Sáng kiến kinh nghiệm Những biện pháp phát huy vai trò tự quản của tập thể lớp

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Những biện pháp phát huy vai trò tự quản của tập thể lớp

1. 2 III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Tìm hiểu, nghiên cứu rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân góp phần nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm, khắc phục những yếu kém, thiếu sót trong công tác chủ nhiệm giúp mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước được đáp ứng và hoàn thành. - Nêu ra được những thực trạng về công tác giáo dục của chính quyền cơ sở ở địa phương, nhà trường, lớp học để từ đó đề ra được những biện pháp giáo dục phù hợp nhằm khắc phục những hạn chế còn vướng mắc. IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Để thực hiện được đề tài này tôi đã thực hiện nhiều phương pháp kết hợp nhau, cụ thể là: - Phương pháp điều tra - Phương pháp quan sát - Phương pháp phỏng vấn - Phương pháp phân tích tổng hợp - Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm
2. 3 PHẦN II: NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta từng dạy: “ Một năm khởi đầu từ mùa xuân, một đời khởi đầu từ tuổi trẻ, tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội ” Thật vậy, xuất phát từ mục tiêu giáo dục đã được Đảng và Nhà nước xác định, bổ xung qua các thời kì, chúng ta cùng chú trọng đến một quan điểm quan trọng là: Phải đào tạo thế hệ trẻ thành người lao động, làm chủ nước nhà, có trình độ cơ bản về văn hóa, có phẩm chất đạo đức tốt, có lối sống nhân ái, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Những con người như vậy phải được rèn luyện trong quá trình đào tạo và tự đào tạo. Nghề dạy học là là nghề có vai trò quan trọng trong việc đào tạo và rèn luyện thế hệ trẻ, giúp thế hệ trẻ phát triển trí tuệ, nhân cách con người để nâng cao đời sống xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để giúp học sinh thực hiện tốt các nhiệm vụ học tập, lao động, tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức thì giáo viên chủ nhiệm là người cầm lái, là người giữ vai trò chủ đạogiúp học sinh hoàn thành nhiệm vụ này. Do vậy người giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là người có phẩm chất đạo đức tốt, có lối sống lành mạnh, có uy tín trong đội ngũ giáo viên và học sinh. Hơn nữa, người giáo viên chủ nhiệm phải có tính kiên quyết, có phương pháp hữu hiệu thì mới có thể giúp học sinh thực hiện tốt các nhiệm vụ trên. Một số phương pháp cụ thể là: 1- Trước hết người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải nắm được hoàn cảnh của từng đối tượng học sinh, qua đó có biện pháp giúp đỡ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn và những học sinh cá biệt bằng cách động viên thăm hỏi, khích lệ kịp thời giúp các em yên tâm dành nhiều thời gian cho việc học tập. 2- Duy trì tốt 15 phút đầu giờ để kiểm tra việc học tập của học sinh bằng cách phân công các tổ nhóm theo dõi lẫn nhau. Từ đó thúc đẩy học sinh thi đua học tập, tu dưỡng đạo đức. Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần phải thực sự là một tiết sinh hoạt vui vẻ, không biến giờ sinh hoạt lớp thành một giờ giành cho giáo viên chủ nhiệm lớp “giáo huấn” cá nhân, tập thể lớp về những khuyết điểm trong cả tuần qua. 3- Đề ra những biện pháp khen thưởng và xử phạt công minh như: - Khen trước lớp những học sinh có biểu hiện tốt về hành vi đạo đức, về học tập, lao động và các hoạt động văn thể mĩ để khích lệ tinh thần các em, qua đó có thể làm gương cho các bạn khác cùng phấn đấu noi theo. - Khiển trách trước lớp đối với học sinh vi phạm khuyết điểm như: nghỉ học không có lí do; đi học muộn thường xuyên; không tham gia các buổi lao động; nói tục, chửi bậy; đánh nhau; gian lận trong thi cử, kiểm tra; có thái độ vô lễ đối với thầy cô giáo, người lớn tuổi; thiếu tôn trọng bạn bè; gây mất đoàn kết trong lớp
3. 4 Từ đó giúp học sinh thực hiện nghiêm túc những yêu cầu về học tập, rèn luyện tu dưỡng về đạo đức, tuân theo kỉ luật của nhà trường, chấp hành nội quy, quy chế của trường lớp. Thực tế đã chứng minh rằng nếu giáo viên chủ nhiệm quan tâm đến lớp mình chủ nhiệm, khéo léo trong phê bình nhắc nhở sẽ dễ dàng thu phục được đối với học sinh. 4- Kết hợp với giáo viên bộ môn, phụ huynh học sinh để giúp đỡ những học sinh yếu kém, phát huy năng lực của học sinh khá giỏi bằng cách: - Giám sát gián tiếp qua sổ đầu bài, sổ điểm để nắm bắt được những học sinh không làm bài, học bài trong các tiết học; trực tiếp gặp gỡ các thầy giáo, cô giáo bộ môn đề nghị các thầy cô tạo điều kiện giúp đỡ hoặc đề ra biện pháp đôi bạn cùng tiến giữa những học sinh khá giỏi với những học sinh yếu, kém để các em cùng phấn đấu vươn lên. - Họp phụ huynh hoặc gửi sổ liên lạc để gia đình học sinh biết được tình hình học tập của con em mình. Làm tốt công tác liên lạc giữa gia đình-nhà trường-xã hội qua đó giúp học sinh yếu kém có ý thức vươn lên, những học sinh khá giỏi có điều kiện để học tập tốt hơn. 5- Nhận định, đánh giá chính xác, cho điểm công bằng từng đối tượng học sinh cũng là một vấn đề quan trọng, một biện pháp thúc đẩy học sinh cố gắng vươn lên trong học tập và trong mọi hoạt động khác. 6- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cũng là một trong những phương pháp giáo dục đạo đức học sinh và củng cố những kiến thức đã được học ở trên lớp một cách có hiệu quả tạo điều kiện để các em làm quen với nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, giúp các em có cơ hội liên hệ những kiến thức đã được học với thực tế cuộc sống. Do vậy người giáo viên chủ nhiệm cần phải năng động, nhiệt tình, có nhiều biện pháp tích cực để lôi cuốn mọi đối tượng học sinh. 7- Riêng với các bạn trong Ban cán sự lớp, đây có thể nói là những bạn ưu tú hơn các bạn trong lớp về một hoặc nhiều mặt như ý thức học tập, ý thức kỉ luật, năng khiếu bản thân Giáo viên chủ nhiệm cần có biện pháp để các con phát triển bản thân mình đồng thời có thể trở thành người có vai trò định hướng cho các bạn khác ở trong lớp. Như vậy, từ những nhận thức như trên ta thấy người giáo viên chủ nhiệm ngoài nhiệm vụ dạy học trên lớp còn là người quyết định rất lớn đến việc hình thành nhân cách của học sinh đặc biệt là đối với những đối tượng học sinh cá biệt như trong phạm vi của đề tài này. Muốn làm tốt được việc này đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải có cơ sở lí luận cơ bản, có vốn sống hiểu biết xã hội phong phú, có khả năng phân tích đánh giá, tổng hợp, có tinh thần trách nhiệm cao và tình yêu thương đối với các em học sinh qua đó góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường. * Vậy chúng ta cần phải phải làm như thế nào để phát huy được hết tính tích cực, chủ động của học sinh? Hiện nay không có câu trả lời cụ thể nào cho câu hỏi trên. Mỗi người giáo viên làm công tác chủ nhiệm đều phải tự mày mò, tìm cách để tự thực hiện theo
4. 5 cách riêng dựa vào kinh nghiệm của bản thân mình. Bởi vậy tôi nghĩ đây là ột vấn đề rất đáng được trao đổi để đưa ra được một phương pháp tốt nhất có thể áp dụng đối với mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp. Xuất phát từ mong muốn trên, tôi đã tiến hành một số hoạt động và thu được những kết quả đáng khích lệ như sau: CHƯƠNG II KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KHẢO SÁT THỰC TIỄN 1- Thực trạng trường, lớp thực hiện đề tài nghiên cứu. * Thực trạng về nhà trường: - Trường THCS Nguyễn Lân là ngôi trường còn rất non trẻ. Tuy mới đi vào hoạt động từ năm học 2019-2020 nhưng đã khẳng định được vị thế của mình khi liên tục được UBND Quận và phòng Giáo dục – Đào tạo đánh giá cao, được các bậc phụ huynh học sinh tin tưởng, yêu mến. - Nhà trường có đội ngũ cán bộ quản lí năng động, nhiệt tình, sát sao trong công việc, có uy tín trong đội ngũ cán bộ giáo viên cũng như đông đảo quần chúng nhân dân, các em học sinh trong nhà trường và luôn được các đồng chí lãnh đạo trong ngành cũng như các cấp chính quyền đánh giá cao. - Cơ sở vật chất của nhà trường đã được trang bị đầy đủ đảm bảo cho việc dạy và học. Nhà trường được xây dựng kiên cố, có đủ các phòng học và phòng chức năng theo quy định của ngành Giáo dục-Đào tạo. Đây vừa là niềm tự hào nhưng đồng thời cũng là thách thức lớn đối với tất cả cán bộ giáo viên-công nhân viên và học sinh trong nhà trường. - Đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường: Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên đông đảo, nhiệt tình, đoàn kết, có nhiều kinh nghiệm trong công tác giảng dạy cũng như trong các công việc khác. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường luôn có tinh thần học tập nâng cao trình độ bản thân và luôn được nhà trường quan tâm tạo điều kiện tốt nhất để hoàn thiện mình. - Học sinh: Các em học sinh trong nhà trường nhìn chung đều ngoan ngoãn, chăm chỉ học tập, có đạo đức Khá, Tốt. Tuy nhiên trong các lớp học vẫn có những học sinh các biệt, học sinh có hoàn cảnh khó khăn cần có sự quan tâm chăm sóc nhiều hơn của các thầy giáo, cô giáo đặc biệt là các thầy cô làm công tác chủ nhiệm. * Thực trạng lớp 8A2- Lớp mà bản thân tôi thực hiện đề tài “Những biện pháp phát huy vai trò tự quản của tập thể lớp”. Nhận xét ban đầu, đây là một tập thể lớp khá trầm, học sinh trong lớp rất thụ động không hăng hái trong hầu hết mọi hoạt động. Trong lớp còn có hiện tượng các con học sinh phân chia thành từng nhóm rất hạn chế giao lưu cùng nhau. Hơn nữa, có lẽ đây là lớp có số học sinh đến từ các xã, phường lân cận nhiều nhât trong toàn
5. 6 trường (15/32 HS) mà các con lại ít nhiều có quan hệ họ hàng với nhau nên việc gắn kết các con lại với nhau cũng có phần khó khăn hơn. Về ý thức ý thức học tập nhìn chung các con khá ngoan, có ý thức học tập nhưng cũng có nhiều bạn còn yếu do chưa có phương pháp học tập. Ngoài ra, trong hai năm học liên tiếp 2020 – 2021; và 2021 – 2022, các con phải liên tiếp thực hiện các đợt gian cách xã hội nên tâm sinh lí của các con cũng bị ảnh hương khá nhiều. Vấn đề này đặt ra cho giáo viên chủ nhiệm một bài toán hóc búa khi các con đi học trở lại từ đầu tháng 2 năm 2022. Song bằng một số giải pháp của mình, tôi đã thay đổi được tính cách của các con và cung đã thu được những thành tựu nhất định. 2- Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò tự quản của tập thể lớp. a. Đối với người giáo viên làm công tác chủ nhiệm: - Bản thân người GVCN phải là tấm gương sáng biết tự hoàn thiện phẩm chất nhân cách của mình. Người GVCN hơn ai hết cần phải có trí tuệ, có lương tâm, ó uy tín, ống mẫu mực, ự trọng và biết giữ chữ tín. - Hiểu biết tâm lý lứa tuổi của học sinh mình chủ nhiệm. Cuộc sống nội tâm của học sinh ở lứa tuổi này còn nhiều mặt dễ biến đổi. - Do các quá trình tâm lý chưa ổn định và sự tác động rất lớn của xã hội, hoàn cảnh sống .... - Người GVCN phải có tinh thần trách nhiệm cao yêu nghề, yêu thương học sinh và luôn luôn xác định phương châm “Vì sự nghiệp trăm năm trồng người” và “Tất cả vì học sinh thân yêu” - Biết sự kiềm chế, bình tĩnh trong mọi tình huống, kiên định thực hiện thiên chức người kỹ sư tâm hồn. - Có sự nhạy cảm sư phạm biết dùng yếu tố tình cảm như một nghệ thuật sư phạm để cảm hóa học sinh. Để phát huy vai trò tự quản của tập thể lớp, giáo viên chủ nhiệm lớp cần làm những việc như là: +Xác định đúng đối tượng thông qua phản ảnh của lớp, của giáo viên bộ môn, của dư luận. +Phân loại học sinh để có phương pháp giáo dục phù hợp đối với từng đối tượng. + Tìm hiểu sở trường, tính cách, hoàn cảnh của học sinh. Chúng ta nên tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của học sinh như là: thu nhập hàng ngày của gia đình, quan hệ giữa các thành viên trong gia đình như thế nào? Có êm ấm hạnh phúc hay không? Có nhiều thành kiến gây ra xào xáo bất đồng... mục đích là để hiểu rõ học sinh này. + Thực hiện kế hoạch, rút kinh nghiệm. * Những điều nên tránh:
6. 7 - Không cô lập học sinh cá biệt đối với tập thể. - Không xúc phạm và làm tổn thương danh dự của học sinh trước tập thể. Một lời nói cũng cần phải thận trọng. - Không quá khắc khe xử lý mạnh tay bằng những hình thức kỷ luật nặng nề, đe dọa, thành kiến không dùng lời lẽ nặng nề dao to búa lớn,nói như một nhà sư phạm “không cần dùng búa để mổ một con gà” - Một điều tôi nghĩ là tối kỵ đối với học sinh cá biệt,đó là không được đánh học sinh – dù chỉ là một cái tát tay. Theo lời giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn, thì “Quả đấm không phải là khoa học”. - Không bỏ mặc và phủ nhận những chuyển biến của học sinh. Những thay đổi theo chiều hướng tích cực của học sinh – dù nhỏ cũng đáng trân trọng và phải ghi nhận. - Không ôm đồm công việc làm thay cho học sinh. * Những điều nên làm. - Cần lựa chọn xây dựng cho mình một đội ngũ cán bộ lớp năng động, nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm với công việc. Đó không nhất thiết phải là những bạn học giỏi mà phải là những người có tố chất lãnh đạo. - Có điều kiện tâm tình, gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh các con học sinh - Nhẹ nhàng phân tích những mặt ưu, khuyết, đúng sai trong nhận thức, suy nghĩ của các em ... Giúp các em nhận biết những ưu điểm của mình và biết phát huy nó. Không nên nói những câu phũ phàng, xúc phạm học sinh khi các con mắc lỗi. - Giúp học sinh chưa ngoan khắc phục sửa chữa những sai phạm của mình và chú ý theo dõi, động viên khích lệ kịp thời. Tôi nghĩ rằng một lời khen đối với học sinh sẽ có tác dụng hơn là một tờ tự kiểm. - Và điều này thì ai cũng biết: quá cứng thì dễ gãy, quá mềm thì khó uốn. Trong sự nghiệp trồng người thì học sinh cá biệt giống như cái cây không mọc thẳng. Đối với loại cây này người giáo viên chủ nhiệm phải gia công nhiều hơn. Thành công trước mắt là học sinh ra trường với học lực khá giỏi, hạnh kiểm tốt. Nhưng lâu dài, năm năm, mười năm hai mươi năm sau học sinh gặp mình còn biết cúi đầu chào, biết nói một lời thăm hỏi, biết nhắc lại những sai phạm xưa kia như những gì nông nổi của một thời tuổi trẻ. Tôi nghĩ niềm vui thật sự của người giáo viên chủ nhiệm là lúc đó. Khi người học sinh chưa ngoan của mình biết nhận lỗi một cách thành khẩn thì có nghĩa là biện pháp giáo dục của mình đã thành công. - Hãy mạnh dạn giao việc cho học sinh, giáo viên chủ nhiệm chỉ nên là người tổ chức thực hiện và nhận xét đánh giá, còn các con học sinh sẽ thực hiện các yêu cầu theo sự kế hoạch của giáo viên một cách chủ động nhất. Tóm lại góp phần hình thành nhân cách học sinh là nhiệm vụ quan trọng của người giáo viên chủ nhiệm đó không chỉ là nhiệm vụ trong một năm học, một cấp học mà là thiên chức đối với một đời người – một thế hệ. * Dùng tình cảm để cảm hóa đối với các con học sinh chưa ngoan.
7. 8 - Tránh đối xử thô bạo, trách móc các em. Hãy tôn trọng nhân cách của các em. Hãy đem đến cho các em hơi ấm của tình người, để các em biết người tốt chung quanh ta, nhiều lắm! Các em cần được đối xử tử tế, cần được yêu thương và tôn trọng. Không ai được ngược đãi các em vì các em học chậm. Các em có quyền được đặt câu hỏi và yêu cầu thầy cô giáo giải thích cho em hiểu. Chính vì vậy mới cần có trường học. Và đó là lý do tại sao cần có thầy cô giáo... - Để hiểu học sinh chưa ngoan, trước hết phải biết chấp nhận các em vô điều kiện. Luôn đứng về phía các em, quan tâm điều các em nghĩ, bàn về những đề tài các em thích. Thỉnh thoảng, sử dụng “thuật ngữ” của các em. Đó là cách mang các em đến gần mình hơn. Khi mối quan hệ đủ thân thiện, khi niềm tin đủ lớn, người thầy sẽ thuận lợi trong việc uốn nắn hành vi, khai sáng tư duy, định hướng nhận thức... - Nên xử lý mềm mỏng, thậm chí dịu ngọt đối với học sinh cá biệt này, nếu không sẽ không có hiệu quả, có khi gặp phản ứng không tốt ngược trở lại về phía học sinh. Tuy nhiên cũng có đôi lúc ta cũng phải cứng rắn: chẳng hạn trong vấn đề xử phạt "mềm nắn, rắn buông". - Nếu học sinh có thói hư tật xấu phạm lỗi trầm trọng cũng có thể tùy trường hợp hay tùy đối tượng mà xử lí, tôi không xử lí một cách cứng nhắc. Dù lỗi lầm lớn nhưng nếu em đó biết nhận lỗi và sửa lỗi thì tôi luôn tạo cho học sinh đó cơ hội tự làm chủ bản thân, có niềm tin nghị lực để vươn lên. Thế nhưng đối với những học sinh lỗi vi phạm không đáng kể nhưng lại vi phạm thường xuyên thì tôi không thể bỏ qua mà xử lí một cách linh động tùy theo từng đối tượng. Dù các em vi phạm ở mức độ lỗi lớn hay nhỏ tôi cũng xử lí trên cơ sở giáo dục các em, cụ thể cho em đó biết chuộc lỗi, làm một việc tốt, giao cho em đó thời gian thử thách. * Kiên trì tạo niềm tin. - Chúng ta hãy thử hòa mình vào phong cách sống của các em xem sao? Để điều hành được học sinh, người thầy phải sắm đủ các vai. Khi thì nhà mô phạm nghiêm khắc, lúc lại là cái vai cho các em gục đầu vào. Khi thì nhà tâm lý, lúc lại là bác sĩ trị liệu, khi thì ông trọng tài, lúc khác lại là người cố vấn... Cứ như thế, kiên trì cho đến khi các em tự nhận ra tại sao mình phải thay đổi. - Từ cảm giác cô đã không chối bỏ mình, không chê mình, luôn khen ngợi, động viên và tặng trái tim ghi điểm thưởng..., các em dần phát hiện ra giá trị của bản thân, cảm thấy mình hữu ích và được việc... Thế là tinh thần học tập được nhân lên, tạo ra sự tương tác và cộng hưởng. - Giáo viên nên thường xuyên trò chuyện, quan tâm, gần gũi, nhắc nhở, động viên học sinh học tập, có thái độ thân thiện với học sinh. Tạo cho học sinh nhìn mình là cảm thấy gần gũi, chứ không phải gặp mình là sợ la, sợ bị mắng. Như vậy học sinh sẽ có tâm lý bất cần “Thầy cô kệ thầy cô, ta là ta”. Ta phải làm sao tạo cho học sinh có cảm giác là giáo viên như là một người bạn thân, bạn tâm tình, sẵn sàng lắng nghe ý kiến của mình, khi mình vui, buồn đều có thể chia sẻ với thầy cô, khích lệ mình khi mình khó khăn trong gia đình, bế tắc trong học tập.
8. 9 - Giáo dục từng bước, chậm rãi từ những công việc nhỏ. Chẳng hạn phải thức sớm một chút để không phải đi muộn, mình học yếu thì nên chịu khó, siêng làm bài tập hơn các bạn, khi nào làm bài tập, học sinh mệt thì nên giải lao để tinh thần thoải mái rồi làm tiếp, không nên cố gắng quá sức. Giáo viên không nên giáo dục ào ạt chưa hỏi han lý do gì hết mà đã la mắng học sinh cho dù học sinh đó vi phạm nhẹ, như vậy sẽ mất hiệu quả giáo dục. Bởi tất cả học sinh đều cần được quan tâm. * Biết chấp nhận và yêu thương. - Frank McCourt, một thầy giáo người Mỹ, trong hồi ức “Người thầy” đã kể: Trường hướng nghiệp nơi thầy dạy được xem là “bãi rác” cho những học sinh không đủ trình độ vào trường trung học bình thường. Ngày nhận lớp cũng là ngày thầy đứng quan sát chúng quậy phá, la ó... đủ kiểu. Cao điểm là lấy bánh mì ném nhau và một học sinh lên tiếng: “Để xem tay thầy giáo mới này sẽ làm gì?”. Frank McCourt nói ông cố nghĩ về những kiến thức được học ở Trường ĐH Sư phạm New York để tìm cách đối phó. Tiếc là chỉ có những triết lý giáo dục, các mệnh lệnh đạo đức và luân lý, mà không có cách giải quyết tình huống... “ném bánh mì”. Cuối cùng, ông quyết định... ăn chiếc bánh. Ông viết: “Đó là hành xử đầu tiên của tôi trong lớp. Cái miệng đầy bánh của tôi thu hút sự chú ý của cả lớp. Chúng trố mắt nhìn tôi đầy nét thán phục... Tôi nghĩ, tôi đã nắm được chúng trong tay...”. * Giáo viên phải biết làm mới tiết dạy của mình: - Muốn phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh còn có một yêu cầu quan trọng, thầy, cô phải giỏi nghề. Thầy, cô luôn cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy. Tiết sau “mới” hơn tiết trước. Sau một tiết học, trò học được nhiều tri thức bổ ích tạo nên sự đam mê học hỏi, khám phá tự tin, khẳng định mình. Thầy, cô biết hỏi “gợi mở” mang tính “phát động”, nhất định sẽ nhận được câu trả lời độc đáo. Thầy hỏi: “Theo em cô Tấm có mặt nào tốt, mặt nào chưa tốt. Em thích Tấm ở đức tính gì?”. Trò mạnh dạn trả lời: “Em không thích nhân vật Tấm. Tấm chỉ sống dựa vào người khác. Tấm cũng ác không kém gì mụ dì ghẻ. Tấm lừa giết Cám để trả thù. Tấm thật đáng sợ”. Ta khoan bình luận đúng sai. Em học sinh dám đưa ra một đánh giá riêng của mình. Cũng giống Phùng Quán phê phán câu ca dao cổ: “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Hoa sen đẹp, lại có hương thơm, nhờ có “bùn”. Tại sao sen lại vô tình “không tanh mùi bùn”. Thầy, cô biết “cuốn” học sinh vào trò chơi học tập, sẽ “lấp” thời gian “chết”, trò không “nhàn cư vi” nghịch, đánh cờ ca rô, nhắn tin ngay trong tiết học. - Giáo viên cần hướng dẫn cụ thể những việc mà học sinh hỏi, tránh để học sinh cảm thấy mình lạc lõng, cảm giác vì mình học dở nên không ai quan tâm, ai cũng coi thường mình, không ai thèm chơi, để ý đến mình. * Phải biết tác động vào động cơ học tập. - Tác động vào động cơ học tập để các em này thấy rõ tầm quan trọng của việc học. Có thể đưa ra một số tranh ảnh về nạn thất học - chỉ mới mấy tuổi đầu không được đến trường, phải làm những việc nặng nhọc của người lớn rồi lại bị bạn bè khinh thường, xa lánh, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. Ngược lại những em có
9. 10 học thì làm việc thuận lợi dễ dàng, càng ngày càng tiến thân, bạn bè ngưỡng mộ phải trầm trồ khen ngợi, cha mẹ được nở mày, nở mặt. * Phải biết động viên kịp thời, đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tượng. - Giáo viên phải biết trân trọng những gì là tốt dù rất nhỏ của HS. Một lời động viên khích lệ kịp thời khi các em chỉ có một việc làm tốt rất nhỏ cung đủ làm cho các em thấy tự tin hơn, thấy mình thực sự có ích. - Hãy mạnh dạn giao việc cho chúng, hướng dẫn các em để chúng làm theo định hướng của mình nhưng vẫn phải để “Đất” cho các em thể hiện tính sáng tạo, tuyệt đối không được áp đặt. * Phối hợp chặt chẽ các lực lượng giáo dục trong xã hội - Chúng ta cần biết sử dụng và phát huy hợp lí giá trị, tác dụng của dư luận xã hội. - Phát huy vai trò của ban đại diện hội cha mẹ học sinh. - Tổ chức các buổi ngoại khóa, kết hợp với những người cao tuổi, có uy tín trong làng xã, mời họ đến trường nói chuyện, nhờ họ tuyên truyền giáo dục giúp nhà trường. - Thường xuyên thăm gia đình học sinh để tìm hiểu hoàn cảnh, tạo sự gần gũi giữa giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh. Không nên chỉ khi các em có khuyết điểm mới đến thăm gia đình. b. Kết quả thực hiện Qua 1 năm thực hiện đề tài, Năm học 2021 - 2022, với những cố gắng của tôi trong việc thực hiện “Những biện pháp phát huy vai trò tự quản của tập thể lớp” học sinh đã có những chuyển biến tiến bộ nhất định: Học sinh ngoan hơn, biết nghe lời thầy cô, tôn trọng và yêu quí đối với thầy cô và bè bạn, có tinh thần tập thể cao, có tinh thần tự giác, ý thức được việc học tập cũng nhờ đó được nâng cao. Với biện pháp thực hiện trên giúp học sinh tự tin hơn khi đến trường, có thói quen tốt trong việc học. Và cũng giúp cho những em học yếu, lười không còn ỷ lại trông chờ vào những em học khá. Có được kết quả trên là cả sự cố gắng của bản thân tôi trong suốt năm học qua và kinh nghiệm của nhiều năm trước đó. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian một năm vừa nghiên cứu vừa thực hiện đề tài nên bản thân tôi nhận thấy cũng chưa thực sự thực hiện được đầy đủ những điều mà mình tâm huyết (đã rút kinh nghiệm và bổ sung hoàn thiện). Tôi hi vọng trong những năm tiếp theo tôi sẽ nâng cao hơn kết quả thực hiện đề tài của mình. 3. Một số hình ảnh minh họa cho giờ sinh hoạt phát huy vai trò tự quản của lớp.