Đề cương SKKN Một số biện pháp xây dựng ý thức tham gia giao thông cho các em Lớp 2 qua dạy học trực tuyến môn TNXH, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

Nội dung tài liệu: Đề cương SKKN Một số biện pháp xây dựng ý thức tham gia giao thông cho các em Lớp 2 qua dạy học trực tuyến môn TNXH, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

1. thông. Nhưng nhiều người lại không có ý thức chấp hành nghiêm chỉnh, đặc biệt là đối tượng học sinh. Những hành vi vi phạm luật giao thông có thể thấy nhiều nhất là: người điều khiển xe đạp, xe máy không đội mũ bảo hiểm; vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, phóng nhanh vượt ẩu Các hành vi trên đã để lại những hậu quả nghiêm trọng, có thể là đến tính mạng của con người. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến thực trạng trên chính là do ý thức của mỗi người. Chính vì vậy theo tôi bản thân gia đình, nhà trường cần giáo dục mỗi người từ khi còn nhỏ. Cha mẹ hãy thường xuyên trò chuyện với con cái để khuyên bảo nhắc nhở các em việc thực hiện tốt quy định. Nhà trường thường xuyên tổ chức những buổi tập huấn về an toàn giao thông đường bộ cho học sinh. Còn xã hội cần tích cực tuyên truyền tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về an toàn giao thông. Đối với lực lượng cảnh sát an ninh cần nghiêm khắc xử lí cách hành vi không chấp hành để có tính răn đe, giáo dục. Bản thân tôi là một giáo viên cũng cần phải ý thức chấp hành nghiêm chỉnh quy định. Chỉ có giữ gìn được an toàn giao thông mới có thể xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn. Chương trình An toàn giao thông trong chương trình 2006 và chương trình 2018 đều được đưa vào dạy ở môn Tự nhiên – Xã hội lớp 2. Tuy nhiên ở hai chương trình thì thời lượng và nội dung có sự khác nhau như sau: Tiêu chí Chương trình TNXH 2006 Chương trình TNXH 2018 Phát triển phẩm chất năng lực Mục tiêu Theo chuẩn kiến thức kĩ năng cho người học - Chủ đề Xã hội: - Chủ đề Cộng đồng địa phương + Bài: Đường giao thông Nội dung + Bài: Hoạt động giao thông +Bài: An toàn khi đi các phương +Bài: Cùng tham gia giao thông. tiện giao thông Thời lượng - Thời lượng 2 tiết - Thời lượng học 4 tiết Một vài điểm mới ở chương trình 2018 về An toàn giao thông: Mỗi bài học đều hướng đến việc tích hợp những vẫn đề an toàn giao thông cấp thiết của xã hội. Trong phần nội dung chính của bài thường có những nhóm hoạt động sau: Hoạt động Gắn kết dẫn vào bài học được thể hiện bằng bài hát, trò chơi, Hoạt động Khám phá kiến thức mới và hình thành kĩ năng thông qua Quan sát, Trả lời câu hỏi, Thảo luận, Hoạt động thực hành và vận dụng kiến thức thông qua xử lí tình huống; Chia sẻ với các bạn và người thân, 3
2. Hoạt động đánh giá được thể hiện trong toàn bộ tiến trình của bài học thông qua các câu hỏi và bài tập từ bước gắn kết, khám phá kiến thức mới, luyện tập, thực hành và củng cố mà không tạo thành một mục riêng trong sách giáo khoa. Kết thúc mỗi phần hoặc cả bài học được chốt lại bằng kiến thức cốt lõi cần nhớ và (hoặc) lời hướng dẫn và nhắc nhở của ông mặt trời được rút ra từ bài học, góp phần phát triển phẩm chất của học sinh. II. Cơ sở thực tế: An toàn giao thông đã luôn được các cấp chuyên môn chú trọng. Bên cạnh việc giảng dạy chương trình An toàn giao thông từ lớp 1 đến lớp 5 (chương trình 2006), nội dung này được lựa chọn dạy thành chủ điểm hoặc lồng ghép trong các môn học. Trong chỉ tiêu và giải pháp đầu năm của mỗi nhà trường đều đưa nội dung này vào và đều được thông qua trong Hội nghị công chức – viên chức đầu năm học. An toàn giao thông được các nhà trường tổ chức thành các chuyên đề Ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, hiện nay vấn đề này vẫn chưa được phụ huynh quan tâm đúng mức. Chính vì vậy, những kiến thức, hành vi mà giáo viên giảng dạy thường dừng lại trong cổng trường, chưa được áp dụng nhiều vào thực tế. Nguyên nhân chính là do phụ huynh còn nặng về kiến thức, muốn đầu tư cho con em học những môn khác để thi vào các trường chất lượng cao như Đặng Thai Mai. Đối với dạy học trực tuyến, Tự nhiên – Xã hội, mà đặc biệt vấn đề An toàn giao thông lại không được giáo viên chú ý đúng mức, khiến các em có những bỡ ngỡ khi trở lại trường học sau thời gian nghỉ dịch. III. NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI Đề tài đã đề cập tới vấn đề cả xã hội quan tâm. Đề tài nêu được những phương pháp, hình thức dạy học mang tính thực tiễn nhằm hình thành năng lực của học sinh khi tham gia giao thông. Đề tài đề cập đến sự linh hoạt trong việc thực hiện bộ sách Kết nối tri thức vào cuộc sống, phần An toàn giao thông, đem lại hiệu quả giáo dục. III. Một số biện pháp xây dựng ý thức tham gia giao thông cho học sinh lớp 2 qua dạy học trực tuyến Môn tự nhiên – Xã hội, bộ Kết nối tri thức và cuộc sống. Biện pháp 1: Giáo dục ý thức tham gia giao với hệ thống các biển báo, các quy định về an toàn giao thông. Ở lớp 1 các em đã được làm quen với các biển báo như: Biển báo dành cho người đi bộ, biển báo cấm người đi bộ, biển bóa cấm đi ngược chiều, biển cảnh 4
3. báo đá lở, biển cảnh báo sắp đến bến phà, biển cảnh báo phái trước có trẻ em và biển chỉ dẫn vị trí người đi bộ sang đường. Lên lớp 2, các em được tìm hiểu các biển báo như: Cấm xe đạp, cấm xe ô tô, công trường đang thi công, giao nhau với đường sắt có rào chắn, cầu vượt qua đường dành cho người đi bộ, nơi đỗ xe dành cho người tàn tật. Tôi đã giúp các em hiểu ý nghĩa của các biển báo bằng cách cho các em xem hình ảnh các biển báo và nêu rõ ý nghĩa của từng biển báo. Khám phá các biển báo qua các tình huống giả định và các tình huống có sẵn trong sách giáo khoa. Khi tham gia học trực tuyến để học sinh ghi nhớ các biển báo tôi đã cho học sinh vào các nhóm trong Zoom để các em cùng nhau thảo luận và ôn lại các biển báo vừa được học sau đó cùng nhau chia sẻ trước lớp. Tôi đã đưa ra các tình huống để các em xử lý bằng việc thực hành giơ biển báo. - Để giúp các em biết tham gia giao thông đúng quy định, tránh những rủi ro trong cuộc sống hằng ngày thì việc đầu tiên tôi cần làm là giúp các em tiếp cận với những qui định khi tham gia giao thông đường bộ. - Sử dụng một số biển báo giao thông đường bộ quan trọng tại nơi học sinh sống để biết và tham gia đúng hoặc báo với người thân như khi gặp biển báo giao nhau với đường ưu tiên thì chúng ta phải quan sát kĩ và nhường đường cho người đi trên đường ưu tiên(Hình số 1). Hoặc khi gặp biển báo đi vòng xuyến thì cần tuân thủ đi vòng, tránh đi tắt sẽ gây tai nạn giao thông (Hình 2), hoặc tuân thủ quy định khi gặp các biển báo khác. Một số quy định khi tham gia giao thông đường làng, đường hẻm: Ở đường hẻm, đường làng thì không có biển báo, đường hẹp lại quanh co, khuất tầm nhìn thì việc không tuân thủ khi tham gia giao thông là hết sức nguy hiểm. Chính vì vậy tôi sự dụng thêm một số bức tranh để các em quan sát và hiểu được khi đi trên nhưng con đường đó cần phải đi sát lề đường bên phải và cần quan sát kĩ phía trước, hai bên có đường giao nhau, Biện pháp 2: Giáo dục ý thức tham gia giao thông qua trò chơi trực tuyến Đối với các em học sinh lớp 2 là lứa tuổi hồn nhiên và ngây thơ, việc tham gia học tập nói chung và môn Tự nhiên xã hội nói riêng, các em chưa có ý thức về học tập mà chủ yếu là học theo bản năng tự nhiên dưới sự giảng dạy của giáo viên. 5
4. Chính vì vậy mà ý thức tập trung của các em sẽ không bền vững và thường mất tập trung sau 20 phút học. Do đó nếu giáo viên không có kinh nghiệm hoặc chưa hiểu hết tâm sinh lí lứa tuổi các em thì sẽ không có hiệu quả bài học vào thời gian cuối tiết. Nhận thức được vấn đề trên nên trong quá trình giảng dạy nói chung tôi thường thay đổi các phương pháp dạy học mỗi khi thấy các em có dấu hiệu mất tập trung, nói chuyện hoặc làm việc riêng vào khoảng thời gian cuối tiết học thì tôi thay đỏi bằng hình thức trò chơi để giúp các em lấy lại tinh thần để học tiếp. Và trò chơi này cũng được tôi sử dụng lồng ghép trong tiết học Tự nhiên xã hội. Trò chơi: Vòng quay may mắn: Tác dụng: Kết hợp với kĩ thuật 1 phút tôi cho học sinh trình bày về ý nghĩa của các biển báo. Cách chơi : Học sinh sẽ tham gia quay vòng quay may mắn. Vòng quay dừng ở ô nào thì biển báo ở ô đó hiện ra và học sinh được suy nghĩ 10 giây rồi nêu về biển báo đó. Trò chơi: Nhìn động tác đoán biển báo. Tác dụng: Học sinh ghi nhớ được các biển báo thông qua các động tác thể hiện biển báo đó. Cách chơi: Giáo viên dùng tay vẽ từng biển báo đã học vào không trung rồi học sinh sẽ tham gia đoán xem đó là biển báo gì. Trò chơi: Ai nhanh ai đúng: Tác dụng: Giúp học sinh ghi nhớ nhanh các biển báo đã học. Cách chơi: Học sinh sẽ tham gia trả lời các câu hỏi trắc nghiệm về biển báo ở trên Quizizz. Biện pháp 3: Giáo dục ý thức tham gia giao thông qua lồng ghép với các môn học khác Việc giáo dục các em về ý thức tham gia giao thông an toàn là hết sức quan trọng và cần thiết nên tôi không chỉ thực hiện ở môn Tự nhiên xã hội mà tôi lòng ghép vào nhiều môn học khác. Với mục đích từng bước hình thành và rèn luyện kĩ năng năng nhận biết về các biển báo, điểm giao thông, để khi không có người lớn đi kèm, các em có thể tự mình tham gia giao thông an toàn. Lồng ghép với môn Tiếng Việt ở bài 33: Con đường của bé. Được dạy lồng ghép ở hoạt động 3 đọc hiểu. Lồng ghép với Mĩ thuật ở chủ đề: Đường đến trường. Bài 1: Phương tiện giao thông. Lồng ghép với Hoạt động trải nghiệm ở bài 17: Hành trang lên đường. Được lồng ghép trong hoạt động chia sẻ. Biện pháp 4: Động viên học sinh tham gia cuộc thi Tìm hiểu An toàn giao thông Theo công văn Số: 4729/BGDĐT-GDTH V/v triển khai chương trình giáo dục “An toàn giao thông cho nụ cười trẻ thơ” năm học 2021-2022 6
5. Thời gian: Từ ngày 01/12/2022 đến 31/12/2021: Trường triển khai và hướng dẫn, phát động học sinh làm bài viết tham gia Giao lưu tìm hiểu về “An toàn giao thông cho nụ cười trẻ thơ” và tổng hợp bài tại Sở GDĐT. Việc giáo dục các em ý thức tham gia giao thông kết hợp với gia đình là một việc đặc biệt quan trọng, bởi các em tham gia giao thông ở nhà nhiều hơn, quá trình tham gia giao thông của các em có bố mẹ hoặc không có bố mẹ cũng nhiều hơn và ngoài tầm quản lí của giáo viên. Do đó tôi rất qua tâm đến vấn đề này mỗi khi các em không học ở trường. PHẦN III : KẾT LUẬN Các em có ý thức chấp hành an toàn giao thông tốt hơn. Phụ huynh và học sinh thấy được sự cần thiết của việc hiểu Luật giao thông, các em đã tích cực học tập và tìm hiểu kiến thức về an toàn giao thông thông qua các tiết học và các tiết hoạt động ngoại khóa. Các em tham gia tuyên truyền về an toàn giao thông với các bạn cũng như với gia đình. Biện pháp này đã được tôi và tổ chuyên môn thực hiện và đem lại hiệu quả. Tuy nhiên, các biện pháp chưa thể khắc phục hết những khó khăn hiện nay. Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn bè đồng nghiệp để biện pháp hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Vinh, tháng 12 năm 2021 7