Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tạo hứng thú học tập khi tham gia học trực tuyến cho học sinh Lớp 2

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp tạo hứng thú học tập khi tham gia học trực tuyến cho học sinh Lớp 2

1. 3 không đè nặng áp lực, tiết học quấn hút gây được hứng thú học sinh học tập, dễ tiếp thu kiến thức. Xuất phát từ thực trạng trên tôi luôn suy nghĩ, trăn trở để tìm hướng khắc phục. Chính vì vậy bản thân tôi đưa ra giải pháp “ Một số biện pháp tạo hứng thú học tập khi tham gia học trực tuyến cho học sinh lớp 2 ” giúp các em học hiệu quả hơn. II. Mục đích nghiên cứu Từ những thực tế giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, việc đưa ra một số biện pháp giúp học sinh lớp 2 hứng thú học tập, chủ động, tích cực nhằm mục đích sau - Tìm hiểu những ưu điểm và hạn chế trong quá trình dạy và học trực tuyến của giáo viên và học sinh. - Đưa ra một số biện pháp để phát huy các ưu điểm đó và đặc biệt là đề ra biện pháp để khắc phục những hạn chế khi dạy và học trực tuyến - Giúp học sinh có hứng thú với học tập nói chung và học trực tuyến nói riêng. III. Đối tượng, phạm vi, thời gian nghiên cứu - Đối tượng: Biện pháp tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 2 khi tham gia học trực tuyến - Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 2C - Thời gian: Từ tháng 9/2021 đến tháng 5/2022 IV. Phương Pháp nghiên cứu * Phương pháp nghiên cứu xây dưng cơ sở lí thuyết. - Đọc các tài liệu giáo dục có liên quan đến tâm lí học sinh, tài liệu, sách giáo khoa. - Đọc và tìm hiểu về một số phương pháp dạy, các tài liệu nâng cao công nghệ thông tin, tài liệu điện tử * Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế. - Phỏng vấn học sinh các vấn đề có liên quan.
2. 4 - Khảo sát học tập - Trao đổi về phương pháp dạy học với giáo viên trong khối. * Phương pháp tổng kết kinh nghiêm. * Phương pháp tạo nhóm học trực tuyến * Phương pháp trò chơi B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận Theo Curtain (2002), được trích dẫn tại Sinngh & Thurman, Nguyễn Hữu Cương tạm dịch: “Học trực tuyến có thể được định nghĩa rộng là việc sử dụng internet theo một cách nào đó để nâng cao sự tương tác giữa giáo viên và học sinh. Giảng dạy trực tuyến bao gồm cả các hình thức tương tác không đồng bộ, chẳng hạn như công cụ đánh giá và cung cấp tài liệu khóa học dựa trên web và tương tác đồng bộ thông qua email, nhóm tin tức và các công cụ hội thảo, chẳng hạn như nhóm trò chuyện. Nó bao gồm cả dạy học dựa trên lớp học cũng như các phương thức giáo dục từ xa. Các thuật ngữ khác đồng nghĩa với học trực tuyến là "giáo dục dựa trên web" và "học trực tuyến”. Theo tác giả Nguyễn Quang Uẩn (2011), “Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, vừa có ý nghĩa đối với cuộc sống, vừa có khả năng mang lại khoái cảm cho cá nhân trong quá trình hoạt động. Với quan điểm này, để gây hứng thú cho 1 cá nhân, chúng ta phải tạo điều kiện kích thích họ, khơi gợi để họ hăng say với 1 đối tượng, sự vật, sự việc nào đó”. “Hứng thú học tập là thái độ đặc biệt của người học đối với đối tượng học tập và gắn với quá trình hoạt động học tập của họ, tạo ra khoái cảm và thôi thúc người học chủ động chiếm lĩnh tri thức” (Nguyễn Hoài Nam, Cao Thị Quyên (2014)). Như vậy, qua các lý luận trên cho thấy, một khi con người có hứng thú học tập thì bất kể đó là hình thức nào, họ cũng sẽ chủ động, tích cực thể hiện được sự sáng tạo nhất định của mình. Sự hứng thú đó giúp họ có động lực để xác định các động cơ học tập đúng đắn, có mục tiêu rõ ràng để đạt được kết quả như mong đợi.
3. 5 Như vậy, để tác động đến sự hứng thú của người học, cần nhiều yếu tố như: phương pháp giảng dạy của giáo viên, thiết bị đầu cuối (phương tiện, đường truyền), chỗ học tập phù hợp, các tài liệu học tập, cách thức làm việc nhóm, Bên cạnh đó, vai trò của người giáo viên rất quan trọng, họ phải biết cách kích thích, khơi gợi khám phá, gây tò mò để học sinh thể hiện tối đa năng lực của mình, giải quyết tốt các vấn đề đặt ra. Theo khung thời gian năm học 2021-2022 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh sẽ tựu trường sớm nhất vào ngày 5/9. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, các trường tiểu học đã chuẩn bị tâm thế sẵn sàng, xây dựng nhiều phương án dạy học online ngay từ buổi đầu tiên của năm học mới, ứng phó với diễn biến của dịch bệnh. Thế nhưng với những phụ huynh có con vào lớp 2, họ tỏ ra băn khoăn và lo lắng làm sao để các con thích nghi được. Bởi ở độ tuổi của con, cần có sự chỉ bảo, uốn nắn .. Nếu phải học online, tất cả chỉ dừng lại qua lời giảng của cô giáo trên màn hình nhỏ. Nỗi lo này không chỉ của riêng phụ huynh mà còn là trăn trở của các nhà trường, thầy cô giáo. Nhiều thầy cô giáo cho rằng, một trong những việc khó khăn nhất khi dạy online cho trẻ lớp 2 đó là rèn sự tập trung. Chưa kể với hình thức học online, giáo viên không thể kiểm soát học sinh có thật sự hiểu bài và làm được đúng theo hướng dẫn hay không. Thao tác của học sinh lớp 2 rất chậm, nhiều bố mẹ ngồi cạnh sốt ruột, có thể hỗ trợ hoặc làm hộ. Việc dạy học trực tuyến vốn đã quen với các trường, thầy cô giáo trong năm học trước qua nhiều lần dịch COVID-19 bùng phát. Tuy nhiên, trong giai đoạn dịch bệnh hiện nay, khó khăn là hiện hữu của tất cả mọi người nhưng ai cũng phải học cách để thích nghi, trẻ học lớp 2 cũng vậy. II. Cơ sở thực tiễn 1. Thực trạng. Tình hình dịch diễn biến nghiêm trọng cả nước gồng mình chống dịch do vậy nhà trường tôi cũng phải nghỉ học trên lớp một thời gian khá dài do vậy nhiều em đã quên hết kiến thức cũ, các em viết chữ nghuệch ngoạc thậm chí nhiều em
4. 6 đã quên mặt chữ. Sau thời gian dài khoảng...tháng để hỗ trợ các em tiếp tục học tập đúng tiến độ nhà trường đã tổ chức dạy học trực tuyến online. Trong quãng thời gian trước đó tôi đã dày công nghiên cứu tìm tòi những biện pháp tốt nhất để thiết kế những buổi lên lớp trực tuyến cùng với các em đạt hiệu quả học tập cao. Về phía giáo viên: + Rất trăn trở suy nghĩ về việc học tập của học sinh. + Luôn tìm tòi những cách giảng dạy gây được hứng thú cao cho học sinh. + Tìm hiểu chương trình GDPT 2018 để có những phương pháp giảng dạy hiệu quả phát huy năng lực, phẩm chất học sinh. Về phía học sinh: + Các em được nghỉ khá dài do vậy khi học tập trở lại các em rất uể oải, chán học, tư tưởng không tập trung. + Kiến thức mai một không còn nhớ những kiến thức trọng tâm đã học ở lớp 1 + Nhiều em gia đình bố mẹ mắc kẹp noi xa vì tình hình dịch không ở cạnh con do vậy không kèm cặp được con học tập thêm khi ở nhà, nhiều em lại tâm lý vì xa bố mẹ do vậy các em bị tác động về tâm lý nhiều khiến những lúc học không tập trung. Tâm tư buồn phiền, chán nản. Qua giảng dạy, tôi nhận thấy khó khăn của khối lớp 2 là học trực tuyến..vì sự nhận thức và tư duy của các em còn non nớt. Nhiều học sinh chưa biết hoặc chưa thông thạo vê sử dụng máy tính, ipad, điện thoại....Nên sinh ra chán nản và ngại học . Trên thực tế hiện nay, việc dạy học trực tuyến ở Tiểu học, có nhiều thuận lợi và khó khăn như: *Thuận lợi: - Về phía nhà trường: + Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã tổ chức tập huấn cho toàn giáo viên khối lớp 2 để giới thiệu tổng thể về chương trình GDPT 2018 và giới thiệu chương trình lớp 2 năm học 2021-2022 theo chương trình GDPT 2018. BGH hướng dẫn
5. 7 tổ khối xây dựng kế hoạch bài học phù hợp với điều kiện vừa học tập vừa phòng chống dịch COVID-19. + Giáo viên trong khối nhiệt tình, năng động, tâm huyết với nghề, có trình độ chuyên môn vững vàng. Luôn học hỏi để từng bước hoàn thiện nhiệm vụ được giao.+ 100% giáo viên dạy lớp 2 được tập huấn đầy đủ nội dung chương trình sách giáo khoa mới, phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. - GV tự trang bị đầy đủ cơ sở vật chất dạy (máy tính, đường truyền, sách giáo khoa),thư viện nhà trường có đầy đủ tài liệu tham khảo hỗ trợ việc giảng dạy các nội dung đạt hiệu quả. - Bản thân ham học hỏi, tích cực tìm hiểu những phần mềm hỗ trợ dạy học đạt hiệu quả. - Ban đại diện cha mẹ học sinh, phụ huynh học sinh quan tâm và ủng hộ đến việc thực hiện chương trình giáo dục 2018. - Học sinh được quan tâm từ phụ huynh, trang bị đầy đủ sách cũng như đồ dùng học tập như ( máy tính, điện thoại, Ipad .) cho học sinh. - Thời gian đầu dạy học được sự hỗ trợ nhiệt tình từ phía phụ huynh. * Khó khăn: Qua quan sát thực tế tôi thấy còn nhiều vấn đề bất cập với tình hình các em lớp 2 hiện nay như: + Thời gian HS nghỉ hè dài, nhiều HS quên kiến thức, quên vần dẫn đến việc HS đọc châm, sai; viết không đúng chính tả. Môn Toán nhiều HS quên các bảng cộng, trừ trong phạm 10, cách thực hiện các dạng toán nên lúng túng trong việc vận dụng vào chương trình môn Toán lớp 2. + Do tình hình dịch COVID-19, chương trình kế hoạch dạy học môn Tiếng Việt và môn Toán thời lượng các tiết trong tuần tăng nên khó khăn trong việc tiếp nhận, ghi nhớ kiến thức của HS. Và đặc biệt là các em phải học tập trực tuyến. + HS với trình độ nhận thức khác nhau nên việc tiếp thu kiến thức không đồng đều, GV rất vất vả khi truyền đạt kiến thức theo chương trình mới cho các em.
6. 8 + HS lớp 2 có vốn từ còn hạn chế, môn Tiếng Việt (phần luyện viết đoạn nhiều, đa dạng nội dung) nên khó khăn cho HS trong việc viết đoạn văn, câu văn diễn đạt chưa rõ ràng. + Thời gian thực hành, ôn luyện toán, Tiếng Việt ít nhưng lượng bài tập nhiều. - Học sinh chưa thành thạo sử dụng máy tính, điện thoại và cách kết nối vào phần mềm dạy học trực tuyến - Đối với các em học lớp 2, vì các em còn ở độ tuổi còn nhỏ nên một số bạn chưa thành thạo sử dụng máy tính, điện thoại để tham gia các lớp học trực tuyến. - Giáo viên và học sinh còn bỡ ngỡ việc dạy và học online - Học sinh không tích cực trong hoạt động học online, thụ động - Chính vì việc học online chỉ qua màn hình nhỏ nên khả năng tương tác giữa cô trò ít đi dẫn đến học sinh không tích cực và còn thụ động. 2. Khảo sát thực tế. Để thực hiện đề tài này, tôi đã tiến hành khảo sát thực tế học sinh ở môn Toán , Tiếng Việt cho kết quả như sau: Tổng số học sinh: 29 Số học sinh nữ: 11 Số học sinh nam: 18 Qua khảo sát đầu năm học, tôi nhận thấy: Phân 9 – 10 7 – 8 5 – 6 Dưới 5 Tổng số môn HS SL TL SL TL SL TL SL TL 29 Toán 4 13,8% 7 24,2% 16 55,1% 2 6,9% Tiếng 29 5 17% 6 21% 15 52% 3 10% Việt Qua bảng số liệu tôi nhận thấy khả năng học tập và tiếp nhận kiến thức của các em còn chưa cao. Tỷ lệ các em dưới 5-6 còn nhiều , vậy làm sao để vừa hài hòa giữa việc dạy học trực tuyến và chất lượng học tập cũng phải đảm bảo là điều cấp bách và cần thiết cần khẩn trương có những biện pháp Ưu Việt khắc
7. 9 phục để nhằm nâng cao chất lượng học tập của Học sinh. Và các biện pháp Tôi thực hiện sẽ được nêu rõ ràng dưới đây: III/ Một số biện pháp: Để thực hiện Giải pháp “Một số biện pháp tạo hứng thú học tập khi tham gia học trực tuyến cho học sinh lớp 2” có hiệu quả tôi thực hiện như sau: Biện pháp 1: Lựa chọn phần mềm giảng dạy phù hợp Có thể nói ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học trục tuyến là một phương pháp thể hiện cao tính sáng tạo về khoa học. Trước kia khi giảng dạy bằng phương pháp truyền thống, người giáo viên phải chuẩn bị rất nhiều đồ dùng trực quan rồi lỉnh khỉnh mang đến lớp, có đồ dùng chỉ dùng được một lần rồi bỏ đi. Vào tiết dạy vừa giảng bài, giáo viên vừa phải ghi nhớ và sắp đặt đồ dùng để treo lên bảng, thời gian tháo gắn đồ dùng cũng chiếm một phần không nhỏ trong tiết học, chưa nói đến những tranh cần thiết phải sử dụng nhưng nó quá nhỏ, màu sắc không rõ ràng, phần nào đã làm giảm sự tập trung ở các em. Còn với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học thì khác hẳn. Nó như mở ra một cái nhìn mới cho các em học sinh, được tiếp xúc với phương tiện hiện đại tầm nhìn của các em được mở rộng hơn, bài giảng không còn trở nên khó hiểu với các em nữa vì những hình ảnh minh họa cho lời nói của giáo viên giờ đây sinh động, hiện thực, phong phú. Giáo viên có nhiều thời gian truyền thụ kiến thức cho học sinh, học sinh hiểu bài sâu hơn, vận dụng kiến thức đã học vào thực hành tốt hơn. Qua tìm tòi tôi thấy việc dạy học trực tuyến với ứng dụng ZOOM trong phần mềm rất phù hợp. ZOOM là một công cụ hội thoại trực tuyến, gần giống như Skype không cần phải vào các nhóm chat mới gọi điện được nên dễ dùng hơn. Tất cả những cần là một đường link ZOOM hoặc một mã ZOOM để tham gia vào cuộc họp online. Khi mà dịch COVID-19 vẫn còn căng thẳng thì họp hành, thậm chí tổ chức lớp học online qua ZOOM là giải pháp rất tốt. Mang lại nhiều lợi ích kinh tế và tiết kiệm được thời gian tiền bạc. Phù hợp với xu thế đổi mới ứng dụng CNTT trong nhà trường và trong Giáo dục. Chính vì vậy Tôi đã lựa chọn ứng dụng ZOOM và giảng dạy trực tuyến đối với học sinh lớp tôi. Sau khi lựa chọn được ứng dụng tôi thông báo đến toàn thể phụ huynh tải ứng dụng và truy cập vào
8. 10 lớp học do tôi tạo để các em tham gia học tập hàng ngày qua smas phone hoặc máy tính. Buổi học trực tuyến đàu tiên của các em học sinh lớp 2C Đê đảm bảo cho việc liên lạc thông suốt, chuẩn bị cho việc tổ chức tiến trình dạy học qua mạng.
9. 11 • Tôi lập nhóm Zalo cho từng lớp; thống nhất với phụ huynh về khung giờ nhất định để học sinh được sử dụng thiết bị và phối hợp giám sát HS. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch bài dạy: *Biên soạn kế hoạch bài dạy và xây dựng tư liệu dạy học. So với việc dạy học trên lớp, việc biên soạn kế hoạch bài dạy khi thực hiện dạy học trực tuyến đòi hỏi một cách tiếp cận mới để đạt hiệu quả. Tôi tăng cường đổi mới về phương pháp dạy học, biên soạn tiến trình dạy học phù hợp. Tùy theo từng bài học mà có những thiết kế bài dạy khác nhau, làm sao để bài dạy hay nhất, có chiều sâu nhất, học sinh vừa dễ tiếp nhận kiến thức lại hào hứng học tập phát huy hết năng lực phẩm chất của bản thân • Chẳng hạn, tăng cường chỉ dẫn để học sinh sử dụng có hiệu quả SGK và môi trường xung quanh HS tại gia đình sống • Chẳng hạn, chuyển thể một số kiến thức cốt lõi của bài học thành PowerPoint; dùng điện thoại hoặc phần mềm quay màn hình máy tính để ghi hình trước một số nội dung cần giảng); ghi chú lại những chỉ dẫn cần thiết cho HS. Giúp các em dêc hiểu bài hơn, ghi nhớ lâu hơn Ví dụ: Khi học bài Đạo đức biết nhận lỗi và sửa lỗi (SGK đạo đức lớp 2_ KNTTVCS) tôi tiến hành thực hiện thiết kế bài giảng trên PowerPoint như sau:
10. 13 Trên đây là bài giảng tôi đã thiết kế trước khi lên lớp trực tuyến. Các slide màu sắc hấp dẫn, nội dung nhẹ nhàng để tránh gây áp lực cho học sinh, gây được sự hào hứng cho các em. Sưu tầm hoặc xây dựng tư liệu dạy học phù hợp với bài học. • Mục đích: (1) đánh giá thái độ học tập của HS có nghiêm túc hay không (nội dung hỏi nằm trong video bài giảng, SGK và tài liệu mà GV đã giao nhiệm vụ); (2) kiểm tra mức độ hiểu bài của HS; (3) tích luỹ điểm số để đánh giá quá trình. • Ví dụ, đối với mỗi buổi học, biên soạn một số câu hỏi trắc nghiệm để kiểm tra kiến thức liên quan; sử dụng các phần mềm online để soạn nội dung kiểm tra, đánh giá và gửi yêu cầu cho HS