Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Lớp 4-5 tuổi A3 Trường Mầm non Chi Lăng

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Lớp 4-5 tuổi A3 Trường Mầm non Chi Lăng

1. 3 kỹ năng của trẻ lúc này vẫn còn rất vụng về nhưng đây lại là lúc trẻ đang háo hức học tập những kỹ năng mới. Xuất phát từ lý do trên tôi đã áp dụng: “Một số biện pháp nâng cao kỹ năng tự phục vụ cho trẻ lớp 4-5 tuổi A3 trường mầm non Chi Lăng” nhằm đánh giá được khả năng tự phục vụ của trẻ và tìm ra các biện pháp giúp trẻ có được kỹ năng tự phục vụ bản thân, trẻ tự, tự lập, chủ động trong sinh hoạt hàng ngày, góp phần hình thành nhân cách tốt cho trẻ đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực hiện nay.
2. 4 PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng của việc tổ chức rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ lớp 4- 5 tuổi. Trường mầm non Chi Lăng là trường có cơ sở vật chất khang trang, trang thiết bị tương đối đầy đủ. Trường có bề dày thành tích cao, nhiều năm liên tục trường đạt danh hiệu “Tập thể lao động tiên tiến”. Chất lượng đội ngũ, chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, luôn theo chuẩn chương trình giáo dục mầm non Trong những năm qua, nhà trường đã luôn quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, đặc biệt là trẻ 4- 5 tuổi. Việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ lớp 4- 5 tuổi, đã được thực hiện thường xuyên. Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch giáo dục, lựa chọn các nội dung giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ trong lớp, phù hợp theo từng chủ đề. Tôi dựa trên kinh nghiệm, kỹ năng trẻ đã có để tiếp tục rèn luyện và giáo dục kỹ năng mới cho trẻ. Vì vậy trẻ trong lớp tôi đã có một số kỹ năng tự phục vụ nhất định. Quá trình thực hiện việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tại lớp 4-5 tuổi tôi nhận thấy có những ưu điểm, hạn chế sau: a) Ưu điểm Nhà trường luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao trong việc rèn kỹ năng tự phục vụ, đảm bảo tốt cơ sở vật chất cho việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Ban giám hiệu thường xuyên bồi dưỡng chuyên môn, tổ chức chuyên đề giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Phòng học có diện tích rộng, thoáng mát, có đầy đủ thiết bị, đồ dùng thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Bản thân tôi có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, nắm vững nội dung, kiến thức, kỹ năng giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Trẻ lớp 4-5 tuổi đã có một số kiến thức, kỹ năng nhất định tự phục vụ bản thân. Đa số cha mẹ trẻ đã nhiệt tình chia sẻ với giáo viên về tình hình của trẻ ở nhà, phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục và rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
3. 5 b) Hạn chế, nguyên nhân của hạn chế Nhận thức của một số trẻ còn chậm, trẻ còn ỷ lại chưa có nề nếp thói quen tự phục vụ trong sinh hoạt và tham gia các hoạt động tại lớp. Công nghệ 4.0 phát triển, trẻ bị hấp dẫn vào các trò chơi của cuộc sống hiện đại Internet, trò chơi điện tử, vì vậy ảnh hưởng không nhỏ đến việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Tính linh hoạt, sáng tạo, tạo cơ hội giáo dục rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ chưa cao; hình thức giáo dục chưa phong phú, còn gò bó đối với trẻ. Phần lớn phụ huynh làm công nhân, nên không có thời gian rèn trẻ kỹ năng tự phục vụ khi trẻ ở nhà. Một số phụ huynh còn nuông chiều con, chưa quan tâm đến việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Tôi đã tiến hành khảo sát kỹ năng tự phục vụ 31 trẻ tại lớp mẫu giáo 4-5 tuổi A3 do tôi phụ trách kết quả cụ thể như sau: *Bảng khảo sát kỹ năng tự phục vụ của trẻ Stt Tổng số Số trẻ Tỷ Nội dung khảo sát trẻ đạt lệ(%) 1 Trẻ biết vệ sinh cá nhân: Rửa mặt, rửa tay, đánh 31 16 51 răng, chải tóc. 2 Trẻ biết tự mặc quần áo, cởi quần áo; mặc quần 31 15 48 áo phù hợp với thời tiết, biết đi giày, dép, đi tất. 3 Trẻ biết tự phục vụ ăn, uống , ngủ. 31 18 58 4 Trẻ biết lấy cất đồ chơi đúng nơi quy định. 31 16 51 Qua bảng khảo sát trên cho thấy “Kỹ năng tự phục vụ” của trẻ 4-5 tuổi A3 lớp tôi còn thấp so với yêu cầu. Tỷ lệ trẻ đạt giao động từ 48%-58%. Vì vậy tôi đã áp dụng một số biện pháp nhằm rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. 2. Một số biện pháp nâng cao kĩ năng tự phục vụ cho trẻ tại lớp mẫu giáo 4- 5 tuổi A3 trường mầm non Chi Lăng a. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường giáo dục tạo cơ hội rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
4. 6 Để tạo cơ hội giúp trẻ hình thành kỹ năng tự phục vụ, ngay từ đầu năm học tôi đã chú trọng xây dựng môi trường giáo dục giúp trẻ hình thành và rèn các kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. * Môi trường trong lớp học Các góc hoạt động, tôi sắp xếp các góc phù hợp với không gian lớp học, bảo đảm giữa góc tĩnh và góc động; các góc đảm bảo có đủ diện tích phù hợp cho trẻ thực hiện các hoạt động (Hình ảnh 1.1) Tôi thực hiện trang trí các góc theo hướng mở phù hợp với từng chủ đề giúp trẻ “Học mà chơi, chơi mà học”. Khi thay đổi chủ đề, tôi cho trẻ tham gia trang trí các góc hoạt động cùng cô qua đó trẻ hứng thú thực hành, trải nghiệm các hoạt động để hình thành kỹ năng tự phục vụ cho bản thân. Đồ dùng đồ chơi ở các góc được trưng bày gọn gàng, sắp xếp phù hợp với từng chủ đề, từng hoạt động, đồ dùng đồ chơi trưng bày vừa tầm với, thuận tiện để trẻ tự lấy, cất trong các giờ hoạt động. (Hình ảnh 1. 2) Đồ dùng học tập và đồ dùng cá nhân của trẻ như khăn mặt, cốc uống nước, vở, sáp màu, đất nặn được làm ký hiệu riêng để trong các hoạt động, trẻ tự lên lấy, cất đồ dùng theo ký hiệu của mình, mà không bị nhầm lẫn. (Hình ảnh 1.3) Tôi chủ động xây dựng góc kỹ năng tự phục vụ phong phú như: kỹ năng tết tóc, chải tóc, kỹ năng buộc dây giày, kỹ năng đóng mở cúc áo. Thông qua hoạt động ở góc kỹ năng trẻ được thực hiện các bài tập trẻ sẽ rèn luyện tính độc lập, biết tự phục vụ bản thân và có kỹ năng ngăn nắp, nề nếp hơn. (Hình ảnh 1. 4) Xây dựng môi trường trong lớp phù hợp đã tạo được nhiều cơ hội cho trẻ tích cực tham gia các hoạt động, giúp trẻ tự lấy, cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định, và biết giữ gìn đồ dùng trong các giờ hoạt động, giữ gìn lớp học luôn ngăn nắp, sạch sẽ * Môi trường ngoài lớp học Để tạo cho trẻ có môi trường ngoài lớp học giúp trẻ rèn kỹ năng tự phục vụ tôi đã quan tâm đến việc rèn một số kỹ năng cho trẻ như: Ở khu vực rửa tay tôi thiết kế một bảng gồm các bước theo quy trình có hình ảnh minh họạ cụ thể, dễ hiểu được dán lên tường gần vòi rửa tay để khi nào trẻ quên có thể nhìn lên và
5. 7 làm theo đến khi trẻ đạt theo yêu cầu các bước rửa tay theo đúng cách. Qua đó giúp trẻ biết giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ khi ở lớp cũng như ở nhà. (Hình ảnh 1.5) Khu vực cầu thang, ở các bậc cầu thang tôi dán các bước chân theo chiều đi lên và đi xuống với hai màu khác nhau để rèn cho trẻ khi đi lên và đi xuống cầu thang nhắc trẻ nhớ đi bên phải, biết đi theo thứ tự, không chen lấn, xô đẩy bạn để giữ an toàn cho bản thân và cho bạn. (Hình ảnh 1.6) Để trẻ lớp tôi có thể tự lấy, cất ba lô dễ dàng, tủ đồ dùng cá nhân của trẻ tôi đặt ở vị trí thuận tiện, ở góc cánh tủ tôi làm kí hiệu riêng cho từng trẻ, để trẻ tự biết cất, lấy đồ vào đúng chỗ của mình mà không để vào ô của bạn; khu vực để giầy dép, tôi thiết kế hình ảnh tháo dép và để dúng nơi quy định, để trẻ thực hiện tháo, cất giày dép hàng ngày. (Hình ảnh 1.7) Khu vực để bình nước ấm cho trẻ uống, tôi dán cách lấy nước sao cho trẻ biết cách lấy nước đúng không để chảy nước ra ngoài, biết lấy nước vừa đủ để uống, biết xếp hàng, chờ đợi đến lượt không tranh giành với bạn. Qua việc xây dựng môi trường trong và ngoài lớp phù hợp đã tạo cơ hội cho trẻ rèn được rèn kỹ năng tự phục vụ thường xuyên hàng ngày trên lớp. Trẻ lớp tôi đã có nề nếp thói quen tự lấy cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định, có thói quen thực hiện vệ sinh cá nhân đúng quy định, thói quen tự phục vụ, biết phối hợp với bạn, có ý thức kỷ luật trong khi thực hiện các hoạt động trên lớp. b. Biện pháp 2. Rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ thông qua hoạt động trong ngày. Các hoạt động trong ngày của trẻ ở trường mầm non là cơ hội tốt để trẻ rèn kỹ năng tự phục vụ. Vì vậy trong tất cả các hoạt động giáo dục hàng ngày, tôi đã xây dựng kế hoạch lựa chọn, lồng ghép các kỹ năng phù hợp để giáo dục trẻ có được kỹ năng tự phục vụ. Bản chất của trẻ mầm non nhanh tiếp thu nhưng cũng rất chóng quên nên việc rèn kỹ năng tự phục ở mọi lúc mọi nơi, thông qua mọi hoạt động trong ngày không chỉ giúp trẻ được quan sát, thực hành, trải nghiệm những công việc đơn giản giúp trẻ hình thành những kỹ năng tự phục vụ bản thân.
6. 8 Kỹ năng tự phục vụ được hình thành thông qua các hoạt động, mỗi một hành động nhỏ trẻ cũng đều phải có ý thức, được trải nghiệm để hình thành thói quen tự phục vụ. Với mỗi hoạt động tôi thường tạo các tình huống khác nhau và hướng dẫn để trẻ có thể tự thực hiện được công việc có hiệu quả, tạo cơ hội tốt nhất để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. - Hoạt động đón trẻ, trả trẻ Trong giờ hoạt động đón trả trẻ tôi vừa giao tiếp với trẻ, với phụ huynh đồng thời cũng quan sát những hành động, kỹ năng của trẻ từ đó hướng dẫn trẻ lấy, cất đồ dùng, đồ chơi theo quy định. Ví dụ: Trẻ đến lớp cất dép, cất ba lô lên tủ mà chưa đúng, tôi lại gần trẻ nhắc nhở trẻ “Con để gần đẹp rồi, con hãy để lại cho đẹp giúp cô nào”. Giải thích cho trẻ hiểu “Con để không đúng sẽ làm cho lớp học không được đẹp, đồ dùng sẽ nhanh bị hỏng”. Một số phụ huynh khi đưa con đến lớp, thấy con cất đồ chậm, hoặc không làm mà bố mẹ thường cất đồ giúp trẻ, tôi trò chuyện và giải thích cho phụ huynh hiểu làm như thế là trẻ không học được tính tự lập, phụ huynh không nên làm thay trẻ mà nên hướng dẫn cho trẻ làm, để rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ được tốt. (Hình ảnh 2.1) Sau một thời gian thực hành trải nghiệm và kiểm tra của cô, giờ trẻ lớp tôi khi đến lớp đã biết tự cất và lấy đồ dùng cá nhân của mình, biết tháo giày, dép và sắp xếp gọn gang đúng quy định. Khi đón trẻ vào lớp tôi trò chuyện với trẻ về những việc trẻ đã làm được ở nhà và khi mới đến lớp. Tôi đã đưa ra những câu hỏi để khuyến khích trẻ biết làm những công việc tự phục vụ ở nhà như: + Hôm qua con ở nhà có ngoan không? + Bạn nào ở nhà biết tự làm vệ sinh cá nhân? + Bạn nào sáng ra biết tự mặc quần áo để đi học? + Ở nhà các con đã làm gì giúp đỡ ông bà, bố mẹ? + Sáng đến lớp bạn nào biết tự cất đồ dùng của mình? (Hình ảnh 2. 2)
7. 9 Thông qua sự hướng dẫn của cô, và những câu hỏi gợi mở đã giúp cho trẻ rất nhiều trong ý thức thực hiện nội quy cũng như ý thức giữ gìn đồ dùng cá nhân của mình. Trẻ biết tự làm những công việc tự phục vụ, không còn ỷ lại, phụ thuộc vào bố mẹ và cô giáo và biết giúp đỡ người khác những việc vừa sức - Hoạt động học Cũng như các hoạt động khác, hoạt động học cũng góp phần không nhỏ trong việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ hiệu quả. Khi tổ chức các hoạt động học tôi cho trẻ tham gia tự lấy, cất đồ dùng.. Ví dụ: Trước khi tổ chức các hoạt động học như: Tạo hình, làm quen với toán, khám phá khoa học , tôi thường cho trẻ tham gia chuẩn bị học liệu cùng cô. Trẻ kê bàn ghế, tự lấy đồ dùng học tập của mình như vở, bút màu đất nặn... Khi học xong trẻ phải biết tự cất đồ dùng đúng nơi quy định. (Hình ảnh 2.3) Tôi lựa chọn nội dung giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ phù hợp với chủ đề, lồng ghép tích hợp nhẹ nhàng trong các giờ hoạt động. Ví dụ chủ đề “Trường mầm non”: Với tiết học khám phá về “Lớp học của bé”, tôi cho các con tìm hiều về các nội quy của lớp như: Cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định, cất ba lô cất dép, dựa trên hình thức trao đổi cùng trẻ thống nhất đưa ra các nội quy để cùng thực hiện. (Hình ảnh 2.4) Trẻ tham gia các hoạt động này tôi luôn sát sao với từng trẻ, giúp đỡ những trẻ yếu, trẻ chưa thực hiện được, nhằm giúp trẻ ý thức tự lập và rèn kỹ năng tự phục vụ. Với chủ đề “Bản thân”: Hoạt động khám phá khoa học, đề tài “Bé cần gì để lớn lên và khoẻ mạnh ” Tôi đàm thoại cùng trẻ: + Để cơ thể khoẻ mạnh các con thường làm gì? + Trước mỗi bữa ăn các con phải làm gì? + Khi ăn các con ăn như thế nào? + Sau khi ăn xong chúng mình sẽ làm gì? Thông qua các câu hỏi gợi mở trên, giúp trẻ biết được những việc cần thực hiện và có ý thức tự giác thực hiện những công việc tự phục vụ bản thân qua các
8. 10 hoạt động. Qua bài học, và qua các tình huống mà cô tạo ra để trẻ giải quyết vấn đề, giáo dục trẻ ăn uống đủ chất, ăn hết xuất ăn, rèn kỹ năng vệ sinh cá nhân, kỹ năng văn minh trong ăn, uống. Ví dụ qua hoạt động “Làm quen văn học”: Tôi lựa chọn những câu chuyện có nội dung giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. (Hình ảnh 2.5) Trong hoạt động đọc thơ “Bé ơi” tôi xây dựng hệ thống câu hỏi cho trẻ đàm thoại hiểu nội dung chuyện như: + Những câu thơ đầu tác giả đã khuyên bạn nhỏ điều gì? + Sau lúc ăn no thì không được làm gì? + Vậy mỗi sáng thức dậy thì phải làm gì? + Qua câu chuyện nhắc nhở các con điều gì? Qua bài thơ Bé ơi trẻ biết vệ sinh cá nhân sạch sẽ, không nghịch đất cát, khi ăn xong không chạy nhảy và phải biết rửa tay trước khi ăn (Video 1: Nội dung đàm thoại hoạt động LQVH) Qua việc lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp, với các hình thức giáo dục nhẹ nhàng đã giúp trẻ hình thành ý thức tự phục vụ và biết tự chăm sóc bản thân một cách hiệu quả. - Hoạt động ngoài trời: Hoạt động ngoài trời là hoạt động trẻ được tự do hòa mình với thiên nhiên, với môi trường xung quanh, trong quá trình trẻ hoạt động tôi đã lồng ghép giáo dục và củng cố cho trẻ các kỹ năng tự phục vụ. Khi tham gia hoạt động ngoài trời trẻ được chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cùng cô, cùng bạn; phối hợp với bạn cùng nhóm chơi; cất đồ dùng, đồ chơi khi kết thúc hoạt động; rửa tay trước khi lên lớp Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động ngoài trời trong chủ đề “Thế giới động vật” với các nội dung: Quan sát đàn lợn: chơi vận động “chuyển bóng”; chơi tự chọn (chơi làm các con vật bằng lá cây, chơi tô tượng các con vật, chơi câu cá). Tôi rèn cho trẻ tính kỷ luật tập trung chú ý lắng nghe trong hoạt động quan sát; trẻ tự lấy cất đồ dùng khi chơi trò chơi “Chuyền bóng”; biết lựa chọn nhóm chơi và lấy đồ
9. 11 dùng để chơi cùng bạn theo ý tưởng đã chọn trẻ biết vệ sinh rửa tay sau khi chơi. (Video 2: Trẻ tự lấy đồ chơi và chơi ngoài trời) Tham gia hoạt động ngoài trời hàng ngày với các nội dung chơi khác nhau đã tạo nhiều cơ hội hình thành thói quen, rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. - Hoạt động góc: Với trẻ mẫu giáo hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, thông qua hoạt động chơi ở các góc không chỉ giúp trẻ phát triển nhận thức, kỹ năng tư duy mà hoạt động góc còn là cơ hội tốt để hình thành kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Trẻ 4- 5 tuổi đã có vốn kiến thức và kỹ năng nhất định. Vì vậy khi tham gia hoạt động góc, trẻ tự chọn góc, đồ chơi phù hợp để chơi. Thông qua nội dung chơi trẻ được thể hiện các kỹ năng tự phục vụ: Đi chợ, nấu ăn, dọn dẹp đồ dùng đồ chơi của bản thân. Ví dụ: Góc chơi phân vai trong chủ đề “Gia đình” Trẻ tự chọn vai chơi của mình như: Bế em, chải tóc cho em, cho em ăn, mặc quần áo cho em thông qua các vai chơi rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ mặc quần áo, chải tóc, đi giầy dép Khi trẻ đóng vai bố mẹ cho em bé đi khám bác sỹ, qua quá trình giao tiếp giữa bệnh nhân và bác sỹ, trẻ biết được vì sao em bé bị ốm, sao em bé bị sâu răng, qua đó giáo dục trẻ biết ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, không ăn kẹo, bánh vào buổi tối; trước khi đi ngủ, buổi sáng ngủ dậy cần vệ sinh răng miệng sạch sẽ (Hình 2.6) Để tăng cường các hoạt động trải nghiệm cho trẻ, tôi đã xây dựng góc kỹ năng tự phục vụ phong phú như: Kỹ năng tết tóc, kỹ năng buộc dây giày, kỹ năng đóng mở cúc áo, cho trẻ thực hành kỹ năng tự mặc quần áo, tự cởi quần áo, trang phục quần áo gọn gàng, sạch sẽ, giáo dục trẻ biết lựa chọn trang phục phù hợp với mùa trong năm..để trong quá trình hoạt động vui chơi trẻ có cơ hội lựa chọn thực hành và chải nghiệm, và chia sẻ kinh nghiệm với bạn. (Hình 2.7) Hoạt động vui chơi ở các góc rèn cho trẻ kỹ năng lấy cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định. Thông qua các hoạt động vui chơi, giáo dục trẻ kỹ năng chơi tập thể, đoàn kết không tranh giành đồ chơi, hình thành kỹ năng tự phục vụ chăm sóc bảo vệ bản thân và mọi người trong gia đình. Ở hoạt động này tôi luôn chú ý
10. 12 hướng dẫn, động viên, khen ngợi kịp thời để trẻ phát huy được tính tự giác cao và rèn cho trẻ kỹ năng tự phục vụ hiệu quả. - Tổ chức giờ ăn. Ngoài các hoạt động giáo dục đối với trẻ mầm non giờ ăn có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giáo dục và rèn kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng vệ sinh văn minh trong ăn uống, chính vì vậy thông qua giờ ăn tôi đã lồng ghép nội dung giáo dục tự phục vụ cho trẻ. Lớp tôi có 2 giáo viên, tôi phân công một cô quan sát trẻ lau mặt, rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, cô còn lại hướng dẫn trẻ chuẩn bị đồ dùng như: Kê bàn ghế, chuẩn bị khăn lau, đĩa đựng cơm rơi trước khi tổ chức bữa ăn. (Hình ảnh 2.8) Giáo dục trẻ thói quen văn minh trong ăn uống: Trẻ biết tự xúc cơm ăn, khi ăn không nói chuyện, đùa nghịch làm rơi vãi cơm, ăn hết xuất, khi ăn xong biết tự để bát vào nơi quy định, cất ghế, biết tự lau miệng, uống nước, xúc miệng,....Tôi đã tạo tình huống để trẻ tham gia vào các hoạt động cùng cô một cách tích cực. Kỹ năng này được thực hiện thường xuyên để trẻ hình thành tốt kỹ năng tự phục vụ cho bản thân. (Hình ảnh 2.9; 2.10) - Tổ chức giờ ngủ. Trong giờ ngủ tôi hướng dẫn trẻ kê giường, chải chiếu, tự lấy gối, chăn đắp. Trong khi ngủ không cầm đồ chơi, và không đùa nghịch trong giờ ngủ. Sau khi ngủ dậy trẻ biết tự cất đồ dùng cá nhân của mình. Vai trò của cô trong hoạt động này rất quan trọng vì cô là người quan sát, hướng dẫn, động viên, khen ngợi, giúp đỡ trẻ tích cực tham gia, mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Trẻ không những biết cách tự phục vụ mình mà còn hình thành cách sống cho trẻ một cách hiệu quả. (Hình ảnh 2.11) - Hoạt động chiều. Hoạt động chiều là thời điểm thích hợp để củng cố, ôn luyện các kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, vì vậy khi xây dựng kế hoạch hoạt động chiều tôi ưu tiên lựa chọn các nội dung giáo dục giúp trẻ được rèn các kỹ năng tự phục vụ khác nhau trên các ngày trong tuần.
11. 13 Tôi cho trẻ xem tranh ảnh, video, dạy cho trẻ đọc các bài thơ, bài hát hay kể cho trẻ nghe những câu chuyện tôi đã sưu tầm có nội dung giáo dục và rèn kỹ năng tự phục vụ như: Rửa tay sạch, Bé ơi, Anh tí sún, Mèo con học chải răng, Vì sao Gấu bông bị đau bụng, Bé giữ vệ sinh ..... để giáo dục ý thức tự phục vụ và hình thành kỹ năng tự phục vụ cho trẻ một cách tốt nhất. Với mỗi hình ảnh, bài thơ, bài hát, câu chuyện tôi cho trẻ thực hành trải nghiệm tái hiện lại để trẻ vừa được chơi, vừa được học một cách nhẹ nhàng, kết hợp giáo dục trẻ giữ gìn dụng cụ vệ sinh sạch sẽ. (Hình ảnh 2.12). Buổi chiều các ngày thứ ba hàng tuần tôi xây dựng kế hoạch và thường xuyên tổ chức cho trẻ thực hiện hoạt động vệ sinh. Trong những buổi hoạt động này tôi hướng dẫn trẻ một cách tỉ mỉ và cho trẻ thực hành các kỹ năng như: rửa mặt, rửa tay, chải tóc, buộc tóc, xúc miệng, đi tất, mặc áo, gấp quần áo (Hình ảnh 2.13). Thứ năm hàng tuần, tôi tổ chức cho trẻ hoạt động lao động: Tôi cho trẻ vệ sinh lau dọn tủ đồ dùng đồ chơi, dạy trẻ gập chăn, gập chiếu tôi là người hướng dẫn trẻ, động viên trẻ, trẻ biết cùng nhau lau dọn, sắp xếp đồ dùng gọn gàng ngăn nắp, từ đó tạo thói quen ý thức giữ gìn vệ sinh chung cho trẻ. (Hình ảnh 2.14). Bên cạnh việc tổ chức các hoạt động lao động trong lớp học, tôi thường xuyên thay đổi cho trẻ thực hiện lao động ngoài trời ví dụ: Cho trẻ lao động vệ sinh môi trường “Lau lá cây” tôi cho trẻ ra sân để tham gia hoạt động, mục đích cho trẻ được trải nghiệm tham gia lao động, biết tự mình làm được việc nhỏ vừa sức. Qua đó tôi giáo dục trẻ biết vệ sinh môi trường, phối hợp hoạt động theo nhóm, khi xong nhiệm vụ biết cất đồ đúng nơi quy định, và biết xếp hàng rửa tay sạch sẽ sau giờ lao động. (Hình ảnh 2.15). Như vậy thông qua hoạt động chiều trẻ được tham gia rất nhiều các hoạt động, qua đó giúp trẻ tiếp thu kiến thức, được trải nghiệm, hình thành và rèn luyện các kỹ năng tự phục vụ. c. Biện pháp 3: Tuyên truyền và phối kết hợp với phụ huynh về việc rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ