Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ lớp Mẫu giáo lớn A, trường Mẫu giáo Tiên Mỹ

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ lớp Mẫu giáo lớn A, trường Mẫu giáo Tiên Mỹ

1. 3 * Kết quả khảo sát ban đầu Tình trạng dinh dưỡng của trẻ Tổng số Cân nặng Chiều cao Tên lớp trẻ được Bình SDDNC TCBP Bình SDDTC cân đo thường thường 35 29 03 03 33 02 Lớn A 100% 82,9% 8,6% 8,6% 94,7% 5,7% Với những thực trạng khi chưa áp dụng đề tài, bản thân tôi trăn trở làm sao để trẻ lớp tôi không còn thừa cân, béo phì và thể suy dinh dưỡng nhẹ cân, suy dinh dưỡng thấp còi, để cho trẻ phát triển một cách tốt nhất. Tôi đã bắt tay vào tìm tòi, nghiên cứu vận dụng các biện pháp nhằm cải thiện chất lượng dinh dưỡng cho trẻ. c) Biện pháp và giải pháp thực hiện Biện pháp 1: Nâng cao vốn kiến thức cho bản thân. - Nhận thức được tầm quan trọng của việc tự học, tự bồi dưỡng thường xuyên cho bản thân. Tôi luôn nghiên cứu, tham khảo những tài liệu có nội dung phòng chống trẻ suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì. Bản thân thường xuyên học tập chương trình bồi dưỡng thường xuyên theo kế hoạch đã đề ra, luôn bám sát tài liệu hướng dẫn thực hành áp dụng tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lí và giáo viên trong các năm học, tìm hiểu biết thêm một số biện pháp thông qua nhân viên y tế, đồng nghiệp, sách báo và thông tin trên mạng Internet. - Việc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ đòi hỏi phải có sự hiểu biết cao. Suy dinh dưỡng là tình trạng bao gồm thừa dinh dưỡng và thiếu dinh dưỡng. Những trẻ thiếu dinh dưỡng có thể bị sụy cân, mệt mỏi hoặc thiếu hụt vitamin và khoáng chất. Mặc khác thừa dinh dưỡng có thể dẫn đến thừa cân, béo phì và thiếu hụt vi chất dinh dưỡng. Cả hai loại đều có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng nếu không được kiểm soát kịp thời. - Vì vậy, bản thân luôn không ngừng tìm tòi học hỏi nhiều biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng thông qua các quá trình tổ chức hoạt động, để trẻ lớp tôi có thể thực hiện tốt hơn.
2. 4 Biện pháp 2: Vận dụng lồng ghép giáo dục dinh dưỡng vào các hoạt động hằng ngày của trẻ. Tôi nhận thấy rằng, lồng ghép giáo dục dinh dưỡng vào các hoạt động của trẻ tạo cho trẻ cảm giác hứng thú học, phát huy khả năng tìm tòi, sáng tạo của trẻ - Trong giờ đón trẻ buổi sáng: Tôi trò chuyện những vấn đề liên quan đến dinh dưỡng. Những câu hỏi nhẹ nhàng, gần gũi với trẻ khiến trẻ thích thú và trả lời một cách hồn nhiên và đặc biệt chú ý đến những trẻ suy dinh dưỡng và thừa cân để biết đặc điểm tâm lý của trẻ thích gì? Và không thích gì? Ví dụ: Tôi hỏi trẻ: Sáng nay ai đưa con đi học? Mẹ cho con ăn món gì? Con ăn có ngon không? Con ăn có hết không?....Tôi luôn khen ngợi, động viên để tạo tâm lý thỏa mái cho trẻ. Phòng chống suy dinh dưỡng và thừa cân được lồng ghép vào các hoạt động học như: Thể dục, Khám phá khoa học, văn học, âm nhạc giáo viên giáo dục trẻ ở mọi lúc mọi nơi qua hoạt động học cũng như các hoạt động vui chơi ngoài trời, hoạt động góc... - Qua hoạt động học: Khám phá khoa học Chủ đề thực vật với đề tài: Bé yêu rau xanh. Trẻ được khám phá về các loại rau trẻ biết được tên, màu sắc của rau, thông qua trò chơi “Chọn đúng, nhặt nhanh” trẻ giúp cô nhặt bỏ phần không ăn được và lấy phần ăn được từ đó giáo dục trẻ rau rất có ích cho sức khỏe, cung cấp nhiều vitamin giúp da hồng hào - Hoạt động thể dục: Với trẻ suy dinh dưỡng cơ thể trẻ sẽ yếu hơn, lười vận động, kém linh hoạt. Do đó, việc khuyến khích trẻ tham gia vận động ở các bài thể dục sẽ giúp các cơ quan trong cơ thể hoạt động hiệu quả, tăng cường miễn dịch, thúc đẩy tăng chiều cao, tăng cường đốt cháy năng lượng và kích thích trẻ thèm ăn, ăn ngon miệng hơn từ đó đẩy lùi được bệnh suy dinh dưỡng. Trẻ thừa cân, béo phì: Giáo viên cho trẻ thừa cân, béo phì tham gia đầy đủ các bài tập thể dục sáng, hoạt động thể dục, các trò chơi vận động trong giờ học thể dục với một thời lượng vừa sức từ ít đến nhiều, từ thời gian ngắn đến thời gian dài. Giáo viên phải tạo thói quen và duy trì tập luyện một cách đều đặn vào một giờ nhất định
3. 5 trong ngày, trong tuần. Khuyến khích trẻ thừa cân chơi những trò chơi vận động có tính tập thể như: Kéo co, chuyền bóng, mèo đuổi chuột, kéo mo cau, - Hoạt động ngoài trời: Với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo, với các trò chơi vận động ở sân trường như: Ném bóng vào rổ, cầu trược, đá bóng, . giúp cho trẻ cảm thấy thỏa mái và sự hăng say.Vui chơi ngoài trời không chỉ đơn giản giúp trẻ hấp thụ Vitamin D tốt mà còn kích thích trẻ cải thiện nhiều kỹ năng để phát triển toàn diện. Việc tham gia các trò chơi ngoài trời làm tăng cường sức bền của cơ bắp và xương khớp, củng cố hệ miễn dịch, tăng sức đề kháng đồng thời giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường, tim mạch.... - Đối với trẻ suy dinh dưỡng việc tham gia các trò chơi tự do ngoài trời tạo cho trẻ cảm giác thỏa mái, bên cạnh đó vận động giúp trẻ có cảm giác đói bụng nên ăn ngon miệng hơn, quá trình tiêu hóa thức ăn cũng tốt hơn. - Trẻ thừa cân, béo phì cô giáo nên khuyến khích trẻ chơi các trò chơi vận động như “Mèo đuổi chuột, đá bóng ”, chơi với các đồ chơi ở sân trường như; Ném vòng, ném bóng, đi cà kheo .vận động vừa sức với trẻ và đảm bảo an toàn có vai trò quan trọng trong việc thiết lập cân bằng giữa năng lượng tiêu hao và năng lượng được nạp vào cơ thể từ đó hạn chế được mức độ tăng cân. Bên cạnh đó tôi còn giới thiệu cho trẻ tham quan vườn rau sạch của trường, cùng trẻ bắt sâu, tới nước cho rau và giáo dục cho trẻ biết tầm quan trọng, lợi ích của việc ăn rau. - Thể hiện rõ nhất vào hoạt động vui chơi của trẻ chính là hoạt động góc “Bếp trưởng nhí”. Giúp trẻ phân biệt được các thực phẩm, cách chế biến một số loại thực phẩm. Biết các thực phẩm và những thực phẩm nào kết hợp với nhau sẽ tạo ra món ăn gì. Kích thích sự tò mò khám phá của trẻ. Cô giáo giới thiệu cho trẻ biết xung quanh lớp có những loại rau củ quả nào và để trẻ quyết định món ăn như đúng vị trí bếp trưởng của mình. Khi trẻ chọn món, cô sẽ phân tích cho trẻ biết các loại rau củ ấy kết hợp với nhau đã hợp lý và đầy đủ chất dinh dưỡng chưa. Như vậy, trẻ sẽ học hỏi thêm nhiều thông tin lý thú này và hiểu được sự quan trọng của rau củ quả đối với sự phát triển của bản thân. Tìm đúng các loại rau củ quả mà cô yêu cầu và chế biến được các món từ nguyên vật liệu đó - Bữa ăn hợp lý và khoa học là vấn đề rất quan trọng. Khi tổ chức bữa ăn tại lớp tôi đã thực hiện như sau:
4. 6 + Trước khi ngồi vào bàn ăn tôi cho trẻ đi vệ sinh cá nhân, hướng dẫn trẻ rữa tay bằng xà phòng theo các bước, tạo tâm lý thỏa mái cho trẻ, giúp trẻ luôn vui vẻ, hào hứng trước khi ăn. Ví dụ như: Cô hỏi các con đã thấy đói bụng chưa? Cô đố các con hôm nay mình ăn món gì nào? Sau đó cô giới thiệu món ăn: Hôm nay cô cấp dưỡng nấu món thịt bò hầm với củ quả rất ngon và còn một món nữa đó là canh tôm nấu với rau ngót trông rất là ngon đấy các con. + Tôi kê bàn ăn thành từng nhóm, mỗi nhóm khoảng 6 trẻ, cho trẻ ăn nhanh, ăn khỏe ngồi với những trẻ biếng ăn, ăn chậm và tôi luôn chú ý quan tâm đến những trẻ bị suy dinh dưỡng và trẻ thừa cân, béo phì. Trong khi trẻ ăn giáo viên luôn tạo không khí thỏa mái, vui vẻ và từ đó giúp trẻ trẻ ăn ngon miệng hơn, động viên khuyến khích trẻ ăn hết suất, không làm rơi vãi thức ăn. Với trẻ thừa cân thì giáo viên khuyến khích và động viên trẻ ăn rau củ quả nhiều hơn là ăn tinh bột. Ngoài việc tổ chức bữa ăn cho trẻ thì tôi nghĩ tổ chức một giấc ngủ tốt cho trẻ cũng là một biện pháp quan trọng. Đa số những trẻ ăn uống kém, suy dinh dưỡng thường hay khó ngủ tôi thường đến bên cạnh, động viên khuyến khích trẻ, xoa đầu vỗ về để trẻ có cảm giác được yêu thương gần gũi, khi đó trẻ sẽ có một giấc ngủ ngon, ngủ sâu để khi dậy trẻ sẽ có tinh thần thỏa mái, trẻ sẽ hứng thú vui chơi, học tập, hoạt động tích cực cùng các bạn trong lớp và giúp trẻ ăn ngon hơn từ đó giúp trẻ sẽ tăng cân. Biện pháp 3: Tuyên truyền phòng chống suy dinh dưỡng đến các bậc cha mẹ trẻ. -Để thực hiện tốt công tác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. Ngay từ đầu tháng 9 tôi đã tổ chức cân đo trẻ và tiến hành dóng biểu đồ theo dõi trẻ, biết được kết quả về sức khỏe của trẻ để qua buổi họp cha mẹ trẻ, giáo viên thông báo kết quả cân đo, tình hình sức khỏe của từng trẻ để cha mẹ trẻ nắm được và có kế hoạch cùng giáo viên chăm sóc trẻ. - Vận động cha mẹ trẻ cho trẻ tham gia học Eroobic để giúp trẻ phát triển về thể chất. - Phối hợp với phụ huynh xin phân bón để trồng rau, đảm bảo vườn rau sạch cho trẻ.
5. 7 - Thông qua giờ đón trả trẻ, tôi trao đổi trực tiếp với cha mẹ trẻ, để cha mẹ trẻ hiểu rõ tầm quan trọng của việc phòng chống suy dinh dưỡng, qua đó điều chỉnh chế độ ăn phù hợp, nhằm giúp cho việc phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ đạt hiệu quả cao. - Tuyên truyền chăm sóc nuôi dưỡng nhằm đảm bảo chất lượng tốt nhất. Nội dung thông tin tuyên truyền bao gồm những vấn đề liên quan đến chăm sóc sức khỏe dinh dưỡng cụ thể là: Cách vệ sinh rửa tay trước và sau khi ăn, cách phòng và chống các loại dịch bệnh cho trẻ: Bệnh tay chân miệng, thủy đậu, quai bị và đặc biệt hiện nay đang là dịch Covid 19 .Bằng nhiều hình thức phù hợp như: Tranh ảnh, pano áp phích, bảng tin - Thường xuyên xây dựng góc tuyên truyền tại lớp: Những điều phụ huynh cần biết .để giúp cha mẹ trẻ nắm được những thông tin cần thiết và từ đó thực hiện tốt nội quy của lớp cũng như của trường: Cho trẻ đến lớp đảm bảo giờ giấc, không cho trẻ mang quà vặt, đồ chơi sắc nhọn đến lớp. Ngay sau khi có kết quả cân đo, đánh giá tình trạng phát triển của từng trẻ qua sổ theo dõi sức khỏe. Giáo viên, bộ phận nuôi dưỡng, Ban giám hiệu nhà trường, cán bộ Y tế xã tổ chức buổi “Hội thảo về dinh dưỡng” mời các phụ huynh có trẻ suy dinh dưỡng và thừa cân đến dự buổi hội thảo nhằm trao đổi trực tiếp với phụ huynh để có những biện pháp khắc phục như: Đối với trẻ suy dinh dưỡng nhẹ cân, thấp còi: Trẻ suy dinh dưỡng nên sức đề kháng của trẻ yếu, trẻ dể mắc các bệnh nhiễm khuẩn (viêm đường hô hấp, tiêu chảy). Nên cho trẻ ăn bổ sung các thức ăn chứa nhiều chất đạm: thịt, cá, tôm ,cua, trứng, sữa. - Ăn nhiều rau xanh quả chín, cũng giúp trẻ phát triển chiều cao vì rau quả cung cấp nhiều vi chất dinh dưỡng, hơn nữa lại phòng ngừa táo bón giúp trẻ hấp thu tốt các vi chất như: canxi, sắt, kẽm - Tăng dầu mỡ, băm nhỏ thực phẩm, nấu mềm - Luôn giữ cơ thể trẻ được sạch sẽ - Cho trẻ vận động giúp tăng cường sức khỏe - Tẩy giun định kỳ cho trẻ
6. 8 Đối với trẻ thừa cân, béo phì: Không được bắt trẻ thừa cân nhịn ăn vì như vậy trẻ sẽ cảm thấy bị đói và ăn quá nhiều khi được ăn, cho trẻ ăn đều đặn, không bỏ bữa, ăn đúng thời gian quy định. + Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể lực như: Học erobic, thể dục, chạy, đá bóng,....lao động tự phục vụ. - Tập cho trẻ thói quen đi ngủ sớm trước 21h. - Hạn chế các món rán, xào, giảm bớt thực phẩm giàu chất béo, nên làm các món luộc, hấp, kho. Tăng cường vận động để trẻ phát triển cân đối, không bì thừa cân. Để công tác phòng chống suy dinh dưỡng đạt kết quả cao, tôi cùng giáo viên phụ trách lớp phối hợp với cha mẹ trẻ tăng cường cách chăm sóc trẻ bằng những món ăn tinh thần như: Thông qua các ngày lễ, hội thi như: “Bé tài năng, Bé vui đón xuân”, mời cha mẹ của nhóm lớp đến dự. Đồng thời đây cũng là hình thức tuyên truyên để cha mẹ trẻ hiểu được công tác chăm sóc nuôi nuôi dưỡng trẻ ở trường. Bằng nhiều hình thức nội dung thiết thực đã giúp cho các bậc cha mẹ hiểu được một số kiến thức kinh nghiệm nuôi dưỡng trẻ như: Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ theo độ tuổi, cách cho trẻ ăn bổ sung, phương pháp chăm sóc trẻ bị bệnh, cách giữ gìn môi trường cho sạch sẽ, thoáng mát, các điều kiện chăm sóc trẻ ở trường ở nhà. d) Đánh giá kết quả, hiệu quả thực hiện Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ. Là giáo viên đứng lớp, tôi luôn tìm tòi và học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp trong trường và trường bạn để nắm vững các nội dung, kiến thức về dinh dưỡng tuyên truyền cho các bậc cha mẹ. Trong thời gian thực hiện, bản thân nhận thấy biện pháp mang lại nhiều hiệu qua thiết thực: + Trẻ đến trường đều hơn, hứng thú với giờ ăn tại trường, cân nặng của trẻ tăng rỏ rệt, trẻ thừa cân, béo phì giảm đáng kể so với khi chưa áp dụng đề tài, các bậc cha mẹ tin tưởng, đồng tình ủng hộ các biện pháp.
7. 9 + Các cháu học sinh của lớp phần lớn nhanh nhẹn trong mọi hoạt động, các cháu có nề nếp trong ăn uống và học tập tốt. + Đa số các bậc cha mẹ đều nhận thức tốt hơn về cách chăm sóc và cách nuôi dạy trẻ đảm bảo tính khoa học. + Bản thân trẻ dần hình thành ý thức về dinh dưỡng và sức khỏe trong tất cả các hoạt động. Xuất phát từ nội dung, biện pháp nghiên cứu và áp dụng vào quá trình thực hiện tôi đã đạt được những hiệu quả sau: * Đến thời điểm hiện tại Tình trạng dinh dưỡng của trẻ Tên Tổng số Cân nặng Chiều cao trẻ được lớp Bình SDDNC TCBP Bình SDDTC cân đo thường thường 35 30 02 02 33 02 Lớn A 100% 85,7% 5,7% 5,7% 94,7% 5,7% Nhìn vào bảng trên chúng ta có thể thấy rằng sau khi áp dụng sáng kiến, kết quả trên trẻ đã được cải thiện rõ rệt. Bên cạnh đó vẫn còn một số trẻ chưa đạt theo kết quả đề ra. Bản thân tôi sẽ tiếp tục áp dụng đề tài đến cuối năm học để giúp trẻ phòng chống suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì một cách hiệu quả nhất. e) Đề xuất – kiến nghị Qua thời gian nghiên cứu, với sự nỗ lực của bản thân và sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh, cô và trẻ đều phấn khởi hào hứng, kết quả mà đề tài đã đạt được như trên tôi xin đề xuất một số ý kiến * Đối với nhà trường Phối hợp tốt với trạm y tế: Phát các loại tài liệu, tờ rơi về nội dung tuyên truyền về việc phòng, chống trẻ sinh dinh dưỡng thể thấp còi, thể nhẹ cân và trẻ thừa cân, béo phì.
8. 10 Phối hợp với Ban đại diện cha mẹ trẻ: Phối hợp tốt với giáo viên, cha mẹ của lớp trong việc thực hiện can thiệp các biện pháp nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Và tôi cũng xin đề xuất hội thi để nhà trường xem xét như hội thi “Gia đình dinh dưỡng trẻ thơ”, “Ngày hội thể thao”...để trẻ được tham gia vui chơi. * Đối với cha mẹ trẻ - Nắm được một số kiến thức về giáo dục dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, cùng phối hợp với giáo viên để chăm sóc nuôi dưỡng trẻ cho tốt; - Tham gia tập huấn đầy đủ. Trên đây là “Một số biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ tại lớp mẫu giáo lớn A, trường mẫu giáo Tiên Mỹ” mà bản thân đã thực hiện tại lớp, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong được sự góp ý của hội đồng khoa học để đề tài của tôi hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! f) Trích dẫn tài liệu tham khảo, tư liệu minh họa. * Trích dẫn tài liệu tham khảo: Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cán bộ quản lí và giáo viê mầm non Tài liệu hướng dẫn phòng tránh suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì cho trẻ mẫu giáo nhà xuất bản Giáo dục Việt nam. Tài liệu “Làm gì để phòng tránh suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì ở trẻ mẫu giáo” của nhà xuất bản giáo dục Việt Nam (Hồng Thu – Đỗ Huy) Tài liệu về tâm lý học trẻ em của nhà xuất bản Đại học sư phạm. Tiên Mỹ, ngày 01 tháng 04 năm 2021 Người thực hiện Mai Thị Thảo
9. 11 * Hình ảnh minh họa Hình ảnh trẻ đang tham gia hoạt động học: Thể dục Hình ảnh trẻ đang chơi nấu ăn, thông qua hoạt động góc.
10. 12 Hình ảnh trẻ chơi trò chơi thông qua: Hoạt động ngoài trời Hình ảnh cô và trẻ chăm sóc vườn rau sạch.
11. 13 Hình ảnh cô và trẻ trong giờ ăn trưa. Hình ảnh trẻ tham gia học Erobic.