Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong Trường Mầm non

1. PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tên đề tài “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non” Sáng kiến kinh nghiệm này tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ mẫu giáo lớn tại trường mầm non. Thông qua việc sử dụng các công cụ công nghệ hiện đại như phần mềm tạo hình ảnh bằng AI, công cụ tạo giọng nói, hỗ trợ soạn nội dung bài học..., giáo viên có thể xây dựng những bài giảng trực quan, lôi cuốn, khơi gợi hứng thú học tập nơi trẻ. Sáng kiến không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dạy học, phát huy tính tích cực và sáng tạo của trẻ mà còn giúp giáo viên bắt nhịp với xu thế chuyển đổi số trong ngành giáo dục hiện nay. 2. Lý do chọn đề tài Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trên toàn cầu, việc tích hợp công nghệ hiện đại vào hoạt động giáo dục không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng dạy và học. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần khẳng định vai trò quan trọng như một công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy ở các cấp học. Đối với giáo dục mầm non – bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, nơi hình thành nền tảng nhân cách và phát triển toàn diện cho trẻ – việc ứng dụng AI không chỉ giúp bài giảng trở nên sinh động, hấp dẫn, gắn với thực tiễn mà còn góp phần quan trọng trong việc phát huy tính tích cực, sáng tạo và chủ động ở trẻ. Là giáo viên trực tiếp giảng dạy trẻ mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) tại Trường Mầm non Sài Sơn B, tôi luôn mong muốn mỗi bài học không chỉ là một hoạt động truyền đạt kiến thức mà còn là một trải nghiệm học tập thú vị, lôi cuốn, giúp trẻ phát triển đồng đều về mọi mặt. Qua quá trình tìm hiểu và thực hành, tôi nhận thấy các công cụ AI như ChatGPT, DALL E, Canva AI, MagicSchool.ai mang lại nhiều lợi ích thiết thực: từ hỗ trợ giáo viên thiết kế hình ảnh minh họa theo chủ đề, tạo video hoạt hình giáo dục, đến cá nhân hóa bài giảng theo năng lực của từng trẻ. Việc ứng dụng AI vào thiết kế bài giảng điện tử không chỉ giúp tôi tiết kiệm thời gian chuẩn bị mà còn nâng cao hiệu quả truyền đạt, tăng khả năng tương tác và phát huy sự sáng tạo trong giảng dạy tại trường mầm non. Chính từ những trăn trở trong quá trình giảng dạy và mong muốn mang đến cho trẻ những
2. 2 giờ học thật sinh động, hấp dẫn và hiệu quả, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”. 3. Phạm vi và đối tượng áp dụng của sáng kiến - Phạm vi: Ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng điện tử phục vụ các lĩnh vực phát triển toàn diện: nhận thức, ngôn ngữ, thể chất, thẩm mỹ và tình cảm - kỹ năng xã hội. - Đối tượng: Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi lớp A2 - Trường Mầm non Sài Sơn B. - Thời gian: Từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2025. 4. Mục đích nghiên cứu 1. Đối với giáo viên: + Giúp giáo viên chủ động tiếp cận, khai thác và ứng dụng hiệu quả các công cụ trí tuệ nhân tạo trong công tác thiết kế bài giảng điện tử, từ đó làm phong phú thêm nội dung và hình thức truyền đạt. + Góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, từ việc truyền thụ kiến thức một chiều sang hướng phát triển tư duy, năng lực và phẩm chất của trẻ. + Tạo điều kiện để đội ngũ giáo viên thể hiện sự linh hoạt, sáng tạo trong việc ứng dụng công nghệ, từng bước làm quen và làm chủ các công cụ hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu giáo dục trong thời đại 4.0. + Giảm bớt trong quá trình soạn giảng thủ công, tiết kiệm thời gian và tăng hiệu quả công việc. 2. Đối với trẻ: + Được tiếp cận với những bài học sinh động, trực quan, phù hợp với đặc điểm nhận thức, giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà hiệu quả. + Nâng cao khả năng tư duy, ghi nhớ và sáng tạo thông qua các hình ảnh, video, hoạt động tương tác được cá nhân hóa nhờ AI. + Góp phần tạo nên môi trường học tập thân thiện, hiện đại, khơi dậy hứng thú và tinh thần khám phá ở trẻ mầm non. + Tăng cường sự tham gia tích cực của trẻ trong giờ học, giúp trẻ tự tin hơn khi thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và kỹ năng của bản thân. 5. Các phương pháp áp dụng sáng kiến - Phương pháp điều tra, khảo sát thực tiễn - Phương pháp phân tích - tổng hợp lý luận “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
3. 3 - Phương pháp quan sát - Phương pháp trao đổi - phỏng vấn II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng vấn đề * Cơ sở lý luận Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) là một lĩnh vực của khoa học công nghệ chuyên nghiên cứu và phát triển các hệ thống máy tính có khả năng tư duy, học hỏi, phân tích và xử lý thông tin tương tự như con người. AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống, đặc biệt là trong giáo dục - nơi luôn cần đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại công nghệ số. Trong lĩnh vực giáo dục, AI đang trở thành một trợ thủ đắc lực cho giáo viên, đặc biệt trong việc thiết kế bài giảng điện tử. Nhờ khả năng phân tích dữ liệu và xử lý ngôn ngữ tự nhiên, các công cụ AI có thể hỗ trợ tạo ra nội dung bài giảng phù hợp với từng lứa tuổi, chủ đề và mục tiêu giáo dục. Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng giáo án, AI còn cho phép giáo viên tạo hình ảnh minh họa theo mô tả cụ thể, xây dựng video hoạt hình, biên soạn câu chuyện giáo dục hoặc trò chơi tương tác một cách nhanh chóng, sáng tạo và tiết kiệm thời gian. Đối với giáo dục mầm non - nơi trẻ tiếp nhận kiến thức thông qua hình ảnh, âm thanh và hoạt động trải nghiệm - việc ứng dụng AI mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Những bài giảng được hỗ trợ bởi AI thường có tính trực quan cao, hấp dẫn, dễ hiểu và gần gũi với thế giới của trẻ. Qua đó, trẻ không chỉ được khơi gợi hứng thú học tập mà còn được phát triển toàn diện về nhận thức, ngôn ngữ, tư duy và kỹ năng sống. Đây là tiền đề quan trọng để đổi mới phương pháp giáo dục mầm non theo hướng hiện đại, tích cực và lấy trẻ làm trung tâm. * Cơ sở thực tiễn Trong quá trình giảng dạy thực tế tại lớp mẫu giáo lớn (5–6 tuổi) A2, tôi nhận thấy việc thiết kế bài giảng điện tử còn gặp nhiều hạn chế. Nhiều bài học vẫn sử dụng hình ảnh, âm thanh, video từ các nguồn có sẵn trên Internet, chưa sát với nội dung bài học hoặc chưa phù hợp với tâm lý lứa tuổi mầm non. Điều này khiến trẻ đôi khi chưa hứng thú, tiếp thu bài học một cách thụ động, khó phát huy được vai trò tích cực trong hoạt động học tập. Bên cạnh đó, việc tự thiết kế các tư liệu như tranh ảnh, video minh họa bằng phương pháp thủ công khiến giáo viên mất nhiều thời gian, trong khi hiệu quả chưa thực sự cao. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, khi yêu cầu đổi “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
4. 4 mới phương pháp giảng dạy ngày càng cấp thiết, thì việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, trở thành hướng đi tất yếu và phù hợp với xu thế phát triển giáo dục hiện đại. Từ thực tế đó, tôi đã chủ động tìm hiểu và mạnh dạn ứng dụng một số công cụ AI vào việc thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ mẫu giáo lớn. Việc khai thác trí tuệ nhân tạo trong tạo hình ảnh minh họa, xây dựng nội dung bài giảng, trò chơi, câu chuyện... không chỉ giúp bài học trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, mà còn tiết kiệm thời gian, phát huy khả năng sáng tạo của giáo viên và đặc biệt là tăng hứng thú học tập cho trẻ 1.1. Thực trạng vấn đề đang đề cập Trước khi áp dụng sáng kiến, việc thiết kế bài giảng điện tử trong giảng dạy trẻ mẫu giáo lớn còn gặp nhiều hạn chế. Giáo viên chủ yếu sử dụng hình ảnh, âm thanh có sẵn, bài giảng còn đơn điệu, thiếu sự sáng tạo và cá nhân hóa theo từng chủ đề. Trẻ học thụ động, ít tương tác, không hứng thú, dẫn đến hiệu quả tiếp thu bài học chưa cao. Giáo viên mất nhiều thời gian tìm kiếm tư liệu, nhưng vẫn khó tạo ra bài giảng sinh động, phù hợp với tâm lý trẻ. Phụ huynh cũng khó theo dõi nội dung học của con, do trẻ ít chia sẻ và không ghi nhớ được nhiều kiến thức sau giờ học. Từ đó cho thấy sự cần thiết phải đổi mới phương pháp thiết kế bài giảng bằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và phát triển toàn diện cho trẻ. 1.2. Thuận lợi: * Về phía nhà trường: + Năm học 2024-2025 được sự phân công của ban giám hiệu nhà trường, tôi cùng một đồng chí đồng nghiệp trực tiếp chăm sóc giáo dục tại nhóm lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi với tổng số 26 trẻ. + Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao các hoạt động chuyên môn của giáo viên, thường xuyên vào thăm lớp dự giờ, trao đổi và hỗ trợ kịp thời nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy cho trẻ. + Nhà trường luôn tạo điều kiện thuận lợi trong việc bổ sung cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi phong phú, giúp giáo viên tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi cho trẻ đạt hiệu quả cao. + Nhà trường luôn quan tâm, tạo điều kiện để giáo viên được tham gia các lớp học trực tuyến nhằm nâng cao chuyên môn, đồng thời tiếp cận và làm quen “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
5. 5 với các phần mềm trí tuệ nhân tạo như: ChatGPT, Canva AI, Microsoft Copilot, Giúp việc thiết kế bài giảng trở nên sinh động và hiệu quả hơn. * Về phía giáo viên: + Giáo viên có tinh thần ham học hỏi, sẵn sàng tiếp cận và thử nghiệm những phương pháp giảng dạy mới để nâng cao chất lượng dạy học. + Nhiều giáo viên đã quen với việc sử dụng bài giảng điện tử, PowerPoint trong các hoạt động học, nên dễ dàng thích nghi với việc đổi mới khi có công cụ hỗ trợ phù hợp. + Giáo viên nắm vững phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục, dễ dàng lồng ghép công nghệ vào từng hoạt động, giúp trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và đạt hiệu quả cao. * Về phía trẻ: + Trẻ hứng thú và tiếp thu bài học dễ dàng hơn nhờ hình ảnh sinh động, âm thanh vui nhộn và các hoạt động tương tác hấp dẫn do AI hỗ trợ. + Bài giảng được cá nhân hóa giúp phù hợp với khả năng của từng trẻ, tạo điều kiện cho tất cả trẻ cùng phát triển. * Về phía phụ huynh: Phụ huynh học sinh luôn dành sự quan tâm, tin tưởng và tích cực đồng hành cùng nhà trường trong các hoạt động giáo dục, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho công tác xã hội hóa giáo dục đạt hiệu quả. 1.2. Khó khăn: * Về phía nhà trường: Hiện nay, cơ sở vật chất và thiết bị công nghệ thông tin tuy đã có nhưng vẫn còn hạn chế. * Về phía giáo viên: + Trong quá trình thiết kế bài giảng điện tử, giáo viên còn gặp nhiều hạn chế do thiếu công cụ chuyên biệt hỗ trợ sáng tạo nội dung, hầu hết chỉ sử dụng hình ảnh, âm thanh từ nguồn có sẵn nên chưa thể hiện được sự linh hoạt theo từng chủ đề. + Kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên còn chưa đồng đều, một số giáo viên chưa quen thao tác với phần mềm mới hoặc chưa biết cách tận dụng hiệu quả các công cụ hỗ trợ trong giảng dạy. “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
6. 6 + Thời gian chuẩn bị bài giảng còn hạn hẹp, trong khi việc tìm kiếm tư liệu, thiết kế bài học bằng phương pháp truyền thống tốn nhiều công sức, ảnh hưởng đến chất lượng và sự sáng tạo trong bài dạy. * Về phía trẻ: + Một số trẻ còn chưa quen với thiết bị công nghệ hoặc gặp khó khăn trong thao tác và phản hồi. + Khả năng ghi nhớ và phát huy vai trò tích cực còn hạn chế, trẻ ít được thể hiện ý tưởng, khám phá hoặc sáng tạo trong giờ học. * Về phía phụ huynh Một số gia đình còn thiếu điều kiện về thiết bị công nghệ như máy tính, điện thoại thông minh hoặc chưa thật sự nhận thức rõ vai trò tích cực của công nghệ thông tin trong việc hỗ trợ sự phát triển của trẻ. 1.3. Bảng khảo sát trước khi thực hiện đề tài: Bảng khảo sát điều tra đầu năm học: Tháng 9/2024 như sau. Địa điểm tại lớp 5 tuổi A2. Tổng 26 trẻ: 11 nữ 15 nam Tháng 9/2024 STT Nội dung đánh giá Số lượng Tỉ lệ (%) Trẻ nhận biết được hình ảnh, nhân 14/26 54% 1 vật hoặc tình huống trong bài học Trẻ chơi được các trò chơi trong bài 14/26 54% 2 giảng Trẻ tích cực tham gia vào hoạt động 13/26 50% 3 tương tác trong bài giảng (trả lời, giơ tay ) Trẻ thể hiện cảm xúc vui vẻ, hào 14/26 54% 4 hứng sau khi học bài giảng điện tử Trẻ ghi nhớ và làm theo hành động 5 hoặc chỉ dẫn trong bài học (qua 13/26 50% video, hoạt hình) Nhìn vào bảng khảo sát đầu năm ta thấy: Các nội dung khảo sát còn rất thấp. Từ kết quả khảo sát trên tôi thấy cần tìm ra những biện pháp phù hợp nhất để khắc phục những hạn chế của trẻ tại lớp tôi. 2. Các biện pháp thực hiện “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
7. 7 2.1. Biện pháp 1: Sử dụng AI để tạo hình ảnh minh họa sinh động và gần gũi với trẻ. Trong giảng dạy mầm non, đặc biệt với trẻ 5-6 tuổi, hình ảnh đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trẻ ở độ tuổi này tiếp nhận thế giới chủ yếu qua thị giác và cảm xúc. Hình ảnh minh họa sinh động, rõ ràng, gần gũi sẽ giúp trẻ dễ ghi nhớ, hứng thú và chủ động tham gia vào các hoạt động học. Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy, nhiều giáo viên (trong đó có tôi) vẫn gặp không ít khó khăn trong việc tìm kiếm tư liệu hình ảnh phù hợp với từng bài học cụ thể. Các nguồn hình ảnh sưu tầm trên mạng Internet thường mang tính đại trà, thiếu tính cá nhân hóa, đôi khi không đảm bảo yếu tố giáo dục hoặc thẩm mỹ. Điều này khiến bài giảng điện tử trở nên thiếu hấp dẫn, trẻ tiếp thu bài học một cách thụ động, hiệu quả chưa cao. Xuất phát từ thực tế đó, tôi đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ AI tạo hình ảnh để chủ động thiết kế hình ảnh minh họa phù hợp với nội dung bài học và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tạo hình ảnh minh họa trong bài giảng giúp giáo viên dễ dàng thiết kế nội dung mang tính cá nhân hóa, sát với chủ đề và mục tiêu giáo dục của từng bài học. Những hình ảnh được tạo ra không chỉ đảm bảo tính thẩm mỹ mà còn góp phần làm tăng mức độ trực quan và hấp dẫn trong quá trình truyền đạt kiến thức. Nhờ đó, trẻ được học tập trong môi trường sinh động, dễ hiểu hơn, từ đó phát triển khả năng quan sát, tư duy và ngôn ngữ một cách tự nhiên, hiệu quả. Hơn nữa còn hỗ trợ giáo viên tiết kiệm thời gian soạn giảng, nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ vào thiết kế bài giảng điện tử, góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, linh hoạt và sáng tạo hơn. * Công cụ AI DALL·E Đây là công cụ trí tuệ nhân tạo nổi bật có khả năng tạo ra hình ảnh hoàn toàn mới dựa trên mô tả bằng ngôn ngữ. Tôi sử dụng DALL·E để tạo hình ảnh minh họa theo ý tưởng riêng cho từng chủ đề bài học, đảm bảo đúng nội dung, bối cảnh và phù hợp với tâm lý trẻ mầm non. Ví dụ: Với hoạt động khám phá “Các bộ phận cơ thể của bé”, tôi viết mô tả: “Một bạn nhỏ đang chỉ tay vào các bộ phận trên cơ thể như mắt, mũi, tai, miệng, tay, chân. Hình ảnh phong cách hoạt hình, màu sắc tươi sáng”. “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
8. 8 Hình ảnh minh họa rõ ràng, dễ hiểu, giúp trẻ quan sát và gọi tên các bộ phận cơ thể đúng vị trí. Tôi sử dụng trong trò chơi “Chỉ đúng – gọi nhanh”, trẻ rất hào hứng tham gia. (Hình ảnh minh thao tác trên công cụ AI DALL·E) * Bing Image Creator Là công cụ AI tích hợp với nền tảng Microsoft, Bing Image Creator có tốc độ xử lý nhanh, hình ảnh sắc nét, phong cách hiện đại và phù hợp với thiết kế bài giảng điện tử. Tôi thường sử dụng công cụ này để tạo hình ảnh mô phỏng các tình huống gần gũi trong đời sống hằng ngày. Ví dụ: Trong bài học “Bé biết tự chăm sóc bản thân”, tôi sử dụng Bing Image Creator để tạo tranh theo mô tả:“Tạo ảnh bé gái 5 tuổi đang cầm lược đứng chải tóc trước gương, bối cảnh trong phòng của bé, không gian gọn gàng, tươi sáng”. Hình ảnh gần gũi, thể hiện hành động rõ nét, phù hợp để dạy kỹ năng tự phục vụ và khuyến khích trẻ biết quan tâm đến cơ thể mình. (Hình ảnh minh thao tác trên công cụ AI Bing Image Creator) Ví dụ: Dạy trẻ kỹ năng lao động đơn giản, tôi nhập mô tả: “Bé 5 tuổi đang lau bàn học bằng khăn ướt, trong lớp học mầm non sáng sủa.” Tôi sử dụng hình ảnh này để lồng vào hoạt động "Ai nhanh hơn" – trẻ thi đua mô phỏng lại hành động theo tranh, từ đó hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường học tập. Những hình ảnh này rất phù hợp để tôi lồng ghép vào các câu chuyện đạo đức, kỹ năng sống cho trẻ, giúp trẻ hiểu và nhớ lâu các hành vi ứng xử đúng trong cuộc sống. * Canva AI (Magic Media) Với giao diện thân thiện và dễ sử dụng, Canva AI là công cụ hỗ trợ đắc lực trong quá trình tạo hình ảnh minh họa và thiết kế bài giảng điện tử trực quan. Tôi sử dụng Canva AI để: “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
9. 9 - Tạo hình ảnh minh họa có màu sắc đồng bộ, phù hợp với từng chủ đề học. - Chỉnh sửa ảnh: thêm khung viền, biểu tượng cảm xúc, tên con vật, hoặc mô tả tình huống để trẻ dễ nhận biết và phản hồi. - Tạo slide bài giảng: Canva giúp tôi dễ dàng thiết kế các slide trình chiếu đẹp mắt, rõ ràng và nổi bật, hỗ trợ quá trình truyền đạt nội dung hiệu quả hơn. Ví dụ : Khi dạy kỹ năng ứng xử lễ phép, tôi tạo hình ảnh với Canva AI theo mô tả: “Bé gái lễ phép cúi đầu chào cô giáo khi đến lớp, có bảng lớp mầm non phía sau, nắng nhẹ, khung cảnh vui tươi”. Hình ảnh được dùng để kể chuyện ngắn “Bé ngoan lễ phép” và kết hợp đặt câu hỏi: “Khi đến lớp, con sẽ làm gì?” → Giúp trẻ rèn thói quen lễ phép và phản xạ ngôn ngữ phù hợp. (Hình ảnh minh thao tác trên công cụ AI Bing Image Creator) Ví dụ: Trong hoạt động kể chuyện sáng tạo theo tranh, tôi tạo 4 hình ảnh liên quan với nội dung “Bạn nhỏ dậy sớm – đánh răng – ăn sáng – đến trường đúng giờ. Tôi dùng Canva sắp xếp các ảnh theo thứ tự, thêm số thứ tự và để trẻ tự kể lại câu chuyện “Một buổi sáng của bé”. Hoạt động giúp trẻ rèn kỹ năng kể chuyện, phát triển tư duy lô-gic và khả năng sử dụng ngôn ngữ. Việc linh hoạt kết hợp các công cụ trên không chỉ giúp tôi tạo được nguồn hình ảnh phong phú, sát nội dung bài học mà còn rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị giáo án. Quan trọng hơn, các bài giảng có sử dụng hình ảnh từ AI đều nhận được phản hồi tích cực từ trẻ: các con thích thú quan sát, tập trung hơn trong giờ học và ghi nhớ kiến thức tốt hơn. (Hình ảnh minh thao tác trên công cụ Canva AI) 2.2. Biện pháp 2: Thiết kế nội dung bài giảng bằng AI phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ. Hiện nay, việc thiết kế một bài giảng điện tử sinh động, hấp dẫn cho trẻ mầm non thường tốn rất nhiều thời gian và công sức của giáo viên, đặc biệt là ở khâu soạn nội dung, trình bày slide, tạo hình ảnh minh họa phù hợp với đặc điểm lứa “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
10. 10 tuổi. Trong khi đó, không phải giáo viên nào cũng có kỹ năng thiết kế đồ họa hoặc sử dụng phần mềm phức tạp. Sự phát triển của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) như ChatGPT, Microsoft Copilot trong Word và PowerPoint đã mang lại giải pháp hữu hiệu, giúp giáo viên soạn bài nhanh hơn, trình bày chuyên nghiệp hơn và đáp ứng chuẩn chương trình giáo dục mầm non mà vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và hấp dẫn đối với trẻ. * ChatGPT là công cụ hỗ trợ đắc lực giúp giáo viên nhanh chóng xây dựng khung bài giảng. Từ việc tạo kế hoạch bài học, gợi ý các trò chơi, câu chuyện sinh động đến các câu hỏi kích thích sự tư duy của trẻ, AI sẽ cung cấp những gợi ý phù hợp với từng chủ đề. Đặc biệt, với khả năng điều chỉnh nội dung phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ, AI giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, đồng thời mang đến những nội dung học tập phong phú, hấp dẫn, khơi dậy sự sáng tạo trong công tác giảng dạy. * Microsoft Copilot trong Word và PowerPoint là công cụ hữu ích giúp tự động hóa quá trình soạn thảo và thiết kế bài giảng, hỗ trợ giáo viên mầm non trong việc tạo ra những bài học sinh động và dễ hiểu. Trong Word, Copilot giúp giáo viên định dạng giáo án một cách nhanh chóng và chuyên nghiệp, giúp tiết kiệm thời gian soạn thảo. Trong PowerPoint, Copilot tự động tạo ra các slide hấp dẫn, gợi ý hình ảnh minh họa và hiệu ứng chuyển động phù hợp với từng nội dung bài học, tạo ra một môi trường học tập sinh động, dễ tiếp cận. Nhờ đó, giáo viên có thể tập trung vào việc truyền đạt kiến thức, mang lại trải nghiệm học tập thú vị và đầy hứng khởi cho trẻ. Nhờ vào việc ứng dụng những công cụ này, giáo viên không chỉ có thể nâng cao chất lượng bài giảng mà còn tiết kiệm được thời gian, đồng thời khơi dậy sự sáng tạo trong việc thiết kế và tổ chức các hoạt động học. Điều này giúp tạo ra một môi trường học tập hiện đại, phong phú và đầy hứng khởi, kích thích sự tò mò, sáng tạo của trẻ, từ đó thúc đẩy quá trình học tập của các em trở nên hiệu quả hơn. Ví dụ: “Lập kế hoạch bài giảng mầm non chủ đề “Thế giới thực vật” cho trẻ 5-6 tuổi.” “Câu chuyện kể phù hợp với chủ đề “Gia đình” cho trẻ 5-6 tuổi.” “Trò chơi vận động trong hoạt động học chủ đề “Nghề nghiệp” cho trẻ 5-6 tuổi.” “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”
11. 11 Các bước thực hiện: Bước 1: Xây dựng nội dung bài giảng với ChatGPT Giáo viên truy cập công cụ ChatGPT, nhập câu lệnh theo nội dung cần thiết kế. Câu lệnh có thể viết bằng ngôn ngữ tự nhiên, đơn giản, ví dụ: “Lập kế hoạch bài giảng chủ đề ‘Thế giới động vật’ cho trẻ 5–6 tuổi, gồm phần khởi động, khám phá, trò chơi, kết thúc.” “Viết truyện kể ngắn chủ đề ‘An toàn giao thông’ cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi.” “Gợi ý 3 trò chơi vận động phù hợp với chủ đề ‘Bộ phận cơ thể người’ cho trẻ mẫu giáo.” Giáo viên chỉ cần điều chỉnh lại nội dung cho sát với tình hình lớp học, đảm bảo đúng định hướng chương trình GDMN. Bước 2: Trình bày bài giảng bằng Microsoft Copilot trong Word và PowerPoint - Trong Microsoft Word: Tiến hành nhập nội dung giáo án đã được xây dựng từ ChatGPT vào phần mềm soạn thảo văn bản Word. Sau đó, sử dụng công cụ hỗ trợ Copilot để thực hiện các thao tác định dạng như căn lề, đánh số thứ tự các mục, trình bày bảng biểu hợp lý. Đồng thời, Copilot còn gợi ý cách diễn đạt ngắn gọn, mạch lạc, dễ hiểu; hỗ trợ chèn hình ảnh minh họa, biểu tượng phù hợp với nội dung bài học, góp phần làm cho giáo án sinh động và dễ tiếp cận hơn. - Trong PowerPoint: Từ nội dung giáo án đã hoàn thiện, tiến hành thiết kế bài giảng điện tử bằng phần mềm PowerPoint. Copilot hỗ trợ lựa chọn bố cục slide phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non như: chữ to, ít chữ, rõ ràng và dễ nhìn. Ngoài ra, công cụ này còn đề xuất hình ảnh minh họa gắn liền với nội dung bài học, chèn hiệu ứng chuyển động nhẹ nhàng, biểu tượng ngộ nghĩnh và màu sắc tươi sáng, giúp tăng cường sự hứng thú và khả năng tập trung của trẻ trong giờ học. Ví dụ: Chủ đề: “Bản thân” Câu lệnh nhập ChatGPT: “Soạn giáo án giúp trẻ 5–6 tuổi nhận biết các bộ phận trên cơ thể: mắt, mũi, miệng, tai, tay, chân. Gợi ý trò chơi, câu chuyện, hoạt động tương tác.” - Chat GPT sẽ ra kết quả: + Tên bài học: “Bé yêu cơ thể mình” + Câu chuyện kể: “Bạn Gấu đi khám bệnh” “Một số biện pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng điện tử cho trẻ 5-6 tuổi trong trường mầm non”