Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh Lớp 5 thông qua viết bài văn tả cảnh
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh Lớp 5 thông qua viết bài văn tả cảnh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_phat_trien_nang_luc_tham_my_cho_hoc_si.docx
Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh Lớp 5 thông qua viết bài văn tả cảnh.pdf
Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh Lớp 5 thông qua viết bài văn tả cảnh
- 3 hướng tiếp cận nội dung dạy cho học sinh biết cái gì thì chương trình giáo dục phổ thông 2018 sẽ hướng tới phát triển năng lực cho học sinh. Chính vì vậy, có thể nói năng lực sẽ là đích đến, đầu ra của giáo dục và năng lực thẩm mỹ là một trong những yêu cầu đầu ra của chương trình Tiểu học. Trong giờ học Tiếng Việt, các em không chỉ học các kiến thức về ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp mà còn được học các kĩ năng tạo lập văn bản viết theo hướng nghệ thuật. Các kĩ năng này được lặp đi lặp lại dưới nhiều hình thức khác nhau tạo thành năng lực giao tiếp của trẻ. Ngày nay, nếu dạy kĩ năng viết của trẻ theo hướng phát triển ngôn ngữ thì các em sẽ có khả năng sử dụng ngôn ngữ linh hoạt trong môi trường hoạt động lứa tuổi, đảm bảo chuẩn đầu ra của cấp học Tiểu học. Tuy nhiên, giáo viên phải giúp học sinh biết: Năng lực viết là gì? Năng lực thẩm mỹ là gì? Thông qua bài viết, các em cảm nhận được nét đẹp riêng có nào của sự vật, có liên tưởng nào thú vị, muốn gửi gắm điều gì? Các em sử dụng từ ngữ như thế nào để mô tả được ý tưởng, tình cảm, cảm xúc của mình? Ngoài ra, thông qua việc dạy học văn tả cảnh, học sinh sẽ có kĩ năng quan sát, cảm nhận được cái đẹp của sự vật, nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật trong các em. Vì mỗi cảnh vật được sinh ra đều mang một vẻ đẹp riêng của chính nó, nếu cảm nhận được thì các em sẽ biết nâng niu, trân trọng các sự vật hiện tượng xung quanh mình. Để viết được một bài văn tả cảnh hay và giàu tính nghệ thuật, học sinh cần cảm nhận được cái đẹp qua từng sự vật có trong cảnh, việc quan sát diễn ra lâu hơn. Như vậy, giáo viên cần phát triển năng lực thẩm mỹ bên trong các em. Năng lực thẩm mỹ sẽ như là một hạt giống giúp các em cảm nhận được nét đẹp riêng có của mỗi cảnh, thuận lợi nảy mầm khi các em làm bài văn tả cảnh. Năng lực thẩm mỹ của học sinh cũng được thể hiện qua ngôn ngữ diễn đạt trong bài văn tả cảnh. Chính vì vậy, ngôn ngữ có vai trò quan trọng đối với quá trình quan sát và tưởng tượng của trẻ. Mặt khác, thông qua khả năng ngôn ngữ của học sinh ta có thể đánh giá được sự phát triển trí tuệ và năng lực thẩm mỹ của trẻ .
- 4 Nguyễn Quang Ninh viết trong cuốn Môn văn và Tiếng Việt 3 : “Bài làm của học sinh không chỉ được chúng ta nhìn nhận hoặc hướng dẫn các em dưới góc độ như một phương tiện giao tiếp, không chỉ biết xử lí những mối quan hệ giữa các yếu tố ngôn ngữ trong nội bộ bài văn mà còn được chúng ta xem xét, nhìn nhận, hướng dẫn như một đơn vị giao tiếp, xử lí mối quan hệ giữa bài viết với các nhân tố khác nằm ngoài hệ thống ngôn ngữ: Đối tượng giao tiếp, mục đích giao tiếp Chỉ có vậy, chúng ta mới góp phần giúp học sinh nhanh chóng viết được những bài văn, đoạn văn đúng và hay, phù hợp với “kĩ thuật” hiện đại.” [ 1,tr 216]. Năng lực viết văn miêu tả của học sinh dựa vào quan điểm giao tiếp sẽ giúp các em làm văn tốt hơn. Việc phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh lớp 5 thông qua viết văn tả cảnh theo quan điểm giao tiếp đòi hỏi phải gộp nhiều năng lực khác nhau. Giao tiếp vừa là điểm đích, vừa là nội dung, vừa là con đường đi, vừa là môi trường để các em thực hiện các đơn vị tiếng Việt mà các em được học. Một bài văn của các em phải thể hiện thật rõ ràng các câu hỏi: Viết cho ai? Viết về cái gì? Trong hoàn cảnh nào? Nhằm mục đích gì? Viết như thế nào? Cũng nhờ văn tả cảnh mà các em có cơ hội bộc lộ cảm xúc của mình đối với đối tượng được miêu tả, thể hiện được toàn bộ năng lực ngôn ngữ và năng lực thẩm mỹ mà các em đã được rèn luyện trong môn Tiếng Việt. Trong cuốn Hỏi đáp về dạy học Tiếng Việt 4, tác giả Nguyễn Minh Thuyết nêu rõ: “Khi viết một đoạn văn, bài văn, học sinh có thời gian suy nghĩ, tìm cách diễn đạt (dùng từ, đặt câu, sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hóa,..) thuận lợi hơn là văn nói. Tuy nhiên, để đạt được những yêu cầu rèn luyện kĩ năng sản sinh văn bản ở mức cao hơn: lời văn viết vừa cần rõ ý vừa cần sinh động, bộc lộ được cảm xúc; bố cục bài văn cần chặt chẽ, hợp lí ở từng đoạn và toàn bài để tạo thành một “chỉnh thể””[2, tr 232]. Năng lực thẩm mỹ được thể hiện qua rất nhiều môn học đặc thù mang tính nghệ thuật như Âm nhạc, Mĩ Thuật. Trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu chương trình giáo dục phổ thông mới, tôi nhận thấy năng lực thẩm mỹ là một trong những năng lực đặc trưng trong quá trình viết văn miêu tả nói chung và viết văn tả cảnh nói riêng. Thông qua các từ ngữ, hình ảnh, liên tưởng mà các
- 5 em sử dụng trong bài, chúng ta có thể cảm nhận năng lực thẩm mỹ của các em rõ nhất. Ngoài ra, đây là những năm cuối cùng thực hiện chương trình lớp 5 hiện hành, để tạo tâm thế và khả năng bắt nhịp nhanh với chương trình lớp 6, hướng tới phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của học sinh, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh lớp 5 thông qua viết bài văn tả cảnh.” II/ GIẢI PHÁP 1. Giải pháp trƣớc khi có sáng kiến ❖ Về phía giáo viên - Việc khơi gợi cảm xúc của giáo viên tới học sinh, giúp các em cảm nhận được cái hay, cái đẹp, cái độc đáo của đối tượng cần miêu tả đã bị bỏ qua. -Một số giáo viên còn gặp khó khăn trong quá trình tổng hợp nhiều kiến thức cùng một lúc, vận dụng các hiểu biết cá nhân, sự rung cảm mình trước đối tượng miêu tả nên việc truyền cảm hứng viết văn cho học sinh ít được giáo viên chú trọng. - Một số giáo viên còn để học sinh chép văn mẫu hoặc chỉ dạy theo kiểu khái quát, chung chung cho học sinh tự mò mẫm. Với cách dạy trên đã tạo cho học sinh cảm giác học văn miêu tả thật khó hiểu, khó diễn đạt thành câu, ngại học văn, ngại viết văn, không biết bắt đầu từ đâu, trình tự viết như thế nào. - Mặt khác, trong quá trình dạy học các phân môn khác của Tiếng Việt giáo viên dạy mà không tổng hợp các kiến thức tạo thành năng lực dùng từ, vốn sống cho trẻ, chưa tạo điều kiện nuôi dưỡng tinh thần văn học cho trẻ. ❖ Về phía học sinh - Nhiều học sinh không có hứng thú với tiết Tập làm văn, đặc biệt là trong các tiết thực hành viết bài văn. Các em không biết viết từ đâu, viết cái gì, theo trình tự nào, sử dụng từ như thế nào. Việc phân tích đề bài, quan sát tìm hiểu đối tượng, tìm chi tiết, tìm ý, lập dàn ý, hướng dẫn học sinh viết bài văn bị bỏ qua. - Các em thiếu vốn kiến thức về thế giới xung quanh, thiếu trải nghiệm thực tế, do thường xuyên tập trung sử dụng mạng xã hội, các trò chơi trên mạng. - Các em chưa biết cách diễn đạt, thiếu năng lực dùng từ, dùng câu sao
- 6 cho phù hợp với ngữ cảnh. Điều này làm cho những bài viết trở nên ngô nghê, thiếu ấn tượng cho người đọc người nghe. - Các em chưa có cảm xúc với đối tượng miêu tả, không biết sử dụng các biện pháp nghệ thuật như: điệp từ, điệp ngữ, nhân hóa, so sánh: làm cho việc miêu tả thiếu sinh động và sáng tạo, thiếu đi cả cái hồn của một bài văn tả cảnh. - Các em phụ thuộc quá nhiều vào “văn mẫu” trên mạng. Học sinh chưa biết cách biến văn mẫu trở thành văn của mình, dẫn với việc các em làm bài rập khuôn, các bài văn miêu tả hao hao giống nhau, thiếu cảm xúc và cách nhìn riêng biệt của người viết. - Các em chưa tích cực đọc các tác phẩm văn học để nuôi dưỡng tình yêu văn, học hỏi những cách diễn đạt. Học sinh thường đọc những câu truyện tranh với câu văn ngắn, cụt lủn, giá trị nghệ thuật chưa cao. Ngoài giờ học, các em mải xem ti vi, máy tính mà quên mất một thế giới xung quanh thực sự hấp dẫn ngoài kia. Đó là thế giới của những cánh diều bay cao, của ruộng đồng, cây cỏ, mưa nắng Thế giới đó làm các em phong phú hơn về tâm hồn và vốn sống. Qua thực tế giảng dạy và chấm bài của các em, tôi có kết quả khảo sát khối lớp 5 trường Tiểu học Hải Phương như sau: 5A 5B 5C 5D Lớp Nội dung (38HS) (39HS) (38HS) (37HS) Bài văn đủ 3 đủ mở bài, thân bài, 37 38 37 36 kết bài Nắm được các sự vật có trong 19 19 20 17 cảnh Biết sắp xếp bố cục các sự vật 15 15 16 12 trong cảnh Tìm ra nét riêng, những liên tưởng 14 16 15 12 thú vị Sử dụng các biện pháp nghệ thuật 12 14 15 10 Ngoài ra, tôi có khảo sát thêm khối lớp 5 của trường Tiểu học Hải An,
- 7 trường Tiểu học Hải Giang, trường Tiểu học Hải Phong với cùng một nội dung và thu được kết quả như sau: Kết quả khảo sát đầu năm học 2022-2023 học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hải An như sau: 5A 5B 5C 5D 5E Lớp Nội dung (35HS) (36HS) (36HS) (35HS) (35HS) Bài văn đủ 3 đủ mở bài, 34 36 35 34 33 thân bài, kết bài Nắm được các sự vật có 16 17 16 16 15 trong cảnh Biết sắp xếp bố cục các sự 14 15 14 14 14 vật trong cảnh Tìm ra nét riêng, những liên 12 12 11 10 12 tưởng thú vị Sử dụng các biện pháp nghệ 12 11 12 12 10 thuật Kết quả khảo sát đầu năm học 2022-2023 học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hải Giang như sau: 5A 5B 5C Lớp Nội dung (36HS) (36HS) (36HS) Bài văn đủ 3 đủ mở bài, thân bài, kết bài 36 35 35 Nắm được các sự vật có trong cảnh 16 16 15 Biết sắp xếp bố cục các sự vật trong cảnh 15 14 12 Tìm ra nét riêng, những liên tưởng thú vị 12 10 12 Sử dụng các biện pháp nghệ thuật 12 10 11 Kết quả khảo sát đầu năm học 2022-2023 học sinh lớp 5 trường Tiểu học Hải Phong như sau:
- 8 5A 5B 5C Lớp Nội dung (34HS) (34HS) (35HS) Bài văn đủ 3 đủ mở bài, thân bài, kết bài 33 34 34 Nắm được các sự vật có trong cảnh 16 16 15 Biết sắp xếp bố cục các sự vật trong cảnh 15 14 12 Tìm ra nét riêng, những liên tưởng thú vị 12 10 12 Sử dụng các biện pháp nghệ thuật 12 10 11 Thông qua bảng khảo sát, ta thấy hầu hết các trường học sinh đều biết các làm bài văn miêu tả, nắm được bố cục của một bài văn tả cảnh. Tuy nhiên, vì thiếu quan sát cảnh vật nên các em không biết trong cảnh định tả có những sự vật nào; trong những sự vật ấy thì sự vật nào là chính cần tả nhiều, sự vật nào là sự vật xung quanh của cảnh. Do năng lực thẩm mĩ của các em chưa được tạo điều kiện phát triển nhiều, nên học sinh ít khi sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong bài. Bài văn của học sinh thiếu đi dấu ấn cá nhân khi miêu tả cảnh điều này làm cho các bài văn của các em ang áng giống nhau. Từ thực tế trên, để giúp học sinh biết quan sát, sắp xếp bố cục các sự vật trong cảnh, bài văn tả cảnh có dấu ấn cá nhân, giàu tính nghệ thuật góp phần phát triển năng lực thẩm mỹ cho các em thì tôi đề xuất các giải pháp sau. 2. Giải pháp sau khi có sáng kiến ❖ Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp - Hướng dẫn học sinh quan sát các đối tượng miêu tả bằng nhiều hình thức khác nhau nhằm tạo điều kiện cho các em tìm hiểu thực tế từ đó tìm ra những chi tiết miêu tả mang tính nghệ thuật và giàu sáng tạo. - Tôi mượn điểm tương đồng cách thức thực hiện các bước trong dạy học hai môn học Âm nhạc và Mĩ thuật để phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh trong quá trình làm văn miêu tả. Ngoài ra, học sinh có cơ hội tiếp xúc với văn bản nghệ thuật ở tiết đọc thư viện ( sách mới là tiết đọc mở rộng) sẽ làm cho vốn từ ngữ thêm sinh động, cách sử dụng từ linh hoạt, đúng hoàn cảnh bài viết.
- 9 ❖ Mô tả chi tiết các giải pháp Để phát triển năng lực thẩm mỹ trong bài văn miêu tả cảnh, học sinh cần nắm chắc kĩ năng quan sát đối tượng miêu tả gồm: cách phân tích đề bài, quan sát khái, quan sát chi tiết, quan sát theo trình tự. Giáo viên cần làm như sau: Giải pháp 1: Biện pháp phát triển kĩ năng phân tích đề bài của học sinh a. Mục tiêu: Giúp học sinh có kĩ năng phân tích đề bài, xác định đối tượng miêu tả tránh lạc đề. b. Cách thực hiện: Bước 1: Học sinh đọc đề bài, gạch chân vào từ quan trọng trong đề bài. Bước 2: Học sinh xác định đề bài yêu cầu gì. Bước 3: Học sinh xác định đối tượng cần miêu tả. Ví dụ: Với đề bài: “Tả cảnh đẹp quê hương mà em yêu thích”, giáo viên có thể sử dụng các câu hỏi gợi ý sau: + Hãy gạch chân vào từ chỉ yêu cầu đề bài. + Đề bài yêu cầu ta làm gì? + Đề bài yêu cầu tả gì? Bước 1: Các em sẽ xác định các từ ngữ có quan trọng có trong đề bài. Tả cảnh đẹp quê hương mà em yêu thích Bước 2: Đề bài yêu cầu “tả”, giáo viên giúp học sinh nhớ lại khái niệm về văn miêu tả là gì? Văn miêu tả là vẽ lại bằng lời những đặc điểm nổi bật của cảnh, của người,6 của vật giúp người đọc, người nghe có thể hình dung được các đối tượng ấy. Bước 3: Đối tượng miêu tả là cảnh đẹp quê hương em Đây là bước tuy đơn giản nhưng rất cần thiết cho học sinh trong quá trình làm bài, tránh nhầm lẫn sai đề, lạc đề. Giải pháp 2: Hƣớng dẫn học sinh chọn điểm quan sát đối tƣợng phù hợp với đề bài Điểm quan sát là một bước nhỏ, làm bước đệm cho quá trình quan sát đối
- 10 tượng miêu tả được tốt hơn. Giáo viên hướng dẫn học sinh chọn điểm quan sát phù hợp với từng đối tượng cần quan sát. Ví dụ: Chọn điểm khác nhau để quan sát cánh đồng và trả lời các câu hỏi sau: a. Đứng từ trên sân thượng nhà mình, em thấy cánh đồng rộng thế nào? b. Cảm giác đứng trên sân thượng ngắm cánh đồng ra sao? c. Đứng ở dưới cánh đồng, em cảm nhận cánh đồng thế nào? d. Trên cánh đồng có những sự vật nào em nhìn thấy? e. Dưới cánh đồng có những sự vật nào mà trên sân thượng không thể nhìn thấy được? Ngoài ra, việc chọn điểm quan sát rất cần thiết trong miêu tả dòng sông quê hương. Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh chọn điểm quan sát bằng cách trả lời các câu hỏi sau: Ví dụ: Chọn điểm khác nhau để quan sát dòng sông và trả lời các câu hỏi sau: a. Đứng từ trên cao nhìn xuống dòng sông trông như thế nào? b. Em có liên tưởng gì về dòng sông khi quan sát từ trên cao? c. Đứng bên cạnh dòng sông, em cảm thấy dòng sông thế nào? d. Đứng bên cạnh dòng sông em quan sát được những sự vật nào không thể nhìn thấy từ trên cao? Không chỉ lựa chọn điểm nhìn mà giáo viên cũng có thể hướng dẫn học sinh quan sát đối tượng miêu tả qua sự thay đổi theo thời gian. Có hai kiểu quan sát: quan sát sự thay đổi của đối tượng miêu tả trong ngày và quan sát sự thay đổi đối tượng miêu tả theo mùa. Việc quan sát sự thay đổi của đối tượng miêu tả trong ngày sẽ dễ dàng thực hiện hơn vì thời gian ngắn, dễ thực hiện nhưng khó nêu ra được sự khác biệt lớn của cảnh vật. Còn quan sát sự thay đổi của đối tượng miêu tả theo mùa giúp học sinh cảm nhận rõ nét nhất các sự vật có trong cảnh, nhưng thời gian thực hiện lại hơi dài. (Phụ lục 1)
- 11 Kĩ năng quan sát là kĩ năng dùng các giác quan để xem xét, nhận biết một vật, một người, một hiện tượng nào đó, phát hiện ra nét khác biệt, nét đặc trưng mà chỉ có đối tượng ấy mới có. Chỉ có quan sát mới giúp học sinh hiểu, cảm nhận được cái đẹp của đối tượng miêu tả và có những liên tưởng thú vị trong khi viết bài. Giải pháp 3: Xây dựng hệ thống bài tập rèn kĩ năng quan sát khái quát đối tƣợng miêu tả thông qua quan sát trực tiếp và quan sát gián tiếp - Quan sát trực tiếp là nhìn trực tiếp các sự vật hiện tượng xung quanh các em bao gồm: đồ vật, cây cối, con vật, thiên nhiên, con người. - Quan sát gián tiếp là các em cảm nhận đối tượng miêu tả thông qua tranh ảnh, người nào đó kể lại, các phương tiện truyền thông, các loại hình nghệ thuật Việc quan sát khái quát đối tượng có thành công hay không phần lớn phụ thuộc vào điểm nhìn của các em mà tôi đã trình bày ở giải pháp 2. Sau đây là một số bài thiết kế để học sinh quan sát khái quát đối tượng. Bài tập 1: Quan sát cảnh cánh đồng vào buổi sớm, em trả lời các câu hỏi sau: a.Sự vật em định quan sát là gì? b. Theo em, ở cánh đồng thì sự vật nào là sự vật chính cần miêu tả? c. Ngoài sự vật chính mà em nói trên thì hãy kể những sự vật xung quanh mà em quan sát được? Bài tập 2: Quan sát cảnh trường em trước khi vào lớp, em hãy trả lời các câu hỏi sau: a. Cảnh trường có những gì vào buổi sáng sớm? (quang cảnh, không khí, cây cối, con người, các dãy nhà ) b. Cảnh trường có những gì vào buổi sáng sắp vào giờ học? (quang cảnh, không khí, con người, các lớp học ) c. Cảnh trường có những gì sau tiếng trống vào lớp? (quang cảnh, không gian,..) Rèn kĩ năng quan sát khái quát đối tượng là rất cần thiết, nó giúp học sinh có những ấn tượng, tình cảm đầu tiên với đối tượng miêu tả. Từ những chi tiết mà học sinh quan sát được sẽ khơi gợi cảm xúc viết văn, khơi gợi tình yêu nghệ thuật của các em ngay từ cái nhìn đầu tiên. ( Phụ lục 1)
- 12 Giải pháp 4: Xây dựng hệ thống bài tập rèn kĩ năng quan sát chi tiết đối tƣợng miêu tả, gợi những liên tƣởng nghệ thuật Quan sát cũng là một cơ hội để người quan sát bộc lộ tình cảm, chia sẻ thông tin, có nhu cầu muốn nói ra, muốn giao tiếp, giao lưu, trao đổi với người khác. Nếu quan sát chỉ để nhận thức cho riêng mình thì quan sát chẳng có nghĩa lí gì nên quan sát phải gắn với các liên tưởng nghệ thuật thì học sinh mới có một bài văn miêu tả hay và phát triển được năng lực thẩm mỹ cho mình. Do vậy, giáo viên nên cho các em quan sát theo nhóm, tạo điều kiện để các em trao đổi thông tin với nhau, học hỏi cách dùng từ và các liên tưởng nghệ thuật từ nhau. Ví dụ: Quan sát chi tiết dòng sông quê hương và điền vào bảng sau: Giáo viên có thể dùng phiếu học tập để thuận tiện cho quá trình quan sát. Sự vật, con ngƣời Sự thay đổi Dòng sông Những liên tƣởng thú vị quanh dòng sông Buổi sáng Buổi trưa Buổi chiều Buổi tối Để quan sát chi tiết được hiệu quả, giáo viên có thể sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn nhằm giúp học sinh gợi mở các liên tưởng của mình dựa vào các liên tưởng của bạn. Bước tiến hành như sau: Bước 1: Học sinh quan sát dòng sông Bước 2: Học sinh viết các ý đã đã quan sát được dựa vào bảng trên. Bước 3: Tổng hợp ý kiến cá nhân để thành các ý trong bài văn ( Phụ lục 2) Các em có thể tìm, chia sẻ cho nhau nghe những sự vật mà em cho là ấn tượng sâu sắc trong cảnh. Điểm ấn tượng này chỉ có dòng sông nơi các em sống mới có.
- 13 Giải pháp 5: Xây dựng hệ thống bài tập rèn kĩ năng quan sát theo trình tự Bài tập 1: Trả lời các câu hỏi sau để tìm hiểu về trình tự miêu tả cơn Mưa rào. a. Những dấu hiệu nào báo hiệu cơn mưa sắp đến? b. Tìm những từ ngữ miêu tả tiếng mưa và hạt mưa từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc cơn mưa. c. Tìm những từ ngữ miêu tả cây cối, con vật, bầu trời trong và sau cơn mưa d. Tác giả đã quan sát cơn mưa bằng những giác quan nào? [4, tr33] e. Dựa vào những gì đã quan sát được, hãy lập sơ đồ tư duy theo liên tưởng của em. ( Phụ lục 3) Bài tập 2: Trả lời các câu hỏi sau để tìm hiểu về trình tự miêu tả cảnh biển lúc bình minh. Thời gian Sự vật có ở biển Sự thay đổi các Liên tƣởng sự vật ở biển thú vị Sáng sớm lúc mặt trời chưa lên Lúc mặt trời đã lên Lúc mặt trời lên cao Dựa vào những chi tiết em đã ghi ở bảng, hãy vẽ sơ đồ tư duy. Một tác phẩm nghệ thuật cần mang tính cá nhân không theo một khuôn đúc nào cả, nếu các em có thể cảm nhận mỗi sự vật đề có những nét riêng biệt mà chỉ sự vật ấy mới có thì bài văn mới trở nên hay và độc đáo. Học sinh được thể hiện quan điểm, suy nghĩ, liên tưởng của mình thông qua bài tập làm văn sẽ tạo điều kiện nuôi dưỡng tình yêu nghệ thuật và cảm nhận cái đẹp của các sự vật xung quanh. Chỉ có tình yêu nghệ thuật mới tạo nên cái hồn cho bài văn tả cảnh. Có như vậy, học sinh mới biết giữ gìn, nâng niu những sự vật hiện tượng xung

