Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng thư viện đề kiểm tra trong Trường Tiểu học

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp xây dựng thư viện đề kiểm tra trong Trường Tiểu học

1. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Với mục tiêu giáo dục tiểu học là đào tạo ra con người chủ động, sáng tạo, sớm thích nghi với lao động, hoà nhập thế giới và góp phần phát triển cộng đồng. Cùng với các thành tố khác, kiểm tra, đánh giá là một khâu then chốt của quá trình đổi mới giáo dục phổ thông. Vì vậy, để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục, bên cạnh việc đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học,.... thì kiểm tra, đánh giá cũng phải thực sự đổi mới theo hướng phát triển trí thông minh, sáng tạo, tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh và cần thực hiện trong cả quá trình giáo dục. Có nhiều công cụ dùng để đánh giá kết quả học tập của học sinh. Mỗi công cụ có những ưu thế riêng trong việc kiểm tra, đánh giá từng lĩnh vực, nội dung học tập. Đề kiểm tra cũng là một trong những công cụ góp phần quan trọng trong việc giúp người dạy điều khiển, điều chỉnh hoạt động dạy học và giúp người học tự điều khiển, điều chỉnh hoạt động học của bản thân. Qua đó đạt được mục tiêu dạy học đề ra, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng giáo dục. Công tác đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh trong trường tiểu học luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo. Trong năm học 2011-2012, Phòng GD&ĐT Krông Ana đã tổ chức tập huấn công tác Tổ chức xây dựng Thư viện đề kiểm tra cho các trường tiểu học trong huyện, nhằm giúp các đơn vị giáo dục và giáo viên thuận lợi hơn trong việc nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá học sinh. Vận dụng những kiến thức đã được tập huấn để xây dựng một Thư viện đề kiểm tra thực sự khoa học, thiết thực nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường là vấn đề chúng tôi luôn trăn trở. Hơn nữa, làm thế nào để tiếp tục phát triển và sử dụng hiệu quả Thư viện đề kiểm tra vào công tác đổi mới đánh giá học sinh theo Thông tư 30/2004, đó cũng chính là lí do chúng tôi chọn đề tài “Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường tiểu học”. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài Đề tài đưa ra một số giải pháp, biện pháp nhằm nâng cao kĩ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường. Giúp giáo viên sử dụng hiệu quả và phát huy tác dụng của Thư viện đề kiểm tra trong việc kiểm tra, đánh giá học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học. 3. Đối tượng nghiên cứu Công tác kiểm tra, đánh giá học sinh của giáo viên trường tiểu học Y Ngông, Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 3
2. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. trường tiểu học Trần Quốc Toản và trường tiểu học Trần Phú. 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu thực trạng kĩ năng ra đề kiểm tra, đánh giá học sinh; Quy trình xây dựng và việc ứng dụng Thư viện đề kiểm tra của giáo viên trong công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường tiểu học Y Ngông, trường tiểu học Trần Quốc Toản, trường tiểu học Trần Phú và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao kĩ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra cho đội ngũ giáo viên ở các đơn vị. 5. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp điều tra. - Phương pháp thực nghiệm. - Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận Kiểm tra, đánh giá là một bộ phận, một phần không thể thiếu trong quá trình dạy học. Kiểm tra, đánh giá chính xác sẽ có tác dụng giúp giáo viên nắm được cụ thể năng lực và trình độ của mỗi học sinh trong lớp, từ đó có biện pháp cụ thể, thích hợp bồi dưỡng riêng cho từng nhóm học sinh, nâng cao chất lượng học tập cho cả lớp. Kiểm tra, đánh giá có hệ thống cũng sẽ giúp người học kịp thời nhận thấy mức độ đạt được những kiến thức của mình, còn lỗ hổng kiến thức nào cần được bổ sung trước khi bước vào phần mới của chương trình học tập từ đó có cơ hội để nắm chắc những yêu cầu cụ thể đối với từng phần của chương trình. Thư viện đề kiểm tra giúp cho các đơn vị giáo dục cũng như giáo viên chủ động và thuận lợi hơn trong việc nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Để việc kiểm tra, đánh giá của người dạy thực sự khuyến khích và thúc đẩy được sự tự kiểm tra đánh giá của người học thì cần phải xây dựng được Thư viện đề kiểm tra đảm bảo về nội dung, tính khoa học, đáp ứng được yêu cầu về chuẩn kiến thức và kĩ năng, phù hợp đối tượng học sinh, phù hợp mục đích yêu cầu kiểm tra, đánh giá của các hình thức kiểm tra. Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 4
3. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. 2. Thực trạng a) Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi: Được sự quan tâm, chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo nhà trường, tạo mọi điều kiện tốt nhất trong việc thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh nói riêng. Trường Tiểu học Y Ngông, Trần Phú, Trần Quốc Toản được sinh hoạt trong một cụm chuyên môn. Đối tượng học sinh ở mỗi trường thuộc các vùng miền khác nhau vì vậy rất thuận lợi để mở rộng nghiên cứu khả năng áp dụng của đề tài. Đa số đội ngũ giáo viên nhiệt tình, tự giác, làm việc có tinh thần trách nhiệm, có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy cũng như công tác kiểm tra, đánh giá học sinh. * Khó khăn: Trường tiểu học Y Ngông học sinh dân tộc thiểu số chiếm đến 99% tỉ lệ học sinh toàn trường. Phân hiệu Ea Chai (trường TH Trần Quốc Toản) và phân hiệu Buôn Trấp (trường TH Trần Phú) trình độ dân trí còn thấp, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, học sinh thuộc diện đói nghèo chiếm tỉ lệ khá cao nên sự quan tâm, phối hợp giữa cha mẹ học sinh và giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh tự học ở nhà rất hạn chế. b) Thành công, hạn chế * Thành công: Đề tài thực hiện đã thực sự góp phần nâng cao kĩ năng xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên và đề kiểm tra định kì cho đội ngũ giáo viên, giảm thiểu tối đa những sai sót trong quá trình làm đề. Việc xây dựng và sử dụng hiệu quả Thư viện đề kiểm tra đã góp phần nâng cao kĩ năng đánh giá kết quả học tập quả học sinh cho đội ngũ giáo viên. Thông qua kết quả kiểm tra, đánh giá không những giúp học sinh tích cực, chủ động hơn trong việc tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập của bản thân mà còn giúp giáo viên thực hiện tốt hơn việc đổi mới phương pháp dạy học phù hợp đối tượng học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Những kinh nghiệm trong đề tài được chia sẻ, nhân rộng đến các đơn vị trong huyện và thống nhất thực hiện từ học kì I năm học 2014 - 2015. Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 5
4. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. * Hạn chế: - Kĩ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra của một số giáo viên mới ra trường còn có những hạn chế nhất định. - Một số giáo viên còn thực hiện đại trà việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên, chưa biết cách phân hóa đối tượng học sinh khi đánh giá. Vì thế, giáo viên chưa phát huy tối đa năng lực học tập của những học sinh năng khiếu, tạo cho các em có cảm giác luôn thỏa mãn với chính mình, từ đó hình thành trong các em tính chủ quan, nhàm chán trong học tập. - Khi ra đề kiểm tra định kì, một số giáo viên chưa biết cách lựa chọn và trải đều các kiến thức học sinh đã học nên đề thường mắc lỗi “nhiều về số câu, thiếu về nội dung” hoặc câu hỏi và bài tập đồng dạng, lặp lại kiến thức. - Một số học sinh còn rụt rè, thiếu tự tin, chưa chủ động trong tự kiểm tra, đánh giá. Đa số cha mẹ học sinh chưa thực sự quan tâm đến việc phối hợp cùng giáo viên để đánh giá học sinh. c) Mặt mạnh, mặt yếu * Mặt mạnh : Các giải pháp, biện pháp đề tài đưa ra dễ thực hiện, đem lại hiệu quả thiết thực trong việc nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường và có khả năng áp dụng phù hợp với nhiều đơn vị. * Mặt yếu : Để thực đề tài hiệu quả đòi hỏi giáo viên phải không ngừng trau dồi vốn kiến thức, đầu tư thời gian cho việc biên soạn và xây dựng Thư viện đề kiểm tra. d) Các nguyên nhân, các yếu tố tác động Các đơn vị đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên được tham gia tập huấn công tác xây dựng Thư viện đề kiểm tra. Tổ chức hiệu quả các chuyên đề, các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp trường, cấp cụm về công tác xây dựng Thư viện đề kiểm tra để giáo viên học hỏi, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau. Kinh nghiệm dạy học, năng lực chuyên môn của một số giáo viên còn hạn chế nên có những khó khăn nhất định trong công tác xây dựng đề kiểm tra. e) Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra Đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh là vấn đề luôn được các cấp quản lý giáo dục quan tâm. Bởi thực hiện tốt đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ tạo động lực thúc đẩy Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 6
5. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. đổi mới phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Đề kiểm tra là phương tiện giúp giáo viên thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá học sinh. Vì vậy, xây dựng được một thư viện đề kiểm tra đảm bảo tính khoa học, chất lượng luôn là vấn đề được lãnh đạo các nhà trường quan tâm. Trong những năm học trước đây, công tác xây dựng Thư viện đề kiểm tra chưa được quan tâm đúng mức. Đa số giáo viên còn lúng túng, chưa có kĩ năng xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên và đề kiểm tra định kì. Công tác ra đề kiểm tra thường được giao cho tổ trưởng tổ chuyên môn và phó hiệu trưởng phụ trách nên việc kiểm tra, đánh giá học sinh chưa được thực hiện một cách thường xuyên, hiệu quả đạt được chưa cao. Được sự quan tâm của lãnh đạo Phòng giáo dục, năm học 2011-2012, đã tổ chức tập huấn công tác tổ chức xây dựng Thư viện đề kiểm tra cho các trường tiểu học trong huyện, nhằm giúp các đơn vị giáo dục và giáo viên thuận lợi hơn trong việc nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá học sinh. Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của lãnh đạo nhà trường trong công tác tổ chức xây dựng Thư viện đề kiểm tra cấp trường. Đề tài thực hiện đã có tác động sâu sắc đến đội ngũ giáo viên trong nhà trường. Đa số giáo viên đã xác định được vai trò của Thư viện đề kiểm tra đối với công tác kiểm tra đánh giá học sinh vì vậy đã thực sự đầu tư thời gian, kiến thức cho chất lượng Thư viện đề kiểm tra. Công tác kiểm tra, đánh giá học sinh đã được tiến hành một cách thường xuyên, có hệ thống. Việc kiểm tra, đánh giá của người dạy đã thực sự khuyến khích, thúc đẩy được sự tự kiểm tra, đánh giá của người học. Chính điều đó đã góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường. 3. Giải pháp, biện pháp a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp - Nâng cao kĩ năng xây dựng thư viện câu hỏi và ra đề kiểm tra đánh giá học sinh cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường. - Giúp giáo viên sử dụng hiệu quả và phát huy tác dụng của Thư viện đề kiểm tra trong công tác kiểm tra, đánh giá học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học. b. Nội dung và cách thực hiện giải pháp, biện pháp b.1. Bồi dưỡng kĩ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra cho đội ngũ giáo viên Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 7
6. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. b.1.1. Tập huấn kỹ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra Để có được một Thư viện đề kiểm tra đảm bảo chất lượng, đáp ứng được yêu cầu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh thì đòi hỏi đội ngũ giáo viên cần nắm vững kĩ năng ra đề. Vì vậy, sau khi được lĩnh hội nội dung tập huấn xây dựng đề kiểm tra cấp huyện, chúng tôi đã tham mưu với lãnh đạo nhà trường chuẩn bị tốt cho nội dung tập huấn cấp trường. Trong một đơn vị, năng lực chuyên môn của các giáo viên thường không đồng đều. Để nội dung tập huấn được chuyển tải đến tất cả đội ngũ giáo viên đạt kết quả tốt nhất, chúng tôi đã thực hiện theo các bước sau : - In ấn tài liệu liên quan đến nội dung tập huấn và định hướng cho các tổ chuyên môn nghiên cứu, thảo luận, đề xuất cách thực hiện trước thời gian tập huấn ít nhất 01 tuần. - Tổ báo cáo viên nghiên cứu kĩ tài liệu tập huấn, tham khảo ý kiến đề xuất của các tổ chuyên môn để xây dựng nội dung tập huấn trọng tâm, phù hợp. - Lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức tập huấn hợp lý nhằm giúp toàn thể đội ngũ giáo viên có thể lĩnh hội được một cách cụ thể nhất mục tiêu, nội dung tập huấn và có khả năng vận dụng tốt vào công tác xây dựng thư viện đề kiểm tra. b.1.2. Bồi dưỡng kĩ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra thông qua các hoạt động chuyên môn. Thực tế cho thấy, không có ai học một lần mà có thể sử dụng kiến thức ấy cho cả đời được. Vì vậy, việc bồi dưỡng kĩ năng xây dựng Thư viện đề kiểm tra cho đội ngũ giáo viên không chỉ thực hiện ngày một ngày hai mà kĩ năng đó cần được bồi dưỡng thường xuyên trong công tác dạy học. Bên cạnh việc phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong việc bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, chúng tôi cũng coi trọng việc phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong công tác bồi dưỡng kĩ năng ra đề kiểm tra cho giáo viên. Để làm tốt công tác này, lãnh đạo nhà trường cần định hướng cho tổ trưởng các tổ chuyên môn lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn hàng tháng. Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn cần đáp ứng nhu cầu dạy học của giáo viên và học sinh trong từng thời điểm. Trong đó, việc kiểm tra đánh giá học sinh cần được xem là một yếu tố quan trọng góp phần thực hiện tốt đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. Từ kết quả thẩm định đề kiểm tra của Tổ thẩm định (tổ trưởng các tổ chuyên môn là thành viên), thông qua các buổi sinh hoạt Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 8
7. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. chuyên môn, tổ trưởng tổ chuyên môn đánh giá những ưu điểm và tồn tại trong công tác ra đề kiểm tra của giáo viên. Từ đó, các thành viên trong tổ cùng chia sẻ kinh nghiệm, phát huy ưu điểm, tìm hướng khắc phục những tồn tại trong công tác ra đề kiểm tra. Phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên (Quy chế Bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên - Ban hành kèm theo Thông tư số 26/2012/TT-BGDĐT ngày 10 tháng 7 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) cũng là một trong những mục tiêu quan trọng được chúng tôi thực hiện nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ. Với tổng thời lượng BDTX đối với mỗi giáo viên là 120 tiết/năm học, để giáo viên chọn lựa được những nội dung bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học theo cấp học và nhu cầu phát triển nghề nghiệp liên tục cần có sự định hướng của lãnh đạo nhà trường. Nhằm giúp giáo viên thực hiện tốt công tác kiểm tra đánh giá học sinh, chúng tôi định hướng giáo viên tự bồi dưỡng theo các Module sau: Module 24: Đánh giá kết quả học tập ở Tiểu học. Module 25: Kĩ thuật kiểm tra đánh giá kết quả học tập ở Tiểu học. Module 27: Phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng nhận xét. Module 28: Kiểm tra, đánh giá các môn bằng điểm số kết hợp với nhận xét. Từ xưa, ông cha ta đã đúc kết: Một cây làm chẳng nên non Ba cây chụm lại nên hòn núi cao. Vì vậy, bồi dưỡng thường xuyên bằng tự học của giáo viên kết hợp với sinh hoạt về chuyên môn, nghiệp vụ tại các cụm trường cũng là một trong những nội dung được chúng tôi hết sức quan tâm. Thông qua các buổi sinh hoạt sẽ tạo điều kiện cho giáo viên được chia sẻ kinh nghiệm, giải đáp thắc mắc, trao đổi về chuyên môn, nghiệp vụ và luyện tập kĩ năng. Từ những kinh nghiệm trong công tác xây dựng Thư viện đề kiểm tra đã thực hiện tại đơn vị Tiểu học Y Ngông, Tiểu học Trần Phú, Tiểu học Trần Quốc Toản, để có thêm những cách làm hay hơn, hiệu quả hơn, chúng tôi đã đăng kí chuyên đề về công tác xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong cụm chuyên môn và được lựa chọn thực hiện chuyên đề cấp huyện. Thông qua các chuyên đề, chúng tôi đã đúc rút thêm được nhiều kinh nghiệm bổ ích để vận dụng hiệu quả hơn tại đơn vị. Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 9
8. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. b.2. Quy trình xây dựng thư viện câu hỏi và đề kiểm tra định kì b.2.1. Xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên Kiểm tra thường xuyên là kiểm tra việc nắm bắt kiến thức, kĩ năng vận dụng kiến thức đã học vào thực hành của học sinh. Qua kiểm tra sẽ giúp giáo viên đánh giá những kết quả học sinh đã đạt được hoặc chưa đạt được về môn học, từ đó có biện pháp cụ thể giúp học sinh vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Kiểm tra thường xuyên không thực hiện cứng nhắc theo tiến trình nội dung của các môn học và các hoạt động giáo dục khác mà giáo viên có thể thực hiện linh hoạt bất cứ hoạt động nào của tiết học bằng nhiều hình thức khác nhau, như: kiểm tra bài cũ, củng cố bài học, ôn tập, luyện tập tổng hợp, kiểm tra nhanh dưới 20 phút, khảo sát chất lượng sau một chủ điểm hay một giai đoạn học tập, ... Muốn thực hiện tốt công tác kiểm tra, đánh giá thường xuyên học sinh thì hệ thống câu hỏi và bài tập kiểm tra cần được thiết kế theo các dạng khác nhau, như: câu hỏi trắc nghiệm hoặc tự luận, câu hỏi dùng để tổ chức các trò chơi điền khuyết, đúng - sai, ô cửa bí mật, giải ô chữ, ... Vì vậy, nhằm giúp giáo viên thực hiện hiệu quả nội dung này, chúng tôi khuyến khích giáo viên xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên cho tất cả các môn học. Bởi bên cạnh việc giúp giáo viên thực hiện tốt kiểm tra, đánh giá học sinh một cách có hệ thống thì câu hỏi kiểm tra thường xuyên cũng là một trong những căn cứ rất quan trọng giúp giáo viên thực hiện tốt công tác ra đề kiểm tra định kì trong năm học. Từ những kinh nghiệm trong công tác, chúng tôi hướng dẫn các tổ chuyên môn chỉ đạo giáo viên thực hiện xây dựng câu hỏi theo quy trình như sau : - Thực hiện xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên cho các môn từ tuần học đầu tiên. - Có thể xây dựng câu hỏi cho từng bài theo từng tháng (Ví dụ: giáo viên 1 xây dựng câu hỏi từ bài 1 đến bài 5; giáo viên 2 xây dựng câu hỏi từ bài 6 đến bài 11,...) hoặc xây dựng câu hỏi theo chủ điểm, giai đoạn. - Hướng dẫn giáo viên nghiên cứu kĩ Chuẩn kiến thức, kĩ năng cần đạt cho mỗi bài dạy, mỗi chủ điểm và Hướng dẫn 5842/BGDĐT để xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên phù hợp đối tượng học sinh trong lớp, khối. - Giáo viên xây dựng tối thiếu 02 câu hỏi (sau mỗi bài học) và từ 01 - 02 câu cho mỗi yêu cầu cần đạt (sau một chủ điểm) theo hình thức trắc nghiệm hoặc tự luận. Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 10
9. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. Ví dụ: - Xây dựng câu hỏi sau mỗi bài: Khi dạy bài Dấu hiệu chia hết cho 2 (Toán lớp 4, tiết PPCT 83), giáo viên có thể xây dựng câu hỏi kiểm tra thường xuyên như sau : Câu 1. Hãy khoanh tròn vào chữ cái trước ý trả lời đúng nhất. Số có bốn chữ số chia hết cho 2 là: A. 235 B. 4649 C. 1238 D. 8975 Câu 2. a) Viết hai số có ba chữ số, mỗi số đều chia hết cho 2. b) Viết bốn số có hai chữ số, mỗi số đều không chia hết cho 2. - Xây dựng câu hỏi sau mỗi chủ điểm : Sau khi dạy xong chủ điểm Con người và sức khỏe (môn Khoa học lớp 4), giáo viên có thể xây dựng hệ thống câu hỏi theo các yêu cầu cần đạt của Chuẩn kiến thức, kĩ năng môn học. Với yêu cầu về vai trò của các chất dinh dưỡng trong chủ điểm này, giáo viên có thể xây dựng một câu hỏi như sau : Nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B cho thích hợp A B Thiếu chất đạm mắt nhìn kém , có thể dẫn đến mù lòa. Thiếu vi - ta - min A bị còi xương. Thiếu I - ốt bị suy dinh dưỡng. Thiếu vi - ta - min D cơ thể phát triển chậm, kém thông minh, bị bướu cổ. b.2.2. Xây dựng đề kiểm tra định kì Kiểm tra định kì là quá trình tổ chức cho tất cả học sinh của từng khối, lớp làm bài kiểm tra theo từng môn học để kiểm tra kiến thức các em đã học sau từng giai đoạn học tập, nhằm thu nhận thông tin cho các cấp quản lí và giáo viên để chỉ đạo, điều chỉnh quá trình dạy học; giúp học sinh điều chỉnh các hoạt động học của bản thân và thông báo cho gia đình nhằm mục đích phối hợp động viên, giúp đỡ học sinh vượt qua một số khó khăn còn mắc phải. Trước đây, kiểm tra định kì được thực hiện 4 lần/năm đối với hai môn Toán, Tiếng Việt và 2 lần/năm đối với các môn Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Tiếng Anh, Tin học, Tiếng Ê-đê. Bắt đầu từ năm học 2014 - 2015, việc kiểm tra đánh giá định Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 11
10. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. kì được thưc hiện theo Thông tư 30/2014/BGDĐT ngày 28/8/2014. Điểm mới của việc đánh giá định kì là tất cả các môn học nói trên đều được thực hiện kiểm tra 02 lần/năm vào các thời điểm cuối học kì I và cuối năm học. Dù 02 hay 04 lần kiểm tra, giáo viên đều phải bám vào Chuẩn kiến thức kĩ năng, Hướng dẫn 5842 của Bộ Giáo dục - Đào tạo và đối tượng học sinh của đơn vị để xây dựng đề kiểm tra định kì phù hợp, nhằm đáp ứng yêu cầu các môn học. b.2.2.1.Quy trình thiết kế ma trận đề kiểm tra định kì Việc thiết kế ma trận cho các đề kiểm tra định kì là khâu cực kì quan trọng không thể bỏ qua, nhằm xác định các tiêu chí cần kiểm tra, đánh giá. Hay nói cách khác: Ma trận đề sẽ là “bản đồ” cho các đề kiểm tra. Nhằm giúp giáo viên thực hiện tốt công tác ra đề kiểm tra định kì, chúng tôi đã thống nhất thực hiện Quy trình thiết kế ma trận đề kiểm tra theo 6 bước như sau: Bước 1: Xác định mục đích, yêu cầu cần đạt của đề kiểm tra - Nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh, mức độ đạt chuẩn kiến thức, Kĩ năng theo chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học vào cuối kì I, cuối năm đối với các môn học: Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử và Địa lí. - Căn cứ chuẩn kiến thức kĩ năng; Hướng dẫn số 5842/BGDĐT, giáo viên xác định yêu cầu cần đạt của đề kiểm tra phù hợp chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học theo từng giai đoạn kiểm tra. Ví dụ: Yêu cầu cần đạt của đề kiểm tra định kì cuối kì I khối lớp 4 như sau : a) Môn Toán - Đọc, viết, so sánh số tự nhiên; hàng lớp. - Thực hiện phép cộng, trừ các số đến sáu chữ số không nhớ hoặc có nhớ không quá 3 lượt và không liên tiếp; nhân với số có hai, ba chữ số; chia số có đến 5 chữ số cho số có hai chữ số (chia hết, chia có dư). - Dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 5, 9. - Chuyển đổi, thực hiện phép tính với số đo khối lượng, số đo diện tích đã học. - Nhận biết góc vuông, góc nhọn, góc tù, góc bẹt ; hai đường thẳng song song, vuông góc. - Giải bài toán có đến 3 bước tính trong đó có các bài toán: Tìm số trung bình cộng; Tìm 2 số khi biết tổng và hiệu của hai số đó. Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 12
11. Một số biện pháp Xây dựng Thư viện đề kiểm tra trong trường Tiểu học. b) Môn Tiếng Việt - Đọc thành tiếng: Đọc rành mạch, trôi chảy các bài tập đọc đã học (tốc độ đọc khoảng 80 tiếng/phút); bước đầu biết đọc diễn cảm đoạn văn, đoạn thơ phù hợp với nội dung. Thuộc được 3 đoạn văn, đoạn thơ đã học ở HKI; Hiểu được nội dung chính từng đoạn, nội dung của cả bài; nhận biết được các nhân vật trong bài tập đọc là truyện kể thuộc hai chủ điểm Có chí thì nên, Tiếng sáo diều. - Đọc hiểu: + Đọc thầm bài văn theo yêu cầu đề, trả lời được một số câu hỏi về nội dung bài đọc. + Nhận biết được danh từ, động từ, tính từ; viết được câu kể Ai làm gì?; xác định được bộ phận chủ ngữ, vị ngữ trong câu. - Chính tả: Nghe - viết đúng bài chính tả (tốc độ viết khoảng 80 chữ/15 phút), không mắc quá 5 lỗi trong bài. - Tập làm văn: Viết được bài văn tả đồ vật. c) Môn Khoa học Chủ đề: Con người và sức khỏe - Sự trao đổi chất của cơ thể với môi trường. - Các chất dinh dưỡng có trong thức ăn và vai trò của chúng. - Dinh dưỡng hợp lí. Cách phòng tránh một số bệnh do thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng và các bệnh lây qua đường tiêu hóa. - Phòng tránh đuối nước. Chủ đề: Vật chất và năng lượng - Nước: Một số tính chất của nước ; vòng tuần hoàn của nước trong tự nhiên; vai trò của nước trong sinh hoạt, lao động sản xuất và vui chơi giải trí. - Không khí: Một số tính chất của không khí. Bước 2: Xác định hình thức đề kiểm tra Đề bài kiểm tra kết hợp cả hai hình thức trắc nghiệm và tự luận. Căn cứ tình hình thực tế của từng trường, khối lớp để xây dựng tỉ lệ câu trắc nghiệm và tự luận phù hợp cho mỗi hình thức kiểm tra. Có thể xây dựng tỉ lệ cho mỗi hình thức kiểm tra như sau: + Số câu trắc nghiệm khách quan: khoảng 40% – 60% Người thực hiện: Lê Thị Liên , Dương Thị Lời, Đinh Thị Minh Phượng Đơn vị: Trường TH Y Ngông, TH Trần Quốc Toản, TH Trần Phú 13