Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái

1. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” B. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU I. Cơ sở lý luận của vấn đề - Tuyên truyền là việc nêu ra các thông tin, vấn đề với mục đích cho nhiều người biết nhằm đưa đẩy thái độ, suy nghĩ, tâm lý và ý kiến của quần chúng theo chiều hướng nào đấy mà người nêu thông tin mong muốn. - Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO (World healthe organization) được nêu trong Tuyên ngôn Alma Ata năm 1978 thì sức khỏe không chỉ là không bệnh tật, mà còn là trạng thái thoải mái về tinh thần, về thể xác, về xã hội. - Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh là nêu lên một vài phương pháp phòng tránh các loại dịch bệnh bằng cách tuyên truyền trước cờ hoặc trong tiết sinh hoạt ngoại khóa cho học sinh biết và từ đó có thể áp dụng cho bản thân để bảo vệ sức khỏe của chính mình. II. Thực trạng của vấn đề 1. Đặc điểm tình hình - Trường THCS Phạm Hồng Thái được thành lập năm 1997. - Diện tích toàn trường là: 8513 m2, - Tổng số CBGV- CNV là: 52 - Tổng số học sinh: năm học 2013-2014: trường có 690 em, năm 2014- 2015 có 673 em. Trong đó: + Phòng học: 15 + Phòng thư viện: 1 + Phòng thiết bị: 1 + Phòng thực hành: 1 + Phòng vi tính: 1 + Phòng văn thư: 1 Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 3
2. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” + Phòng kế toán: 1 + Phòng Y tế: 1 2. Thuận lợi - Được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp mà trực tiếp là lãnh đạo nhà trường và chính quyền địa phương, sự phối hợp hỗ trợ nhiệt tình của Hội cha mẹ học sinh. - Về phía nhà trường đang trên đà phát triển cả về số lượng và chất lượng, CSVC đang dần dần từng bước được hoàn thiện. Nề nếp dạy học đã được ổn định ngay từ đầu năm học. - Hầu hết học sinh ngoan lễ phép, có ý thức tự giác trong học tập. Học sinh dân tộc thiểu số được nhà nước cấp phát sách vở đầy đủ, đặc biệt học sinh dân tộc tại chỗ và học sinh con hộ nghèo được hỗ trợ tiền trợ cấp hàng tháng. - Cán bộ y tế trên địa bàn quan tâm giúp đỡ, kết hợp với nhà trường để tiêm phòng dịch do cấp trên phát động. 3. Khó khăn a. Về phía học sinh - Ít tìm hiểu về các loại dịch bệnh, khi nhà trường thông báo, tuyên truyền, hoặc đọc góc truyền thông của cán bộ Y tế các em mới nắm được còn về nhà hầu như các em không để ý. - Do điều kiện kinh tế gia đình còn khó khăn nên một số em chưa có xà phòng để tắm, giặt. - Nhiều học sinh còn hay đi tắm sông, suối về nhà chưa tắm lại bằng nước sạch. b. Về phía cán bộ Y tế Được trang bị hành trang kiến thức từ nhà trường còn khi về công tác tại địa phương thì ít có đợt tập huấn để nắm bắt được các loại dịch bệnh mới bùng phát. Cơ sở vật chất đầu tư cho Y tế học đường chưa đúng mức, tủ thuốc, trang thiết bị cho công tác sơ cấp cứu, còn nghèo nàn, tài liệu tham khảo chưa phong Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 4
3. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” phú, phòng Y tế còn hẹp không đủ diện tích khi có nhiều em học sinh đau ốm không có chỗ nằm. c. Về phía nhà trường Tuy đã có khuôn viên sạch sẽ, khu nhà vệ sinh cho học sinh và giáo viên đạt tiêu chuẩn tuy nhiên hố xử lí rác thải chưa có cũng có phần nhỏ làm ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. d. Về phía địa phương Nhà trường do đóng chân trên địa bàn vùng 3 nơi đây có nhiều đồng bào dân tộc anh em sinh sống nên vẫn tồn tại một số phong tục, hủ tục, tập quán, thói quen lạc hậu của người dân như chưa có hố xí hợp vệ sinh, ốm đau mời thầy mo, thầy cúng, tự bốc thuốc theo kinh nghiệm dân gian. Đơn cử việc sử dụng hố xí không đúng quy chuẩn, các dịch bệnh lây theo đường tiêu hóa đã có rất nhiều năm nhưng kết quả tuyên truyền không được bao nhiêu. Việc tuyên truyền cho người dân hiểu ra ích lợi của việc sử dụng hố xí hợp vệ sinh tốn rất nhiều công sức, tập quán không sử dụng hố xí, ốm đau mời thầy cúng, thầy mo về nhà cúng là chuyện thường tình bao thời nay vì họ ít được tiếp cận với y học hiện đại ngày nay. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 5
4. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” e. Quan điểm của xã hội Ngày nay,các loại dịch bệnh đang đe dọa đến sức khỏe của người dân toàn thế giới ngày càng tăng lên đáng kể. Chúng ta đều biết dịch bệnh gắn liền với môi trường, khí hậu, thời tiết, vì vậy trước những sự biến đổi khí hậu, sự suy thoái môi trường như hiện nay, chúng ta đang phải đối mặt với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh. Để đáp ứng được với những diễn biến phức tạp của dịch bệnh đó cần nhanh chóng củng cố lại hệ thống y tế đã thôi thúc tôi trăn trở suy nghĩ phải tìm ra giải pháp hữu hiệu nhất để giúp các em hạn chế ốm đau để yên tâm học tập. Thống kê một số dịch bệnh trước khi đưa ra giải pháp: Năm học 2013 - 2014 STT Loại bệnh Số lượng Tỷ lệ % 01 Sốt xuất huyết 15 2.1 02 Đau bụng – tiêu chảy 270 37.5 03 Đau mắt đỏ 95 13.1 04 Chân – tay – miệng 3 0.5 III. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề Đầu năm học Y tế trường học phải lên kế hoạch hoạt động tháng, năm trình lãnh đạo nhà trường duyệt. Kết hợp với cán bộ Tổng phụ trách đội, giáo viên chủ nhiệm để tuyên truyền giáo dục sức khỏe cho các em học sinh. Tháng 08, 09, 10: Giải pháp tuyên truyền về cách nhận biết và phòng tránh một số loại bệnh trước cờ. Tháng 11, 12, 01, 02: Giáo dục môi trường thông qua hoạt động lao động, vệ sinh thân thể, ăn uống. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 6
5. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” Tháng 02, 03, 04: Giải pháp giáo dục thông qua giáo dục kỹ năng sống để chăm sóc sức khỏe tuổi vị thành niên (đôi khi tùy vào thời điểm bùng phát bệnh dịch để mình tuyên truyền kịp thời nhưng riêng kế hoạch đưa ra thì trong năm học phải tuyên truyền cho học sinh). 1. Giải pháp tuyên truyền về cách nhận biết và phòng tránh một số loại bệnh trước cờ Đây là biện pháp hiệu quả nhất để cán bộ y tế triển khai kế hoạch tuần, tháng của mình đến tận các em học sinh, qua đó giáo dục cho các em thấy tầm quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cho bản thân “phòng bệnh hơn chữa bệnh” tháo gỡ những rào cản, khó khăn mà các em thường mắc phải. Ví dụ: • Tuyên truyền về bệnh sốt xuất huyết Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do siêu vi trùng tên là Dengue (Đăn-gơ) gây ra. Bệnh lây do muỗi vằn hút máu truyền siêu vi trùng từ người bệnh sang người lành. Muỗi vằn có nhiều khoang trắng ở lưng và chân, thường sống ở trong nhà, đậu trong những chỗ tối như gầm bàn, gầm giường, hốc tủ. Quần áo treo trên vách , chích hút máu người cả ngày lẫn đêm. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 7
6. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” Dịch sốt xuất huyết các năm trước đây chủ yếu diễn biến ở trẻ em, nhưng năm nay số ngưới lớn mắc sốt xuất huyết và sốt virus nhập viện lớn hơn gấp nhiều lần các năm. Bằng những việc làm cụ thể cứ sau tiết chào cờ thứ 2 hàng tuần, tháng cán bộ y tế kết hợp với tổng phụ trách đội cùng với lớp trực đi vòng quanh sân trường tiêu diệt lăng quăng, phát cây rậm để diệt muỗi vằn, thoát nước ở cống rãnh, tuyên truyền cho các hộ dân sống quanh trường giữ gìn vệ sinh chung như không quăng chai lọ, xả rác, bán hàng rong trước cổng trường, ăn uống hợp vệ sinh, khi ngủ phải có màn, trong các dịp phát động của cán bộ y tế xã về phun thuốc tẩm màn thì phải hưởng ứng. • Tuyên truyền về bệnh chân tay miệng Dấu hiệu bệnh chân tay miệng ở trẻ em thường thấy là sốt nhẹ, chán ăn, mệt mỏi, đau họng, ho, đau bụng, nổi ban đỏ trên da Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 8
7. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” Nổi ban trên da: đây là dấu hiệu đặc trưng thường gặp khi trẻ bị chân tay miệng. Trong 1-2 ngày khi phát bệnh, trẻ sẽ có những nốt hồng ban đường kính vài mm nổi trên nền da bình thường, sau đó trở thành bọng nước.Những ban đỏ này xuất hiện nhiều ở ngón tay, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông. Những nốt ban có kích thước từ 2-5mm ở giữa có màu xám sẫm và có hình bầu dục. Dấu hiệu nổi ban trên da bé thường không đau, không ngứa và có thể kéo dài tới 10 ngày. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 9
8. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” Loét miệng: khi các ban đỏ xuất hiện quanh miệng sẽ gây loét miệng. Những vết loét thường có đường kính từ 4-8mm và ở trong miệng, trên lưỡi và vòm miệng của trẻ khiến bé gặp khó khăn khi nuốt. Với những dấu hiệu bệnh chân tay miệng này nhiều cha mẹ lầm tưởng bé bị viêm loét miệng thông thường. Tuy nhiên, cha mẹ cần hết sức lưu ý với những biểu hiện này, cần đưa trẻ tới cơ sở y tế để chẩn đoán chính xác bệnh. Qua những hình ảnh thực tế trên các em đã nắm chắc được bệnh chân tay miệng và như thế khi có dấu hiệu là các em đã nhận biết và báo ngay cho cán bộ y tế để có hướng điều trị phù hợp. • Tuyên truyền về bệnh đau mắt đỏ Hàng năm cứ đến thời điểm giao mùa giữa mùa mưa và mùa khô lại bắt đầu xuất hiện các loại dịch bệnh trong đó có bệnh đau mắt đỏ xảy ra nhiều ở các em học sinh trong nhà trường. Bởi vì bệnh đau mắt đỏ thường dễ lây từ em này sang em khác, lớp này sang lớp kia. Vậy làm thế nào để các em có thể phòng tránh một cách hiệu quả thì y tế học đường có một vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh cho các em. Bằng nhiều kênh hình khác nhau nhưng cách tuyên truyền dưới cờ, thông qua chương trình phát thanh măng non của nhà trường để các em vừa nắm được lý thuyết vừa quan sát được đồ dùng trực quan qua tranh ảnh trực quan tại nhà trường từ đó giúp các em ngăn ngừa bệnh một cách hiệu quả. Dấu hiệu để có thể nhận biết bệnh đau mắt đỏ như sau: bệnh nhân thường có những cảm giác ở mắt như nóng rát, đau, nặng mắt, cảm giác như có hạt cát trong mắt, đôi khi kèm theo nhìn mờ, nhìn thấy quầng màu và sợ ánh sáng. Mi mắt sưng nhẹ, kết mạc mi sưng đỏ, chảy nước mắt. Mắt có nhiều ghèn (nhử mắt), có thể bó chặt bờ mi lúc ngủ dậy. Người bệnh cảm thấy nó cồm cộm như có hạt cát, hạt bụi trong mắt. Với trẻ em có thể kèm theo triệu chứng trẻ sốt nhẹ, chảy nước mũi, có hạch ở góc hàm. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 10
9. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” Đến 70% đau mắt đỏ sẽ khỏi nếu rửa mắt hằng ngày, tra thuốc còn trong những trường hợp có tổn thương ở giác mạc nếu không điều trị đúng và kịp thời sẽ dẫn đến tình trạng viêm loét giác mạc, sau điều khị có thể ảnh hưởng tới thị lực. Nguyên nhân gây bệnh đau mắt đỏ: đau mắt đỏ còn gọi là bệnh viêm kết mạc cấp. Bệnh có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chỉ có nguyên nhân do virus là dễ lây lan và có thể gây thành dịch. Bệnh có thể lây lan khi tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân đau mắt đỏ vì bệnh có thể lây lan qua hô hấp, nước bọt, hoặc tiếp xúc với các đồ dùng của người bị bệnh. Cách phòng tránh dịch đau mắt đỏ: khi bệnh nhân có những dấu hiệu của bệnh thì nên đi khám kịp thời ở những bệnh viện có chuyên khoa mắt. Việc dùng thuốc tùy tiện không đúng chỉ định của bác sỹ sẽ dẫn đến biến chứng nguy hiểm về mắt. + Phòng bệnh khi chưa có dịch - Bệnh rất dễ mắc, dễ lây cho cả nhà và cộng đồng. Vì vậy cần phải: Thường xuyên rửa mặt 3 lần/ngày bằng nước sạch, khăn sạch, riêng, tốt nhất giặt khăn bằng xà phòng, phơi khăn ngoài nắng, giữ vệ sinh môi trường. - Cần tránh đưa tay bẩn lên mắt, nên đeo kính râm khi ra đường. Sau một ngày lao động có va chạm bụi cát, sau khi tổng vệ sinh gia đình, cơ quan nên rửa mặt sạch rồi tra vào mắt vài giọt nước nhỏ mắt Natri clorid 0,9% (nước muối sinh lý). 2. Giải pháp tuyên truyền thông qua các tiết sinh hoạt ngoại khóa của nhà trường Giáo dục bảo vệ môi trường sạch – đẹp thông qua hoạt động lao động, vệ sinh thân thể, ăn uống. Thông qua hoạt động lao động chăm sóc bảo vệ môi trường sạch sẽ; lao động vệ sinh môi trường: gom rác quét dọn trong lớp, nơi sân trường, lau chùi bàn ghế đều là việc làm góp phần làm môi trường thêm sạch đẹp. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 11
10. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” Lao động chăm sóc vườn sinh địa của nhà trường: ở hầu hết các nhà trường đều có vườn sinh địa, thông qua buổi lao động chúng ta vừa hướng dẫn cho các em biết được vai trò của một số cây thuốc nam để chữa bệnh, từ đó chúng ta củng cố, chăm sóc vườn thuốc nam đạt kết quả cao hơn. Hướng dẫn cho các em hàng ngày phải tắm rửa, gội phải có xà bông, không đi tắm sông, tắm suối, thường xuyên vệ sinh thân thể. Trong ăn uống: căn dặn các em phải ăn chín, uống sôi, thông thường tất cả các nhà trường hầu như có các hàng quán bán hàng rong trước cổng trường, với những món ăn hấp dẫn, lôi cuốn các em nhưng đây chính là nguyên nhân nảy sinh ra các bệnh về ngộ độc thức ăn. Nếu chúng ta cố gắng tuyên truyền tốt thì số ca ngộ độc sẽ giảm hẳn. Nước uống cũng vô cùng quan trọng, thông thường các em học sinh tiện đâu uống đó, nước giếng múc lên là uống ( nước chưa được đun sôi) hoặc trên thị trường hiện nay có nhiều lọai nước giải khát không rõ nguồn gốc xuất xứ, nước kém chất lượng, quá hạn nhưng vẫn được bày bán tại các quán trên địa bàn, khi có lực lượng kiểm tra thì chủ quán giấu đi còn không vẫn bày bán ngang nhiên. Học sinh là đối tượng tiêu thụ nhiều nhất các loại nước giải khát kiểu như thế này, có nhiều em đau bụng lên nằm ói, mửa khi hỏi mới biết là uống nước ở quán ven đường. Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 12
11. SKKN: “Một số giải pháp tuyên truyền nhằm nâng cao sức khỏe cho học sinh trường THCS Phạm Hồng Thái” 3. Giải pháp tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống để chăm sóc sức khỏe tuổi vị thành niên Tư vấn về sức khỏe giới tính: “mục đích nhằm tuyên truyền để cung cấp và trao đổi những điều các em cần biết, bài tuyên truyền sẽ trang bị cho các em kiến thức để tự chăm sóc sức khỏe tuổi vị thành niên và thanh niên, sẽ gợi ý kỹ năng ứng xử trước sự thay đổi về tâm, sinh lý lứa tuổi; Bên cạnh đó còn có những vấn đề khó nói, ngại nói trong tình bạn khác giới, tình yêu và cả những băn khoăn chân thành về tình dục. Buổi tuyên truyền cũng sẽ giải đáp thắc mắc của các em, hướng dẫn cách phòng tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục, phòng tránh và nói không với có thai ngoài ý muốn; đối phó với tệ nạn xâm hại tình dục và phòng tránh HIV/AIDS". 4. Sử dụng các loại tranh ảnh về các loại bệnh để tuyên truyền Hình 1: Bệnh chân tay miệng Cao Thị Phương – trường THCS Phạm Hồng Thái – Eapô – CưJút – Đắk Nông 13