Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả dạy học hai buổi ngày

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả dạy học hai buổi ngày

1. CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ DẠY HAI BUỔI/ NGÀY CỦA TRƯỜNG THCS BỒ ĐỀ Trường THCS Bồ Đề tiến hành dạy hai buổi/ ngày đối với khối 6,7. Sau thời gian hoạt động của kiểu trường dạy hai buổi/ ngày, nhà trường đã có những mặt tích cực và hạn chế như sau: Nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn do giáo viên có đủ thời gian truyền thụ những kiến thức mới, bài tập bổ trợ, các kiến thức bị hỏng ở lớp dưới theo sự phân bổ hợp lý thời gian cho học sinh. Hình thức tổ chức dạy học hai buổi/ ngày cũng giúp giáo viên và học sinh có điều kiện gắn bó hơn, tạo điều kiện cho giáo viên chủ nhiệm giáo dục học sinh cá biệt thành những học sinh có ý thức kỷ luật tốt. Giảm được sự căng thẳng khi tiếp thu kiến thức do các môn học được giáo viên nghiên cứu phân bố hợp lý, vừa sức đối với đối tượng học sinh, mức độ tiếp thu của học sinh. Những mặt hạn chế: giáo viên không có thời gian nghỉ ngơi, ảnh hưởng đến sức khỏe, công việc gia đình. Học sinh ít có thời gian vui chơi, suốt cả ngày học sinh học tập văn hoá, hay sinh hoạt đoàn thể, không có thời gian tự do, phần nào ảnh hưởng đến tâm sinh lý lứa tuổi, nhất là tuổi mới lớn. Đối với nhà trường: Trả lương buổi thứ hai cho giáo viên chủ yếu từ nguồn tiền thu tiền buổi thứ hai do cha mẹ học sinh đóng góp. Số ít giáo viên cho rằng thời gian học buổi thức hai là hình thức học thêm nên chưa quan tâm, đầu tư đến phương pháp giảng dạy giáo án soạn chưa kỹ lưỡng dẫn đến chất lượng giáo dục toàn diện chưa cao. Tổ chức dạy học hai buổi/ ngày ở trường THCS xuất hiện những nhu cầu mới đối với người Hiệu trưởng, phải nắm rõ xây dựng chương trình phần kiến thức dạy buổi thứ hai, với yêu cầu không làm ảnh hưởng đến giáo viên. Đặc biệt phải luôn quan tâm đến sự hài hoà giữa học tập và sinh hoạt vui chơi với học sinh. Do vậy, người hiệu trưởng quản lý trường THCS học hai buổi / ngày phải không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn và năng lực quản lý luôn sáng tạo nhạy bén mới đáp ứng được mục tiêu giáo dục toàn diện của mô hình dạy học hai buổi, với những nhu cầu mới luôn phát sinh. 3/10
2. CHƯƠNG 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC HAI BUỔI/ NGÀY Ở TRƯỜNG THCS BỒ ĐỀ Xuất phát từ những cơ sở lý luận và kết quả nghiên cứu thực trạng các biện pháp quản lý dạy học hai buổi/ ngày. Trong quá trình nghiên cứu Tôi nhận thấy có rất nhiều thuận lợi, dễ dàng nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh. Từ đây tôi xin đề xuất một số biện pháp quản lý dạy học hai buổi/ ngày ở trường THCS. 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CƠ SỞ VẬT CHẤT Cơ sở vật chất, phòng học đủ sẽ tạo được tâm lý thoải mái ở người quản lý, người dạy và người học, tạo điều kiện thực hiện quá trình giáo dục trong nhà trường, dễ dàng nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục toàn diện. Các trang thiết bị, đồ dùng dạy học đủ phù hợp với nội dung chương trình cũng góp phần không nhỏ trong giảng dạy của giáo viên và học sinh giúp giáo viên truyền thụ kiến thức dễ dàng hơn, làm tăng năng xuất, hiệu quả giảng dạy. Toàn thể cán bộ, giáo viện, công nhân viên của trường quán triệt tốt các chỉ thị, nghị quyết, các văn bản của các cấp lãnh đạo về cơ sở vật chất, các loại hình thức học tập của các trường trong hệ thống giáo dục quốc dân. Đặc biệt ở trường THCS học hai buổi/ ngày, vì đây là các phương tiện phục vụ đắc lực việc phát triển chất lượng giáo dục toàn diện học sinh. Ban Giám hiệu chỉ đạo các giáo viên, các bộ phận trong nhà trường sử dụng tốt, có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng dạy học, tạo thành kỹ năng trong sử dụng đồ dùng dạy học. Có chế độ bảo quản sử dụng đồ dùng dạy học lâu dài, tìm cách để các phòng học và trang thiết bị hoạt động sinh động, hứng thú phấn khởi trong học tập. Thường xuyên kiểm tra, đánh giá giáo viên và cán bộ chỉ đạo, các bộ phận sử dụng thiết bị dạy học, đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên trong đó có phần sử dụng đồ dùng dạy học, kịp thời sửa chữa thay trang thiết bị không sử dụng được, thường xuyên kiểm tra việc giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học. 3.2. BIỆN PHÁP VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY. Xây dựng kế hoạch đưa các giáo viên có năng lực về chuyên môn đi bồi dưỡng về trình độ quản lý để nhanh chóng trẻ hoá đội ngũ quản lý. Tiếp tục nâng 4/10
3. cao trình độ chuyên môn về quản lý, đảm bảo cán bộ quản lý đạt chuẩn và trên chuẩn. Tìm kiếm, bổ sung giáo viên đảm bảo đủ số lượng theo yêu cầu nhằm đảm bảo giảng dạy hai buổi/ ngày. Tạo điều kiện để mọi giáo viên nắm bắt chương trình bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng sư phạm, học tập nâng cao trình độ như đại học, cao học. Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, khả năng sư phạm, tạo uy tín người giáo viên, giúp giáo viên tiến hành quá trình dạy học dễ dàng thuận lợi hơn, thực hiện tốt chức năng truyền thụ kiến thức dễ dàng do sự hiểu biết sâu rộng về kiến thức. Ngoài ra, nâng cao năng lực chuyên môn, khả năng sư phạm là thực hiện sự chuẩn hoá giáo viên theo luật Giáo dục "Đủ số lượng, chất lượng và đồng bộ về cơ cấu" Bồi dưỡng khả năng sư phạm, từng cá nhân trong tổ chuyên môn tự học và trao đổi lẫn nhau về kinh nghiệm trong giảng dạy như bồi dưỡng nghiệp vụ soạn giáo án, giảng dạy, chấm bài. Bồi dưỡng khả năng chủ nhiệm giải quyết các tình huống sư phạm, hạn chế học sinh bỏ, nghỉ học, tiếp xúc với cha mẹ và học sinh, cả hai môi trường nhà trường và gia đình kết hợp dạy dỗ học sinh. 3.3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHUYÊN MÔN CỦA BAN GIÁM HIỆU. 3.3.1. Biện pháp cải tiến chương trình và thực hiện nội dung dạy hai buổi/ ngày. Buổi thứ hai, nhà trường triển khai dạy các môn như Toán, Văn, Ngoại ngữ, Thư viện, Mỹ thuật, Âm nhạc đều được tăng từ một đến hai tiết. Số giờ tăng thêm dùng để ôn tập, bổ sung kiến thức cũ, làm bài luyện tập tiết lý thuyết buổi sáng hoặc bài tập nâng cao, không có tình trạng bài học dạy giờ chính khoá đem dạy vào giờ hai buổi, do đó thời gian thực hiện nhiệm vụ năm học hoàn toàn không thay đổi. Thời gian tăng thêm ở buổi học thứ hai tạo điều kiện để giáo viên giảng dạy với nội dung được nghiên cứu sâu về kiến thức và mức độ tiếp thu bài học của học sinh để điều phối tiết dạy nhưng vẫn phù hợp với nội dung chương trình Bộ GD&ĐT ban hành. Đẩy mạnh đổi mới phương thức tổ chức giảng dạy các môn năng khiếu, phù hợp có tác dụng quan trọng đối với trường THCS học hai buổi/ ngày tránh học sinh căng thẳng trong học tập. Số tiết dạy tăng lên đảm bảo dạy đủ, hết kiến thức nội dung trong sách, 5/10
4. không làm học sinh căng thẳng, học sinh sẽ học và làm bài tại lớp nhiều hơn, tổ chức các buổi sinh hoạt dã ngoại để học sinh phát huy sở trường, năng khiếu, tư duy sáng tạo, lồng ghép các hình thức vui chơi vào trong những giờ học nhằm tránh sự buồn chán không đáng có nơi học sinh. 3.3.2. Biện pháp phân công thực hiện chương trình giảng dạy cho giáo viên. Phân công tổ trưởng chuyên môn dựa vào năng lực công tác của giáo viên. Thông thường chọn những giáo viên trong quá trình công tác đạt được kết quả tốt trong chuyên môn được bình bầu là giáo viên giỏi, chiến sĩ thi đua. Đặc biệt có năng khiếu trong quản lý, lôi cuốn được giáo viên tham gia vào phong trào dạy tốt học tốt trong nhà trường. Việc phân công giáo viên phải căn cứ nhiều mặt từ người giáo viên như trình độ, tay nghề của giáo viên. Căn cứ vào yêu cầu của trường, kết quả giáo dục, hoàn cảnh của giáo viên để bố trí, phân công lớp dạy phù hợp. Từ những căn cứ này Ban Giám hiệu thảo luận cùng tổ trưởng bộ môn để phân công giáo viên. Một vấn đề rất quan trọng trong phân công là Ban Giám hiệu thường lắng nghe ý kiến của giáo viên, luôn trân trọng những ý kiến đóng góp của giáo viên. 3.3.3. Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp. Quy định về soạn giáo án mới và sử dụng giáo án cũ chỉnh lý. Giáo án phải soạn trước khi lên lớp, nội dung bài soạn cần đảm bảo giáo dục toàn diện xác định được mục tiêu giờ dạy sẽ hình thành cho học sinh các kiến thức bài học, kỹ năng giải bài tập. Đặc biệt các kiến thức bài học, trọng tâm kiến thức bài học, cách giải bài tập, sự liên quan của bài tập và lý thuyết đã học. Những giáo viên soạn giáo án mới là các giáo viên mới ra trường, các giáo viên dạy chưa được ba năm một khối lớp. Những giáo viên được sử dụng giáo án chỉnh lý là giáo viên giỏi, giáo viên có nhiều kinh nghiệm. Đẩy mạnh nghiên cứu, tìm kiếm đề ra phương pháp giảng dạy phù hợp với trình độ học sinh, chú ý phải đổi mới phương pháp triệt để hướng đến phát huy tính tích cực học tập của học sinh. Phải có hệ thống các câu hỏi, phần trả lời câu hỏi và xử lý tình huống. Như vậy, soạn giáo án từ sách giáo khoa, sách giáo viên và những tư liệu liên quan đến tiết học và việc chọn phương pháp giảng dạy được ghi, chuẩn bị trước giờ lên lớp chu đáo sẽ có ảnh hưởng lớn đến tiết dạy và sự thành công của tiết dạy. Nâng cao sự hiểu biết của giáo viên về các phương pháp dạy học, giúp giáo viên lựa chọn phương pháp phù hợp với nội dung, nhận thức học sinh. 6/10
5. Phổ biến tài liệu và hướng dẫn soạn giáo án thể hiện được phương pháp dạy học mới, góp phần nâng cao tính tích cực học tập cho học sinh. Tích cực sử dụng đồ dụng dạy học và trang thiết bị dạy học đã có, những phải chú ý lựa chọn thiết bị và xác định phương pháp sử dụng thiết bị thích hợp sao cho các thiết bị được sử dụng góp phần phát triển nhận thức, tư duy, sáng tạo của học sinh. Nhà trường thường xuyên có tổng kết, đánh giá việc cải tiến phương pháp dạy học của tổ, các thành viên trong trường để động viên kịp thời, khen thưởng thoả đáng những giáo viên tích cực cải tiến phương pháp giảng dạy. 3.4. BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN. Để học tập kinh nghiệm nâng cao trình độ nghiệp vụ cho giáo viên, Ban Giám hiệu thường cử giáo viên tham dự các chuyên đề, trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. Luôn đặt yêu cầu cao đối với giáo viên, phải thường xuyên tham dự và học đầy đủ những buổi bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ do Sở Giáo dục và đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức trong những ngày nghỉ hè và trong năm học. Việc bồi dưỡng giáo viên thực hiện còn được thực hiện vào lúc sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn. Nội dung sinh hoạt để rút kinh nghiệm các tiết dạy, tiến độ thực hiện chương trình. Có hai vấn đề quan trọng trong sinh hoạt nhóm chuyên môn, thứ nhất là nội dung chương trình trong sách giáo khoa phải được mổ xẻ nghiên cứu kỹ lưỡng. Thứ hai, cả nhóm phải phải thảo luận tìm phương pháp giảng dạy cho học sinh, với những sáng kiến kinh nghiệm trong giảng dạy để cùng nhau học hỏi. Đối với giáo viên luôn khuyến khích, tạo điều kiện cho giáo viên học tập lấy bằng Đại học nhằm phục vụ yêu cầu hiểu biết cá nhân đồng thời hiểu sâu hơn về kiến thức để truyền đạt toàn diện cho học sinh. Đặc biệt quan tâm đến việc học tập nâng cao trình độ sau đại học tạo điều kiện, thời gian cho cán bộ, giáo viên học tập trình độ ở trình độ cao học nhằm cung cấp ngày càng nhiều các giáo viên có trình độ Thạc sĩ trong nhà trường. 3.5. BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN. Kiểm tra đánh giá thường xuyên để nâng cao tinh thần trách nhiệm của giáo viên. Qua kiểm tra đánh giá người quản lý khen thưởng thành tích đạt được sẽ động viên tính tích cực của người giáo viên trong công tác giảng dạy, ngược lại từ kiểm 7/10
6. tra chúng ta thấy những hạn chế, các thiếu sót của giáo viên, người lãnh đạo tạo điều kiện, cùng tìm cách giúp giáo viên khắc phục, điều chỉnh. Như vậy, kiểm tra đánh giá thực chất góp phần nâng cao chất lượng các mặt hoạt động của người giáo viên, hoàn thành công tác giáo dục đạt được mục đích, mục tiêu đề ra. Do vậy cần phải tăng cường công tác thanh kiểm tra, đánh giá giáo viên. Ban Giám hiệu đã đề ra các biện pháp tăng cường công tác kiểm tra đánh giá giáo viên như sau: Tổ chức cho giáo viên học tập, nghiên cứu các văn bản chỉ đạo công tác thanh kiểm tra của Sở, Phòng, xây dựng kế hoạch kiểm tra cho từng bộ phận, từng tổ chuyên môn và từng giáo viên. Tăng cường tính trách nhiệm và quyền hạn của cá nhân trong công tác kiểm tra và người được kiểm tra. Phổ biến nội dung và hình thức kiểm tra đảm bảo thực hiện đúng nội dung và hình thức đề ra trong kế hoạch kiểm tra. 3.6. BIỆN PHÁP XÂY DỰNG PHONG TRÀO TỰ HỌC, PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, CHỦ ĐỘNG SÁNG TẠO CỦA NGƯỜI HỌC. Từ thực tiễn quản lý, việc tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi là điều quan trọng nhất trong học tập. Nhiều giáo viên cho rằng "Giáo viên dạy giỏi nhưng học sinh không học, không động não thì các kiến thức được giáo viên truyền thụ trở thành khó hiểu đối với những học sinh không làm việc, không động não, ngược lại tự học, tự tìm hiểu trong học tập học sinh sẽ tiếp thu bài học dễ dàng, nhanh chóng hơn". Như vậy tự học, phát huy tính tích cực học tập của học sinh có tác dụng rất to lớn khả năng thực hiện tốt giáo dục toàn diện cho học sinh. Do vậy phải đề ra biện pháp thực hiện như sau: Phát huy tính tích cực của học sinh, tăng cường hướng dẫn học sinh phương pháp tự học, tự nghiên cứu tìm tòi cái mới. Điều này đòi hỏi người giáo viên phải tìm hiểu kỹ bài giảng, chuẩn bị tốt bài giảng, luôn đặt các câu hỏi có tính tìm tòi để hỏi học sinh, đặt ra những tình huống có vấn đề, dẫn dắt học sinh giải quyết vấn đề. Những buổi học tập ngoài giờ lên lớp phải được tổ chức phong phú luôn tạo hứng thú cho học sinh. Hướng dẫn học sinh khai thác sử dụng sách giáo khoa, sách tham khảo, đảm bảo tính kiên trì và liên tục đọc, sử dụng sách. Giáo viên luôn tạo hứng thú cho học sinh trong học tập, đặt câu hỏi thông minh để học sinh tìm tòi cách giải, từng bước gắn việc tự học và phương pháp nghiên cứu khoa học song song với nhau, thường xuyên kiểm tra, đánh giá quá trình học tập của học sinh gắn với khả năng tự học. 8/10
7. Đánh giá cao những bài làm với ý tưởng sáng tạo của học sinh, những kiến thức học sinh chiếm lĩnh, sáng tạo trong quá trình học và tự học. Thực hiện được vấn đề này chắc chắn học sinh sẽ đạt được nhiều thành công trong quá trình học tập. KẾT QUẢ THỰC HIỆN Nhìn vào số liệu thống kê qua từng năm học cho thấy chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt. Số lượng học sinh được xếp loại giỏi, khá, trung bình đều được tăng lên. Hạnh kiểm của học sinh có nhiều thay đổi theo hướng tích cực, số lượng học sinh đạt hạnh kiểm tốt, khá chiếm tỷ lệ 100%. Số lượng học sinh rèn luyện trong hè giảm. Bảng 1: Kết quả xếp loại văn hóa của học sinh. Văn Giỏi Khá TB Yếu Kém hóa SL % SL % SL % SL % SL % Năm học 2016-2017 164 56,2 87 30,0 37 12,7 4 1,37 0 0 2017-2018 187 57,7 98 30,3 36 11,1 3 0,9 0 0 2018-2019 185 52,4 116 32,9 50 14,2 2 0,5 0 0 Bảng 2: Kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh. Hạnh Tốt Khá TB Yếu Kém kiểm SL % SL % SL % SL % SL % Năm học 2016-2017 281 96,0 11 4,0 0 0 0 0 0 0 2017-2018 316 97,5 8 2,5 0 0 0 0 0 0 2018-2019 345 98,0 8 2,0 0 0 0 0 0 0 Số tiết hàng tuần được tăng thêm là 7 tiết, trong đó Văn, Toán tăng 2 tiết/tuần, Thư viện, Anh 1 tiết/tuần, các môn Âm nhạc, Mỹ thuật 1 tiết/ tuần. Như vậy sự tiếp thu kiến thức của học sinh dễ dàng hơn, học sinh được học tập với mức độ vừa phải phù hợp với khả năng của mình. đặc biệt các giờ học ở buổi thứ hai là những giờ học bổ ích, làm sáng tỏ cho giờ học lý thuyết buổi sáng, các giờ học này được Ban Giám hiệu quản lý chặt chẽ. Giáo viên có đủ thời gian đầu tư nghiên cứu nội dung chương trình sách giáo khoa, phân bổ tiết dạy phù hợp đối với các đối tượng học sinh, hiện tượng tập trung quá căng thẳng, áp lực học nhiều nơi học sinh không còn. Hàng tháng giáo viên 9/10
8. được tăng thêm thu nhập, đó cũng là điều kiện để giáo viên an tâm công tác. Đồng thời về mặt tinh thần, Ban Giám hiệu cũng quan tâm đến những nhu cầu khác của giáo viên, luôn tạo tâm lý thoái mái, môi trường sư phạm vui vẻ, tổ chức tham quan, nghỉ mát trong dịp hè. Những môn học đều được xếp xen kẽ và được giáo viên trao đổi hướng dẫn tận tình, học sinh chủ động tìm hiểu, nắm bắt làm cho tiết học rất sinh động. Các môn học năng khiếu cũng được tổ chức chu đáo. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1.KẾT LUẬN. Việc triển khai dạy mô hình hai buổi/ngày đã giúp cho giáo viên có đủ thời gian cung cấp đầy đủ chất lượng các kiến thức cơ bản. Bồi dưỡng, phát triển phẩm chất, năng lực người học sinh như hoạt động thể dục thể thao, môi trường, an toàn giao thông, giáo dục đức,trí, thể, mỹ, giáo dục toàn diện. Quan trọng hơn, tránh được những cám dỗ, lãng phí thời gian. Việc sử dụng thời gian của buổi thứ hai để thực hiện quá trình giáo dục, là vô cùng hợp lý, vì với buổi học thú hai người giáo viên sẽ có đủ thời gian cần thiết để nghiên cứu, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy. Giáo viên có đủ thời gian để cung cấp cho học sinh vừa đủ, tránh sự ép buộc căng thẳng trong tiếp thu kiến thức. Nói chung, sử dụng thời gian tăng thêm nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục, góp phần đào tạo con người toàn diện, là điều nhà quản lý giáo dục nào cũng mong muốn. Tránh lãng phí tiền của trong đầu tư học tập cho con cái, tránh hiện tượng dạy thêm, học thêm, buổi học thứ hai là học thật dưới sự quản lý chặt chẽ của nhà trường. Như vậy, việc dạy mô hình hai buổi/ngày sẽ có nhiều ưu việt, thuận lợi. Để phát huy những kết quả đạt được. Chúng tôi đã đề ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục. 2.KIẾN NGHỊ Tiếp tục hoàn thiện phân phối chương trình dạy học hai buổi/ ngày sao cho phù hợp với đối tượng học sinh của trường. Xây dựng chế độ chính sách hợp lý cho cán bộ quản lý và giáo viên dạy trường hai buổi/ ngày. Long Biên, ngày 25 tháng 5 năm 2020 Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác. 10/10