Tóm tắt Sáng kiến Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn âm nhạc cho trẻ 5 đến 6 tuổi

Nội dung tài liệu: Tóm tắt Sáng kiến Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn âm nhạc cho trẻ 5 đến 6 tuổi

1. 3 tuổi” mong rằng những kinh nghiệm nhỏ này có thể được vận dụng hiệu quả vào các tiết dạy của các đồng chí. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài a. Mục tiêu của đề tài Mục tiêu của đề tài làm nhằm giúp trẻ hứng thú và học tốt môn làm quen âm nhạc ở lứa tuổi 5 - 6 tuổi và tìm ra những biện pháp phù hợp với trẻ, với yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ, phát huy tính tích cực, sáng tạo, năng lực cảm nhận nghệ thuật âm nhạc của trẻ, giáo dục trẻ phát triển toàn diện. Trong trường mầm non khả năng biểu diễn âm nhạc của trẻ chiếm tỉ lệ rất thấp,mục tiêu môn âm nhạc nhằm cung cấp cho trẻ những kiến thức, kĩ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và năng lực của trẻ, giúp trẻ phát tiển một cách toàn diện, tự nhiên và cân bằng về trí tuệ, sáng tạo và cảm xúc thẩm mỹ. + Kiến thức: Dạy học âm nhạc nhằm phát tiển nhận thức và các năng lực âm nhạc của trẻ,tạo cho các cháu có một kiến thức sơ dẳng về âm nhạc và góp phần giáo dục toàn diện cho trẻ. + Kĩ năng: Luyện tập kĩ năng hát đúng giai điệu,lời ca và bước đầu tập hát diễn cảm. Luyện tập kĩ năng nghe và cảm nhận âm nhạc. Luyện tập một số kĩ năng khác như gõ đệm, đánh nhịp,vận động theo nhạc... + Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm trong sáng, lòng yêu âm nhạc nhằm phát triển hài hòa nhân cách. Thông qua các hoạt động âm nhạc làm cho đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh và đem đến cho trẻ niềm vui, tinh thần lạc quan, sự mạnh dạn, tự tin và các giá trị khác...Khuyến khích trẻ tham gia nhiệt tình các hoạt động âm nhạc trong và ngoài trường học. Khảo sát việc thực hiện giáo dục âm nhạc ở trường Mầm non và hiện trạng đang còn tồn tại, từ đó tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc nhằm mục đích khơi gợi và bồi dưỡng ở trẻ một tâm hồn tươi sáng từ đó tạo sự tin tưởng yên tâm của phụ huynh, của xã hội. Với chương trình đổi mới hiện nay âm nhạc được thu gọn vào một tiết được thể hiện qua các hoạt động: Hát, vận động theo nhạc, nghe hát và biểu diễn văn nghệ theo chủ điểm. Do đó yêu cầu trẻ phải thuộc bài hát, biết thể hiện các vận động âm nhạc, biết chơi các trò chơi âm nhạc, biết biểu diễn các bài hát một cách diễn cảm. Ngoài ra trẻ còn biết thể hiện một số bài hát ngoài chương trình có liên quan đến nội dung chủ điểm bài học. Xuất phát từ nhiệm vụ nêu trên và để đáp ứng yêu cầu của bộ môn, làm cách nào để giúp trẻ tham gia hứng thú, tích cực và sáng tạo trong hoạt động âm nhạc. Bản thân tôi luôn tìm tòi học hỏi nghiên cứu và tìm ra những biện pháp tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng của bộ môn này và để phát triển năng khiếu âm nhạc cho các cháu. b. Nhiệm vụ của đề tài Chúng ta đã biết, ở mọi thời đại, giáo dục chiếm một vị trí rất quan trọng. Cùng với một số ngành khác, giáo dục góp phần nâng cao nhận thức và đời sống
2. 4 xã hội của con người. Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn, giáo dục lại được tổ chức theo những cách thức khác nhau. Do đặc điểm lứa tuổi, việc giáo dục cho trẻ mầm non được triển khai theo phương châm “Chơi mà học”. Và giáo dục âm nhạc cho lứa tuổi này góp phần không nhỏ vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ. Nhiệm vụ chính của đề tài là nghiên cứu, tìm ra nhiều biện pháp khác nhau phù hợp với từng chủ đề, chủ điểm để dạy trẻ, giúp trẻ hứng thú trong tiết học, phát triển năng khiếu âm nhạc Xuất phát từ nhiệm vụ nêu trên và để đáp ứng yêu cầu của bộ môn, làm cách nào để giúp trẻ tham gia hứng thú, tích cực và sáng tạo trong hoạt động âm nhạc. Bản thân tôi luôn tìm tòi học hỏi nghiên cứu và tìm ra những biện pháp tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng của bộ môn này và để phát triển năng khiếu âm nhạc cho các cháu. 3. Đối tượng nghiên cứu Bản thân tôi là giáo viên mầm non, đối tượng nghiên cứu là hoạt động âm nhạc trẻ mầm non 5-6 tuổi ở trường Mẫu giáo Hoa Mai. Vì để thuận tiện cho việc nghiên cứu nên tôi đã chọn trẻ ở lớp lá 2 do tôi chủ nhiệm. 4. Giới hạn của đề tài Đề tài được thực hiện từ tháng 9/2022 đến cuối tháng 02/2023. 5. Phương pháp nghiên cứu. Để kết quả nghiên cứu mang lại hiệu quả cao tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu: - Đọc và nghiên cứu “Hướng dẩn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non” (Mẫu giáo lớn) của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam. - Dự các chuyên đề của phòng Giáo dục và Đào tạo, nhà trường tổ chức. - Quan sát trẻ trong tiết học làm quen Âm nhạc, góc học tập, các hoạt động khác. - Trò chuyện với trẻ. - Phương pháp thực hành luyện tập - Phương pháp trực quan dùng lời, giảng giải, - Phương pháp trò chơi.... - Tổng hợp, đánh giá quá trình phát triển của trẻ trong tiết học làm quen Âm nhạc.
3. 5 II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận Âm nhạc là môn nghệ thuật nó gắn bó với mọi người và là nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống xã hội, nó là cơ sở giúp trẻ phát triển toàn diện : biết yêu cái đẹp, có lòng yêu người và là nền tảng cho sự phát triển nhân cách, phát triển năng lực thẩm mỹ, trí tuệ, đạo đức, thể chất của trẻ. Bác Hồ có nói : “ Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” thật đúng như vậy, trẻ em hôm nay là nền tảng vững chắc cho thế giới ngày mai, giáo dục lứa tuổi mầm non là nền tảng vững chắc cho thế hệ mai sau. Vì thế giáo dục mẫu giáo đóng vai trò quan trọng trong xã hội, tương lai các em có tươi sáng hay không? giúp ích cho xã hội hay không? Thì chúng ta cần phải nắm bắt được những điều cần truyền đạt cho trẻ. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển nên tăng trí thông minh sau này và đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non, âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất. Vì thông qua môn âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, thông minh, qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vân động cơ thể, sự nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác. Ngoài ra, âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe và cảm xúc cho trẻ. Âm nhạc và vận động sáng tạo khi được giáo viên Mầm non sử dụng một cách có có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ hỗ trợ trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hưng phấn, vui tươi. Giáo viên có thể chơi organ hay bật nhạc không lời êm dịu, làm nhạc nền trong khi đang diễn ra các hoạt động khác của trẻ (giờ ăn, chơi ở các góc chơi, chơi ngoài trời,.). Ca hát và nghe nhạc giúp trẻ duy trì tập trung, phấn khởi trong khi hoạt động. Trẻ mẫu giao thích hát theo lời bài hát, hay đung đưa người theo tiếng nhạc với những giai điệu vui tươi, nhộn nhịp. Ngoài ra, giáo viên Mầm non sử dụng âm nhạc để ổn định lớp, chuyển tiếp các phần trong giờ học hoặc chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác để tạo sự hứng thú, thư giãn, gây sự chú ý cho trẻ. “Giáo dục âm nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp Mầm non.Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp quản lý, trong những năm qua, bản thân tơi đã và đang cố gắng tìm những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo dục âm nhạc. Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn được thực hiện phù hợp với chế độ sinh hoạt ở trường của trẻ như: Giáo dục âm nhạc được tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình, làm quen với tóan, thể dục buổi sang,...Nhờ đó mà cuộc sống của trẻ thêm vui vẻ, hồn nhiên. Vì vậy, muốn dạy có hiệu quả chúng ta không chỉ nắm vững nội dung, phương pháp, vận dụng sáng tạo phù hợp với hòan cảnh, điều kiện của đơn vị mình mà phải nắm vững mọi hoạt động một cách cụ thể.
4. 6 Qua quá trình dạy trẻ tôi thấy đa số trẻ chỉ biết hát nhưng chưa hát đúng nhạc đúng nhịp, do dó tôi luôn tìm tòi suy nghi và trăn trở mình phải làm gì để giúp trẻ có kết quả cao. Sở dĩ tôi quyết định chọn bài “sáng kiến kinh nghiệm” môn giáo dục âm nhạc, bởi vì theo tôi âm nhạc là môn nghệ thuật được nhiều người yêu thích, âm nhạc và tuổi trẻ luôn luôn song hành cùng thời gian. Ở trường mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ. Do vậy, giáo dục âm nhạc là môn học rất quan trọng trong nhà trường, ngay từ đầu hình thành cho trẻ tình yêu quê hương, đất nước, yêu ông bà, cha mẹ, cô giáo, bạn bè, và những người xung quanh, yêu cảnh đẹp ở xung quanh trẻ.Với chương trình đổi mới âm nhạc được thu gọn vào một tiết đòi hỏi trẻ phải biết thể hiện các bài hát, các bài vận động có kỹ năng trong quá trình giảng dạy các cháu lớp mình khi thực hiện bộ môn này. Thực hiện đổi mới hình thức chăm sóc giáo dục trẻ cần đảm bảo linh hoạt, sáng tạo phù hợp với đặc điểm phát triển tâm sinh lí của trẻ. Chính vì vậy giáo dục mầm non trong những năm gần đây đã có những đổi mới không ngừng về hình thức giáo dục trẻ. Sự phát triển khả năng âm nhạc sẽ đạt được tiến bộ nếu lựa chọn nội dung chương trình, phương pháp,hình thức tổ chức phù hợp với trẻ như nhà văn M.Goocki đã nhận xét: “Âm nhạc tác động một cách kì diệu đến tận đáy lòng nó khám phá ra cái phẩm chất cao nhất của con người, chính vì vậy người lớn cần quan tâm đặc biệt đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm càng tốt”.. 2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu - Năm học 2022 - 2023 tôi được Ban giám hiệu nhà trường giao cho nhiệm vụ chủ nhiệm lớp lá 2 với số lượng trẻ là 32 cháu. Trong đó nam 13 cháu, nữ 19 cháu với tình hình hiện tại của lớp, tôi nhận thấy một số điểm thuận lợi và khó khăn như sau: Thuận lợi: - Bản thân tôi là giáo viên có trình độ trên chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu nghề mến trẻ. Có khả năng hát diễn cảm cho trẻ nghe và biết hướng dẫn trẻ hát và vận động hứng thú và có hiệu quả, tạo được môi trường hoạt động ở lớp tương đối phong phú và sôi nổi.. - Được sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu nhà trường, đầu tư về cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi dạy học tương đối đầy đủ và lớp tôi được chọn làm điểm khối. - Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các đợt lên chuyên đề,dự giờ đồng nghiệp... - Được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh. Khó khăn: - Đa số là trẻ mới đi học, chưa có nề nếp học tập, cũng như kiến thức của trẻ còn hạn chế nên còn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ hát và vận động.
5. 7 - Tất cả trẻ trong lớp là người dân tộc kính, chiếm tỷ lệ 100%, hạn chế về cách phát âm tiếng Việt, đa số trẻ sử dụng tiếng mẹ đẻ để giao tiếp. - Đồ dùng trực quan còn ít, chưa đa dạng, phong phú, thẩm mỹ chưa đạt, giá trị sử dụng chưa cao, đặc biệt là đồ dùng cho trẻ hoạt động còn rất ít. - Phụ huynh phần lớn là lao động nghèo nên rất khó khăn trong việc hỗ trợ đóng góp kinh phí để tạo góc hoạt động hát và vận động, giáo viên chưa đầu tư sưu tầm được các bài hát ngoài chương trình. Điều đó dẫn đến thực trạng: * Số liệu đều tra trước khi thực hiện đề tài( 32 trẻ) STT Mức độ nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ lượng % lượng % 1. 1 5 16% 27 74% . Kiến thức âm nhạc 2. Hoạt động hát. 09 28% 23 72% 3. Hoạt động vận động theo nhạc. 06 19% 26 81% 4. Hoạt động nghe hát. 06 19% 26 81% 5. Hoạt động biểu diễn văn nghệ. 10 31% 22 69% 6. Nề nếp học tập 09 28% 23 72% 7. Khả năng phát âm 05 16% 27 74% Để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra một số giải pháp, biện pháp giúp trẻ hứng thú và học tốt môn âm nhạc. 3. Các giải pháp 3.1. Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ * Mục tiêu: Chọn trường và môi trường học tập là vấn đề nan giải của nhiều gia đình. Làm thế nào để các em có điều kiện học tập tốt nhất, đáp ứng nhu cầu và phát triển kiến thức – kỹ năng toàn diện? Môi trường học tập tốt nhất cho học sinh là nơi cung cấp cho các em đầy đủ công cụ rèn luyện, cơ hội để thành công, cân bằng nhu cầu của tất cả học sinh và đáp ứng các mục tiêu cá nhân riêng biệt của từng bạn. * Nội dung: Để có được tiết dạy tốt cho bộ môn này, trước hết giáo viên cần nắm vững phương pháp, chuẩn bị giáo án thật tốt trước khi đến lớp, hát đúng nhịp,đúng lời bài hát. Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học và chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, đội hình để tạo môi trường học và thoải mái cho trẻ. * Cách thức và điều kiện thức hiện giải pháp: Khi thực hiện các hoạt động Âm nhạc mà trọng tâm là dạy hát và vận động theo nhạc thì tôi xếp dọn lớp cho rộng rãi để trẻ được thể hiện vận động một cách thoải mái.
6. 8 Giờ hoạt động âm nhạc của cô và trẻ Chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai rèn luyện cho trẻ. Bản thân tôi trước khi tổ chức hoạt động cũng phải tự luyện tập, xướng âm, múa minh họa, vận động, giọng hát và nghe hát để giúp trẻ cảm thụ âm nhạc một cách chính xác. Không như trước đây, bộ môn giáo dục âm nhạc phải rập khuôn theo trình tự 4 tiết học, còn hiện nay theo chương trình mới chỉ còn 1 tiết học. Chính vì vậy, giáo viên rất thoải mái trong việc giảng dạy, tạo hứng thú cho trẻ say mê hoạt động. 3.2. Lồng ghép tích hợp nội dung tổ chức hoạt động âm nhạc với các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ. * Mục tiêu: Giúp trẻ hứng thú và tích cực tham gia các hoạt động giáo dục khác nhằm nâng cao chất lượng hiệu cao giáo dục trẻ mầm non. * Nội dung:
7. 9 Do đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non nên giờ học của trẻ rất nhẹ nhàng “Chơi mà học, học mà chơi”. Vì vậy khi vào tiết dạy tôi sẽ tạo cho trẻ bầu không khí thật thoải mái, có sự thân thiện giữa cô và trò tạo điều kiện cho trẻ cởi mở và tích cực hơn trong giờ học. Ngay từ đầu tiết dạy tôi sẽ thể hiện lối “ mào chuyện” lôi cuốn để hấp dẩn trẻ hưởng về phía cô và lắng nghe chú ý vào tiết học. Tôi luôn tìm mọi cách vào bài một cách sinh động để thu hút sự chú ý của trẻ. * Cách thức và điều kiện thức hiện giải pháp: Chủ điểm “Động vật” khi dạy với đề tài: “trời nắng trời mưa”, tôi hóa trang và đóng vai là chú thỏ để gây sự hứng thú cho trẻ, và xuất hiện bất ngờ tạo cho trẻ sự tò mò. Tôi xướng âm bài hát cho trẻ đoán hoặc nghe giai điệu bài hát và đoán. Tôi luôn học hỏi các chị em đồng nghiệp để tổ chức các hoạt động đa dạng phong phú dựa vào hoạt động trọng tâm. Đối với tiết dạy hát là trọng tâm thì đòi hỏi giáo viên phải hát đúng nhạc, hát truyền cảm, thể hiện sắc thái tình cảm của bài hát bằng hình thức biểu diễn sinh động, hồn nhiên, tình cảm, khi hát mẫu cô vừa gõ đệm, múa minh họa, gây sự chú ý và tập trung ở trẻ. Giới thiệu bài hát: dựa vào nội dung lời ca và tính chất, sắc thái âm nhạc, cô trò chuyện với trẻ, giảng giải cho trẻ hiểu hoặc sử dụng tranh ảnh, đồ dùng trực quan để giới thiệu. Làm như vậy sẽ tạo cho trẻ sự hứng thú, có tác dụng giúp trẻ nhanh chóng làm quen với bài hát. * Cách thức và điều kiện thức hiện giải pháp: Khi cô cho trẻ làm quen với bài hát “ Hoa bé ngoan” cô đưa ra một lọ hoa có nhiều hoa đẹp Cô hỏi trẻ: lọ hoa của cô có mấy bông hoa? Trẻ trả lời: lọ của cô có nhiều bông hoa Cô nói: lọ hoa của cô có nhiều hoa đẹp. Nhưng hôm nay, cô sẽ giới thiệu với các con một bông hoa đẹp hơn tất cả các bông hoa, đó là hoa bé ngoan, hoa bé ngoan đã được nhạc sĩ Hoàng Văn Yến sáng tác thành bài hát đấy. Sau đó cô hát cho trẻ nghe và dạy trẻ bài hát này. * Giờ học cho trẻ làm quen với âm nhạc Do đặc điểm của lứa tuổi Mẫu giáo nên giáo dục các cháu cần tiến hành theo phương châm "Học mà chơi - chơi mà học" theo chương trình giáo dục Mầm non mới. Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động: - Có một số người quan niệm rằng đến trường mầm non chỉ đơn thuần là cho trẻ tập hát và biểu diễn các bài hát đã học. - Khi đến trường trẻ được dạy các bài hát, hát đúng nhạc, biết thể hiên sắc thái, tình cảm của bài hát bằng hình thức biểu diễn sinh động, hồn nhiên. Từ đó trẻ sẽ có nhiều sáng tạo trong ca hát và trong các hoạt động khác, làm phong phú đời sống tinh thần. - Trẻ hiểu về nội dung lời ca và tính chất giai điệu, qua bài hát thể hiện sắc thái: Mượt mà, nhẹ nhàng, rộn ràng.
8. 10 - Dạy trẻ hát nhằm giúp trẻ biết cảm thụ và thể hiện qua giọng hát, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ, minh họa. - Trong quá trình dạy hát, đoạn nào trẻ hát chưa đúng, giáo viên hát lại trọn câu và hướng dẫn trẻ hát chính xác. Khi trẻ đã hát đúng cô cho trẻ theo tổ, nhóm, cá nhân. Trong quá trình dạy hát cô nên khuyến khích trẻ vừa hát vừa thể hiện cử chỉ, động tác minh họa như vỗ tay, nhún nhảy, lắc lư theo xúc cảm của trẻ. Trẻ sẽ hát và thực hiện các động tác minh họa như: Vươn cổ làm con gà gáy “ò ó o”, đưa hai tay vẫy tai giả làm cún con sủa: “ Gâu ! Gâu! Gâu!...”, đưa tay lên vuốt hai bên mép giả làm con mèo kêu: “ Meo Meo .Meo..” - Trọng tâm là ca hát thì nội dung chính là tập cho các cháu hát thuộc bài hát, hát rõ lời, đúng nhạc. Nếu trọng tâm là nghe hát thì phần nghe hát phải kéo dài hơn, chủ yếu là trẻ được nghe cô hát, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc nên hưởng ứng cảm xúc với những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm. Nếu trọng tâm là biểu diễn văn nghệ thì cô tổ chức cho trẻ biểu diễn giống như một đêm văn nghệ, giúp trẻ ôn lại những bài đã học, tự tin mạnh dạn trước đông người. Dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc thì cô hướng dẫn trẻ cách vận động theo bài hát bằng nhiều cách khác nhau và luôn đổi mới để tạo cho bài hát hay hơn, trẻ hứng thú hơn. Việc dạy trẻ vận động nhịp nhàng theo nhịp điệu âm nhạc không chỉ giúp trẻ tập phối hợp các động tác đi lại vững vàng, chạy nhẹ nhàng. Tất cả những vận động của tay chân, thân mình nhờ có sự phụ hoạ âm nhạc trở nên chính xác, nhịp nhàn hơn. Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp, duyên dáng. Để thu hút vào giờ học và giúp trẻ làm quen với hoạt động âm nhạc được tốt hơn, giáo viên cần đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trong phương pháp dạy học: Vào đầu giờ học cô có thể trò chuyện về chủ đề, xem vật thật, tranh ảnh, tiếng động,... có chủ đề theo nội dung bài dạy để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, vào bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin không gò bó trẻ. Mọi giờ học hoạt động làm quen âm nhạc đều có phần nghe hát và trò chơi âm nhạc. Vì sự cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển nhận thức. Nó đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát nhạy bén. Trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm, tính chất cảu hình tượng âm nhạc. Trò chơi âm nhạc giúp trẻ thoải mái, vận động chạy nhảy... trẻ sẽ hoạt bát nhanh nhẹn và rất hứng thú trong giờ học. Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao đòi hỏi cô giáo phải hát đúng nhạc, cô hát càng hay càng thu hút trẻ vào giờ học. Cô hát phải thể hiện tình cảm sắc bài hát, cô giới thiệu dẫn dắt hay có nội dung để trẻ hát cùng cô cả bài. Cô phải chuẩn bị nhạc cụ cho trẻ: Tôi sử dụng phách tre, phách bằng vỏ gáo dừa, trống lắc... Trẻ hát đúng, hát hay chưa đủ mà còn dạy trẻ vận động theo nhạc, biết phối hợp âm nhạc nhịp điệu. Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên dễ thương. Hầu hết các bài hát có thể cho trẻ vận động múa. Vì múa là hoạt động nghệ thuật, dùng hình
9. 11 thể, tư thế để biểu hiện lên tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm. Múa và âm nhạc quan hệ mật thiết và không tách rời nhau. Một bài hát cho trẻ làm quen 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức, giúp trẻ làm quen với nhiều loại hình tiết tấu và không nhàm chán. Có thể cho trẻ mặc trang phục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một số vùng miền theo nội dung bài hát. Khi chọn bài hát nghe tôi chọn bài hát có nội dung phù hợp toát lên nội dung chính của bài dạy hát. * Cách thức và điều kiện thức hiện giải pháp: Dạy hát bài "Làm chú bộ đội" thì tôi chọn bài hát nghe: "Màu áo chú bộ đội" nhằm hướng trẻ vào nội dung bài học một cách dễ dàng và dễ giáo dục cho trẻ. Trẻ được nghe những bản nhạc phù hợp, trẻ sẽ cảm nhận giai điệu, ý nghĩa đời sống văn hoá vùng miền qua bài hát. Khi múa có thể mặc trang phục theo yêu cầu của bài hát. Để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằm phát triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc. Sự phản ứng âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ. Cô hướng dẫn cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi. Tôi cho số đông trẻ được tham gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âm nhạc cần đảm bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghe hát và được chơi trò chơi âm nhạc. Trong một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò chuyện vơi cô, không gò bó trẻ. Về đội hình không cứng nhắc như trước đây, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do... để trẻ được thoải mái hoạt động nhanh nhẹn. Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một số bài hát khác, có nội dung phù hợp và phù hợp với lứa tuổi có thể do cô sáng tác hoặc sưu tầm. Để tránh sự nhàm chán trong tiết học, cô có thể thay đổi nhiều hình thức trong tiết dạy như: ngồi, đứng, thay đổi đội hình, hát theo tay cô, hát to, hát nhỏ, hát theo nhóm, nhóm bạn trai, nhóm bạn gái, cá nhân hát. Để tạo sự nhịp nhàng khi hát, cô cho trẻ vỗ tay theo nhịp, phách gõ, sắc xô, trống lắc, để tăng thêm cảm xúc về nhịp điệu, tiết tấu . Trong quá trình học thuộc bài hát, giáo viên chỉ nên sửa nếu trẻ hát sai lời, hát ngọng. Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhà sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng. Việc dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục. Do đó nội dung các bài dạy không chỉ đơn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là một phương tiện giáo dục. Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét xem trong quá trình học tập trẻ có hoạt động không? Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ không hoà đồng cùng bạn để có hướng tìm cách đưa trẻ hoà nhập với bạn bè, dần dần tôi thấy trẻ rất thích học giáo dục âm nhạc. * Tích hợp vào các giờ học khác
10. 12 Theo phương pháp dạy tích hợp các bộ môn âm nhạc có thể lồng ghép, kết hợp với tất cả các bộ môn khác và còn giúp cho các bộ môn khác trở nên sinh động hơn. Tùy vào từng đề tài của các môn học mà tôi lựa chọn bài hát, bài vận động cho phù hợp. * Cách thức và điều kiện thức hiện giải pháp: Môn Văn học: Đề tài: “ Bông hoa cúc trắng” cô có thể cho trẻ hát bài: “ bàn tay mẹ”, “Cả nhà thương nhau”, Môn MTXQ Tìm hiểu "Vật nuôi trong gia đình" tích hợp hát bài : Gà trống, mèo con và cún con, thương con mèo, con gà trống.... Qua đó còn hình thành cho trẻ tình cảm đối với các con vật, giáo dục trẻ biết ích lợi các con vật nuôi đối với cuộc sống con người. Cách chăm sóc và bảo vệ các con vật nuôi .v.v... Đề tài: “Một số loại rau” có thể tích hợp bài hát: Bầu và bí Môn Toán Đề tài: “Cao hơn – thấp hơn” có bài hát “Năm ngón tay ngoan” * Sử dụng các loại nhac cụ - Học cụ thu hút sự chú ý của trẻ: - Tôi sử dụng các nguyên vật liệu mở như: phách tre, lon bia, vỏ dừa để làm các nhạc cụ cho trẻ. Chú ý sử dụng đa dạng các loại nguyên vật liệu tạo ra âm thanh, để trẻ có thể cảm nhận tốt tiếng gõ đệm khác nhau. Ví dụ: Nắp sữa, lon bia làm trống lắc, muỗng gõ, vỏ dừa làm lục lạc... và chú ý trang trí đa dạng màu sắc để thu hút trẻ, tạo sự hứng thú trong tiết học. Dụng cụ âm nhạc tự tạo - Để làm trang phục cho trẻ tôi dùng các ống hút, giấy bittis, giấy, lá cây tạo nhiều kiểu trang phục lạ mắt. - Đối với những bài hát mới tôi thường sưu tầm những đĩa nhạc hoặc lấy trên mạng về cho trẻ nghe. - Tôi thường vào mạng sưu tầm những trò chơi mới lạ để không tạo cho trẻ sự nhàm chán.
11. 13 * Qua góc nghệ thuật Trẻ ở lứa tuổi này rất dể thuộc và cũng rất nhanh chóng quên bằng việc thực hiện trong hoạt động góc trẻ sẽ được cũng cố tác phẩm âm nhạc một cách tích cực nhất. Góc nghệ thuật các nghệ sĩ sẽ hát, múa cho khán giả xem. Điều nay sẽ giúp trẻ đóng vai nghệ sĩ khắc sâu tác phẩm âm nhạc mà những trẻ lắng nghe cũng nhớ lâu hơn bài hát đó. Ở góc nghệ thuật trẻ được tự do hát, vận động sáng tạo, không chịu sự gò bó như tiết học vì vậy trẻ tự tin thể hiện khả năng của bản thân. Ngoài ra ở góc nghệ thuật trẻ có thể giao lưu và góp ý, chỉnh sửa cho nhau, giúp nhau cùng tiến bộ trong hoạt động âm nhạc. Giờ chơi hoạt động góc * Hoạt động mọi lúc mọi nơi Thực tế giáo dục âm nhạc ở mẫu giáo cho ta thấy rằng năng lực tiếp thu thẩm mỹ về âm nhạc của trẻ không thể tự nó mà phát triển được, mà phải qua một quá trình: Học mà chơi và mọi lúc mọi nơi. Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc. Vào buổi sáng giờ đón trẻ tôi cho trẻ nghe nhạc những bài trong và ngoài chương trình phù hợp với lứa tuổi Mẫu giáo. Trẻ được nghe nhiều lần sẽ cảm nhận được giai điệu của bài hát. Thích nghe hát và hát được như bạn. Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc; hát những bài có nội dung trong chủ đề nhánh và kết hợp giáo dục trẻ. Không nhất thiết chúng ta dạy bài hát hoàn toàn trong tiết học mà có thể dạy ngoài tiết học, dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi, sẽ giúp trẻ tự tin hơn khi thể hiện bài hát trong giờ học và thể hiện bài hát một cách vui tươi, hồn nhiên và thoải mái. Ở trường, trẻ được chơi, ăn, học, nghỉ ngơi và âm nhạc gắn liền với mọi thời điểm sinh hoạt của trẻ, trước giờ học buổi sáng: giờ cô đón trẻ là lúc tạo