SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm non

1. 3 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non viên trong gia đình mất đi sự gắn kết. Những đứa trẻ được sống trong môi trường như vậy cũng học cùng một nền văn hóa gia đình từ bố mẹ. Đứa trẻ ngay từ nhỏ đã lãnh cảm với thế giới xung quanh. Trẻ chỉ biết đòi hỏi để được đáp ứng những nhu cầu của bản thân mà không hề quan tâm đến người khác. Bên cạnh đó hoạt động học tập vui chơi đóng vai trò chủ đạo cho sự phát triển kĩ năng xã hội của trẻ lại không được chú trọng và quan tâm đúng cách. Trẻ được học thu động qua các thiết bị thông minh làm mất đi những điều kiện tự nhiên cho trẻ phát triển. Trẻ không được học và thực hành những kĩ năng xã hội cần thiết cho cuộc sống của trẻ. Chính vì vậy, trẻ trở nên thụ động trong mọi hoạt động ở nhà, cũng như ở trường. Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp giảng dạy học sinh, tôi đã gặp và tiếp xúc với rất nhiều trẻ có thái độ, hành vi chưa đúng trong chuẩn mực giáo dục mầm non. Trẻ không quan tâm đến lời nói, hoạt động trong lớp, hoặc không tuân thủ những quy định đã đặt ra. Chính vì vậy tôi thật sự rất băn khoăn, trăn trở làm thế nào để các cháu thích đến lớp, yêu bạn bè, cô giáo, mạnh dạn tự tin. Với mong muốn ấy tôi đã suy nghĩ và nhận thấy việc phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ là điều rất cần thiết. Vì vậy tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trong trường mầm non”. 2. Mục tiêu của đề tài, sáng kiến Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4 - 5 tuổi. Nhằm góp phần vào việc hình thành những tình cảm tích cực và rèn luyện các kỹ năng xã hội cho trẻ, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non. 3. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu - Sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi” được áp dụng từ tháng 9 năm 2023- 2024 - Đối tượng trẻ mẫu giáo nhỡ 4 tuổi B2 do tôi phụ trách. - Với số trẻ là 18 cháu II. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN 1. Hiện trạng vấn đề Trẻ mẫu giáo nhỡ rất dễ xúc cảm và rất nhạy cảm. Xúc cảm của trẻ nảy sinh nhanh chóng và mất đi cũng dễ dàng do đó tình cảm của trẻ chưa ổn định và chưa bền vững. Mọi hành động của trẻ đều bị chi phối bởi tình cảm bởi trẻ chưa kiềm chế được tình cảm của mình.
2. 4 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non Trẻ mẫu giáo đã có thể tiếp thu kinh nghiệm quan hệ tình cảm xã hội ở người lớn, cảm nhận được sự quan tâm và chăm sóc của họ. Việc giáo dục mối quan hệ thân ái với mọi người xung quanh và tình cảm thân ái đã có thể bắt đầu hình thành ở lứa tuổi mẫu giáo. Những mối quan hệ bạn bè thực sự bắt đầu hình thành. Trẻ được thể hiện một số kĩ năng xã hội: chờ đến lượt, chia sẻ và quan tâm người khác, tuy nhiên việc cãi nhau và giận dữ vẫn hay xảy ra. Ở lứa tuổi này, trẻ ít phụ thuộc hơn vào người khác, trẻ có thể tự chơi trong khoảng thời gian dài hơn Trẻ muốn khẳng định mình, mong muốn đạt tới tính tự lực.Vì vậy người lớn cần phải nuôi dưỡng mong muốn độc lập đáp ứng những nhu cầu tự lực và làm phong phú những hoạt động của trẻ một cách phù hợp. Tình cảm đạo đức và thẩm mỹ được nảy sinh, phát triển mạnh và luôn luôn gắn quyện với nhau. Trẻ bắt đầu rung động trước cái đẹp và yêu thích cái đẹp, hứng thú tham gia các hoạt động nghệ thuật như múa, hát, đọc thơ, kể chuyện, tạo hình. Trẻ bước đầu nhận biết được các hành vi đạo đức đơn giản trong mối quan hệ giữa người với người: Tốt, xấu, đúng, sai. Đặc biệt trẻ xuất hiện tính bướng bỉnh do muốn làm theo ý mình, tự mình làm tất cả. Đồng thời đứa trẻ muốn có thẩm quyền đối với mọi vật xung quanh, cái gì cũng giành về mình, do đó tính ích kỷ càng có dịp phát triển mạnh. Đối với những đứa trẻ đang ở vào tình trạng khủng hoảng người lớn thường gặp khó khăn trong quan hệ với trẻ mà trở ngại lớn nhất là tính bướng bỉnh và ngang ngạnh của nó. Nếu được giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội đúng đắn, người lớn kịp thời nhận thấy những khả năng mới cuả trẻ và thỏa mãn nhu cầu muốn độc lập tự chủ của trẻ và tạo ra những hình thức hoạt động mới, những quan hệ mới với người lớn thì sự khủng hoảng sẽ được rút ngắn và vượt qua một cách nhẹ nhàng. Từ đó tạo nền tảng vững chắc cho trẻ bước vào đời. Xuất phát từ những thực trạng trên, đầu năm học 2023-2024 tôi đã làm một cuộc khảo sát đánh giá thực trạng về các kỹ năng xã hội trên trẻ về một số tiêu chí đánh giá như sau ; Bảng khảo sát thực trạng ban đầu tháng 9/ 2023 Tỉ lệ % đạt Tổng Trẻ Trẻ STT Các kỹ năng xã hội số trẻ đạt chưa đạt 1 Trẻ nhận biết và hiểu cảm xúc của bản 18 10 8 thân và mọi người 55.6% 44.4%
3. 5 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non 2 Kĩ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp với cô 18 8 10 giáo, bạn bè và mọi người xung quanh 44.4% 55.6% 3 Kỹ năng hợp tác, kỹ năng tuân thủ các 18 7 11 quy tắc xã hội 38.9% 61.1% 4 18 12 6 Kỹ năng tự phục vụ cá nhân 66.7% 33.3% 5 Trẻ biết thể hiện và kiểm soát được cảm 18 8 10 xúc của mình 44.4% 55.6% 6 Biết bộc lộ nhiều cảm xúc và sắc thái 18 7 11 khác nhau để thể hiện cảm xúc của mình 38.9% 61.1% 7 18 10 8 Có phản ứng phù hợp với môi trường tự 55.6% 44.6% nhiên ( Giữ vệ sinh chung, bảo vệ mội trường, ) 8 Nhận xét, góp ý hành vi “đúng”- “sai”, 18 8 10 “tốt”- “xấu” 44.6% 55.6% Đứng trước tình hình thực tế đó bản thân là giáo viên mầm non phụ trách lớp mẫu giáo 4-5 tuổi, nhận thức được việc giáo dục tình cảm kĩ năng xã hội đối với sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ là hết sức quan trọng, tôi mạnh dạn thực hiện đề tài “ Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non” để nghiên cứu tìm ra những kĩ năng, biện pháp hay giúp trẻ lĩnh hội tốt về lĩnh vực này 2. Giải pháp thực hiện sáng kiến để giải quyết vấn đề Biện pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch để giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ Để phát tiển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ một cách tốt nhất thì việc xây dựng kế hoạch chi tiết cụ thể trọng tâm là hết sức cần thiết. Để xây dựng kế hoạch đạt hiệu quả cao trước tiên là cô giáo phụ trách 4 tuổi bản thân tôi phải tìm hiểu và nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ.Để xây dựng được kế hoạch này, tôi cần căn cứ vào kế hoạch giáo dục của trường, kế hoạch chủ đề của tổ chuyên môn khả năng, nhu cầu nhận thức của từng trẻ , kinh nghiệm sống của từng cá nhân trẻ trong lớp mình phụ trách để xây dựng mục tiêu , nội dung cụ thể cho phù hợp. Khi xây dựng kế hoạch cần phù hợp với tất cả trẻ và hướng tới việc trẻ được làm, được thực hiện nhiều hơn, tạo cơ hội cho trẻ được tham gia trải nghiệm
4. 6 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non vào tất cả các hoạt động ở trên lớp. Đồng thời giáo viên cũng là người tạo ra tình huống, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ tham gia vào tất cả các hoạt động. Kế hoạch xây dựng phải đảm bảo đầy đủ các nội dung và phong phú , xây dựng nhiều mảng hoạt động khác nhau để giúp trẻ hình thành và trải nghiệm. Sau đó đánh giá trên trẻ và xây dựng kế hoạch tiếp để phù hợp với trẻ. Ở trường mầm non thì khi xây dựng kế hoạch, tôi đã xây dựng kế hoạch theo chủ đề, kế hoạch tuần, kế hoạch ngày một cách cụ thể. Việc lập kế hoạch đòi hỏi giáo viên phải nhanh nhạy, linh hoạt, sáng tạo phù hợp với điều kiện của trường lớp,phù hợp về hoàn cảnh thực tế.Các loại kế hoạch phải có sự thống nhất về nội dung và phương pháp. Ví dụ : Khi nhà trường xây dựng kế hoạch năm, thì giáo viên sẽ xây dựng kế hoạch giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội theo tháng / tuần/ ngày sao cho bám sát vào kế hoạch năm để có sự thống nhất về nội dung sao cho hợp lí. Biện pháp thứ hai: Giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua tích hợp các hoạt động trong ngày và trong tiết học rèn kỹ năng sống. * Giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua giờ đón và trả trẻ Giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội trong giờ đón trả trẻ có ý nghĩa to lớn trong việc hình thành những hành vi và các quy tắc ứng xử trong giao tiếp như chào hỏi cô giáo và bố mẹ . Kỹ năng tự phục vụ như tự cất đồ dùng của mình vào tủ cách ngăn nắp, gọn gàng, tự thay dép vào lớp , . Không chỉ riêng các bạn 4 tuổi, mà giáo dục kỹ năng này có thể áp dụng với tất cả các lứa tuổi khác trong bậc học mầm non. Ngay đầu năm học, bản thân tôi đã bắt đầu rèn cho trẻ kỹ năng chào hỏi như khi đến lớp hay trước khi ra về và biết cách chào cô giáo, ông bà ,bố mẹ và các bạn như nào cho đúng (Vd như khi đến lớp gặp cô giáo trẻ chào “con chào cô ạ”, trước khi vào lớp trẻ chào “con chào bố con vào lớp ạ”, khi vào đến lớp trẻ chào “mình chào các bạn” ..) Ngoài ra cô cũng có thể hướng dẫn cho trẻ làm một số động tác thể hiện tình cảm thân thiện gần gũi kèm với lời chào như ôm vào cổ cô giáo hay khi chào làm động tác bắt tay .vv Thông qua đó giáo viên đã trực tiếp rèn cho trẻ những kỹ năng chào hỏi thân thiện lich sự khi giao tiếp làm bước đệm ban đầu cho những kỹ năng giao tiếp sau này cho trẻ. Trong giờ đón trả trẻ rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ như tự cất balo đúng nơi qui định, tự thay dép trước khi vào lớp .Trong khi trẻ thực hiện, tôi sẽ quan sát xem bạn nào chưa thực hiện đúng có thể nhắc nhở, khích lệ và động viên trẻ, giúp trẻ hào hứng và tự tin hơn. Ngoài ra tôi có thể khuyến khích, tuyên dương trẻ thông qua cuối buổi học và giờ trả trẻ, giúp trẻ hình thành những kĩ năng cơ
5. 7 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non bản trog việc tự phục vụ, giúp trẻ nhận thức được những hành động đó không còn là “hành động” mà chính là “ý thức” của mỗi bản thân trẻ, trẻ tự giác thực hiện mà không cần cô kiểm tra hay nhắc nhở Trong khoảng thời gian đón trẻ và trả trẻ, tôi cho trẻ xem một số hình ảnh, đọc truyện, trò chuyện với trẻ về các tình huống giáo dục tình cảm kĩ năng xã hội, từ đó giúp trẻ ghi nhớ và có những hiểu biết về các tình huống khi gặp phải, qua đó tạo cho trẻ một số tình huống giáo dục, từ đó giúp trẻ khắc sâu tình cảm và các kĩ năng xã hội cho trẻ Ví dụ: Cho trẻ xem tranh về một số hành vi đúng và không đúng khi đi đường, rồi hỏi trẻ: Các con đi trên đường thường đi bên tay nào? Đi với ai? Khi đi trên đường gặp người lớn tuổi hơn thì chúng mình sẽ làm gì? Từ đó sẽ giúp trẻ hình thành nên một số tình cảm và kĩ năng: Yêu quý những người lớn tuổi và biết giúp đỡ mọi người, có một số kĩ năng khi đi đường: đi bên phải, đi với bố mẹ và không được đi một mình, gặp đèn đỏ dừng lại, đèn vàng đi chậm và đèn xanh đi tiếp. * Giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua việc tích hợp các giờ học. Đối với trẻ mầm non thì hoạt động có chủ đích là hoạt động cung cấp cho trẻ lượng kiến thức cơ bản về mặt nhận thức, ngôn ngữ, thể chất, thẩm mĩ, tình cảm kĩ năng xã hội. Việc lồng ghép và các tiết học sẽ giúp trẻ tích luỹ và khắc sâu thêm những kỹ năng mới cũng như những kỹ năng mà trẻ đã được học một cách hợp lý nhất. Để đạt được kết quả cao việc xây dựng tiết học hợp lí , gợi mở sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. Từ các tiết học, giáo viên có thể xây dựng lồng ghép và xây dựng lấy trẻ làm trung tâm. Thông qua các giờ học, trẻ được hoạt động tích cực,được tư duy, sáng tạo , được thỏa mãn nhu cầu của bản thân bằng các phương pháp khác nhau như: quan sát, đàm thoại, đóng kịch, sẽ giúp trẻ trải nghiệm và phát triển mạnh về mặt tình cảm và cách giải quyết về các tình huống giúp trẻ hình thành và phát triển kĩ năng sống thông qua các giờ học: tạo hình, âm nhạc, kể chuyện, khám phá khoa học, . Đối với giờ tạo hình, tôi đã rèn cho trẻ các kĩ năng tự phục vụ trong công tác chuẩn bị tiết dạy như : cho trẻ kê bàn, bê ghế vào đúng chỗ của mình, trẻ tự lấy màu về bàn, trẻ tự lấy đồ dùng trẻ thích, trẻ cất đồ dùng khi sử dụng xong và vứt rác đúng nơi quy định giúp trẻ hình thành những kĩ năng, những thói quen tốt. Ví dụ trong giờ học tạo hình: “Vẽ phương tiện giao thông”, cô cho trẻ tự kê bàn ghế, sau đó cô cho trẻ phân nhóm và mời trẻ lên lấy đồ dùng theo yêu cầu của cô. Thông qua tiết học này cô có thể lồng ghép thêm kỹ năng biết quan tâm chia sẻ yêu thương và chăm sóc những con vật gần gũi.
6. 8 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non Đến hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, thông qua những bài thơ, câu chuyện trẻ được tìm hiểu và học tập trong các chủ đề giáo viên cung cấp cho trẻ nội dung ý nghĩa của từng câu chuyện bài thơ, giải thích cho trẻ biết thế nào là thiện –ác , tốt – xấu, vui-buồn bởi trẻ ở lứa tuổi này khả năng tư duy ghi nhớ chưa được lâu hôm nay cô nói mai trẻ có thể quên nhưng nếu gắn việc giáo dục này với tính cách của các nhân vật trong câu chuyện bài thơ thì trẻ sẽ ghi nhớ rất lâu vì Từ đó giáo dục tình cảm cho trẻ trong mỗi câu chuyện: phải biết yêu quý, giữ gìn, trân trọng, biết bảo vệ cái đẹp từ đó trẻ có những hành vi phù hợp. Được nghe cô kể chuyện , trẻ rất là thích thú, hào hứng vì vậy trong mỗi chủ đề, tôi lựa chọn những câu chuyện hay, sôi động và lồng ghép giáo dục tình cảm kĩ năng xã hội vào mỗi tiết học. Ví dụ; câu chuyện “ Xe lu và xe ca” ở chủ đề giao thông, nội dung giáo dục tình cảm cho trẻ : Biết yêu thương, giúp đỡ và không được chê bai coi thường bạn, từ đó hình thành cho trẻ kĩ năng “biết làm việc nhóm cùng nhau”. Câu chuyện “Giấc mơ kì lạ ” trong chủ đề bản thân, nội dung giáo dục tình cảm cho trẻ: tất cả các bộ phận trên cơ thể rất quan trọng phải biết yêu quý, trân trọng , ăn đủ chất và tập thể dục , khi đó tôi đã gửi thông điệp quý báu với “Kĩ năng tự nhận thức bản thân”, hãy biết trân trọng các bộ phận trên cơ thể . Đối với giờ học này, tôi cho trẻ luyện tập để ghi nhớ nội dung câu chuyện hơn bằng phương pháp đóng kịch, kể chuyện theo rối, powpoint giúp trẻ hứng thú và mạnh dạn hơn Giờ học tìm hiểu môi trường xung quanh cũng giúp trẻ phát triển mạnh về mặt tình cảm và kĩ năng xã hội. Ví dụ đối với chủ đề giao thông, cô cho trẻ quan sát một số biển báo khi đi đường, qua đó giáo dục trẻ biết đi đường đúng theo bảng hiệu để đảm bảo an toàn cho bản thân và trẻ. Cho trẻ xem hình ảnh bé đi xe máy cùng bố mẹ, từ đó hỏi trẻ khi đi xe máy các bạn thường đi cùng ai? Phải làm gì để đảm bảo an toàn cho bản thân? Giáo dục trẻ: đi cùng bố mẹ khi ra đường, đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm an toàn khi đi trên đường. Sau đó cho trẻ luyện tập “đội mũ bảo hiểm” đúng cách giúp trẻ luyện tập thói quen và giúp trẻ hào hứng, tìm tòi và khám phá hơn trong tiết học. Hoạt động âm nhạc cũng góp phần không nhỏ rèn cho trẻ mạnh dạn, tự tin và tình yêu gia đình, bạn bè, quê hương, đất nước thông qua nội dung các bài hát. Đối với trẻ 5-6 tuổi thì đa số trẻ nhận thức nhanh hơn, thuộc lời bài hát hơn thì tôi sẽ cho
7. 9 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non trẻ thể hiện cá nhân nhiều hơn, cho trẻ tự nghĩ động tác phù hợp với bài hát, kích thích cho trẻ sự sáng tạo, mạnh dạn và tự tin thể hiện trước lớp và trước đám đông. * Giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội thông qua các hoạt động vui chơi của trẻ Vui chơi luôn là một hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non.Trẻ thường hoạt động theo phương châm “Học mà chơi, chơi mà học”, “Học ở mọi lúc mọi nơi”, nên việc giáo dục tình cảm xã hội được lồng ghép vào các hoạt động vui chơi trong ngày Trẻ ở lứa tuổi 4-5 tuổi thường chơi theo nhóm để thể hiện khả năng của mình. Khi trẻ tham gia chơi trong hoạt động góc, trẻ được thể hiện vai chơi như giống trong cuộc sống thực,trong khi chơi trẻ được đối thoại, bàn bạc, phân loại,trao đổi, thỏa thuận, thương lượng và hợp tác cùng nhau. Trẻ phải nói cho bạn chơi hiểu và phải hiểu lời của những bạn chơi cùng, từ đó làm cho trí tuệ của trẻ phát triển mạnh mẽ chịu ảnh hưởng đến việc tiếp nhận tình cảm và kĩ năng xã hội của trẻ. Trong khi tham gia hoạt động vui chơi, trẻ đã biết cách tôn trọng, hợp tác , chia sẻ, chấp nhận và cùng nhau chơi thông qua hoạt động này sẽ rèn cho trẻ những kỹ năng rất cần thiết trong cuộc sống hàng ngày như kỹ năng mua bán , kỹ năng nấu ăn, kỹ năng xây dựng, kỹ năng biết quan tâm chăm sóc người thân khi bị bệnh vv và nó cũng tạo tiền đề cho trẻ sau này khi hoà nhập vào môi trường xã hội sẽ không bị bỡ ngỡ Ví dụ: Trong khi chơi góc phân vai , trẻ đóng vai thành những cô bán hàng siêu đáng yêu , và những người đang đi mua hàng. “Người bán hàng” thì trẻ sẽ niềm nở, chào mời mua hàng, sắp xếp các loại rau củ quả sao cho thật đẹp mắt, biết giới thiệu về mặt hàng đang bán, biết nêu giá tiền, biết cân, đo và tính tiền. Còn “người mua hàng” thì biết hỏi giá tiền, biết chọn mặt hàng phù hợp, biết trả giá, đưa tiền, nhận hàng và cảm ơn người bán hàng. Trong khi chơi, tôi thường nhập vai chơi vào người mua hàng cùng với trẻ xách giỏ đi chợ và hỏi: Cô bán hàng ơi, hôm nay có những loại quả gì nhỉ? Tôi mới đi tiêm về thì nên uống loại hoa quả nào? Cô có thể tư vấn giúp tôi được không? 1 số trẻ đã có kĩ năng sẽ trả lời và tư vấn rất nhiệt tình, đưa ra những câu nói thuyết phục người mua, có kĩ năng giao tiếp tốt và ứng xử văn minh. Ngoài ra trong các góc chơi khác, trẻ được thể hiện mình là một nhà xây dựng, một nghệ sĩ, 1 ca sĩ thỏa sức theo đam mê của trẻ. Hoạt động ngoài trời cũng giúp cho trẻ phát triển mạnh mẽ về tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi.Khi trẻ được ra ngoài khuân viên trường, trẻ được khám phá tất cả mọi thứ xung quanh trẻ. Có thể nói, khi trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời, khi trẻ đùa nghịch, cười nói, chạy nhảy thực chất là trẻ khám phá, học hỏi
8. 10 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non và có điều kiện phát triển tốt nhất những cảm xúc tích cực của mình. Khi cho trẻ lao động nhổ cỏ, tưới cây, quan sát và trò chuyện về cây xanh, cây hoa, tôi sẽ trò chuyện cùng trẻ về ích lợi của việc chăm sóc các loài cây, hoa đó. Việc làm này hình thành ở trẻ lòng tự hào khi được góp công sức của mình làm cho môi trường của mình xanh – sạch - đẹp hơn. Trẻ chơi với cát, nước, sỏi, phấn vẽ, đất đá để biết được tính chất của chúng. Khi cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời, tôi đã rèn cho trẻ kĩ năng xếp thẳng hàng, kĩ năng để tay đằng sau khi đi ra ngoài, kỹ năng đi theo hàng lối và không phá hàng giúp trẻ có 1 nề nếp tốt mỗi khi ra ngoài khám phá. Ở đây trẻ được hoạt động cùng cô, được khám phá, được cùng cô làm thí nghiệm, được vui chơi thông qua các trò chơi mà cô đưa ra Và đặc biệt là rèn cho trẻ kỹ năng vui chơi an toàn khi ra hoạt động ngoài trời, Trong khi trẻ chơi, tôi vừa quan sát, vừa hướng dẫn trẻ cách chơi an toàn: Khi leo lên cầu trượt thì xếp hàng theo thứ tự, biết chờ đến lượt, không chen lấn, xô đẩy, đùa nghịch, hò hét, tuyệt đối không tranh giành đồ chơi, chơi đu quay không quay quá nhanh, không leo trèo những nơi nguy hiểm.... Một môi trường mà trẻ được trải nghiệm, được thể hiện mình, được trau dồi kiến thức , . Thực sự là một thành công lớn trong sự nghiệp trồng người, đặc biệt trong việc giáo dục tình cảm kĩ năng xã hội và theo phương diện lấy trẻ làm trung tâm như hiện nay. * Giáo dục tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ cụ thể thông qua tiết học rèn kỹ năng sống Để rèn kỹ năng cho trẻ đạt hiệu quả cao nhất tôi cho trẻ hoạt động và thực hành tất cả các tiết học rèn kỹ năng sống theo nội dung chương trình phù hợp với trẻ. Đối với trẻ mẫu giáo trẻ 4-5 tuổi tôi cho trẻ tìm hiểu và thực hành các tiết học rèn kỹ năng sống 2 buổi trên một tuần, thông qua các tiết học này sẽ cung cấp cho trẻ đầy đủ và khắc sâu các kỹ năng cần thiết cho trẻ như kỹ năng giao tiếp văn minh lịch sự , kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng thoát hiểm, kỹ năng phòng tránh, kỹ năng chia sẻ giúp đỡ ..vv .Khi tổ chức cho trẻ thực hành những kỹ năng cụ thể như này giáo viên cần xác định rõ mục đích yêu cầu của bài dạy , chuẩn bị một cách chu đáo các điều kiện cần thíêt cho trẻ hoạt động và khi cho trẻ thực hành trải nghiệm vào các hoạt động này giáo viên cần hướng dẫn trẻ một cách cụ thể chi tiết từng bước một giúp trẻ khắc sâu thêm kiến thức và có những kỹ năng thành thạo trong các hoạt động đó khi áp dụng vào trong thực tế cuộc sống hàng ngày.
9. 11 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non Biện pháp thứ 3: Phối kết hợp với phụ huynh phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ. Tôi luôn trao đổi với phụ huynh thông báo về một số thông tin của trẻ ở trường như ở lớp con rất ngoan song cháu còn nhút nhát, ít tham gia các hoạt động chung của lớp...và trao đổi với cha, mẹ trẻ về một số thông tin của trẻ ở gia đình Ví dụ: Ở nhà con có làm được gì đơn giản để giúp đỡ cha mẹ và phối hợp giáo dục các cháu như; về nhà anh/chị nên khuyến khích con làm những việc đơn giản giúp đỡ cha, mẹ, biết quan tâm, hỏi han khi bố, mẹ bị ốm, mệt..vv: Trong giờ đón, trả trẻ, tôi luôn quan tâm tới việc tập cho trẻ thói quen chào hỏi khi tới lớp hay lúc trẻ gặp những người lớn xung quanh. Bên cạnh đó, tôi trao đổi với phụ huynh một cách cởi mở về đặc điểm tính cách và tình hình học tập của trẻ để phụ huynh có thể nắm bắt được sự phát triển của con em mình, đồng thời giúp tôi hiểu hơn về cá tính cũng như sở trường của mỗi trẻ trong lớp. Sau khi trao đổi với phụ huynh tôi thu thập phản hồi từ phụ huynh đồng thời đóng góp ý kiến, và giải đáp cho phụ huynh những vấn đề mà phụ huynh thắc mắc, qua các giờ đón trả trẻ, hay qua các buổi họp phụ huynh, hoặc trao đổi trực tiếp hoặc qua thư điện tử. Bằng các hình thức như vậy, tôi tư vấn cho phụ huynh hiểu thêm về tầm quan trọng của việc phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ, cũng như việc phối hợp giữa gia đình và cô trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ là biện pháp phát triển toàn diện cho trẻ. Bên cạnh đó hiện nay Facebook, zalo đang là mạng xã hội được rất nhiều người quan tâm, sử dụng bởi tính tiện dụng và chi phí sử dụng thấp. Đa số các bậc phụ huynh lớp tôi đều là phụ huynh trẻ nên hầu hết các bậc phụ huynh đều tham gia mạng xã hội này.Và trong cuộc họp phụ huynh có một số phụ huynh đưa ra ý kiến thành lập nhóm zalo cho lớp để các bậc phụ huynh có thể cập nhật tình hình mỗi ngày của các con. Qua trang này chúng tôi đăng tải các hoạt động của lớp ,giới thiệu những truyện hay, những bài hát có ý nghĩa trong việc phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ. Để phụ huynh dễ dàng nắm bắt tình hình của các con ở lớp. Trong các hoạt động tôi đều kêu gọi sự ủng hộ, giúp đỡ từ phụ huynh, và mời phụ huynh cùng tham gia. Để từ đó các bậc phụ huynh nắm bắt được các hoạt động của nhà trường và biết con họ thực sự được làm gì. Các bậc phụ huynh đã rất nhiệt tình ủng hộ, giúp đỡ giáo viên trong các phong trào do nhà trường phát động. Ví dụ: Các bậc phụ huynh sẵn sàng đến giúp các cô chuẩn bị trang điểm, mặc trang phục và xem các con biểu diễn văn nghệ.
10. 12 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non Biện pháp 4: Tạo môi trường lớp học với tình cảm gắn bó, yêu thương Để xây dựng niềm tin, sự gắn bó giữa trẻ đối với mọi người và kích thích sự phát triển của các giác quan góp phần phát triển kĩ năng xã hội cho trẻ. Giáo viên cần luôn để ý tới trẻ, tạo nhiều thời gian nhất có thể cho việc giao lưu, trò chuyện, gần gũi với trẻ. Thể hiện hành động, lời nói, cử chỉ điệu bộ để thể hiện tình cảm với trẻ. Đối với những trẻ lớn thì những cuộc trò chuyện nên hướng vào một nội dung cụ thể. Ví dụ: Trò chuyện về việc trẻ đang làm, đưa ra các câu hỏi để tiếp xúc gần gũi với trẻ, để biết được những dự định của trẻ “Con đang làm gì vậy? Con sẽ làm như thế nào? Từ đó phát triển những tư duy, các chức năng tâm lí, tình cảm, kĩ năng giao tiếp ứng xử của trẻ. Trẻ sẽ cảm thấy mình được gần gũi, quan tâm. tạo những tình huống để trẻ có cơ hội đáp lại tình cảm của mọi người bằng những hành vi, cử chỉ, thái độ tốt đẹp. Đầu năm khi mới nhận lớp, cô chưa quen trẻ, trẻ chưa quen cô giáo, chưa quen nhiều bạn.Trẻ vừa được nghỉ hai tháng hè ở nhà, trẻ đang quen sống trong môi trường gia đình, ở nhà với những người thân yêu, ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em lúc nào trẻ cũng có những người thân bên cạnh. Đặc biệt là lớp có rất nhiều trẻ chậm phát triển ngôn ngữ, tăng động giảm chú ý. Vì vậy việc thích nghi với môi trường mới đối với trẻ là vô cùng khó khăn, thậm chí trẻ có biểu hiện sốc về mặt tâm lý. Cháu Quan Hải gào khóc không nói câu nào, cháu Khánh Nam chạy lung tung khắp lớp. Tôi đã cùng các cô ở lớp tìm mọi cách để trẻ mạnh dạn, tự tin hơn, và hòa nhập với tập thể: hòa mình vào vai trẻ, cùng trẻ làm quen, bằng tình cảm của mình để trẻ thấy được có cảm giác an toàn, tin tưởng và chia sẻ, cuối cùng gắng của chúng tôi đã được đền đáp, trẻ đã có thể tự tin giới thiệu về bản thân với bạn bè, cô giáo, người lớn. Khi tiếp xúc trực tiếp với trẻ trong các hoạt động hàng ngày như khi xúc cơm, chải tóc cho trẻ, tôi trò chuyện với trẻ bằng các câu hỏi: “Con thấy hôm nay các cô nhà bếp nấu ăn thế nào? con có thích món ăn này không? con thích ăn món nào nhất?, con ngủ có ngon không? Cô chải tóc có đau không? Ai là người hay chải tóc cho con ở nhà? Trong thiết kế môi trường hoạt động, tôi tạo cho trẻ những hoạt động để trẻ có thể chia sẻ hay lắng nghe bạn và tận dụng mọi cơ hội để giao tiếp với trẻ mọi lúc, mọi nơi. Hoạt động góc là khi trẻ hóa thân vào vai chơi, thành các vai diễn mà trẻ thích, lúc này lớp học là một xã hội trẻ em, và khi xã hội trẻ em ấy xuất hiện, tôi
11. 13 Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non giúp trẻ thiết lập và phát triển tình cảm bạn bè, chú ý những cháu đã thành lập được nhóm bạn chơi và những cháu không thể thành lập nhóm bạn chơi, tìm hiểu lý do và có những tác động phù hợp và xử lý các tình huống sư phạm. Từ đó trẻ sẽ mạnh dạn tự tin hơn. Bên cạnh đó, khi tiếp xúc với trẻ cần tạo cơ hội cho trẻ rèn luyện bản thân. Để trẻ có thể học được các kĩ năng cần thiết. Sự quan tâm, gần gũi của mọi người xung quanh là rất cần thiết nhưng cũng cần để cho trẻ có những khoảng riêng cho bản thân để trẻ tự tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động, tránh tình trạng trẻ trở nên quá phụ thuộc vào người khác. 3. Kết quả sau khi áp dụng giải pháp sáng kiến tại đơn vị Sau một năm áp dụng một số biện pháp đã nêu trên tôi đã thu được một số kết quả sau: Kết quả được thể hiện qua số liệu cụ thể sau: Tỉ lệ % đạt Tổng Trẻ Trẻ STT Các kỹ năng xã hội số đạt chưa trẻ đạt 1 Trẻ nhận biết và hiểu cảm xúc của bản 18 17 1 thân và mọi người 94,4% 5,6% 2 Kĩ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp với 18 16 2 cô giáo, bạn bè và mọi người xung 88,9% 11,1% quanh 3 Kỹ năng hợp tác, kỹ năng tuân thủ các 18 16 11 quy tắc xã hội 88,9% 11,1% 4 Kỹ năng tự phục vụ cá nhân 18 18 0 100%% 0% 5 Trẻ biết thể hiện và kiểm soát được cảm 18 17 1 xúc của mình 94,6% 5,6% 6 Biết bộc lộ nhiều cảm xúc và sắc thái 18 17 1 khác nhau để thể hiện cảm xúc của mình 94,6% 5,6% 7 Có phản ứng phù hợp với môi trường tự 18 16 2 nhiên (Giữ vệ sinh chung, bảo vệ mội 88,9% 11,1% trường, ) 8 Nhận xét, góp ý hành vi “đúng”- “sai”, 18 17 1 “tốt”- “xấu” 94,6% 5,6%