Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 tuổi trong trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 tuổi trong trường Mầm non

1. 3 II. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận: Trước hết, chúng ta cần hiểu, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát triển. Bảo vệ môi trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, cải thiện môi trường, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra cho môi trường, khai thác và sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Nhà trường là cơ quan giáo dục có vai trò nâng cao sức khỏe, phát triển tốt thể lực. Hưởng ứng ngày môi trường thế giới 5/6 hàng năm được phát động với các phong trào thiết thực. Do đó để bảo vệ môi trường chúng ta phải thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, trong đó biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được xem là có hiệu quả nhất, nên được áp dụng ở lứa tuổi mầm non. Bởi trẻ con ở lứa tuổi này dễ hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt sau này cho trẻ. Lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ sẽ giúp cho giáo viên nắm vững kiến thức về các văn bản, chỉ thị để tích cực lồng ghép, tích hợp và có những sáng tạo trong công tác giảng dạy. Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non. 2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu: Trong những năm gần đây về tốc độ phát triển các khu công nghiệp, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nền kinh tế nước ta phát triển nhanh chóng, khoa học kỹ thuật, công nghệ phát triển giúp người lao động thủ công thay thế bằng những máy móc. Năng suất lao động tăng, đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện rõ rệt. Nhưng bên cạnh kết quả thu được cũng không ít tác hại riêng của nó, đó là những chất thải công nghiệp đã gây ảnh hưởng môi trường ngày một cao và đã trở thành nạn ô nhiễm. Kinh tế tăng trưởng xã hội phát triển dân số nhanh, sinh hoạt của con người đa dạng phong phú dẫn đến chất thải ngày càng nhiều. Đặc biệt khi khoa học kỹ thuật phát triển và việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào đời sống sản xuất, người ta chỉ nghĩ đến sự tiện lợi (xe máy, ô tô ) đến năng suất, chất lượng sản phẩm mà ít nghĩ đến ảnh hưởng của nó tới môi trường sống: Khói bụi nhà máy xả ra gây ô nhiễm không khí, chất độc từ phân bón, thuốc trừ sâu trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp làm ô nhiễm nguồn nước sạch, ô nhiễm không khí, tiêu diệt các sinh vật v.v Người sản xuất có thể bất chấp tính mạng của người tiêu dùng hàng hóa có đảm bảo hay không, chỉ
2. 4 cần năng suất, đưa lại lợi nhuận cao, như: Sử dụng chất kích thích rau phát triển nhanh; Trứng, thịt, nội tạng nhập trái phép, không rõ nguồn gốc. Môi trường trong xã hội có nhiều các chất thải khác nhau, tất cả những điều kiện trên gây ô nhiễm môi trường dẫn tới tốc độ trong thiên nhiên ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe, có nhiều bệnh lạ, bệnh khó chữa xuất hiện, chưa có khi nào mà đất nước Việt Nam phải gánh chịu nhiều dịch cúm như hiện nay. Thế những con người tỏ thái độ bàng quan, thiếu quan tâm cho dù môi trường ô nhiễm ra sao, tài nguyên thiên nhiên còn hay cạn kiệt, coi đó là việc của xã hội, của người khác. Nguy hại hơn, những suy nghĩ trên không phải của một số ít người, lại cũng không phải chỉ ở một quốc gia nào mà ở số đông người, ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Vì vậy, cần hiểu lại vấn đề, cần có những hành vi ứng xử thật đúng đắn với môi trường, đây là vấn đề cấp bách đang đặt ra, bởi nếu không, những vấn đề trên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của con người trong hiện tại và cả tương lai nữa. Tại trường mầm non, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường không phải là vấn đề mới nữa, nó được bắt đầu từ năm học 2006-2007 nhưng kết quả đưa lại vẫn chưa cao. Tình trạng trẻ vứt rác tại sân trường, dưới đồ chơi, trên cầu thang đã bắt gặp rất nhiều lần. Không chỉ trẻ mà cả phụ huynh cũng vứt rác bừa bãi, đưa trẻ đến trường, chơi với đồ chơi, ăn sáng, sau đó vứt rác bên gốc cây, bồn hoa. Hay là những trường hợp bố mẹ vội đi làm, gặp gỡ bạn bè kinh doanh nên chỉ đưa con đến sân trường, trên tay trẻ còn mang bánh mỳ sẵn, hộp sữa, kẹo,...Trẻ chưa lên lớp mà ngồi dưới đồ chơi ăn sáng, thức ăn rơi vãi, vỏ bao không bỏ đúng nơi quy định. Không những thế, một số trẻ đã lên lớp ăn sáng tại lớp, khi ăn xong trẻ vứt rác qua hàng lang sau của dãy nhà. Việc sử dụng thức ăn sẵn không những tăng lượng rác thải mà còn ảnh hưởng đến nhu cầu dinh dưỡng và không đảm bảo an toàn thực phẩm. Mặc dù, hàng ngày đã có công tác vệ sinh của các cô giáo, bác bảo vệ trường nhưng ngày nào cũng có hiện tượng đó làm giáo viên rất lo lắng về ý thức, hành động của trẻ khi ra ngoài xã hội, khi lớn lên sẽ như thế nào? Trong những hoạt động vui chơi được tổ chức tại lớp học, trẻ chưa có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường. Trẻ được chơi với đồ chơi, chạy đến giá đồ chơi ùa gạch xây dựng, hình khối xuống đất, hết giờ chơi, cô cho trẻ cất đồ chơi nhưng trẻ tỏ với thái độ không tự giác, không ngăn nắp.Trước và sau khi ăn trẻ rửa tay bằng xà phòng nhưng chưa biết sử dụng tiết kiệm xà phòng, tiết kiệm nước. Trong khi ăn, trẻ còn ăn theo ý thích, nói chuyện nhiều trong giờ ăn. Ở lứa tuổi này, trẻ còn nhỏ, chưa có nhiều hiểu biết về vấn đề môi trường, chưa được trải nghiệm nhiều về ý thức bảo vệ môi trường. Nó không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ cảnh quan mà còn ảnh hưởng đến ý thức, hành động, sức khỏe của thế
3. 5 hệ hôm nay và mai sau. Đứng trước thực trạng ấy tôi luôn suy nghĩ mình cần làm 1 điều gì đó, bằng 1 cách nào đó để góp phần cải thiện môi trường trong trường 1 cách bền vững và lâu dài. Cách tốt nhất đó là giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được bắt đầu từ lứa tuổi mầm non, đây là lứa tuổi đặt nền tảng cho suốt cả cuộc đời của 1 con người. 2.1 Thuận lợi: Được sự cung cấp tài liệu của Ban giám hiệu nhà trường hướng dẫn, bồi dưỡng, lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, tổ chức tổng lao động vệ sinh thường xuyên vào đầu tuần, cuối tuần; Nhà trường luôn tích cực xây dựng vườn rau sạch phục vụ bán trú, tạo cảnh quan vườn trường và xung quanh khu vực trường luôn xanh, sạch, đẹp, khoa học. Trường được đóng trên địa bàn thuận lợi, đặt tại 1 địa điểm, cơ sở vật chất, sân chơi thoáng mát, sạch sẽ và đảm bảo an toàn. Tôi được phụ trách lớp trẻ 5 tuổi, 100% số trẻ đã được học qua lớp 4 tuổi. Đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ, khỏe, nhiệt tình, tâm huyết với nghề. Các bậc phụ huynh tham gia các chương trình tết trồng cây, vệ sinh vườn trường,... Công tác xã hội hóa giáo dục tốt. 3.2. Khó khăn: Trường đóng trên địa bàn với đa dạng nền kinh tế, con người chạy đua với nền kinh tế mà không màng đến vấn đề môi trường sống xung quanh và làm thế nào để cải thiện môi trường. Một số hộ gia đình xung quanh khu vực trường xả nước thải bừa bãi. Số trẻ trong lớp 48 trẻ, là tương đối đông khó khăn trong công tác tổ chức và truyền thụ cho trẻ các kiến thức về ý thức bảo vệ môi trường còn hạn chế. Các chủng loại đồ dùng đồ chơi đã có nhưng đồ chơi để cho trẻ được thực hành trải nghiệm còn ít. Chưa có máy chiếu proxto để trẻ đươc xem hình ảnh rõ nét hơn, băng đĩa, tài liệu hướng về giáo dục bảo vệ môi trường còn ít; Chưa xây dựng được hệ thống vòi nước rửa tay ngoài trời để khi trẻ hoạt động xong được rửa tay vệ sinh ngoài trời. Nhiều trẻ sinh cuối năm, trẻ suy dinh dưỡng nên có phần hạn chế, chậm tiếp thu hơn so với các bạn cùng trang lứa vì mức độ khó dễ của các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường khác nhau. Trẻ chưa thực sự có ý thức bảo vệ môi trường đang còn sự bao bọc của bố mẹ từ vệ sinh cá nhân đến vệ sinh chung. Trẻ được nuông chiều nên chưa có ý thức sử dụng và lao động vệ sinh và sắp xếp đồ dùng, đồ chơi. Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm, nhận thức đúng đắn về bậc học MN, đang phó mặc cho giáo viên chăm sóc và dạy dỗ, họ nghĩ rằng, dù sao đến tuổi thì trẻ tự biết và đó cũng không phải trách nhiệm của mình, không phải của con cháu mình. Phụ huynh chưa thực sự lắng nghe lời nói và ý nguyện của trẻ, cứ cho rằng đó là lời nói của trẻ con. Cho nên công tác tuyên truyền tới gia đình và toàn xã hội chưa thực sự lan tỏa và đồng bộ.
4. 6 Bảng 1: Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau: Tại lớp Lá 1, tổng số trẻ 48 cháu. STT Nội dung khảo sát Kết quả khảo sát Số Tỷ lệ lượng 1 Trẻ có ý thức tự giác vệ sinh cá nhân 48/48 100% 2 Biết sử dụng học liệu tiết kiệm 30/48 62% 3 Biết lao động vệ sinh, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi 25/48 52% gọn gàng, đúng nơi quy định. 4 Biết thu gom rác, bỏ rác đúng nơi quy định. 30/48 62% 5 Nhận xét, phân biệt được những hành vi nên, 20/48 41% không nên đối với môi trường. 6 Có ý thức thu gom phân loại rác, tận dụng phế thải 20/48 41% sáng tạo để làm đồ chơi. Từ những kết quả khảo sát đạt kết quả chưa cao, trong đó có các nguyên nhân sau: Sự phát triển không đồng đều giữa các trẻ, trẻ sinh ra trong gia đình ít con được sự nuông chiều bao bọc của bố mẹ, các bậc phụ huynh chưa thực sự coi trọng bậc học mầm non, chưa nhận thức được rằng mầm non là lứa tuổi nền tảng cho sự phát triển toàn diện sau này của trẻ. Một phần do giáo viên chưa sáng tạo, chưa linh hoạt giải quyết các tình huống, chưa thường xuyên và tích cực trong việc lồng ghép, tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào trong các hoạt động. Từ những thực trạng tại lớp tôi đang phụ trách, tôi nhận thấy rằng cần có “Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 tuổi trong trường mầm non.” nhằm hình thành ý thức để phát triển nhân cách sau này cho trẻ góp một phần nào cho công cuộc bảo vệ và cải tạo môi trường của đất nước và của toàn thế giới. 3. Các giải pháp 3.1. Tự học, tự bồi dưỡng, tham khảo, nghiên cứu tài liệu: *Mục tiêu: - Giáo viên cần nắm vững phương pháp nghiên cứu chuyên đề, tài liệu chuyên đề giáo dục mầm non, đúc rút kinh nghiệm, vận dụng sáng tạo phù hợp với tình hình thực tế, lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp với đặc điểm nhận thức và khả năng của trẻ. - Giáo viên phải kiên trì, linh hoạt, sáng tạo, để tạo cho trẻ tâm thế thoải mái, tự nhiên để phát huy tính tích cực chủ động và sáng tạo. - Giáo viên phải thực hiện nghiêm túc, gương mẫu, phải giáo dục trẻ thường xuyên, tạo tình huống, cơ hội để trẻ được tham gia hoạt động vì môi trường.
5. 7 * Nội dung: - Tôi đã tự học, tự trau dồi kiến thức kinh nghiệm của mình bằng nhiều cách khác nhau: Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình mầm non, Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. - Tài liệu tập huấn giáo dục bảo vệ môi trường cho giáo viên mầm non, Tham khảo các cuốn tạp chí giáo dục, tạp chí môi trường để nắm bắt thông tin Kết nối mạng internet để tìm hiểu và sưu tầm các hình ảnh, video, bài viết nói về môi trường. - Tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do Phòng, Nhà trường tổ chức, Tham gia dự giờ học hỏi và bổ sung ý kiến cho đồng nghiệp. Sưu tầm, sáng tạo những câu ca dao, tục ngữ, hò vè, bài hát có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để lồng ghép, tích hợp tạo hứng thú và khắc sâu ghi nhớ cho trẻ trong quá trình hoạt động,... * Cách thức và điều kiện biện pháp: Bên cạnh lý thuyết là thực hành, với đặc thù là cấp học mầm non, giáo viên chủ yếu sống tập trung trên địa bàn nên công tác đi làm hay việc gia đình thường được giải quyết những nơi gần, giáo viên sử dụng phương tiện đi lại là xe đạp để giảm lượng khí thải, tiếng ồn, tiêu hao năng lượng nhằm tạo môi trường trong lành hơn, sạch sẽ hơn. Giáo viên thấy rác, lá rơi cần gương mẫu nhặt rác, thấy hành vi không đúng cần lên tiếng vì môi trường chung, hiểu và gương mẫu phân loại rác. Bên cạnh gương mẫu hành động còn lên các câu khẩu hiệu, môi trường chữ viết ngay tại lớp học “Hãy cho tôi rác”, “Bé yêu cây xanh”, Phối hợp Công đoàn nhà trường lên khẩu hiệu “Hãy phân loại rác”, “Vì ngày mai, hãy chung tay vì môi trường”,... 3.2. Lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động chung: * Mục tiêu: Hoạt động chung là hoạt động cơ bản cung cấp kiến thức, kỹ năng và thái độ trong các môn học được tổ chức trong ngày cho trẻ. Mỗi lĩnh vực đều có những kết quả mong đợi riêng, song tôi luôn chú ý lồng ghép giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường một cách linh hoạt, tạo tâm thế nhẹ nhàng, tự nhiên. Không chỉ lồng ghép vào 1, 2 chủ đề, 1,2 hoạt động mà nội dung này cần được tích cực lồng ghép, tích hợp rất nhiều hoạt động, điều đó phụ thuộc vào sự linh hoạt và sáng tạo của giáo viên. * Nội dung: - Khi thực hiện chủ đề “Lớp học của bé”, tổ chức hoạt động khám phá khoa học “Tìm hiểu về lớp học của bé” tôi cho trẻ cùng thảo luận theo nhóm để tìm hiểu về các góc chơi của lớp, trẻ được quan sát, tìm hiểu, nhận xét về các góc chơi, đồ chơi và cách sắp xếp, bố trí các đồ chơi ở các góc chơi. Cho trẻ nêu
6. 8 các góc chơi, các loại đồ chơi, cách sắp xếp, bố trí. Thông qua đó lồng ghép giáo dục bằng những câu hỏi: Chúng mình phải làm gì để có các góc chơi gọn gàng, lớp học sạch sẽ? Giáo dục trẻ biết sắp xếp đồ chơi gọn gàng, tham gia lau dọn đồ chơi, giá đồ chơi, vứt rác vào thùng. Sau tiết học, có thể cho trẻ thực hành lau dọn, sắp xếp góc chơi, nhận xét sự thay đổi khác nhau trước và sau khi lao động Trẻ tích cực tham gia vệ sinh, sắp xếp đồ chơi các góc - Thực hiện chủ đề “Động vật sống dưới nước” tôi đã cho trẻ quan sát bể nước có cá, tôm, cua, sau đó tôi đặt câu hỏi để trẻ biết về một số đặc điểm và lợi ích của cá, tôm, cua. Tôi đặt câu hỏi: Điều gì sẽ xảy ra khi vớt cá lên khỏi nước? Vì sao? Để kích thích trẻ đưa ra cách giải quyết một vấn đề. Qua đó giáo dục trẻ bảo vệ nguồn nước, giữ nguồn nước sạch để loài động vật sống dưới nước được sống, được phát triển phong phú, cung cấp các nhu cầu cho đời sống của con người. Đồng thời cho trẻ biết được 1 số việc làm nên và không nên đối với nguồn nước (Vì nước rất cần thiết cho cây cối, cho cuộc sống của con người để chúng ta ăn uống, sinh hoạt,...vì thế chúng mình nên biết bảo vệ nguồn nước, nếu được bố mẹ cho đi tham quan thì không nên vứt rác xuống ao hồ, sông suối mà hãy thu gom và cho vào thùng rác, nhắc nhỡ bố mẹ hạn chế mua các sản phẩm có bao bì bằng nilon, cầu kỳ,...).
7. 9 * Cách thức và điều kiện thực hiện giải pháp: Việc lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động chung được đưa vào một cách nhẹ nhàng, gần gũi với trẻ, không áp đặt trẻ. Có thể qua hoạt động đọc thơ, kể chuyện, thể dục,...giáo viên lồng ghép giáo dục một cách thường xuyên sẽ giúp trẻ có những suy nghĩ tích cực, quan tâm tới môi trường xung quanh hơn. 3.3. Lồng ghép, tích hợp vào dạo chơi ngoài trời * Mục tiêu: - Hoạt động ngoài trời là hoạt động cần phải đảm bảo tính tích cực hoạt động của trẻ làm giàu và củng cố kiến thức cho trẻ về môi trường xung quanh, giáo dục cho trẻ những thói quen hành vi tốt của mình nơi công cộng. - Có thể tổ chức cho trẻ được trải nghiệm, được quan sát và nhận xét hành vi có lợi, có hại đối với môi trường. * Nội dung: - Cho trẻ “Thu thập lá cây làm con vật ngộ ngĩnh” được tổ chức vào chủ đề con “Động vật nuôi trong gia đình”. (Tạo tình huống: Tôi cho lá vàng, cành cắt tỉa xung quanh gốc cây bàng, cây lộc vừng,...), tôi cho trẻ cùng nhận xét môi trường trên sân trường, với những chiếc lá trên sân, chúng mình có thể làm gì để tạo ra những con vật trong gia đình, cho trẻ được trải nghiệm thực hành thu thập để xếp, xé làm các con vật ngộ nghĩnh như con nghé, con mèo, xé và vẽ trang trí làm con gà,...Thông qua đó giáo dục trẻ biết, từ những lá cây được cắt tỉa, lá vàng rơi rụng chúng mình có thể cùng bạn, cùng các em thu thập làm những con vật đáng yêu, tận dụng lá để chúng mình làm đồ chơi vừa giúp môi trường sạch hơn. Khi chơi xong cần thu gom bỏ vào thùng rác, cùng nhau vệ sinh tay sạch sẽ. - Cho trẻ “Quan sát vườn rau của bé” tổ chức vào chủ đề “Một số loại rau”, trẻ sẽ được nói lên những gì mà trẻ thấy đặc điểm của các loại rau, lợi ích của chúng như thế nào? Làm thế nào để chúng ta có rau sạch ăn hàng ngày? Nếu không tưới nước và nhổ cỏ cho rau thì chuyện gì sẽ xảy ra? Vì sao?... Với những câu hỏi mở như vậy trẻ sẽ đưa ra ý kiến của mình từ đó trẻ thể hiện tính độc lập cá nhân, mạnh dạn, tự tin hơn. Đồng thời kích thích được tính ham hiểu biết của trẻ. Cung cấp cho trẻ những giá trị khi sử dụng rau sạch đảm bảo dinh dưỡng, đảm bảo sức khỏe và tốt cho không khí, cho đất, nước. Ngược lại, một số trường hợp trồng rau sử dụng chất kích thích, thuốc trừ sâu, thuốc bảo quản quá liều lượng nồng độ cho phép làm hại sức khỏe cho con người, ô nhiễm đất, ô nhiễm nước, ô nhiễm không khí,...Chúng mình hãy cùng nhau nhổ cỏ cho rau để có vườn rau xanh, sạch và đẹp hơn. Cô cùng trẻ thực hiện, sau đó cho trẻ vệ sinh tay bằng xà phòng.
8. 10 Trẻ chăm sóc vườn rau * Cách thức và điều kiện thực hiện giải pháp: Lựa chọn và tổ chức các trò chơi vận động phù hợp chủ đề, thông qua đó giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường, như: Trò chơi “Pha nước chanh”- Giáo dục trẻ bỏ vào thùng rác; Trò chơi “Nhảy ô”- Giáo dục trẻ vệ sinh sạch sẽ sau khi chơi; Trò chơi “Bắt chước”, “mô tả” các hành vi tốt, có lợi: cuốc đất, tưới nước...Cô gợi ý động tác để trẻ đoán để phát triển ngôn ngữ, tư duy tưởng tượng, hoặc cô gợi bằng lời để trẻ mô phỏng để phát triển vận động,... Như vậy, khi trẻ tham gia hoạt động ngoài trời kiến thức sẽ được khắc sâu, trẻ được học mà không biết là mình đang học. Đó sẽ là nền tảng để trẻ trở thành một tuyên truyền viên tốt để bảo vệ môi trường xung quanh trẻ. 3.4. Lồng ghép, tích hợp vào hoạt động góc * Mục tiêu: Các góc chơi được sắp xếp khoa học, phù hợp chủ đề, đảm bảo tính an toàn, tính thẩm mỹ, phong phú, đủ diện tích cho trẻ hoạt động sẽ kích thích sự khám phá học hỏi của trẻ, thông qua góc chơi giáo dục trẻ sử dụng đồ chơi đúng chức năng, sắp xếp đồ chơi gọn gàng, vệ sinh đồ chơi khi thấy bẩn, vệ sinh theo kế hoạch. * Nội dung:
9. 11 Thông qua các trò chơi phân vai trẻ đóng vai và thể hiện các công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường như trồng cây, chăm sóc cây, thu gom rác trong trò chơi “Bé tập làm nội trợ” tôi chú ý dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước, chế biến món ăn, vệ sinh, thu dọn đồ dùng sạch sẽ, gọn gàng trước- trong- sau khi chế biến và sử dụng. Qua đó giáo dục dinh dưỡng, vệ sinh, cách sử dụng 1 số thực phẩm, hoa quả,... - Tổ chức cho trẻ chăm sóc cây thực hiện chủ đề “Cây xanh quanh bé”. Trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường hoặc làm hại cho môi trường, cách gieo hạt, động tác cuốc đất, trồng cây, tưới nước, bắt sâu là hành vi có lợi cho môi trường, còn động tác gây tổn hại cho môi trường là chặt cây, dẫn lên cỏ, đốt rừng, săn bắt chim thú,... Trẻ chăm sóc vườn hoa * Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp: Hoạt động góc được tích hợp, lồng ghép giáo dục vào tất cả các góc chơi: Góc nghệ thuật: Múa hát, kể chuyện, đọc thơ,...không la hét làm ồn, không gõ nhạc cụ quá mạnh, quá to làm nó chóng hỏng, gây ồn ào,...; Góc học tập: Làm album có thể sử dụng các tờ báo cũ để trẻ xé dán các hình ảnh, hoặc xé dán các chi tiết tạo nên các hình ảnh nói về chủ dề và theo ý định của trẻ, chơi đô mi nô, xem tranh sách,...Giáo dục trẻ sử dụng kéo, phết hồ, chơi đô mi nô chia quân bài, chơi nhẹ nhàng để đồ chơi luôn đẹp, bền,... 3.5. Lồng ghép, tích hợp vào giờ đón trẻ, hoạt động thể dục sáng * Mục tiêu: Thể dục sáng là hoạt động thường xuyên, không thể thiếu trong một ngày hoạt động của trẻ ở trường. Đây là hoạt động đầu tiên, khởi đầu cho một ngày hoạt động, học hỏi, khám phá đầy ý nghĩa của trẻ, giúp trẻ có tinh thần phấn
10. 12 khởi chuẩn bị tốt cho các hoạt động tiếp theo. Tùy từng thời điểm, tình huống xảy ra để lồng giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. * Nội Dung: - Được giải quyết trong các tình huống xảy ra, trẻ được xuống sân trường chuẩn bị tập thể dục, có 1 số bạn cùng lớp, 1 số em học lớp khác được bố mẹ đưa đến trường có mang theo bánh mì, sữa,... - Tùy thuộc vào chủ đề để lựa chọn các bài hát có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường để khởi động, tập động tác như bài hát: Thật đáng chê; Cho tôi đi làm mưa với; Nắng sớm,... * Cách thức và điều kiện thực hiện giải pháp: - Tôi cho trẻ cùng quan sát, suy nghĩ và nêu ý kiến của mình, giáo dục trẻ nên ăn sáng ở nhà bằng những bát cháo, bát cơm do bố mẹ chuẩn bị để đảm bảo dinh dưỡng sức khỏe, vừa giảm bớt lượng rác thải cho môi trường. - Hay bắt gặp rác trên sân trường, cho trẻ nhận xét, qua đó tôi giáo dục trẻ không nên vứt rác bừa bãi, phải bỏ vào thùng rác, cùng nhắc nhỡ bố mẹ, các bạn, các em cùng thực hiện. 3.6. Trong giờ ăn, giờ ngủ, vệ sinh * Mục tiêu: Sinh hoạt ăn, ngủ, vệ sinh tại trường là vấn đề được Phòng giáo dục, Ban giám hiệu, các bậc phụ huynh và các cô giáo cùng quan tâm và chú trọng, tôi luôn lập kế hoạch cụ thể, thiết thực với trẻ. Trước giờ ăn, cùng trẻ trò chuyện để hướng trẻ rửa tay bằng xà phòng . * Nội dung: - Đã đến giờ ăn, chúng mình cần phải làm gì? Khi rửa tay cần chú ý điều gì? - Khi ăn xong, nhắc nhỡ trẻ đánh răng rửa mặt, cho trẻ hiểu được vì sao phải đánh răng, rửa mặt và phải làm như thế nào? Chủ đề “Bản thân” được thực hiện vào gần đầu năm học nên được tôi hướng dẫn trẻ các kỹ năng vệ sinh cá nhân nên về sau trẻ được thực hành nhiều, tạo thói quen tốt cho trẻ. - Không những ở lớp mà tôi còn nhắc nhỡ trẻ vệ sinh cá nhân luôn sạch sẽ: Đầu tóc, quần áo gọn gàng, móng tay sạch sẽ,... - Luôn chú ý vệ sinh sạch sẽ đồ dùng bát, thìa, cốc, khăn mặt, bàn chải đánh răng,... của trẻ để trẻ biết mỗi cá nhân có các đồ dùng ký hiệu riêng, khi sử dụng xong cần được cất đúng nói, đúng chỗ, vệ sinh thường xuyên nhằm tạo cho trẻ thói quen vệ sinh cá nhân tốt. - Giờ ngủ là giờ trẻ được nghỉ ngơi sau 1 thời gian hoạt động mệt mỏi, tôi luôn tạo môi trường cho trẻ được ngủ sâu và cảm giác thoải mái. Trước giờ ngủ trẻ đi vệ sinh để khi ngủ không đái bẩn quần áo, bẩn chăn, chiếu, nệm,...Trẻ tự mình thu dọn giày dép sử dụng trong lớp để vào sọt gọn gàng. Sạp được kê gọn
11. 13 gàng phân chia nam, nữ; Chiếu được giặt định kỳ 2 tuần/lần chăn, nệm được phơi nắng, giặt sạch định kỳ. Gối kê của trẻ được gửi về nhờ phụ huynh giặt 2 tuần/lần, vệ sinh đồ dùng theo định kỳ và vệ sinh đột xuất. * Cách thức và điều kiện thực hiện giải pháp: Tôi luôn có ý thức tạo môi trường xung quanh trẻ sạch, gọn để trẻ noi theo, hình thành thói quen tốt ở trường cũng như ở nhà. Khi trẻ ngủ dậy, cô cùng trẻ đọc bài thơ “Giữ hàm răng đẹp” để trẻ tỉnh táo lần lượt vàò lấy cốc, lấy nước muối súc miệng, nhắc nhở trẻ giữ gìn vệ sinh cho bạn, cho mình bằng cách không khạc nhổ bừa bài, không phun bắn ra ngoài mà phải chú ý không nuốt, không ngậm lâu, nhổ vào bô. - Công tác vệ sinh luôn được nhắc nhỡ, phòng vệ sinh được phân chia bạn trai, bạn gái qua hình ảnh được dán lên tường cùng những lời động viên của cô được trẻ ghi nhớ và thực hiện, luôn được vệ sinh sạch sẽ, đúng nơi quy định. Trẻ rửa tay trước khi ăn 3.7. Qua hoạt động chiều * Mục tiêu: - Hoạt động chiều được tổ chức nhẹ nhàng như vệ sinh đồ chơi, giá đựng, sắp xếp đồ chơi gọn gàng. Cô và trẻ cùng nhận xét môi trường xung quanh, thảo luận nên làm gì? Phân công các nhóm cùng thực hiện, việc làm trẻ được bày tỏ ý kiến của mình, mong muốn được tham gia, qua đó giáo dục trẻ về nhà biết giúp bố mẹ 1 số việc nhỏ, sắp xếp đồ chơi gọn gàng, từ đó trẻ có ý thức lao động và thích được lao động. * Nội dung: - Tổ chức cho trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi với cô từ nguyên liệu phế thải để trẻ được trải nghiệm, hiểu được giá trị của những phế thải tưởng chừng như không sử dụng vào việc gì. Trẻ cảm thấy hứng thú hơn khi mình được trải nghiệm và tạo ra được sản phẩm.