Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ 24 - 36 tháng trong Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ 24 - 36 tháng trong Trường Mầm non

1. xây dựng, lựa chọn xây dựng thêm các nội dung mới và sắp xếp xen kẽ các loại hình hoạt động tạo hình giữa các tuần tránh sự nhàn chán cho trẻ. Qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động tạo hình cho trẻ. Biện pháp 3: Tăng cường cho trẻ tiếp xúc, sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên vào hoạt động tạo hình. Cho trẻ gần gũi với thiên nhiên để cung cấp biểu tượng về thế giới xung quanh từ đó hình hành cảm xúc trước cái đẹp của thiên nhiên và tăng thêm cảm xúc về thẩm mỹ cho trẻ. Nguyên vật liệu thiên nhiên có sức hấp dẫn mạnh mẽ, dễ thay đổi hình dạng, dễ biến đổi, đây là điều kiện thuận lợi để phát triển cơ quan cảm giác, nguyên liệu thiên nhiên vừa là phương tiện vừa là đối tượng kích thích trẻ hoạt động. Như chúng ta đã thấy hiện nay trong các hoạt động tạo hình giáo viên vẫn chủ yếu sử dụng giấy màu, sáp màu, hồ dán làm nguyên vật liệu chủ đạo. Nguồn nguyên vật liệu chưa phong phú nên trẻ chưa hứng thú, chưa tích cực chủ động mà trẻ thường thụ động nhìn theo cô, làm theo cô và chưa có nhiều sáng tạo. Bởi vậy tăng cường cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu thiên nhiên và sử dụng các nguyên vật liệu thiên nhiên vào hoạt động tạo hình nhằm đánh thức tư duy góp phần phát triển thẩm mĩ cho trẻ. Với nguồn nguyên liệu từ thiên nhiên phong phú tôi đã đưa chúng vào sử dụng, hướng dẫn trẻ trong các hoạt động tạo hình: như sử dụng lá cây, lá hoa, hoa, các loại hạt, cành cây trong hoạt động tạo hình. Bên cạnh đó tôi còn sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên kết hợp đổi mới hình thức theo hướng làm theo dự án để cho trẻ trải nghiệm và sáng tạo trong hoạt động tạo hình. Qua quá trình tăng cường cho trẻ tiếp, sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên vào hoạt động tạo hình tôi nhận thấy rằng trẻ tích cực, hứng thú, chủ động tham gia hoạt động tạo hình trong các hoạt động tạo hình, sản phẩm tạo hình của trẻ phong phú sáng tạo. Biện pháp 4: Phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ. Đối với trẻ 24 - 36 tháng việc hình thành cho trẻ các kỹ năng tạo hình cơ bản là cần thiết bởi vì ở độ tuổi này sự vận động của đôi bàn tay ngón tay các thao tác kỹ năng còn vụng và yếu ớt, chưa phối hợp được các giác quan. Việc hình thàng cho trẻ các kỹ năng tạo hình cơ bản giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn vào bản thân, hứng thú hơn khi tham gia hoạt động tạo hình đó cũng là nền tảng cần thiết cho cảm xúc sáng tạo sau này cuả trẻ. Đảm bảo ngyên tắc “Lấy trẻ làm trung tâm” tôi luôn phối hợp với giáo viên cùng lớp tổ chức hoạt động tạo hình thông qua các hoạt động của trẻ đặc biệt là trong hoạt động tạo hình, trong hoạt động góc và hoạt động chiều, chia các nhóm nhỏ để đi sâu vào rèn kỹ năng cho cá nhân trẻ. Bên cạnh đó tôi cũng động viên, khuyến khích trẻ tạo niềm tin và động lực cho trẻ thực
2. hiện trong hoạt động tạo hình. Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật. Yên Sơn, ngày tháng năm 2024 Người nộp đơn (Ký và ghi rõ họ tên) Đặng Thị Hiền
3. MỤC LỤC I. ĐẶT VẤN ĐỀ..................................................................................... .........Error! Bookmark not defined. 1. Lý do chọn đề tài......................................................................................Error! Bookmark not defined. 2. Mục đích nghiên cứu................................................................................Error! Bookmark not defined. 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu..................................................................Error! Bookmark not defined. 4. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................2 5. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu .......................................................................2 II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ..................................................2 1. Nội dung lý luận .................................................................................................2 2. Thực trạng vấn đề............................................................................................3 3. Các biện pháp đã tiến hành................................................................................4 3.1: Biện pháp 1: Học tập, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ ..........................5 3.2: Biện pháp 2: Lựa chọn, bổ sung nội dung hoạt động tạo hình ......................6 3.3:Biện pháp 3: Tăng cường cho trẻ tiếp xúc, sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên vào hoạt động tạo hình..........................................................................................7 3.4. Biện pháp 4: Phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ ...........................................9 3.5: Biện pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với gia đình và nhà trường..................................................................................................................14 4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm......................................................................15 4.1. Đối với giáo viên...........................................................................................15 4.2. Đối với trẻ.....................................................................................................15 4.3. Đối với phụ huynh.........................................................................................16 III. KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ...................................................................16 1. Kết luận............................................................................................................16 2. Khuyến nghị - đề xuất......................................................................................17 2.1. Đối với Nhà trường.......................................................................................17 2.2. Đối với Phòng giáo dục đào tạo huyện ........................................................17 2.3: Đối vơi tổ chuyên môn.................................................................................17 Lời cam đoan ......................................................................................................18 IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO ...........................................................................19 PHỤC LỤC ẢNH: .............................................................................................20
4. I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lý do chọn đề tài: Từ xa xưa con người đã biết mô tả lại cuộc sống của mình qua những bức tranh, hình vẽ trên vách đá với rất nhiều hình ảnh sống động như cảnh săn bắn, trồng trọt, nhảy múa, muông thú, cỏ cây vv. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy những tượng đá, tượng đồng, những ngôi đền đá cổ có hình trạm trổ công phu, đó là kết quả tạo hình của loài người từ hàng nghìn năm về trước, nó gắn liền với nền văn minh, văn hoá, tồn tại và phát triển cho đến ngày nay. Tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính sáng tạo, nó phản ánh hiện thực sống bằng những hình tượng nghệ thuật trong đó con người không chỉ khám phá và lĩnh hội thế giới, mà còn cải tạo nó theo quy luật của cái đẹp bằng màu sắc, đường nét, hình khối gửi gắm tình cảm, tâm hồn của người nghệ sĩ vào các tác phẩm nghệ thuật. Nếu hiểu theo nghĩa rộng hoạt động tạo hình của trẻ trong mầm non được xem là một quá trình lĩnh hội các kinh nghiệm xã hội. Khi xét ở phạm vi hẹp trong các hoạt động đa dạng của lứa tuổi mầm non thì hoạt động tạo hình được coi là một hoạt động mang tính sáng tạo nghệ thuật. Với cấu trúc đặc biệt gồm nhiều loại hình hoạt động như vẽ, nặn, xé dán vv, đây là một quá trình phản ánh những ấn tượng từ cuộc sống xã hội, là quá trình thể hiện những suy nghĩ, tình cảm của trẻ đối với thế giới xung quanh bằng các phương tiện, chất liệu nghệ thuật, thông qua các hình tượng mang tính nghệ thuật. Trẻ biết yêu quý cái đẹp sẽ biết làm theo cái đẹp và cao hơn là biết sáng tạo ra cái đẹp. Chính vì thế mà hoạt động tạo hình đã hình thành ở trẻ những kỹ năng, kỹ xảo, năng lực quan sát, phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, phát triển về khả năng tri giác về hình dạng, cấu trúc, màu sắc của đồ vật bằng mắt một cách có mục đích. Đối với lứa tuổi nhà trẻ từ 24 - 36 tháng, hoạt động tạo hình chỉ thể hiện bằng đường nét, hình dạng, chưa thể tạo nên những hình ảnh rõ ràng, đầy đủ. Tuy nhiên trẻ cũng đã có khả năng liên tưởng, liên hệ giữa các dấu hiệu của đối tượng. Trẻ đã có khả năng thể hiện tưởng tượng tái tạo, biểu cảm bằng cách sử dụng một số chấm, vạch, đường nét khác nhau bổ sung vào các hình do người lớn vẽ sẵn hoặc do trẻ tình cờ trẻ tạo nên trước đó. Những sản phẩm tạo hình của trẻ nhà trẻ rất ngộ nghĩnh và “trẻ con”, nhưng trong cái non nớt “trẻ con” ấy là cả sự tưởng tượng diệu kỳ, tự do tìm kiếm, thử nghiệm và nhờ đó mà thoả mãn những nhu cầu khám
5. phá cái chưa biết, nhu cầu tạo ra cái đẹp đang không ngừng nảy sinh và phát triển ở trẻ. Chính vì vậy, hoạt động tạo hình là mảnh đất mầu mỡ để ươm mầm và nẩy nở những mầm mống đầu tiên của tính sáng tạo, phát triển tình yêu với cái đẹp, thể hiện sự sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú của trẻ. Tuy nhiên, những đề tài tạo hình dành cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng lại vô cùng đơn điệu, đôi khi dập khuôn khiến trẻ dễ nhàm chán và không có hứng thú dẫn đến kỹ năng cũng như khả năng tạo hình của trẻ luôn bị hạn chế. Chính vì vậy, ngay từ đầu năm tôi đã tìm tòi, nghiên cứu tài liệu để tìm ra những biện pháp giúp trẻ hoạt động một cách tích cực nhất nhằm phát triển kỹ năng tạo hình. Và đây cũng chính là lý do tôi nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Một số biện pháp phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ 24 - 36 tháng trong trường mầm non”. 2. Mục đích nghiên cứu: Giúp giáo viên đổi mới phương thức dạy học, cải tiến, sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động tạo hình. Giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách, biết yêu cái đẹp, thích cái đẹp và sáng tạo ra cái đẹp. Tăng cường sử dụng kỹ năng trong hoạt động tạo hình. Bổ sung sử dụng đa dạng các nguyên vật liệu thiên nhiên. 3. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp nghiên cứu lý thuyết. - Phương pháp nghiên cứu thực tiễn. - Phương pháp quan sát - Phương pháp điều tra. - Phương pháp thực hành. 4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu: - Học sinh nhóm nhà trẻ 24-36 tháng trường mầm non Yên Sơn - Huyện Quốc Oai - Thành Phố Hà Nội. - Khách thể nghiên cứu: 14 trẻ lớp 24 – 36 tháng tuổi D5 trường mầm non Yên Sơn. 5. Phạm vi và thời gian nghiên cứu: - Phạm vi nghiên cứu: “Một số biện pháp phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ 24-36 tháng trong trường mầm non”. - Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9 năm 2023 đến 01 tháng 5 năm 2024. II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Nội dung lý luận Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động tạo hình chiếm một vị trí rất quan trọng. Hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ như: óc quan
6. sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng. Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở nên “giàu có” hơn cả về lượng và chất. Tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về kỹ năng xã hội và các hành vi đánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, sự kiện, hiện tượng được miêu tả. Sự thể hiện nội dung tạo hình bằng các phương tiện truyền cảm mang tính trực quan (đường nét, hình dạng, màu sắc ) sẽ làm cho các cảm xúc thẩm mỹ của trẻ ngày càng trở nên sâu sắc hơn, trí tưởng tượng mang tính nghệ thuật của trẻ ngày càng phong phú hơn. Đối với các trường mầm non hiện nay việc tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ còn đơn điệu, chưa đa dạng, phong phú về nội dung và hình thức, chưa có tính sáng tạo và lấy trẻ làm trung tâm, nắm bắt được điều đó năm học 2023-2024 nhằm phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ nhà trẻ tôi đã mạnh dạn lựa chọn những đề tài khó, đề tài tạo hình mới để bổ sung vào hoạt động tạo hình như: làm quen với màu nước, trang trí mái tóc bằng nguyên liệu lá cây, chấm màu bằng ống hút, làm con gà bằng cốc nhựa vv. Thông qua đề tài hoạt động tạo hình như vậy giúp trẻ tìm hiểu và thể hiện sản phẩm một cách tự nhiên, sinh động, sáng tạo từ góc nhìn của trẻ về thế giới xung quanh, phát triển ở trẻ khả năng phối hợp hoạt động của tay và mắt, rèn sự khéo léo linh hoạt trong cử động của ngón tay, bàn tay, Ngoài ra, hoạt động tạo hình còn giúp trẻ phát triển khả năng phối hợp, điều chỉnh hoạt động của mắt, linh hoạt trong vận động. Đặc biệt, hoạt động tạo hình phát triển kỹ năng cảm nhận cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống khơi gợi ở trẻ tình cảm thẩm mỹ và hứng thú tham gia vào hoạt động nghệ thuật. Chính vì thế hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực sáng tạo. 2. Thực trạng vấn đề: Lớp 24 - 36 tháng D5 với số trẻ là 14 trẻ trong đó có 9 trẻ nam và 5 trẻ nữ. Trong quá trình giảng dạy, bản thân tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau: 2.1. Thuận lợi Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quốc Oai, Ban Giám Hiệu nhà trường về chuyên môn cũng như môi trường lớp học, lớp học được trang bị tương đối đầy đủ đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học. Khuôn viên nhà trường rộng rãi thoáng mát, có nhiều cây xanh góp phần rất
7. lớn trong việc cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên và làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ nhà trẻ. Giáo viên nắm vững phương pháp, có trình độ trên chuẩn, được tiếp cận với các hoạt động giáo dục mầm non mới, được tham gia vào các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ do Phòng Giáo dục và nhà trường tổ chức. Bản thân tôi luôn có tinh thần tự học, tự rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đã tham gia buổi tập huấn “Đổi mới hình thức sinh hoạt chuyên môn” vào tháng 8/2023 do nhà trường tổ chức. Lớp được phân chia theo đúng độ tuổi, sạch sẽ, thoáng mát, các góc được sắp xếp khoa học, có nhiều nguyên liệu mở cho trẻ tại góc tạo hình. Sĩ số trẻ tại khu lẻ hạn chế về số lượng nên thuận tiện cho việc giảng dạy. Trẻ đi lớp đều đạt tỉ lệ chuyên cần và bé ngoan cao, trẻ ham học hỏi, thích khám phá những điều mới lạ. 2.1. Khó khăn Trẻ trong lớp đều là những trẻ mới đi lớp, còn nhút nhát, chưa tự tin, còn cần sự hướng dẫn, giúp đỡ của cô giáo. Kế hoạch xây dựng chưa được linh hoạt, chưa mạnh dạn đổi mới, lựa chọn đa dạng hoạt động tạo hình cho trẻ nhà trẻ. Các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động tạo hình còn hạn chế về số lượng, mẫu mã chưa đa dạng phong phú về chất liệu, chủng loại như: đất nặn, màu nước, nguyên vật liệu thiên nhiên: khối gỗ, vỏ sò, lá cây, nguyên vật liệu phế thải: vỏ chai nhựa, giấy báo, thìa sữa chua, vỏ sữa chua vv. Trẻ chưa hứng thú, tích cực, kỹ năng tạo hình của trẻ còn hạn chế, chưa có sự phát triển đồng đều. Từ những tình hình thực tế trên, tôi tiến hành khảo sát thực trạng trẻ trên lớp 24 -36 tháng tuổi D5 với số trẻ 14 cháu ngay từ đầu năm học theo các tiêu chí và có được kết quả như sau: Số trẻ Đầu năm STT Tiêu chí khảo sát khảo Số trẻ Tỷ lệ % sát đạt 1 Trẻ hứng thú, tích cực của trẻ trong 14 5 36 hoạt động tạo hình. 2 Kỹ năng sử dụng màu nước 14 4 29 3 Kỹ năng chấm hồ dán 14 4 29 4 Kỹ năng nặn 14 5 36 5 Kỹ năng xếp hình 14 5 36 6 Kỹ năng khác 14 5 36
8. Nhìn vào bảng khảo sát ta thấy việc trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động tạo hình, kỹ năng hoạt động tạo hình của trẻ còn nhiều hạn chế. Nhằm phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ tôi đã tiến hành áp dụng một số biện pháp như sau: 3. Các biện pháp tiến hành: 3.1. Biện pháp 1: Học tập, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Từ xưa đến nay, học tập được xem là nhu cầu tồn tại và phát triển của xã hội. Một xã hội vận động và phát triển là “một xã hội học tập”. Học là quá trình thu nhận kiến thức để nhận thức và hiểu biết về thế giới xung quanh ta. Học là nhu cầu, là quyền lợi của mỗi cá nhân; học cũng có thể được xem là phương tiện, là hành trang chắp cánh cho con người thực hiện và làm chủ mơ ước của mình; học không giới hạn ở tuổi tác, nghề nghiệp, địa vị khi nói đến “học” thì phải nói là không cùng. V.I.Lênin đã nói: “Học, học nữa, học mãi”. Như vậy, vấn đề bây giờ chỉ còn là học cái gì và học như thế nào? Chính vì thế trong thời kỳ công nghệ số, xã hội ngày càng phát triển đã và đang đòi hỏi chất lượng giáo dục không ngừng tăng lên. Mặt khác quá trình đổi mới giáo dục buộc người giáo viên phải luôn tự học hỏi, bồi dưỡng để trang bị cho mình những hành trang tri thức cần thiết, đáp ứng với yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục trong một xã hội ngày càng phát triển. Hiểu biết những điều đó, khi thực hiện chương trình giáo dục mầm non tôi luôn cập nhập các tài liệu, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn, các gợi ý định hướng của chuyên đề đề nắm bắt những quan điểm chỉ đạo của cấp trên. Nhằm giúp trẻ phát triển mạnh mẽ về kỹ năng tạo hình tôi đã học tập và tham khảo các tài liệu về tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non: + Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non - Nhà xuất bản Đại học sư phạm. + Các hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam. + Các tài liệu liên quan, các giờ học tạo hình trên trang mạng Internet, youtobe, Steam, thư viện mầm non, mầm non Montessori vv. Thường xuyên cập nhập và bổ sung các kiến thức cơ bản về tâm sinh lí và đặc điểm phát triển của trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng. Để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đổi mới trong công tác giảng dạy bản thân tôi đã tự học hỏi, bồi dưỡng chuyên môn theo Kế hoạch số 233/GD&ĐT ngày 06/09/2023 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quốc Oai về Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2023-2024; Kế hoạch số 06/KH-UBND ngày 12/01/2020 của UBND thành phố Hà Nội về phát triển giáo dục mầm non thành phố Hà Nội giai đoạn 2021-2025 và Kế hoạch số 177/KH-UBND ngày 22/3/2021 của UBND huyện Quốc Oai về phát triển giáo
9. dục mầm non huyện Quốc Oai giai đoạn 2021-2025; Chuyên đề “Xây dựng môi trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm giai đoạn 2021-2025”. Ngoài ra bản thân tôi tham gia đầy đủ các chuyên đề học tập, nghiên cứu các văn kiện của Đảng, học tập và làm theo tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh; Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cá nhân ngay từ đầu năm học, giúp bản thân định hướng, tạo nên một phong cách học tập thường xuyên; Tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng, tập huấn do nhà trường và Phòng Giáo dục tổ chức, bản thân tôi tiếp thu chuyên đề và đã thực hiện mẫu tại trường; Đặc biệt là tham gia chuyên “Ngày hội tạo hình” cấp trường được tổ chức vào ngày 19/1/2024. (Hình ảnh 1: Ngày hội tạo hình cấp trường) 3.2. Biện pháp 2: Lựa chọn, bổ sung nội dung hoạt động tạo hình: Căn cứ vào điều kiện thực tế của lớp, nhu cầu khả năng và mục tiêu cần đạt cuối độ tuổi của trẻ 24 - 36 tháng tôi đã sử dụng chương trình giáo dục mầm non, sách hướng dẫn thực hiện chương trình và nội dung vở “Bé tập tạo hình” để phiên chế các nội dung hoạt động tạo hình của trẻ 24 - 36 tháng theo từng tháng, từng tuần cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ và các sự kiện các thời điểm trong năm. Ngoài các nội dung trong chương trình tôi còn lựa chọn, bổ sung thêm các nội dung khác và sắp xếp xen kẽ các loại hình hoạt động tạo hình giữa các tuần tránh gây sự nhàm chán cho trẻ. Kế hoạch hoạt động tạo hình được xây dựng trên các yêu cầu cần đạt của độ tuổi nhằm bồi dưỡng khả năng cảm nhận và rèn luyện kỹ năng, hình thành khả năng nhận xét và đánh giá cho trẻ. Các nội dung của hoạt động tạo hình được tôi xây dựng và sắp xếp vào các tháng như sau: STT Tháng Nội dung chương trình Nội dung bổ sung - Dán bóng bay - Làm quen với màu nước 1 Tháng 9 - Di màu tự do - Làm quen với đất nặn - Xếp đường đi đến trường - Di màu làm mặt nước - Trang trí mái tóc bằng nguyên Tháng - Xâu vòng tặng mẹ vật liệu thiên nhiên (lá cây tươi, 2 10 - Tô màu cái bát hoa tươi, lá hoa, lá cỏ .) - Trang trí cái cốc - Chấm màu bằng ống hút - Dán ngôi nhà - Trang trí bưu thiếp tặng cô Tháng - Xếp ngôi nhà - Tô màu bông hoa tặng chú bộ 3 11 - Vẽ đường về nhà đội - Tập xé giấy Tháng - Di màu ổ rơm - Làm con gà (bằng cốc nhựa, 4 12 - In ngón tay trang trí cánh gang tay li lông, giấy màu )
10. bướm - Làm con trâu bằng lá mít. - Nặn thức ăn cho cá - Tô màu cây bắp cải - Tô màu lá cây in lên giấy. - Tô màu của cà rốt - Chấm màu bằng rau củ làm lá 5 Tháng 1 - Nặn quả cam và hoa. - Vẽ bông hoa - Tô màu quả bưởi - Tô màu bánh chưng - Chấm màu bằng tăm bông. 6 Tháng 2 - In ngón tay tạo thành - Làm bông hoa bằng vỏ lạc, hạt cánh hoa dẻ cười, vỏ ngao - Làm bưu thiếp tặng bà, - In đồ các phương tiện giao tặng mẹ. thông lên giấy. - Tô màu máy bay và đám - Làm ô tô (bằng vỏ hộp sữa 7 Tháng 3 mây tươi, nắp chai, ống hút... - Dán thuyền buồn - Tạo hình ô tô, máy bay, thuyền bằng lá cây tươi, lá cây khô, các loại vỏ hạt - Nặn bánh xe - Tạo hình ông mặt trời bằng sỏi, - Vẽ mưa đá 8 Tháng 4 - Vẽ ông mặt trời và hoa - Tô màu ông mặt trời - In ngón tay trang trí cái - Trang trí áo, váy từ nguyên liệu áo thiên nhiên: hoa, lá cây, rau, cỏ, 9 Tháng 5 - Tô màu cái áo . - Dán lá vàng - Trang trí khung ảnh Bác từ nguyên liệu thiên nhiên. Khi lựa chọn nội dung hoạt động tạo hình tôi luôn bám sát vào phiên chế năm học, nội dung đề ra phải phù hợp với độ tuổi và chương trình Giáo dục mầm non, phù hợp với khả năng và nhu cầu hứng thú của trẻ, bản thân tôi cũng luôn linh hoạt trong việc lựa chọn đề tài giúp trẻ phát triển mạnh mẽ các kỹ năng tạo hình nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường. 3.3. Biện pháp 3: Tăng cường cho trẻ tiếp xúc, sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên vào hoạt động tạo hình: Nguyên vật liệu tạo hình rất phong phú và đa dạng, sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình nhằm khuyến khích tính chủ động sáng tạo của trẻ. Ngoài nguyên liệu sẵn có do nhà trường trang bị như đất nặn, giấy màu, sáp màu . Tôi sưu tầm các nguyên liêụ tái chế như que kem, đĩa giấy, cốc giấy, lõi giấy vệ sinh, ống hút,
11. tăm bông, sỏi, lá cây, cành cây, hoa, hạt hay sử dụng các nguyên liệu có nguồn gốc từ động vật như: Vỏ ốc, vỏ ngao, vỏ hến.... (Hình 2: Ảnh nguyên vật liệu thiên nhiên sưu tầm) Khi sưu tầm những nguyên vật liệu tôi luôn chú ý đến việc đảm bảo tính an toàn, không gây độc hại cho trẻ. Để có được các nguyên vật liệu phong phú đa và dạng, tôi chủ động nghiên cứu, sưu tầm các nguyên vật liệu phù hợp với từng hoạt động. Nhằm làm phong phú thêm nguồn nguyên vật liệu phục vụ cho hoạt động tạo hình, tôi đã tuyên truyền với phụ huynh thông qua các hình thức khác nhau như: Tuyên truyền trực tiếp thông qua giờ đón và trả trẻ, thông qua bảng tuyên truyền tại lớp. Thông báo qua trang zalo nhóm, lớp về các nguyên vât liệu cần thu gom để chuẩn bị học liệu giảng dạy cho các con. Sau khi có được nguồn nguyên liệu thiên nhiên phong phú tôi đã cho trẻ tiếp xúc và sử dụng các nguyên vật liệu vào từng bài học một cách phù hợp. Tuy nhiên trong các hoạt động tạo hình không phải lúc nào giáo viên và phụ huynh cũng là người chuẩn bị các nguyên vật liệu, trong giờ hoạt động ngoài trời tôi giao nhiệm vụ cho trẻ nhặt lá cây, cành cây rụng, hoa rụng, sỏi đá... Sau khi tạo ra sản phẩm từ nguyên liệu thiên nhiên tôi đã trò chuyện, đàm thoại với trẻ nhằm giúp trẻ ghi nhớ về tên gọi, màu sắc, dạy cho trẻ 1 số kỹ năng tạo hình cơ bản để từ đó giúp trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp và phát triển trí tưởng tượng, kích thích tính độc lập sáng tạo, tạo nhiều cơ hội cho trẻ trải nghiệm và thực hiện hoạt động tạo hình. (Hình 3: Trẻ chơi xếp cành cây theo ý thích) Ví dụ: Với đề tài: “Tạo hình mái tóc từ nguyên vật liệu thiên nhiên” Tại buổi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ thực hiện theo sự hướng dẫn của Cô giáo sưu tầm các loại lá cây, hoa, cỏ, chuẩn bị đầy đủ nguyên liệu để thực hiện bài học theo các bước + Bước 1: Cô cho trẻ quan sát tranh mẫu và đàm thoại với trẻ. + Bước 2: Cô làm mẫu cho trẻ quan sát. + Bước 3: Trẻ tự lựa chọn nguyên liệu thiên nhiên mà trẻ thích để tạo hình mái tóc. (Hình 4: Tạo hình mái tóc từ nguyên liệu thiên nhiên) Qua đề tài này giúp trẻ sử dụng đa dạng nguyên liệu trong một bức tranh, giúp trẻ gần gũi với thiên nhiên, yêu cỏ cây hoa lá, trân trọng sản phẩm của mình và của bạn. Hay với đề tài: Chấm màu bằng rau củ, tôi đã tuyên truyền các bậc phụ huynh ủng hộ các nguyên vật liệu và đồ dùng cần thiết như: thân cây, bông súp lơ, củ cà rốt, quả cà tím để cho trẻ tham gia học tập.