Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi

1. nguyên vật liệu sưu tầm trong tự nhiên như: Các phế liệu, nguyên liệu thiên nhiên trong các hoạt động tạo hình của trẻ. Xuất phát từ lý do này,tôi đã tìm tòi và sưu tầm các nguyên vật liệu đặc biệt là những nguyên liệu hết sức gần gũi với trẻ nhằm khuyến khích tính chủ động và khả năng sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình cho trẻ lớp tôi. Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài: " Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi” 3. Mục đích nghiên cứu - Giúp trẻ hứng thú và sáng tạo hơn trong hoạt động tạo hình - Trẻ có nhiều sự lựa chọn các nguyên vật liệu tạo hình hơn . - Giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết tận dụng và xử lý các nguyên vật liệu tự nhiên - Phát triển kĩ năng tạo hình, khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ. II. THỜI GIAN, ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU: 1.Thời gian nghiên cứu: - Từ tháng 9 năm 2021 đến tháng 2 năm 2022 + Từ tháng 9/2021- 10/2021: Chọn đề tài và trang bị lý luận. + Từ tháng 10/2021 - 1/2022: Thực hiện các biện pháp + Từ tháng 1/2022- 2/2022: Phân tích kết quả và viết sáng kiến kinh nghiệm. 2.Đối tượng: - Trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi lớp B1 với số lượng : 21 trẻ 3. Phạm vi nghiên cứu: - Lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi B1 trường Mầm non Thuần Mỹ III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Phương pháp nghiên cứu lý luận 2. Phương pháp quan sát tự nhiên 3. Phương pháp điều tra 4. Phương pháp nghiên cứu hoạt động tạo hình của trẻ 5. Phương pháp thực nghiệm sư phạm 6. Phương pháp sử lý số liệu bằng thống kê toán học: IV.THỰC TRẠNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA Năm học 2021– 2022, tôi được nhà trường phân công vào lớp mẫu giáo nhỡ 4 -5 tuổi B1 với số trẻ là 21 cháu. Sau khi nhận lớp và xác định được đề tài cho mình tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng trên trẻ tại lớp và những điều kiện của trường, tôi nhận thấy có một số thuận lợi và khó khăn sau:
2. 1.Thuận lợi: - Được các cấp lãnh đạo quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, tạo điều kiện cho đi tham quan, học tập ở các trường bạn, tham gia vào các lớp học bồi dưỡng chuyên môn. - Được sự giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp cũng như Hội cha mẹ học sinh quan tâm, ủng hộ nhiệt tình trong mọi hoạt động của trường lớp - Đa số trẻ trong lớp đều đã học qua lớp 3 tuổi nên có kĩ năng cơ bản về tạo hình nhiều trẻ có trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo phong phú. - Tôi luôn gần gũi với trẻ, vì thế tôi nắm bắt được đặc điểm riêng, tâm sinh lý, thói quen của từng trẻ trong lớp. Do đó, tôi đảm bảo được mục tiêu giáo dục và dễ dàng giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng một cách phù hợp nhất với lứa tuổi, tính cách, khả năng của trẻ. - Thông qua các cuộc họp, sinh hoạt chuyên môn đưa các nội dung để phát triển thẫm mĩ cho trẻ qua việc sử dụng tối đa và có hiệu quả các nguyên vật liệu sẵn có ( như: vỏ hộp giấy, báo, đĩa giấy, chai nhựa .) 2. Khó khăn: - Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo khiến trẻ gặp nhiều khó khăn trong hoạt động tạo hình: Cơ bàn tay và ngón tay còn yếu, khả năng tập trung chưa cao, đặc biệt sự khéo léo của nhiều trẻ còn hạn chế. - Một số trẻ trong lớp kỹ năng còn chưa thuần thục. Một số trẻ còn nhút nhát không tích cực hoạt động. - Ngôn ngữ của một số trẻ còn hạn chế, chưa diễn tả được ý hiểu của mình đối với người khác - Còn một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con nên chưa phối hợp tốt với giáo viên và giúp con sưu tầm nguyên vật liệu phục vụ cho hoạt động tạo hình ở lớp của trẻ. 3. Kết quả điều tra trước khi thực hiện đề tài: Trong quá trình giảng dạy, tìm hiểu quan sát và đàm thoại về quá trình học tập của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi lớp B1, tôi đã khảo sát thực trạng của trẻ qua nội dung phiếu điều tra và có bảng kết quả như sau:
3. * phiếu điều tra + Bảng khảo sát đầu năm - Trước khi thực hiện đề tài này tôi đã tiến hành khảo sát 21 trẻ trên lớp và đã thu được kết quả như sau: STT Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt Số trẻ ( % ) Số trẻ ( %) 1 Trẻ hứng thú tham gia hoạt động 16 trẻ 76,1% 5 trẻ 24% 2 Trẻ có kĩ năng sử dụng các 8 trẻ 38% 13 trẻ 62% nguyên vật liệu tự nhiên 3 Trẻ tạo được sản phẩm tạo hình 15 trẻ 71,4% 6 trẻ 28,6% 4 Trẻ đặt tên được sản phẩm của 11 trẻ 52 % 10 trẻ 48 % mình B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN Đứng trước kết quả trên, bản thân tôi đã suy nghĩ nghiên cứu và đưa ra đề tài:" Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi” với các biện pháp như sau: 1.Biện pháp 1: Tìm tòi, học hỏi, bồi dưỡng chuyên môn 2.Biện pháp 2: Sưu tầm nguyên vật liệu tự nhiên 3.Biện pháp 3: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu và các tác phẩm nghệ thuật. 4.Biện pháp 4: Tổ chức các hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu tự nhiên. 5.Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh trong việc sưu tầm, dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên liệu tự nhiên khi ở nhà. II. NỘI DUNG CÁC BIỆN PHÁP 1. Biện pháp 1: Tìm tòi, học hỏi, bồi dưỡng chuyên môn Để có thể thực hiện tốt hoạt động tạo hình trước hết giáo viên không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động mà giáo viên còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt. Vì vậy, để giúp trẻ 4-5 tuổi lớp tôi sử dụng được các nguyên liệu tự nhiên một cách tốt nhất thì tôi đã: - Đọc và nghiên cứu kỹ chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non 4-5tuổi - Tham gia các đợt kiến tập và các chương trình chuyên đề do phòng tổ chức. - Tìm đọc tham khảo những cách làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu tự nhiên trên sách báo, tạp chí mầm non.
4. - Xem các chương trình truyền hình về chăm sóc giáo dục trẻ mầm non trên các kênh truyền hình như VTC11( Chương trình“ Những tờ giấy diệu kỳ”,vào mạng xem các chương trình (Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non từ nguyên liệu tự nhiên”, đồ dùng đồ chơi mầm non handmade.....). Như vậy, qua tự bồi dưỡng bản thân, học hỏi đồng nghiệp cũng như xem các phương tiện thông tin hiện đại tôi đã nắm vững được các phương pháp để dạy trẻ làm dược một số đồ dùng đồ chơi từ tự nhiên nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ. 2. Biện pháp 2: Sưu tầm nguyên vật liệu tự nhiên Để thực hiện hoạt động tạo hình đạt hiệu quả tôi tiến hành sưu tầm và tích trữ thành “kho” nguyên vật liệu.Trong cuộc sống hiện nay, các phế liệu trong sinh hoạt gia đình vô cùng phong phú: Lõi giấy vệ sinh, lốp xe cũ, các hộp bánh kẹo, các túi nilon, các lon đồ hộp, báo cũ, tạp chí Đặc biệt là ở trường mầm non nông thôn như trường tôi thì việc sưu tầm các nguyên vật liệu từ sản phẩm của nghề nông lại càng đa dạng như: Các loại hạt ngũ cốc, rau củ quả tươi và khô, lá cây, các loại vỏ trai, sò, hến Tuy nhiên, khi sưu tầm nguyên vật liệu tôi đã cân nhắc để “kho” nguyên vật liệu cần đảm bảo tính an toàn (không độc, không nhọn, không có cạnh sắc..); dễ cầm (kích cỡ phù hợp với tay trẻ); dễ bảo quản và cất giữ; dễ phục hồi hoặc sửa chữa; đặc biệt đòi hỏi trí nhớ, sự tưởng tượng và óc quan sát của trẻ và tạo cơ hội để trẻ lựa chọn, sắp xếp nguyên vật liệu. Để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng cô giáo cần tuyên truyền với phụ huynh bằng các sản phẩm của trẻ ở góc tuyên truyền, viết thông báo về các nguyên vật liệu cần thu gom, tư vấn cho phụ huynh giúp trẻ sưu tầm thêm các loại nguyên vật liệu khác nhau. Sau đó, tôi phân loại, sắp xếp vào các giá, các góc chơi. Các nguyên liệu được cho vào trong hộp, rổ và được đánh tên, nhãn mác, luôn để trong trạng thái mở để trẻ có thể được tiếp xúc thường xuyên. Ngoài góc tạo hình, các nguyên vật liệu tự nhiên còn được tận dụng để sử dụng trong những góc chơi khác như góc học tập ( sử dụng lõi giấy vệ sinh, cành cây khô cho trẻ học toán, cho số lượng cành cây khô tương ứng với chữ số trên mỗi ống lõi giấy), góc khám phá ( cảm nhận của bé khi sờ bông, dây kim tuyến, giấy vụn, vỏ sò, len, que kem, rây ngô, vải vụn, thép xù..), góc bán hàng ( tận dụng vỏ chai sữa, hộp bánh, ống hút, vải vụn, chai nhựa để làm đồ chơi), góc xây dựng ( sử dụng hộp sữa làm ngôi nhà, hộp caramen, hộp thạch, thìa sữa chua , ống hút, dạ màu, giấy vụn làm cột đèn, hàng rào, cây cối, hoa lá và đồ chơi..), góc kĩ năng tự phục vụ ( sự dụng hộp bánh, gỗ, dạ vụn để làm giá phơi quần áo, len màu, dạ, cốc nhựa, lọ sữa chua..để cho trẻ đong nước, tết tóc,
5. đan mốt, gắp bông, gắp bóng v.v...), góc sách truyện ( sử dụng các hộp bìa catong, dạ màu, cành tre, giấy vụn để tạo khung rối kể chuyện cho trẻ,các mẩu gỗ, tấm nhựa làm cây, làm nhà trang trí cho góc thêm đẹp, sinh động..... Hình 1: Sưu tầm các nguyên vật liệu tự nhiên Qua việc sưu tầm các nguyên vật liệu tự nhiên đã tạo được sự giao lưu , gần gũi giữa cô với trẻ, với phụ huynh.Giúp cho môi trường lớp đa dạng hơn, trẻ hứng thú và có sáng tạo qua các góc chơi 3.Biện pháp 3: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu và các tác phẩm nghệ thuật: Để “kho” nguyên vật liệu của lớp không phải là một kho phế liệu, tôi đã thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu đó. Sau khi tập hợp các nguyên vật liệu cần thiết, tôi tiến hành phân loại chúng và cho trẻ làm quen. Tôi giúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm cấu tạo, hình dáng, chất liệu của chúng. Qua việc tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ hiểu được công dụng của nó trong hoạt động tạo hình. Trẻ biết được các nguyên vật liệu thật sự hữu ích và qua sự giúp đỡ của cô cùng với trí tưởng tượng phong phú của trẻ đã biến những phế liệu đó thành những món đồ chơi đẹp mắt phục vụ cho hoạt động học tập và vui chơi của trẻ. Cũng qua việc cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ biết cách sử dụng các nguyên vật liệu một cách hợp lý trong hoạt động tạo hình để tạo ra sản phẩm như mong muốn đồng thời sẽ kích thích trẻ tiếp tục sưu tầm nguyên vật liệu ngày càng nhiều hơn. Hình 2: Trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu và các tác phẩm nghệ thuật Để thuận tiện cho trẻ, tôi đặt và sắp xếp các vật liệu tại góc chơi tạo hình sao cho trẻ thấy rõ và có thể lấy được dễ dàng để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích. Song song với việc cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu tôi tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: Bày đồ chơi đẹp, sắp xếp đồ dùng một cách hợp lý và đẹp mắt, bố trí phòng học ngộ nghĩnh Môi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác hứng thú, sung sướng và mong muốn được hoạt động. Đồng thời tôi cho trẻ quan sát, nhận xét các tác phẩm nghệ thuật của các hoạ sĩ, các sản phẩm sưu tầm hoặc chính các sản phẩm của cô để trẻ thấy được giá trị của các nguyên vật liệu đó. Cô sẽ phân tích cách thể hiện của tác phẩm giúp trẻ tưởng tượng từ đó kích thích sự sáng tạo ở trẻ trong những tác phẩm của trẻ sau này. Tôi nhận thấy rằng sau khi trẻ được tiếp xúc với các nguyên vật liệu gần gũi quen thuộc và được khám phá về chúng khiến trẻ càng hứng thú với hoạt động tạo hình hơn.
6. 4. Biện pháp 4:Tổ chức các hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu tự nhiên: a.Tổ chức hoạt động học: Hiện nay trong các tiết học tạo hình của trẻ, giáo viên vẫn chủ yếu sử dụng giấy màu, sáp màu, hồ dán làm nguyên vật liệu. Nhận thấy những nguyên vật liệu “truyền thống” này chưa phát huy tối đa khả năng sáng tạo của trẻ nên tôi mạnh dạn sử dụng các nguyên vật liệu sưu tầm để cho trẻ hoạt động. Kết quả là trẻ rất say mê và hứng thú. Chẳng hạn ở một số tiết học như sau: *Trong tiết tạo hình: “ In đường nét tao bức tranh ô tô” Tôi đã chuẩn bị các nguyên liệu: Giấy làm bài, bìa cát tông vụn, ống nhựa to nhỏ khác nhau, nắp chai, tăm bông, dĩa nhựa .Màu nước, đĩa đựng màu, rổ đựng bìa đã nhúng màu, khăn lau tay.Cách thực hiện: - Trẻ chơi trò chơi: “ Tạo dáng” - Cô cho trẻ xem video về các loại ô tô con được tạo từ các đường nét cơ bản - Trò chuyện với trẻ về cách tạo ô tô con + Dùng miếng nhựa cong, chấm màu, ấn vào giấy , nhấc lên tạo bộ phận mui xe + Để tạo hình thân xe cô dùng miếng bìa phẳng chấm màu và in lên giấy + Để tạo hai đầu xe ô tô: Sử dụng miếng bìa phẳng uốn cong lại nhúng cạnh miếng bìa vào màu rồi nhấc lên in đường cong 2 bên đầu xe. Sau đó dùng miếng bìa phẳng dài, nối hai đầu nét cong còn lại ( Chú ý khi miếng bìa không đủ dài thì mình sẽ in nối tiếp bằng cách đặt thẳng và trùng khít với 1 phần của nét trước. Nếu hình in chưa rõ sẽ chấm màu, đặt trùng khít với nét mình vừa in để nét rõ hơn ) + Cửa sổ ô tô: Dùng miếng bìa phẳng ngắn nhất, chấm màu rồi in hình bên trong thân xe + Sử dụng nét cong tròn để in hai bánh xe ->Vậy là với cách sử dụng in đường nét để tạo thành 1 ô tô con hoàn chỉnh - Cho trẻ đặt tên sản phẩm và chia sẻ cảm xúc của mình sau hoạt động Hình 3: Xếp dán đàn cá bơi *Trong tiết học tạo hình “Xếp dán đàn cá bơi” : Chủ điểm Thế giới động vật tôi đã chuẩn bị rất nhiều loại lá bằng cách cho trẻ sưu tầm như: Lá hồng xiêm, lá mướp, lá gấc, lá dâm bụt; cùng các loại hạt ngũ cốc, băng dính hai mặt, kéo, bút màu và bìa A4. Cách thực hiện như sau: - Cho trẻ quan sát bể cá hoặc lọ cá cảnh - Trẻ nhận biết con cá và nêu rõ được các bộ phận của con cá: Thân, đầu, đuôi, mắt, vây, vẩy,...
7. - Hướng dẫn, gợi mở trẻ sử dụng các loại lá, hột hạt để xếp hình con cá: Lá hồng xiêm, lá mít làm thân cá; lá mướp, lá gấc làm đuôi cá; sau đó gắn mắt cho cá bằng hạt đậu đen, đậu đỏ và xếp lá phượng làm vẩy cá. - Trẻ thực hiện xếp dán đàn cá bơi. Cô giáo gợi mở cho trẻ vẽ thêm môi trường sống của cá là nước, rong rêu, sỏi đá cho bức tranh thêm sinh động. - Nhận xét đánh giá một số bài đẹp và có ý tượng sáng tạo và đặt tên cho sản phẩm của mình Hình 4: Gia đình cốc *Trong tiết tạo hình dạy trẻ làm đồ chơi “Gia đình cốc”: Tôi chuẩn bị cốc dùng một lần, len, giấy báo, khuy áo, giấy nhăn, giấy gói quà, bút dạ màu, băng dính, băng dính hai mặt.Cách tiến hành: - Cho trẻ hát bài hát “Cả nhà thương nhau” và đến thăm gia đình cốc. - Trò chuyện về mọi người trong gia đình và đặc điểm của từng người. Cô giới thiệu nguyên liệu để làm các thành viên trong gia đình. - Hướng dẫn trẻ cách thực hiện làm một thành viên trong gia đình: + Quay ngược cốc nhựa úp xuống bàn. + Lấy len hoặc cắt giấy báo thành những sợi nhỏ gắn lên đáy cốc để làm tóc + Dùng băng dính hai mặt gắn khuy áo làm mắt + Dán thêm giấy xung quanh miệng cốc (phía dưới) để làm áo. + Dùng bút dạ vẽ thêm mũi, miệng.Bằng cách làm tương tự như vậy trẻ có thể sáng tạo để làm nhiều người thân khác nhau trong gia đình như: ông, bà, bố, mẹ, chị gái với những đặc điểm riêng theo trí tưởng tượng của trẻ. - Cho trẻ đặt tên sản phẩm của mình b.Tổ chức hoạt động góc: Tôi cũng rất chú trọng cho trẻ sử dụng nguyên liệu đa dạng khi trẻ hoạt động tại góc chơi tạo hình. Tại đây trẻ được thoả sức sáng tạo theo trí tưởng tượng của mình để rồi tự tạo cho mình đồ chơi. Cô giáo hướng dẫn trẻ tạo được đồ chơi theo chủ điểm qua đó bổ xung được rất nhiều đồ dùng cho hoạt động vui chơi cũng như học tập của trẻ. Cụ thể là: *.Chủ điểm Gia đình: Trẻ có thể làm được các loại đồ dùng gia đình khác nhau để chơi phân vai, chơi tập làm nội trợ - Làm bộ bàn ghế: Chuẩn bị nguyên vật liệu: Hộp sữa tươi, hộp bánh đậu xanh, băng dính hai mặt. Cách làm: + Trẻ xếp 3 hộp bánh đậu thành ghế tựa, xếp 5 hộp bánh đậu xanh làm ghế đẩu rồi dùng băng dính hai mặt gắn các hộp bánh đậu xanh với nhau. + Tương tự trẻ xếp 2 hộp bánh đậu xanh ở dưới, xếp hộp sữa tươi lên trên làm mặt bàn, gắn bằng băng dính hai mặt.
8. - Làm máy xay sinh tố: Chuẩn bị nguyên vật liệu: Chai nước, hộp sữa chua, xốp màu, nắp lọ hồ Mic, băng dính hai mặt, xốp dính. - Cách làm như sau: + Cô cắt lấy 2/3 chai nước phía trên + Úp hộp sữa chua xuống, quay ngược chai nước, dùng keo gắn cổ chai nước lên đáy hộp sữa chua. + Cho trẻ cắt xốp màu làm quai, làm nắp và nút khởi động cho máy xay sinh tố - Làm bàn là: Chuẩn bị nguyên vật liệu: Can nước rửa bát, xốp trải nền cũ, dây sợi, ống hút sữa,keo dán. - Cách làm như sau: + Cắt lấy phần trên của can làm bàn là. + Khoét thủng miếng xốp trải nền để gắn chìm bàn là xuống. + Gắn các bộ phận lại với nhau bằng keo và trang trí thêm cho giống bàn là (Hình 5: Một số đồ dùng trong gia đình) *Chủ điểm Tết và mùa xuân: Trẻ làm lẵng hoa bằng ống hút, xốp màu, chai nước ngọt nhựa loại to. Chuẩn bị nguyên vật liệu: Vỏ chai nước fanta hoặc côca loại to, xốp màu, kéo.Cách làm: + Cô cắt bỏ phần cổ chai, sau đó cắt chai nước thành nhiều cành nhỏ, uốn cong. + Trẻ vẽ hoa lên xốp màu, dùng kéo cắt rời từng bông hoa. Cắt rãnh nhỏ ở giữa các bông hoa. + Cho trẻ gắn các bông hoa vào cành. Ngoài ra, trẻ cũng có thể tạo ra những lọ hoa xinh xắn từ ống hút sữa, vỏ thạch, hộp sữa, xốp màu. ( Hình 6: Hoa mùa xuân) Ngoài ra trẻ có thể tạo ra những bức tranh đẹp bằng cách sử dụng bông tăm. Bìa cứng để vẽ, để in trên những tấm gỗ, hoặc vẽ lên chính những miếng gỗ nhỏ để tạo ra những ngôi nhà, vẽ lên những cành khô để trang trí hay tô màu lên chính những viên đá, sỏi tạo ra lọ hoa thật đẹp bằng chai nhựa, cành khô và giấy vụn Khi cho trẻ hoạt động tạo hình trong nhóm chơi tôi còn khuyến khích trẻ phối hợp cùng bạn để tạo ra sản phẩm chung. Đây cũng là kĩ năng cần thiết khi tổ chức hoạt động góc cho trẻ. Với biện pháp này trẻ đã cùng nhau tạo ra những bức tranh tường ngộ nghĩnh: Trẻ tự vẽ phác thảo trên giấy khổ lớn hoặc giáo viên có thể giúp đỡ trẻ. Sau đó trẻ cùng nhau thảo luận để lựa chọn nguyên liệu phù hợp để tạo ra bức tranh chung. Trẻ rất vui khi đã cùng bạn tạo thành sản phẩm mang công sức của tất cả các thành viên trong nhóm c. Hoạt động ngoài trời
9. Trong giờ hoạt động ngoài trời, trẻ vừa sưu tầm, vừa chơi với các nguyên vật liệu sưu tầm được. Khi cho trẻ quan sát cây cối, tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ cắt tỉa lá vàng, nhặt lá rụng rồi về ép thẳng, nhặt những cành cây khô, vỏ cây để sử dụng làm nguyên liệu tạo hình của trẻ. Hoặc đi tham quan, cô và trẻ có thể nhặt rất nhiều sỏi, đá có hình thù ngộ nghĩnh để xếp hình các hình dễ thương. Như vậy, chính trẻ đã sưu tầm được rất nhiều . ( Hình 7: Trẻ chơi với đồ chơi sưu tầm từ vật liệu tự nhiên) => Qua việc tổ chức các hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu tự nhiên nói trên tôi đã củng cố kĩ năng tạo hình cho trẻ, phát triển trí tưởng tượng cho trẻ đồng thời rèn sự khéo léo của đôi bàn tay cũng như tính kiên trì của trẻ. 5. Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh trong việc sưu tầm, dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên liệu tự nhiên khi ở nhà. Để thực hiện tốt hoạt động tạo hình từ nguyên liệu tự nhiên là nhờ một phần không nhỏ của các bậc phụ huynh tham gia đóng góp nguyên vật liệu đó qua sử dụng như: Lõi giấy vệ sinh, vỏ ngao, hến, chai dầu gội đầu, lá cây các loại.... Việc phụ huynh đóng góp nguyên vật liệu như vậy đó góp phần tăng thêm hứng thú và sự tích cực của trẻ trong việc tham gia vào hoạt động Và để làm được điều này tôi đã xây dựng một hệ thống bài tập dạy trẻ làm đồ dựng đồ chơi từ nguyên liệu tự nhiên, lên kế hoạch cụ thể, có hướng dẫn rõ ràng, dễ hiểu về một bài tập dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi nào đó và phụ huynh có thể cùng tham gia, phối kết hợp với giáo viên dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi ngay cả khi ở nhà. Ví dụ: -Với chủ đề “ Thế giới động vật” tôi xây dựng một loạt các bài tập dạy trẻ làm các con vật như làm con thỏ, con gấu, con lợn.....kèm theo đó là cần chuẩn bị những nguyên vật liệu gì, hướng dẫn cách làm cụ thể đưa cho phụ huynh để phụ huynh có thể cùng làm với trẻ làm đồ chơi khi ở nhà -Với chủ đề “ Thế giới thực vật” tôi xây dựng một loạt các bài tập dạy trẻ làm các loại hoa từ những nguyên vật liệu khác nhau như: Lõi giấy vệ sinh, giấy kẹo, hốp sữa chua...và kèm theo đó cũng là những hướng dẫn cách làm cụ thể để phụ huynh có thể dạy trẻ làm. Ngoài ra, tôi thường xuyên giới thiệu và mời phụ huynh tham quan các góc, xem các đồ dùng đồ chơi được tạo ra từ nguyên liệu tự nhiên do chính tay trẻ làm để phụ huynh thấy được rằng con em mình hoàn toàn có thể làm được đồ chơi từ những nguyên vật liệu tự nhiên đã qua sử dụng và sưu tầm các nguyên vật liệu tự nhiên trong các giờ đón và trả trẻ, từ đó phụ huynh có thể đóng góp
10. cho cô giáo những kiến thức mới trong hoạt động dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi và đóng góp những nguyên vật liệu tự nhiên đó cho lớp. Tôi nghĩ đây cũng là một hình thức khá hay trong việc sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên (Hình 8: Sản phẩm làm từ nguyên vật liệu tự nhiên của trẻ ở các góc) C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ I. KẾT LUẬN Với những kết quả đạt được, bản thân tôi chỉ muốn nêu lên những kinh nghiệm chung nhất do nghiên cứu tài liệu, do tích luỹ được trong suốt quá trình thời gian công tác với mong muốn gửi đến cô giáo, cha mẹ trẻ những thông điệp mang tính thuyết phục với biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi. Chính vì vậy để làm tốt việc này, đòi hỏi cô giáo cần có tâm huyết yêu trẻ, tìm tòi, học hỏi, sáng tạo và sự phối hợp đồng bộ của nhà trường và gia đình. Có làm được như vậy mới giúp trẻ có được môi trường tốt phát triển toàn diện đưa trẻ hướng tới: “Chân - Thiện - Mỹ” 1.Bài học kinh nghiệm - Giáo viên phải kiên trì, tỉ mỉ, tạo môi trường lớp phong phú phù hợp với đặc điểm thực tế của lớp, của trẻ . - Tạo cho trẻ có ấn tượng đẹp về lớp, giới thiệu cho mọi trẻ hiểu rõ và cùng tham gia vào môi trường hoạt động tạo hình. - Rèn luyện kỹ năng cho trẻ, tiến hành từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. - Sưu tầm, làm đồ chơi sáng tạo cho trẻ hoạt động từ một số nguyên liệu phong phú, sẵn có. - Phối kết hợp với phụ huynh và nhà trường để có sự giáo dục đồng bộ 2.Kết quả điều tra sau khi thực hiện đề tài Bằng sự nhiệt tình, học hỏi và kinh nghiệm của bản thân cũng như sự phối kết hợp của các bậc phụ huynh đã giúp trẻ lớp tôi có sự tiến bộ rõ rệt,cụ thể: * Bảng đánh giá kết quả sau khi thực hiện các biện pháp Sĩ số : 21 trẻ đạt 100% STT Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt Số trẻ (%) Số trẻ (%) 1 Trẻ hứng thú tham gia hoạt động 20 trẻ 95,2% 1 trẻ 4,8% 2 Trẻ có kĩ năng sử dụng các nguyên 18 trẻ 86% 3 trẻ 14% vật liệu tự nhiên 3 Trẻ tạo được sản phẩm tạo hình 21 trẻ 100% 0 trẻ 0% 4 Trẻ đặt tên được sản phẩm của 19 trẻ 90,5% 2trẻ 14% mình
11. *Bảng so sánh đối chiếu số lượng trước và sau khi thực hiện đề tài Sĩ số : 21 trẻ đạt 100% Trước khi thực Sau khi thực hiện STT Nội dung khảo sát hiện đề tài đề tài Đạt Chưa đạt Đạt Chưa đạt (%) (%) (%) (%) 1 Trẻ hứng thú tham gia hoạt 16 trẻ 5 trẻ 20 trẻ 1 trẻ động 76% 24% 95,2% 4,8% 2 Trẻ có kĩ năng sử dụng các 8 trẻ 13 trẻ 18 trẻ 3 trẻ nguyên vật liệu tự nhiên 38% 62% 86% 14% 3 Trẻ tạo được sản phẩm tạo 15 trẻ 6 trẻ 21 trẻ 0 trẻ hình 71,4% 28,6% 100% 0% 4 Trẻ đặt tên được sản phẩm 11 trẻ 10 trẻ 28 trẻ 0 của mình 52 % 48 % 100% *KẾT LUẬN: Sau một thời gian áp dụng và thực hiện các biện pháp của đề tài: “Một số biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi” tôi nhận thấy : * Đối với trẻ: -Trẻ rất sôi nổi, hứng thú với các giờ học tạo hình -Trẻ tích cực, sáng tạo hơn, trẻ thêm mạnh dạn, tự tin, các kĩ năng tạo hình được đẩy lên cao. - Trẻ làm được nhiều sản phẩm sáng tạo và đặt tên cho sản phẩm đó * Đối với môi trường - Tạo môi trường lớp lấy trẻ làm trung tâm, có nhiều các nguyên vật liệu cho trẻ khám phá, sáng tạo một cách tích cực, hiệu quả. - Trong giờ hoạt động góc, trẻ làm được rất nhiều đồ dùng, đồ chơi để bổ sung vào các góc chơi. Lớp học được trang trí bằng rất nhiều các sản phẩm của trẻ. * Đối với bản thân: - Được tiếp cận gần hơn với phương pháp đổi mới - Tăng cường thêm các kĩ năng khéo léo hơn trong việc sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình. - Tạo được môi trường làm lấy trẻ làm trung tâm, môi trường phong phú phù hợp với trẻ, với nội dung giáo dục.