góc chơi,sắp xếp các góc chơi hợp lý và làm đồ dùng, đồ chơi để bổ xung cho các góc thêm phong phú, tôi mong muốn trẻ được chơi, được trải nghiệm đóng vai thành các nhân vật trong khi chơi. Ngày nay công nghệ thông tin phát triển, các chương trình giải trí trên ti vi rất thu hút trẻ. Trẻ mong muốn được tham gia vào trong chương trình đó. Vì vậy ngay ngày đầu tiên được bố mẹ mang đến lớp trẻ được chơi được nhập vào các vai chơi và được bộc lộ cảm xúc của mình qua các vai chơi trẻ được làm bác thợ xây , bác sỹ , bác bán hàng , được đi chợ mua sắm những đồ dùng mà mình thích. 3. Đối tượng nghiên cứu: - Đối tượng: Trẻ trong độ tuổi 4-5 tuổi trong trường mầm non - Thời gian và phạm vi thực hiện: Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019 4. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp quan sát,phương pháp điều tra. - Trải nghiệm, thực hành. - Trò chuyện, trao đổi, đàm thoại với giáo viên, phụ huynh. - Xử lý số liệu bằng toán thống kê,phương pháp phân tích. 3
2. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lí luận Mỗi chúng ta đều biết rằng mục tiêu chung của giáo dục mầm non là phát triển tất cả khả năng của trẻ. Muốn vậy, phải hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách con người, làm tiền đề cho sự phát triển tốt hơn trong những giai đoạn tiếp theo. Vì thế giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tiếp tục tìm ra những phương pháp mới để giảng dạy trong đó có nhu cầu về vui chơi. Hoạt động góc cũng rất quan trọng và được phân bổ như một hoạt động chính trong ngày, thông qua giờ hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, tính quan sát, kỹ năng phân biệt, so sánh, nhằm giúp trẻ khắc sâu kiến thức, trẻ hiểu thêm về nội dung bài học, phát triển trí tuệ ở trẻ một cách toàn diện. Chơi hoạt động góc giúp trẻ từ chỗ không biết, chưa biết rõ đến nắm được mục đích của nội dung làm giàu vốn kinh nghiệm tăng thêm sự hiểu biết và phát triển tri thức cho trẻ. Hoạt động góc giúp trẻ phát triển sự giao lưu qua lời nói, làm giàu vốn từ cho trẻ. Chơi hoạt động góc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách cho trẻ, tình cảm của trẻ được hình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người, mối quan hệ giữa con người và lao động, giữa trẻ và gia đình, tình cảm đó được thể hiện một cách chân thành qua các trò chơi như: Gia đình, Bán hàng, Xây dựng, Bác sĩ Hoạt động góc còn giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, là trung tâm tập hợp trẻ cùng chơi với nhau theo nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong các nhóm chơi của trẻ. Thông qua giờ chơi còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, tính cương quyết, tinh thần phấn khởi, vui mừng. Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thần tốt cho sức khoẻ. Khi chơi trẻ được thực hiện vai chơi với những động tác tự nhiên với đồ dùng, đồ chơi và có ý thức giữ gìn đồ chơi ở các góc. Giờ chơi còn giúp trẻ nhận ra được cái đẹp cái xấu của nội dung trò chơi, giúp trẻ phát triển óc thầm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cái đẹp 2. Cơ sở thực tiễn: Trong quá trình theo dõi trẻ ở trường mầm non nơi tôi công tác, tôi đã nhận thấy rằng trong các giờ hoạt động góc của trẻ còn một số tồn tại đó là một số trẻ chưa tự xung phong nhận vai chơi của mình mà chờ cô chỉ định, trẻ chưa tự chọn góc chơi cho chính trẻ, đa số trẻ còn nhầm lẫn giữa góc chơi này với góc chơi kia, trẻ không hứng thú, khi chơi trẻ chưa có sự giao lưu và chưa có tinh thần đoàn kết giữa các góc chơi với nhau, một số trẻ chưa biết sử dụng đồ chơi đúng mục đích dẫn đến giờ hoạt động góc đạt tỷ lệ chưa cao. 4
3. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc Vì vậy tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động vui chơi để theo dõi và nắm bắt được những tâm tư suy nghĩ của trẻ. Quan tâm tới các cháu kỹ năng chơi còn yếu, phân bổ góc chơi, đồ dùng, đồ chơi ở các góc tách bạch, rõ ràng, giữa các góc chơi phải có sự liên kết. Theo dõi quá trình chơi của trẻ để ghi lại thật cụ thể những trẻ nào thích chơi ở những góc nào, với đồ chơi gì, trẻ nào không thích chơi, nguyên nhân vì sao? 3. Thuận lợi và khó khăn: a. Thuận lợi: - Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho hoạt động đầy đủ, phòng học có diện tích rộng rãi, thoải mái phục vụ cho giờ chơi, đặc biệt thoáng mát, có đủ ánh sáng. - Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của mình, sẵn sàng hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu cho việc làm đồ dùng càng thêm phong phú và đa dạng. - Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn sư phạm, làm nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo theo chủ đề phục vụ cho các góc chơi.. b. Khó khăn: - Thời gian dành cho việc làm đồ dùng ở các góc còn ít, hơn nữa đồ dùng hoạt động góc phải luôn thay đổi theo từng tháng, theo sự kiện, đồ dùng, đồ chơi phải đủ số lượng phục vụ cho hoạt động vui chơi của trẻ. - Số học sinh trong 1 lớp đông dẫn đến nhiều trẻ chơi trong một góc, điều đó làm cho việc bao quát hướng dẫn trẻ chơi chưa được tốt. - Nhiều trẻ con chưa mạnh dạn, nhút nhát, không đủ tự tin nói nên ý thích của mình, chưa hoa đồng được với tập thể. Là một giáo viên đứng lớp, bản thân tôi rất băn khoăn lo lắng và suy nghĩ. Và tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp dưới đây nhằm giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động góc có kết quả. 4. Các biện pháp thực hiện Đứng trước những thuận lợi và khó khăn trên kết hợp với quá trình điều tra thực tiễn tại lớp học, để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục trẻ nói chung và yêu cầu cần đạt của hoạt động góc cho trẻ nói riêng tôi đã đi vào khảo sát, nắm được mặt mạnh, mặt yếu và khă năng của từng trẻ. Tôi đã tiến hành thực hiện hàng loạt các biện pháp nâng cao hình thức tổ chức hoạt động góc nhằm 5
4. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc thu hút sự tập trung chú ý, rèn luyện kỹ năng chơi, khả năng giao tiếp, tăng khả năng nhận thức cho trẻ. - Biện pháp 1: Thiết kế môi trường hoạt động cho trẻ, trang trí các góc, làm nổi bật hình ảnh của các góc chơi. - Biện pháp 2: Chuẩn bị nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi ở các góc. - Biện pháp 3: Xây dựng nội dung chơi ở các góc - Biện pháp 4: Liên kết các góc chơi - Biện pháp 5: Phối kết hợp cùng phụ huynh 1/ Biện pháp 1: Thiết kế môi trường hoạt động cho trẻ, trang trí các góc, làm nổi bật hình ảnh của các góc chơi. a. Thiết kế môi trường hoạt động Tôi chia diện tích phòng học thành các góc, các khu vực chơi khác nhau: - Bố trí góc chơi yên tĩnh (tạo hình, sách..) xa các góc ồn ào ( xây dựng, gia đình, bán hàng..) - Có góc cố định (góc tạo hình, gia đình, sách ), có góc di động hoặc thay đổi tuỳ theo chủ đề chính của lớp trong thời gian đó - Có ranh giới riêng giữa các góc (sử dụng hàng rào tự tạo, các giá, tủ để ngăn cách) - Có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển - Bố trí bàn ghế......... phù hợp với từng góc - Đồ chơi, học liệu để mở, vừa tầm với của trẻ - Đặt tên góc dễ hiểu đối với trẻ - Sau mỗi chủ đề tôi thường thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ b. Trang trí các góc: Ở mỗi góc chơi tôi đều trang trí hình ảnh tượng trưng bắt mắt để cho trẻ nhìn thấy là biết ngay đó là góc chơi nào. Đồng thời tôi cũng tạo ra những khoảng mở để trẻ được hoạt động tích cực và chủ động ở từng góc. Dưới đây là một số hình ảnh trang trí ở các góc mà tôi đã trang trí: * Ví dụ : Góc học tập Để làm cho góc học tập thực sự hấp dẫn và lôi cuốn trẻ, cần sử dụng các gam màu sáng để trang trí góc: phía trên tôi đề tuýp chữ “Bé vui học toán”, ở trên mảng tường tôi trang trí một khung cảnh có màu sắc hấp dẫn với trẻ. Phía dưới tôi tạo góc mở để trẻ hoạt động bằng các nguyên vật liệu do cô và trẻ 6
5. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc cùng làm về các con vật, phương tiện hay đồ dung theo các chủ đề khác nhau được xếp lần lượt để trẻ tiện lấy ra xem Ngoài ra tôi còn làm rất nhiều đồ dung đồ chơi hay sưu tầm những tờ lịch cũ để trẻ cắt những chữ số, từu những tấm bìa các tong tôi đã cắt ra thành những hình học quen thuộc đối với trẻ. Từ những hình học đơn giản đó đã kích thích trí tưởng tượng và tư duy sáng tạo ở trẻ. Với những que kem và màu nước tôi đã vẽ lên những hình ảnh và dưới mỗi que kem tôi lại viết một chữ cái. Sau khi trẻ đã lắp ghép hoàn thiện thì dưới hình ảnh đó sẽ có một từ ý nghĩa. Trẻ chơi xếp số góc học tập 7
6. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc Sản phẩm của trẻ sau khi chơi đã hoàn thành Trẻ rất hứng thú khi được tham gia tại góc học tập * Ví dụ: Góc nấu ăn - Trong góc nấu ăn cô cần trang trí các hình ảnh gần gũi đối với trẻ tạo cảm giác cho trẻ khi chơi ở góc như ở nhà của mình. - Trên mảng tường chính của góc tôi trang trí hình ảnh gia đình cùng quay quần bên bàn ăn rất thân mật và ấm cúng. Phía bên phải là bảng hướng 8
7. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc dẫn quy trình nấu món ăn hoặc cách pha chế đồ uống đơn giản để trẻ thực hiện. Bảng hướng dẫn món ăn này sẽ được thay đổi món liên tục để trẻ hứng thú. Phía bên trái bảng “Món ăn bé thích”, với các hình ảnh các món ăn khác nhau để cho trẻ chọn món ăn mình thích gắn lên bảng trong mỗi lần chơi. - Tôi cũng chuẩn bị rất nhiều các đồ dùng mở để trẻ chơi là các món ăn quen thuộc đối trẻ hàng ngày như: Xúc xích, nem chua, đậu rán, cá, thịt xiên, rau các loại, tôm, cua, thịt kho tàu. * Ví dụ: Góc xây dựng + Tôi chuẩn bị rất nhiều các nguyên vật liệu khác nhau như gạch, khối gỗ, hộp sữa, khối nhựa, bộ lắp ghép, sỏi để phát triển trí tưởng tượng, sự sáng tạo của trẻ. + Tôi cũng chuẩn bị các đồ như: Thảm cỏ, len, vải vụn, cây hoa các loại làm từ thìa sữa chua, cây xanh, cây ăn quả được làm từ dạ màu, con vật, hạt gấc để trẻ xếp làm đường đi 9
8. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc => Tóm lại: Qua việc trang trí góc chơi nổi bật hấp dẫn, phù hợp đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 4 – 5 tuổi, Tôi thấy trẻ trong lớp rất thích mỗi khi tới lớp, đến giờ chơi trẻ đã mạnh dạn tự mình nêu nên ý kiến khi muốn chơi ở góc nào, không cần cô phải chỉ dẫn hay áp đặt như trước nữa. 2/ Biện pháp 2: Chuẩn bị nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi ở các góc. Muốn cho trẻ hoạt động tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc, một cách rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi. Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn, tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có ở địa phương như: Thùng catton xốp, đĩa video cũ, giấy báo có trang bìa quảng cáo, lịch, chai nhựa, vỏ hộp sữa chua, hộp đựng cơm, vải vụn, vỏ trai, ống chỉ, tăm tre, khối gỗ tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn không gây thương tích cho trẻ, không độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Đồ chơi là phương tiện phục vụ cho góc hoạt động có một ý nghĩa cực kỳ quan trọng. đồ chơi là niềm vui của trẻ, là nguồn gốc của sự phát triển. Đồ chơi giúp trẻ nảy sinh dự định chơi.. Muốn cho trẻ hoạt động tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc, không lên một cách chung chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi. Kế hoạch tôi rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ dùng nào có thể mua sắm, đồ dùng nào cần làm, bổ sung từ từ theo từng chủ đề. Tận dụng các nguyên vật liệu để làm đồ chơi cho trẻ. Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có ở địa 10
9. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc phương như: Thùng catton xốp, đĩa video cũ, giấy báo có trang bìa quảng cáo, chai nhựa, vỏ hộp sữa chua, hộp đựng cơm, vải vụn, chuổi hạt, vỏ ốc, vỏ ngao, vỏ điệp, ống chỉ, tăm tre, khối gỗ, tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về tính mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Từ những nguyên vật liệu trên tôi làm ra rất nhiều đồ chơi ở các góc cho trẻ. * Ví dụ: Chủ đề “Bản thân bé và gia đình” Tôi xác định có những góc chơi nào? Ở mỗi góc chơi cần những đồ dùng gì? Để sưu tầm nguyên vật liệu.Tôi xây dựng kế hoạch cụ thể như sau: Góc chơi Đồ dùng Nguyên liệu - Hàng rào, Cây xanh, cây - Thùng cát tông, que Xây dựng hoa, Con vật, nhà . kem, vỏ hộp sữa bột, hạt gấc, sỏi,vỏ hộp bánh - Các món ăn “ Rau đậu, - Xốp bọt biển, vỏ chai Nấu ăn, bán hàng thịt tôm, bim, máy xay dầu gội đầu, vỏ thạch, sinh tố, quần áo, quạt vỏ sữa chua,vỏ sữa su su, xốp màu, dạ màu . Âm nhạc - Đàn đồ chơi, mõ, phách, - Bìa lịch cũ, lon bia, trống, mũ múa vỏ hộp sữa, phách tre Văn học - Rối tay, rối dẹt, sách - Vải vụn, que tre, bìa truyện lịch, lõi giấy vệ sinh, cốc giấy - Đồ dùng học tâp, số, - Xốp, bìa, hình khối Toán hình khối, bút chì, bút màu từ các vỏ hộp bán, lich giấy A4 cũ Tạo hình - Kéo, giấy màu, bút màu, - Vải vun, giấy một đất nặn mặt, lá chuối, họa báo Sau khi lên kế hoạch cụ thể cho từng góc chơi của chủ đề, tôi lên danh sách các nguyên vật liệu cần dùng và đánh máy gửi thông báo tới từng phụ huynh học sinh để nhờ phụ huynh sưa tầm giúp cô các nguyên liệu phế thải có ở nhà mang ủng hộ lớp làm đồ dùng đồ chơi phục vụ giờ chơi cho trẻ. 11
10. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc Qua việc làm như vậy tôi đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ các bậc phụ huynh và lớp có rất nhiều các nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ các góc chơi. - Ví dụ: Ở góc bán hàng Tôi tận dụng những miếng xốp cũ, cắt nhỏ hướng dẫn trẻ xâu vào que tạo thành món thịt xiên. Hay cùng trẻ cắt miếng bọt biển sau đó cắt đề can vàng dán lên làm món đậu rán .Ngoài ra, tôi còn cho trẻ cắt vụn những mảnh xốp có màu khác nhau, sau đó dùng túi bóng kính cắt hình chữ nhật để trẻ học gói nem khi chơi - Ví dụ:Ở góc tạo hình + Tôi dùng hộp nhựa đựng cháo dinh dưỡng và vỏ hộp sữa chua, hướng dẫn trẻ gắn vào nhau rồi trang trí làm thành máy xay sinh tố để trẻ chơi ở góc nấu ăn, hay vỏ hộp sữa su su gắn làm thân cái quạt bàn sau đó cắt xốp trang trí cánh quạt, mút xốp làm thành que kem, đèn ngủ Nhạc cụ do cô và trẻ làm từ lon sữa và hộp sữa 12
11. Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi hứng thú tham gia hoạt động góc - Ví dụ: Góc âm nhạc:Với một ngôi trường mới khang trang có các phòng chức năng với nhiều nhạc cụ âm nhạc giúp trẻ có được tính tự tin khi biểu diễn. Bên cạnh đó tôi tận dụng các lon sữa bò, hộp sữa bột... để làm thành các nhạc cụ âm nhạc sinh động và đẹp mắt. Trẻ vừa có thể sử dụng chơi ở góc lại vừa sử dụng trong tiết học. Chủ đề “Phương tiện và luật an toàn giao thông” Cũng từ những nguyên vật liệu đó, tôi còn hướng dẫn trẻ sử dụng trong giờ hoạt động góc và cùng cô làm ra nhiều sản phẩm như: Vỏ hộp sữa và dây kẽm xù cắt gắn tạo thành cột đèn hay từ que kem tôi hướng dẫn trẻ cùng cô ghép thành vạch kẻ dành cho người đi bộ qua đường, lon bia, vỏ sữa su su, xốp trải nền cũ cắt ra gắn thành các loại phương tiện giao thông. Đặc biệt việc chuẩn bị đồ dùng cần phải phù hợp với nội dung chủ đề. 3/ Biện pháp 3: Xây dựng nội dung chơi ở các góc Muốn cho trẻ thực hiện hoạt động vui chơi ở các góc một cách rõ ràng, cụ thể và mang tính chặt chẽ thì một việc rất quan trọng đó là: Chọn nội dung chơi ở các góc, nhu cầu sử dụng đồ chơi của trẻ như thế nào hoặc góc chơi này nó liên kết với góc chơi kia bằng cách nào thông qua việc sử dụng đồ chơi như thế nào để phát triển nội dung chơi? Vì vậy, muốn trẻ chơi tốt thì tôi cũng cần phải hiểu được ý nghĩa của từng trò chơi để chuẩn bị đồ chơi cho phù hợp. Nắm được khả năng trẻ ở lớp mình và những kiến thức, kỹ năng gì cần được phát triển cho trẻ. Muốn cho trẻ thực hiện hoạt động vui chơi ở các góc một cách rõ ràng, cụ thể và mang tính 13