Thuyết minh Sáng kiến Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông đường bộ cho trẻ Mẫu giáo

Nội dung tài liệu: Thuyết minh Sáng kiến Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông đường bộ cho trẻ Mẫu giáo

1. 3 tuyên truyền, phổ biến, giáo dục Luật Giao thông đường bộ nhằm nâng cao kiến thức, ý thức trách nhiệm và hành vi ứng xử có văn hoá khi tham gia giao thông cho toàn thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên và cha mẹ trẻ, thực hiện tích hợp nội dung giáo dục ATGT trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường mầm non. Theo đó căn cứ vào tình hình thực tiễn tại các địa phương. Sở GD&ĐT Bắc Giang, Phòng GD&ĐT thành phố Bắc Giang đã ban hành Kế hoạch về thực hiện Chương trình “Tôi yêu Việt Nam” trong cấp học mầm non. Năm học 2023-2024 căn cứ vào Kế hoạch thực hiện Chương trình “Tôi yêu Việt Nam” của trường MN Tân Tiến tôi đã xây dựng kế hoạch để thực hiện Chương trình tại lớp học phù hợp. Năm học 2023-2024 tôi được phân công phụ trách lớp 5 tuổi A6 Trường MN Tân Tiến. Qua việc quan sát phụ huynh đưa các con đi đến trường hàng ngày tôi nhận thấy ý thức chấp hành luật an toàn giao thông của một số phụ huynh còn thấp, nhiều phụ huynh khi tham gia giao thông chưa thường xuyên chấp hành việc đội mũ bảo hiểm cho mình và cho con khi ngồi trên xe máy, có trường hợp chở 3 - 4 cháu trên một xe. Phụ huynh cho rằng đi một đoạn đường ngắn nên không cần thiết phải đội mũ bảo hiểm, có những phụ huynh còn chưa coi trọng việc cần thiết phải đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe máy mà còn có quan niệm đội mũ bảo hiểm chỉ để công an không xử phạt, như vậy phụ huynh chưa là tấm gương cho trẻ noi theo. Trẻ chưa có kiến thức về an toàn giao thông, còn lúng túng khi nhận biết hành vi đúng, sai khi tham gia giao thông, chưa có kỹ năng thực hành, trải nghiệm khi tham gia giao thông, số trẻ đội mũ bảo hiểm, ngồi ngay ngắn khi đi trên phương tiện giao thông mô tô, xe máy chưa nhiều. Nhận thức được tầm quan trọng của chuyên đề trọng tâm thực hiện Chương trình “Tôi yêu Việt Nam” là một trong những nhiệm vụ rất cần thiết phải nâng cao chất lượng giáo dục an toàn giao thông cho trẻ. Vì vậy tôi đã lựa chọn một số biện pháp để nghiên cứu xây dựng đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông đường bộ cho trẻ mẫu giáo”. Để nghiên cứu nhằm góp phần đảm bảo an toàn, khi tham gia giao thông đường bộ cho trẻ mẫu giáo.
2. 4 7. Nội dung: 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến (Nêu rõ, chi tiết và đầy đủ các bước thực hiện giải pháp mới hoặc cải tiến và có thể minh họa bằng các bản vẽ, thiết kế, sơ đồ, ảnh chụp mẫu sản phẩm, đĩa, bảng biểu, số liệu, ): Biện pháp 1: Lập kế hoạch thực hiện giáo dục trẻ kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông đường bộ. Xác định nội dung chương trình “Tôi yêu Việt Nam” mà cụ thể là giáo dục trẻ kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông để đưa vào kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục của lớp là một nội dung vô cùng quan trọng. Trước khi xác định nội dung tôi tìm hiểu thực trạng giao thông tại khu vực mà trẻ lớp mình sinh sống, tại khu vực trường tôi và đặc biệt là những hiểu biết và kỹ năng của trẻ lớp mình thông qua việc trò chuyện trao đổi với cha mẹ trẻ, với các đ/c công an xã và thông qua một số hoạt động thực hành của trẻ đầu năm học. Như đã nêu, trước đây việc thực hiện các nội dung giáo dục ATGT cho trẻ mầm non thường được thực hiện trong một chủ đề “Phương tiện và luật lệ giao thông” vì thời gian hạn chế nên giáo viên chủ yếu tập trung vào việc cung cấp kiến thức cho trẻ, trẻ bị đặt vào thế phải biết, phải nhớ nhưng đặc điểm của trẻ mầm non thì lại càng dễ nhớ, mau quên nên việc nắm bắt và ghi nhớ một cách tự nhiên nhất về kiến thức, kỹ năng thực hành về an toàn giao thông là chưa cao. Vì thế để trẻ có được một lượng kiến thức lớn hơn về an toàn giao thông và đặc biệt là năng lực thực hành ATGT trong cuộc sống, thì tôi không chỉ giáo dục trẻ trong một chủ đề đó mà mở rộng ra bằng cách lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục an toàn giao thông trong tất cả các hoạt động và các chủ đề , điều đó sẽ giúp trẻ có được những kiến thức cơ bản về ATGT. Từ những cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nêu trên tôi đã xây dựng được kế hoạch giáo dục dạy kỹ năng an toàn giao thông cho trẻ mẫu giáo năm học 2023 - 2024 như sau: Thời gian Nội dung thực hiện thực hiện
3. 5 Tháng - Giải thích cho trẻ về luật giao thông. 9-10 - Tại sao phải tuân thủ luật giao thông. Bé đi bộ: - Hướng dẫn trẻ cách đi bộ an toàn - Cách đi qua đường khi có tín hiệu giao thông Tháng - Lòng đường không phải nơi để chơi. 11-12 - Đường tàu với bé Khi bé đi xe đạp: - Bé tập đi xe đạp Tháng - Hướng dẫn bé cách qua đường khi có tín hiệu giao thông 1-2 - Cần bấm chuông khi đằng trước có chướng ngại vật - Đi xe bên phải đường và khi dừng xe cũng nên dừng ở bên phải. - Cách di chuyển trên đoạn đường có chướng ngại vật, gồ ghề Khi bé là hành khách: Tháng - An toàn khi bé ngồi trên xe đạp 3-4-5 - An toàn khi bé ngồi trên xe máy - An toàn khi bé ngồi trên xe ô tô Kế hoạch được xây dựng ngay từ đầu năm học chính là căn cứ để tôi thực hiện trong từng giai đoạn, giúp tôi có hướng thực hiện đúng kế hoạch đã vạch ra. 3.2. Biện pháp 2: Nâng cao nhận thức an toàn giao thông qua các hoạt động cho trẻ trải nghiệm thực tế, giao lưu và các trò chơi. * Hoạt động trải nghiệm thực tế: Đây là một hoạt động mà trẻ rất hứng thú tham gia, thu hút được sự chú ý của trẻ, sẽ giúp cho trẻ ghi nhớ nhanh hơn, lâu hơn kiến thức về giao thông để việc tham gia giao thông tạo thành nề nếp, một thói quen góp phần nâng cao ý thức của trẻ khi tham gia giao thông. Để giúp trẻ khắc sâu hơn về kiến thức, kỹ năng về đảm bảo an toàn giao thông cho trẻ tôi đã mạnh dạn tham mưu với BGH nhà trường để trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm thực tế phù hợp liên quan đến Luật giao thông, tham gia giao thông đúng cách và an toàn.
4. 6 Như trước đây việc thực hành trải nghiệm đi qua ngã tư đường phố cho trẻ mầm non chỉ qua mô hình, và xây dựng tình huống gần như là không có, nếu có là trong suy nghĩ, còn việc thực hành thực tế thì chưa có vì do trẻ nhỏ nên còn lo lắng khi đi sẽ nguy hiểm. Nhưng khi tôi thực hiện biện pháp này tôi đã nhận thấy việc thực hành trải nghiệm cho trẻ đi qua ngã tư đường phố rất cần thiết và hữu ích cho trẻ bởi trẻ ghi nhớ những kỹ năng đã được học bằng hành động thực tế. Tuy cũng có những khó khăn khi thực hành trải nghiệm thực tế vì trẻ còn nhỏ nhưng được sự ủng hộ của BGH nhà trường và được sự phối hợp chặt chẽ của phụ huynh giúp đỡ khi tổ chức các buổi trải nghiệm nên tôi rất yên tâm. Ví dụ: Tổ chức cho trẻ “Đi tham gia giao thông trên đường phố” vô cùng hấp dẫn của các bé. Hoạt động này giúp trẻ được thực hành, trải nghiệm thực tế là những bạn nhỏ đi qua ngã tư đường phố và đi bộ trên vỉ hè, đi phía bên phải.... Qua đây không chỉ giáo dục trẻ ý thức chấp hành luật giao thông đường bộ mà còn mang đậm ý nghĩa sâu sắc và nhân văn hơn nữa đó là “văn hóa giao thông”. Các bạn nhỏ ngoài hiểu được luật giao thông đường bộ, biết đi bộ trên vỉa hè, đi về phía bên phải, đi theo đúng tín hiệu đèn cũng như sự chỉ dẫn của chú cảnh sát giao thông. Ảnh 1: Trẻ đi trên vỉa hè
5. 7 Ngoài ra qua hoạt động trải nghiệm này trẻ còn nắm được kỹ năng khi tham gia giao thông đường bộ . trẻ thực hiện đúng quy định giao thông, biết nhập vai chơi phối hợp với nhau để trở thành một “xã hội trẻ em” vô cùng sinh động; từ đó khắc sâu cho trẻ những kiến thức về cuộc sống nói chung và kiến thức về an toàn giao thông nói riêng một cách sâu sắc nhất. Ảnh trẻ trải nghiệm trên sân trường đi qua ngã tư đường phố Hoạt động trải nghiệm kết thúc, nhìn những ánh mắt tràn đầy sự vui vẻ và mong đợi của các bé càng giúp cho chúng tôi - những người nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục trẻ tự nhủ cần phải cố gắng nhiều hơn nữa để tìm ra những trò chơi, những chương trình, hoạt động và sân chơi mới và bổ ích, lý thú hơn nữa để giúp các bé có thêm sự tự tin và kỹ năng khi tham gia giao thông, cũng như hình thành được những gì tốt đẹp nhất cho trẻ. *Thông qua hoạt động giao lưu Ngay từ khi triển khai thực hiện Chương trình “Tôi yêu Việt Nam” tại trường MN Tân Tiến, BGH nhà trường đã kết hợp với các trường trong trong cụm chuyên môn số 1 tổ chức cho các bé tham gia hội thi “Bé với an toàn giao thông”. Hội thi đã tạo sân chơi bổ ích, lý thú cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Thông qua hội thi trẻ không chỉ có thêm các hiểu biết sơ đẳng về kỹ năng đảm bảo ATGT cho mình mà các bé được trổ tài kiến thức về an toàn giao thông. Qua đó trẻ có những hiểu biết
6. 8 sơ đẳng thiết thực về luật lệ an toàn giao thông, hình thành cho trẻ những hành động, những thói quen ban đầu, qua đó trẻ có thái độ phê phán, không đồng tình với những hành vi không đúng khi tham gia giao thông Ảnh trẻ tham gia hội thi “Bé với an toàn giao thông” Từ mỗi buổi giao lưu như thế không chỉ trẻ mà các cô giáo cũng củng cố thêm kiến thức về ATGT, có thêm kỹ năng để giáo dục kỹ năng đảm bảo ATGT cho trẻ. Bên cạnh đó, ở nhóm lớp, tôi tăng cường tạo cơ hội, tạo môi trường để trẻ được trải nghiệm, giao lưu, sự hiểu biết và kỹ năng tham gia giao thông an toàn với các bạn cùng lứa tuổi, giúp trẻ tự tin hơn trước đám đông. Ví dụ như cuộc đua kỳ thú giúp các bé tham gia vào hoạt động vui chơi với những chiếc xe trẻ cảm thấy hứng thú phát triển kỹ năng vận động và rèn luyện khả năng tư duy, phán đoán, xử lý các tình huống khi tham gia đi xe. Ảnh Giao lưu cuộc đua kỳ thú
7. 9 * Thông qua các trò chơi Thiết kế các trò chơi, các hình thức khác nhau để giúp trẻ được thực hành nhằm tạo hứng thú cho trẻ giúp trẻ tiếp thu kiến thức nhanh và khắc sâu hơn.Các trò chơi càng mới lạ, càng sinh động thì lại càng hấp dẫn trẻ hơn. Mà trên thực tế thì các trò chơi trong chương trình còn ít và nghèo nàn nên tôi sáng tạo các trò chơi mới có nội dung về giáo dục luật ATGT tôi đã sử dụng mang lại hiệu quả. + Trò chơi 1: Rung chuông vàng an toàn giao thông Chuẩn bị: - Máy tính, máy chiếu, các câu hỏi về an toàn giao thông phù hợp với nhận thức của lứa tuổi, bảng ghi đáp án. Cách chơi: - Cô cho trẻ ngồi theo nhóm, cô đọc câu hỏi cho trẻ suy nghĩ trong 10 giây, khi báo hết giờ trẻ giơ nhanh đáp án của đội mình lên. Đội nào giơ nhanh đáp án chính xác là đội chiến thắng. + Trò chơi 2: Ai lịch sự nhất Chuẩn bị: - Nhạc loa, ghế xếp thành hai hàng giả làm xe buýt. Cách chơi: - Cô cho trẻ đóng vai bác tài xế, hành khách ngồi trên ghế, đóng vai bà già, học sinh, bà bầu, mẹ bế em bé. - Cô sẽ bật nhạc cho từng vai một lên xe buyt để trẻ xử lý tình huống Ảnh Trẻ chơi trò chơi ai lịch sự nhất + Trò chơi 3: Bé biết đi theo tín hiệu đèn giao thông
8. 10 Chuẩn bị: - Ba thẻ tín hiệu đèn đỏ, đèn xanh, đèn vàng. Sân bãi rộng rãi, bằng phẳng. Luật chơi : - Trẻ phải mô phỏng đúng động tác của các phương tiện giao thông, chạy và dừng lại theo đúng tín hiệu, ai sai phải ra ngoài một lần chơi. Cách chơi: - Cô nói: "Ô tô xuất phát", trẻ làm động tác lái ô tô, miệng kêu "Bim bim" và chạy chậm. - Cô giơ tín hiệu đèn đỏ, trẻ dừng lại. - Cô giơ chuyển tín hiệu đèn xanh trẻ tiếp tục chạy. - Cô giơ chuyển đèn vàng trẻ đi từ từ chậm lại. - Cô thay đổi liên tục tín hiệu đèn, trẻ phải chú ý quan sát để thực hiện cho đúng. - Khi trẻ đã nắm được cách chơi, cho trẻ tự điều khiển trò chơi. + Trò chơi 4 : Ai đội mũ bảo hiểm đúng cách Chuẩn bị: - Hình ảnh về ba bước đội mũ bảo hiểm, mũ bảo hiểm Luật chơi : - Trong vòng 1 phút các thành viên trong đội chơi phải đội được mũ bảo hiểm đúng cách và nói được các bước đội mũ bảo hiểm Cách chơi : - Khi cô có hiệu lệnh "bắt đầu" và bấm đồng hồ đếm ngược thì trẻ ở 3 đội chơi sẽ đội mũ bảo hiểm sao cho đúng cách. Sau đó từng thành viên trong đội sẽ nói lên các bước để đội mũ bảo hiểm đúng cách. Ảnh trẻ thi đua đội mũ và nói lên các bước đội mũ bảo hiểm đúng cách
9. 11 3.3. Biện pháp 3: Sáng tạo thiết kế album về an toàn giao thông * Sáng tạo thiết kế album về an toàn giao thông. Để trẻ ghi nhớ khắc sâu và hứng thú tham gia vào hoạt động giáo dục an toàn khi tham gia giao thông tôi đã cho trẻ trải nghiệm sáng tạo album về an toàn giao thông cho trẻ với các chủ đề trẻ được học. Đây là một hình thức đổi mới cực kỳ hiệu quả trong công tác tuyên truyền; chuyển tải một cách sinh động các thông điệp về an toàn giao thông, một bức ảnh bằng vạn lời nói, dễ dàng đi vào đời sống. Những bức ảnh này được do chính các con và bố mẹ cùng nhau in ảnh, vẽ, xé dán tái hiện lại hình ảnh mà con đã ghi nhớ rồi mang đến cùng nhau xây dựng thành album: Ví dụ: Bài học “Cùng tìm hiểu về phương tiện giao thông gia đình bé” Trước ngày dạy bài học tôi sẽ hỏi các con gia đình con có những loại PTGT gì? Ngày mai các con sẽ về tìm hiểu và các con hãy chụp hoặc vẽ lại các phương tiện giao thông gia đình con có đề chúng ta cùng khám phá và sau đó xây dựng album PTGT gia đình bé Ví dụ: Bài học “Bé chấp hành quy định giao thông đường bộ” Sau bài học về các luật lệ giao thông cô sẽ nhắc trẻ ghi lại những hình ảnh con thấy là chấp hành đúng luật lệ giao thông và không chấp hành luật lệ giao thông Ví dụ: Bài học “Bé đã biết văn hóa ứng xử khi tham gia giao thông” Cô sẽ nói con nhìn thấy những hành vi ứng xử khi tham gia giao thông thi sẽ nhờ bố mẹ chụp lại in ảnh hoặc gửi cô in giúp để các con hoàn thiện tiếp album của mình. Sáng tạo thiết kế album về an toàn giao thông đã đem đến cho trẻ một sân chơi bổ ích, đầy lý thú thông qua hoạt động này không chỉ cung cấp kiến thức về ATGT mà còn giúp trẻ có kỹ năng thực hành tham gia giao thông, trẻ biết vận dụng vào thực tế. Trẻ có kỹ năng hoạt động theo nhóm. Khéo léo thông minh sáng tạo khi tham gia hoạt động. 3.4. Biện pháp 4: Tuyên truyền, phối kết hợp với các ban ngành đoàn thể, phối hợp với gia đình để giáo dục trẻ
10. 12 Đối với ngành học mầm non công tác phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường và xã hội là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng và thiết thực tạo sự liên kết, thống nhất giữa nhà trường và cha mẹ trẻ về nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục cho trẻ. Đây là công tác góp phần tạo nên sự thành công trong công tác nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ là nền tảng cho những bậc thang phát triển của trẻ sau này. Bởi vậy việc phối kết hợp với cha mẹ trẻ trong việc giáo dục an toàn giao thông cho trẻ là rất cần thiết. Sự phối hợp của cha mẹ trẻ trong việc tham gia vào các hoạt động giáo dục ATGT cho trẻ ở trường sẽ giúp các con tham gia vào các hoạt động một cách tích cực, hiệu quả và thiết thực hơn. Thông qua đó nâng cao nhận thức của cha mẹ trẻ em và cộng đồng về vai trò của GDMN đối với sự phát triển của trẻ em nói chung và vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục ATGT cho trẻ nói riêng. Chính vì thế, việc giáo dục an toàn giao thông cho trẻ luôn đòi hỏi sự phối kết hợp chặt chẽ, đòi hỏi sự quan tâm đúng cách của nhà trường, gia đình và xã hội. Ngay từ đầu năm học trường mầm non Tân Tiến đã phối hợp với UBMTTQ- Công an-Hội cựu chiến binh- Đoàn TNCSHCM xã Tân Tiến xây dựng mô hình tự quản cổng trường an toàn giao thông trật tự đô thị. Mô hình này có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục nề nếp, tác phong, ý thức chấp hành an toàn giao thông cho trẻ, đồng thời góp phần hình thành kỹ năng tham gia giao thông ngay từ lứa tuổi mầm non
11. 13 Hình ảnh các ban ngành phối hợp xây dựng mô hình cổng trường an toàn giao thông Mặt khác tôi đã thực hiện biện pháp tuyên truyền với phụ huynh dưới hai hình thức trực tiếp và gián tiếp. Đầu năm học nhà trường tổ chức họp phụ huynh phổ biến “Một số quy định của trường” và tuyên truyền tới các bậc phụ huynh nội dung “Giáo dục an toàn giao thông” cho trẻ về “Một số nguyên nhân gây tai nạn giao thông” đặc biệt tai nạn giao thông đối với trẻ nhỏ. Từ đó giúp cho phụ huynh thấy được sự cần thiết giáo dục an toàn giao thông cho trẻ đồng thời có được sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội để làm tốt công tác giáo dục an toàn khi tham gia giao thông cho trẻ trong trường mầm non. (Hình ảnh Hướng dẫn phụ huynh GD trẻ thông qua cuộc họp đầu năm)