Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà

1. 1/24 I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lí do chọn đề tài. Sinh thời Bác Hồ đã từng nói: "Cái mầm có xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt, con trẻ có được nuôi dưỡng, giáo dục thì dân Đất nước mới tự cường, tự lập”. Trẻ em là nguồn hạnh phúc của gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Trẻ em sinh ra có quyền được chăm sóc, bảo vệ, được tồn tại, phát triển và được chấp nhận trong gia đình và cộng đồng. Vì vậy, việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em đã trở thành nghĩa vụ và trách nhiệm của mỗi gia đình, của toàn xã hội và đó cũng là trách nhiệm của bậc học mầm non. Hiện nay, có rất nhiều trẻ tử vong do tai nạn thương tích, trong đó số vụ tai nạn của trẻ mà nguyên nhân do sự bất cẩn của người lớn cũng đã xảy ra: Như trẻ bị ngạt khí khi bị bỏ quên trên ô tô, để trẻ nhỏ đi chơi một mình dẫn đến tai nạn đuối nước, sử dụng dụng cụ dạy học không khoa học làm trẻ bị bỏng v.v. Một số trẻ bị tai nạn thương tích tuy không tử vong nhưng cũng có thể bị tàn tật suốt đời. Song song đó là đại dịch Covid-19 xuất hiện, trẻ em là đối tượng bị ảnh hưởng vô cùng nặng nề. Trẻ em ở nhà lâu ngày đã gây ra không ít khó khăn cho các bậc phụ huynh về việc chăm sóc con mình nhiều khi lơ là dẫn đến những tai nạn thương tích ở trẻ nhỏ không đáng có như sự việc cháu bé bị rơi từ tòa cao tầng xuống v.v. Đặc biệt với trẻ ở độ tuổi 5 - 6 tuổi là giai đoạn trẻ hoàn thiện các chức năng của cơ thể vì vậy trẻ rất tò mò, muốn khám phá thế giới xung quanh bên cạnh đó lại chưa có cũng như chưa được trang bị những kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích nên nguy cơ xảy ra những tai nạn không mong muốn là rất cao. Bình thường khi trẻ được đến trường thì giáo viên mầm non là người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ hàng ngày, việc quan trọng nhất là đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ. Giáo viên là người làm hạn chế và giảm thiểu đến mức thấp nhất tai nạn thương tích, giúp cho trẻ phát triển cân đối, hài hòa, nhưng trong bối cảnh trẻ nghỉ học vì dịch bệnh covid – 19 để thực hiện được nhiệm vụ này thì cũng là một thách thức đối với giáo viên chúng tôi. Tôi nhận thấy từ khi các con nghỉ dịch đến giờ, phụ huynh cũng rất khó khăn trong việc bố trí người trông nom các con và bố mẹ ông bà cũng không thể nào có thời gian dõi theo trẻ 24/24 được, có trường hợp dù rất lo lắng nhưng các bậc phụ huynh đành phải để các con trong nhà tự trông nhau, đi làm thì khóa cửa lại, cách 1 - 2 tiếng lại gọi điện về hỏi xem con đang làm gì v.v. Do các con tự chơi, tự quản nên thường xuyên sử dụng máy tính, rồi xem tivi cả ngày, chưa kể đến nguy cơ điện giật, bỏng nước sôi, trượt ngã Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
2. 2/24 hoặc tai nạn bất ngờ. Điều đó khiến không ít các bậc phụ huynh lo lắng nhưng vì gia đình neo người, không có người trông nên đành chịu. Trong năm học trước khi trẻ nghỉ dịch, tuy không dài nhưng giáo viên chưa chú trọng đến việc tuyên truyền phòng chống TNTT cho cha mẹ nên một số trẻ trong lớp khi nghỉ dịch đã xảy ra mất an toàn tuy không nghiêm trọng. Vì vậy, trong năm học này trẻ nghỉ dịch dài hơn nên để tránh những nguy cơ như năm học trước, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà”. Xin được trao đổi, chia sẻ với bạn bè và đồng nghiệp. 2. Thời gian, đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2.1. Thời gian nghiên cứu Đề tài được thực hiện từ tháng 09/2021 đến tháng 03/2022 2.2. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà” 2.3. Phạm vi nghiên cứu 37 học sinh lớp mẫu giáo nhỡ A4 II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Phân tích thực trạng và vấn đề cũ 1.1. Thực trạng vấn đề Với giáo viên: Việc lồng ghép giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích vào các hoạt động đôi khi chưa phù hợp, chưa sưu tầm, sáng tác được nhiều các bài hát, bài thơ, câu truyện có nội dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Trẻ mới chuyển từ mẫu giáo bé lên mẫu giáo nhỡ lại nghỉ học ở nhà do Covid nên kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích của trẻ còn chưa nắm được. Một số trẻ hiếu động, thích tò mò, khám phá xung quanh, thích trải nghiệm, khám phá xong kỹ năng nhận biết các nguy cơ không an toàn và phòng tránh tai nạn thương tích còn hạn chế. Một số phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích. Một số phụ huynh mang tâm lý bao bọc, sợ con mệt, sợ con đau, chỉ chú trọng chăm lo đầu tư cho con em mình sức khỏe, học hành mà quên chăm lo và dạy trẻ nhận biết những nguy cơ gây tai nạn thương tích xung quanh trẻ. Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
3. 3/24 Bên cạnh đó nhiều phụ huynh do bận công việc nên ít có thời gian quan tâm, để mắt đến trẻ, để trẻ chơi tự do theo ý thích nên dẫn đến những tai nạn thương tích không mong muốn xảy ra. Phụ huynh không dành nhiều thời gian trò chuyện với con về cách tự bảo vệ bản thân mình và cách nhận biết những nguy hiểm xung quanh mình đây cũng là một trong những hạn chế giúp trẻ phòng tránh tai nạn thương tích tại gia đình. 1.2. Khảo sát trước khi thực hiện Bảng kết quả khảo sát trẻ đầu năm học 37/37 trẻ: Qua đầu năm học do trẻ nghỉ dịch ở nhà nên tôi đã phối kết hợp với phụ huynh bằng cách gửi biểu mẫu khảo sát cho phụ huynh qua nhóm zalo lớp và thu được kết quả như sau: Đầu năm Đạt Chưa đạt Stt Tiêu chí đánh giá Số Số Tỉ Số Tỉ trẻ trẻ lệ % trẻ lệ % Nhận ra và không chơi một 1 số đồ vật có thể gây nguy 12 32,4 25 67,6 hiểm Biết và không làm một số 37 2 việc có thể gây nguy hiểm 11 29,7 23 70,3 Không chơi những nơi mất 3 vệ sinh, nguy hiểm 13 35,1 26 64,9 Qua bảng khảo sát tôi nhận thấy các tiêu chí chưa đạt đến 50%, vì vậy trước thực trạng như trên tôi luôn trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để các con 4 - 5 tuổi nhận biết tốt về hành vi gây ra tai nạn, làm thế nào để giúp các con phòng tránh tốt những tai nạn thương tích đó. Từ đó tôi đã tìm hiểu để đưa ra các biện pháp sau: 2. Các biện pháp mới 2.1. Giáo viên tự bồi dưỡng kiến thức, kĩ năng phòng chống tai nạn thương tích cho bản thân. 2.2.1. Tác dụng của biện pháp Giáo viên là người trực tiếp chăm sóc trẻ khi ở lớp. Vì vậy, việc tự học bồi dưỡng kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ là rất quan trọng. Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
4. 4/24 Giáo viên phải là người nắm vững những kiến thức, kỹ năng cơ bản về phòng, tránh và xử lý các tình huống khi tai nạn xảy ra. Nếu không được bồi dưỡng thường xuyên thì không thể có kiến thức và khó xử trí được các tình huống khi tai nạn xảy ra với trẻ. Ngoài ra cần phối hợp với nhà trường phụ huynh tạo cho trẻ môi trường an toàn về sức khỏe, tâm lý và thân thể. Phải thường xuyên bao quát trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Khi trẻ bị tai nạn phải bình tĩnh xử trí, sơ cứu ban đầu tại chỗ, đồng thời báo cho cha mẹ trẻ và đưa trẻ đến y tế nơi gần nhất để cấp cứu kịp thời cho trẻ. Nắm vững kiến thức để tuyên truyền đến phụ huynh một cách chính xác và hiệu quả. 2.1.2. Cách thực hiện biện pháp Trước đây nhận thức của tôi về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ còn chưa cao, kiến thức còn hạn hẹp mới biết xử lí một số tình huống đơn giản. Trong năm học 2021 – 2022, do dịch bệnh trẻ phải nghỉ học ở nhà, là giáo viên mầm non còn cần nghiên cứu sách báo và hoàn thiện nội dung, chương trình giáo dục về phòng, chống tai nạn, thương tích cho trẻ để phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý trẻ 5 - 6 tuổi và tình hình thực tế ở địa phương. Bản thân tôi luôn tham gia đầy đủ vào các buổi tập huấn do nhà trường và phòng giáo dục tổ chức. (Ảnh 1) Mục đích của buổi tập huấn này nhằm giúp các lãnh đạo, cán bộ, giáo viên mầm non toàn Quận nói chung và giáo viên trường mầm non Xuân Đỉnh B nói riêng nắm được những kiến thức về cách phòng chống tai nạn, thương tích học đường, xử lý các tình huống về sơ cấp cứu thường gặp như: Sơ cứu vết thương, cầm máu, băng bó, cố định xương gãy, bong gân, trật khớp, các bước sơ cấp cứu nạn nhân bị đuối nước, bị bỏng, bị côn trùng cắn và phương pháp vận chuyển nạn nhân ra nơi an toàn. Tham gia các lớp tập huấn về Y tế để nâng cao kiến thức về cách sơ cứu kịp thời nêu trẻ không may gặp tai nạn. Tại buổi tập huấn, bác sĩ Phạm Thị Luyến – trạm trưởng trạm y tế phường Xuân Đỉnh đã truyền đạt những kiến thức cơ bản về kỹ năng sơ cấp cứu, phòng chống TNTT thường gặp trong trường mầm non cho giáo viên, bao gồm các hiện tượng: Sốt cao co giật, sơ cứu khi trẻ bị ngã chảy máu đầu, chảy máu mũi, tai nạn chấn thương phần mềm và xương khớp, dị vật tai - mũi - họng, ngộ độc ăn uống và hóa chất, bỏng, điện giật, động vật cắn, cách cầm máu và băng bó vết thương, sơ cứu chi gãy. Trong buổi tập huấn giáo viên chúng tôi được đặt mình vào các tình huống có thể xảy ra khi trẻ ở trường và lên thực hành các kĩ năng sơ cấp cứu. (Ảnh 2) 2.1.3. Kết quả của biện pháp Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
5. 5/24 Với những năm trước chưa tìm hiểu sâu về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ nhắc đến vấn đề này tôi còn lúng túng, chưa tự tin vào bản thân để xử lí tình huống xảy ra cũng như tuyên truyền với các bậc phụ huynh. Nhưng khi tự có ý thức trao dồi bản thân cũng như được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường tổ chức các buổi tập huấn mà tôi đã có những kiến thức cơ bản về phòng tránh tai nạn thương tích. 2.2. Biện pháp 2: Khảo sát các nguy cơ gây tai nạn để lồng ghép dạy phòng tránh tai nạn, thương tích cho trẻ khi ở nhà 2.2.1. Tác dụng của biện pháp Khảo sát các nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ khi ở nhà là biện pháp giúp tôi có cái nhìn chính xác và đầy đủ hơn về những tác nhân có thể gây thương tích cho trẻ. Từ đó tôi đưa ra những biện pháp cũng như để hỗ trợ các bậc phụ huynh nhằm giảm thiểu các tác nhân đó khi con nghỉ học tại nhà. 2.2.2. Cách thực hiện biện pháp Ngay từ đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát tại lớp tôi qua phụ huynh bằng kênh thông tin zalo, hay điện thoại trực tiếp. (Ảnh 3) Tôi lập biểu khảo sát lấy các thông tin từ phụ huynh như: Họ và tên học sinh, ngày tháng năm sinh, giới tính, những nguy cơ gây tai nạn thương tích có thể xảy ra tại nhà mình, và trẻ đã bị những tai nạn thương tích nào khi nghỉ dịch ở nhà? Nguyên nhân để xảy ra tai nạn thương tích cho trẻ. Và sau đó gửi biểu mẫu cho phụ huynh qua Zalo để phụ huynh điền vào bàng khảo sát. Trong qúa trình thực hiện có phụ huynh nào không hiểu hay không biết điền vào biểu mẫu tôi đầu sẵn sàng hướng dẫn phụ huynh nhiệt tình nên 100% phụ huynh lớp tôi tham gia thực hiện. 2.2.3. Kết quả của biện pháp Sau khi thu nhập thông tin, có được số liệu từ phụ huynh về những nguy cơ gây tai nạn thương tích kho trẻ ở nhà, tôi nhận thấy đa số các trường hợp tai nạn thương tích xảy ra ở mức độ chưa nghiệm trọng nhưng số lượng khá nhiều. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn thương tích ở trẻ là do trẻ còn hiếu động, chưa có nhiều kinh nghiệm cũng như kiến thức xử lí các tình huống bất ngờ xảy ra. Trong khi trẻ nghỉ dịch thì phụ huynh vẫn phải xoay vần trong guồng quay công việc nên còn lơ là chưa sát sao với trẻ. Bằng những gì khảo sát được từ phụ huynh tôi đã nhận thấy các nguy cơ hay gây ra tai nạn thương tích cho trẻ gồm: a. Bỏng, hỏa hoạn: Bỏng là một tai nạn thường thấy ở trẻ em đặc biệt là trẻ nhỏ, nó để lại những hậu quả nghiêm trọng đến tinh thần và sức khỏe. Tai nạn do Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
6. 6/24 bỏng gây tổn thương và biến dạng các vùng da trên cơ thể. Trẻ có thể bị: Bỏng nước sôi: Do bình nước uống quá nóng, bình nóng lạnchưa có vòi xả riêng. Bỏng thức ăn: Trẻ ăn hoặc sờ vào thức ăn, cơm, canh quá nóng. Bỏng hơi: Do mở nồi cơm, canh khi nóng. Bỏng bô xe máy: Do vô tình của trẻ hoặc do sự bất cẩn của phụ huynh khi cho con lên xuống và nghịch gần xe máy. Hỏa hoạn có thể xảy ra khi có sự cố chập điện, nổ bình ga v.v. b. Hóc sặc, ngạt khí: Hóc sặc dị vật và hóc sặc thức ăn cực kì nguy hiểm. Các nguy cơ có thể xảy ra gồm: Hóc dị vật: Do trẻ nuốt phải đồ chơi, bi, bút sáp v.v. Hóc thức ăn: Do thức ăn chế biến to, trẻ ho, hắt hơi, cười đùa khi ăn, hóc xương cá v.v. Trẻ bị ngạt khí khi chùm túi bóng vào đầu, khi bị bỏ quên trên xe ô tô. Ngạt khí khi hít phải khói độc v.v. c. Ngã: Các con từ 5 - 6 tuổi rất hiếu động, khi ở nhà nghỉ dịch không gian trong nhà thường chật hẹp, nhiều đồ đạc, các con vui chơi, chạy nhảy trong nhà. Chính vì vậy mà ngã có thể xảy ra bất cứ lúc nào do các nguyên nhân sau: Ngã: Do sàn nhà, sân trơn, lên xuống cầu thang không vịn, chạy, đùa nghịch, thò đầu ra lan can, trèo hàng rào, trèo lan can v.v. d. Điện: Ngày nay, điện là nhu cầu thiết yếu cho sinh hoạt hàng ngày của con người. Nhưng điện cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn thương tích cho con người, đặc biệt là trẻ em. Các nguyên nhân gây lên thương tích cho trẻ gồm: Trẻ sờ tay vào ổ điện, thò tay vào quạt đang chạy, cắm đồ chơi vào ổ điện. e. Vật sắc nhọn và phương tiện, đồ dùng không an toàn: Trường mầm non có nhiều đồ dùng, đồ chơi đa dạng về màu sắc, chủng loại, kích cỡ, trẻ luôn thích thú khi được tham gia chơi, nhưng đây cũng là nơi tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây thương tích cho trẻ như: Dao, kéo sắc nhọn, bàn ghế, đồ chơi gãy hỏng, giá đồ chơi, giá cốc, giá dép... có góc cạnh sắc, đồ chơi ngoài trời bị bong sơn, long ốc vít, han và gãy hỏng v.v. g. Tai nạn giao thông: Trong những năm gần đây, tai nạn giao thông gia tăng nhanh chóng, trong đó có rất nhiều trẻ em trong độ tuổi mầm non. Đa số những tai nạn xảy ra với trẻ đều do các nguyên nhân chủ quan của các bậc phụ huynh: Do các con chạy ngang qua đường, ngồi trên xe máy không đội mũ bảo hiểm, không thắt dây an toàn, thò chân vào nan hoa xe đạp, đi sai đường, sang đường tự do, chơi dưới lòng đường, v.v. h. Đuối nước: Trẻ em hiếu động, ngây thơ chưa hiểu hết được sự nguy hiểm của việc chơi gần khu vực có nước nên xảy ra những sự việc đau lòng: Ngã Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
7. 7/24 xuống mương thoát nước, ao, hồ ở gần trường, ngã vào xô đựng nước ở trong khu vệ sinh v.v. Xác định rõ các nguyên nhân và các nguy cơ không an toàn có thể gây thương tích cho trẻ, tôi nghĩ rằng muốn giữ an toàn cho trẻ thì môi trường trẻ sống, vui chơi, học tập phải được đảm bảo an toàn, phải phát hiện kịp thời các nguy cơ có thể gây ra tai nạn thương tích, làm giảm thiểu tác hại đến sức khỏe và sự phát triển của cơ thể, tăng cường các khả năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. 2.3. Biện pháp 3: Lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thương tích thông qua các hoạt động quay video hướng dẫn phụ huynh chăm sóc, giáo dục con tại nhà 2.3.1. Tác dụng của biện pháp Như trước kia mỗi ngày đến lớp trẻ ở với cô giáo từ tám đến mười tiếng và có rất nhiều hoạt động được diễn ra từ học tập, vui chơi đến ăn, ngủ, vệ sinh v.v. Trong bất cứ hoạt động nào trẻ cũng rất dễ bị tai nạn nhưng không phải vì thế mà chúng ta bắt trẻ ngồi im một chỗ, không vận động, không làm gì cả. Và khi trẻ ở nhà nghỉ dịch cũng vậy, xung quanh nhà chúng ta luôn có những nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ. Dù đi học hay ở nhà thì chúng ta phải để cho trẻ hoạt động, khuyến khích trẻ tìm tòi, khám phá. Vì vậy quan trọng là chúng ta sẽ giáo dục trẻ như thế nào để không xảy ra sơ xuất, phòng tránh được tai nạn cho trẻ. 2.3.2. Cách thực hiện biện pháp * Trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch Covid -19, trẻ mầm non chưa thể đến trường và không tham gia học trực tuyến như các anh chị lớn hơn. Do đó, để giúp trẻ có được những ngày nghỉ ở nhà không bị nhàm chán, giáo viên trường tôi đã xây dựng kịch bản hướng dẫn cha mẹ chăm sóc giáo dục con tại nhà. Khối mẫu giáo nhỡ chúng tôi đã chú trọng lồng ghép những đề tài phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ cũng như dạy kĩ năng để hướng dẫn phụ huynh như: Phòng tránh bị điện giật, thoát hiểm khi bỏ quên trên ô tô, bé bảo vệ bản thân v.v. Trước khi quay, chúng tôi chuẩn bị nghiên cứu thật kỹ nội dung, kịch bản, làm sao có thể làm ra một video clip gần gũi, dễ hiểu để trẻ có thể thực hiện theo hoặc cùng bố mẹ, anh chị cùng làm trong những ngày nghỉ dịch. Tôi luôn nỗ lực, trăn trở làm sao để những video, clip do mình làm ra có thể làm tư liệu để các bậc phụ huynh có thể dùng để dạy trẻ. Do đó tôi thường mày mò, tìm kiếm và ưu tiên sử dụng những nội dung gần gũi mà trẻ có thể gặp phải khi ở nhà. Tôi thường lên mạng tìm kiếm những hình ảnh, nội dung sinh động phù hợp nội dung đề tài để lồng ghép vào video để tạo nên sự hứng thú với người xem. Tôi lập kho học liệu Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
8. 8/24 bằng cách tìm kiếm những tư liệu trên trang google, tìm kiếm các video trên kênh youtube có chất lượng hay những video trao đổi của các chuyên gia v.v. Ví dụ: Đề tài “Phòng tránh bị điện giật” Tôi lựa chọn những nội dung dễ nhớ cho trẻ, hình ảnh sinh động để chèn vào video. Những kĩ năng cha mẹ cần dạy trẻ để phòng tránh bị điện giật: - Không cắm bất cứ vật gì vào ổ điện - Trẻ dưới 6 tuổi khi cần cắm điện không được tự cắm mà nhờ người lớn giúp đỡ - Không chạm vào dây điện nứt, hở - Không đứng dưới cây to và không đi chân đất dưới trời mưa - Không vừa xem điện thoại vừa sạc pin Sau khi lên kịch bản hoàn chỉnh, chuẩn bị đồ dùng tư liệu đầy đủ chúng tôi tiến hành quay video clip, sử dụng những kĩ năng cắt ghép video mình để video đạt chất lượng. Trong khi thực hiện, tôi đều được góp ý, rút kinh nghiệm của Ban giám hiệu cũng như tổ chuyên môn. Mục tiêu đặt ra của mỗi video là bằng cách chia sẻ nhẹ nhàng, sinh động, gần gũi, giúp trẻ nắm bắt được nội dung bài học và thực hành. Với quy trình dạy như sau: - Đưa ra một hành động cụ thể cho trẻ. - Cung cấp các kiến thức liên quan đến hành động: Đối tượng, mục đích, cách thức, v.v. - Hướng dẫn trẻ cách học hỏi, quan sát, làm thử, v.v. - Đưa ra tình huống để trẻ vận dụng các kiến thức đã học vào. - Thường xuyên tạo môi trường sinh hoạt để trẻ hình thành các thói quen tốt từ việc áp dụng các kỹ năng sống phòng tránh tai Ví dụ như hỏa hoạn: Trẻ mẫu giáo tuy còn nhỏ tuổi song tôi nghĩ rằng cũng cần cung cấp cho trẻ một số kỹ năng ứng biến nếu chẳng may có điều đó xảy ra. Với đề tài “Phòng tránh hỏa hoạn” Khi xây dựng kịch bản tôi đã đưa tình huống “Con sẽ làm thế nào khi ở trong ngôi nhà đang bị cháy?”: Qua tình huống này tôi dạy trẻ: Khi thấy nhà có khói hoặc cháy, hãy chạy ngay ra bên ngoài nếu đang ở gần cửa, hãy hét to để báo với người nhà và những người xung quanh đến cứu. Trường hợp đám cháy ở ngay trước cửa phải tìm cách thoát hiểm ra ngoài bằng cách dùng khăn ẩm bịt vào mũi tránh hít phải khói độc, bò đi sát tường cửa để ra khỏi vùng cháy. Sau đó tôi cho trẻ xem video tư liệu tôi sưu tầm được thực hành thoát hiểm khi bị hỏa hoạn. (Ảnh 4) Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
9. 9/24 Ngày nay do đặc thù công việc, nhiều phụ huynh làm việc tại các nhà máy, các cơ quan theo ca nên không thể đưa, đón con đúng giờ. Cũng vì thế mà dịch vụ đưa đón trẻ đi học bằng ô tô ngày càng phát triển. Bên cạnh đó trẻ cũng thường xuyên được gia đình, nhà trường tổ chức cho đi thăm quan, dã ngoại bằng ô tô, chuyện gì sẽ xảy ra khi con bị quên trên ô tô? Sự việc cháu bé L bị bỏ quên trên xe ô tô đưa đón học sinh của Trường phổ thông liên cấp quốc tế Gateway suốt chín tiếng đồng hồ dẫn đến tử vong đã dấy lên hồi chuông cảnh báo đối với nhà trường và các bậc phụ huynh. Để câu chuyện đau lòng như trên không còn lặp lại, người lớn luôn tự dặn mình phải cẩn thận hơn trong việc quản lý con trẻ trên ô tô. Tuy nhiên, không ai dám đảm bảo đủ sức khỏe, sự tinh anh để theo sát, canh chừng con trẻ trong suốt thời gian chúng có mặt trên xe. Chỉ một khoảnh khắc quên lãng của người lớn, một phút ham chơi của trẻ nhỏ, tai họa sẽ ập đến. Do đó dạy trẻ kỹ năng cần thiết để trẻ nhỏ tự thoát khỏi tình huống nguy hiểm khi bị bỏ quên trên ô tô là vô cùng cần thiết. Tổ mẫu giáo nhỡ chúng tôi đã lựa chọn và lồng ghép dạy trẻ kỹ năng thoát hiểm khi bị bỏ quên trên ô tô vào kế hoạch quay video tháng 10. + Bấm còi: Khi ô tô đã tắt máy, rút khóa điện thì còi xe vẫn hoạt động bình thường nhờ dùng nguồn điện truyền từ Accu. Tôi hướng dẫn trẻ cách tiếp cận vô lăng để bấm còi trong trường hợp bị nhốt trong xe. Tiếng còi sẽ gây sự chú ý của những người bên ngoài và họ chính là người giải thoát cho trẻ một cách nhanh nhất. (Ảnh 5) + Hướng dẫn cho trẻ cách bật lẫy mở khóa cửa từ bên trong: Mỗi cánh cửa ô tô đều có một cái lẫy, tôi chỉ cho con thấy cái lẫy này và hướng dẫn con cách sử dụng chúng để thoát hiểm. (Ảnh 5) + Liên lạc với người thân bằng điện thoại thông minh. + Kéo cần số bên tay trái vô lăng để phát tín hiệu xin giúp đỡ: Chỉ cần kéo cần nhỏ về phía sau, đèn pha ô tô sẽ được bật lên và điều này đồng nghĩa với việc sẽ thu hút sự chú ý của người đi đường và nhận được sự giúp đỡ từ họ. + Dùng búa thoát hiểm: những dòng xe chở khách, đưa đón học sinh đều trang bị búa thoát hiểm. Khi bị bỏ quên trên xe, trẻ có thể dùng búa thoát hiểm để đập vỡ kính xe. (Ảnh 5) Thông qua các video được lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thương tích trẻ lớp tôi đã có một số kỹ năng nhất định để phòng tránh. * Khi quay video trước khi đi vào hoạt động chính tôi thường nhắc phụ huynh cũng như trẻ ngồi cách xa màn hình máy tính hay điện thoại – các thiết bị Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
10. 10/24 điện tử, tránh vừa sạc vừa dùng có thể gây cháy nổ rất nguy hiểm cho trẻ. Từ đó hình thành cho trẻ cũng như các bậc phụ huynh những thói quen tốt để phòng chống tai nạn thương tích “Trong đại dịch Covid-19, cuộc sống của hàng triệu trẻ em đang tạm thời bó hẹp trong gia đình và màn hình, chúng ta cần hỗ trợ trẻ em thích ứng với thực tế mới này”. (Ảnh 6) * Không chỉ lồng ghép các đề tài phòng chống tai nạn thương tích mà chúng tôi còn lồng ghép đưa vào các hoạt động khác như khám phá, thể chất, tạo hình. - Hoạt động phát triển thể chất: Khi thực hiện những đề tài về phát triển vận động cho trẻ chúng tôi luôn nhắc nhở phụ huynh chuẩn bị cũng như kiểm tra địa điểm tập luyện, sân tập phải bằng phẳng, rộng, thoáng mát, không trơn trượt. luôn phải kiểm tra các dụng cụ học: Ví dụ ghế băng không lồi lõm, không cập kênh khiến trẻ có thể bị ngã khi tập luyện. Bục bật sâu phải có kích thước phù hợp với độ tuổi, không quá cao, cạnh bục không có gờ sắc nhọn. Bên cạnh đó khi tổ chức các bài tập vận động ngoài sân, tôi luôn nhắc phụ huynh mặc cho trẻ trang phục gọn gàng xếp hàng ngay ngắn. Và tôi rất vui và hạnh phúc khi trong thời gian nghỉ dịch ở nhà các con phát triển thể chất khỏe mạnh, không có trường hợp tai nạn thương tích nào xảy ra trong khi luyện tập. - Hoạt động khám phá là hoạt động nhận thức tương đối khó và cần sự tư duy cao. Để lồng ghép được nội dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích vào hoạt động này sao cho phù hợp, không gượng ép là một vấn đề mà chúng tôi luôn trăn trở, nghiên cứu và tìm tòi. Đối với đề tài “Khám phá ngôi nhà” tôi lồng ghép nội dung giáo dục nhắc các con không được tự ý chơi đùa ngoài lan can, đặc biệt các bạn ở những nhà cao tầng rất nguy hiểm. - Với hoạt động tạo hình các con có thể tạo nên cho mình những bức tranh nhiều màu sắc nhờ bộ sáp màu sặc sỡ, các nguyên vật liệu như: khuy, nút cài, ghim bấm, dây thép, kéo v.v. Các nguyên liệu này tưởng chừng an toàn nhưng lại tiềm ẩn những nguy cơ gây tai nạn thương tích rất cao nếu như trẻ nuốt phải khuy, sáp màu, bấm ghim, cắt vào tay, dây thép cào rách da... Để tạo hứng thú trong học tập và đảm bảo an toàn cho các con tôi đã hướng dẫn trẻ cách dùng màu an toàn, hợp vệ sinh, tuyệt đối không đưa bút chì, màu vẽ, khuy áo v.v. vào miệng, vào mũi tránh hóc sặc dị vật. Khi dùng kéo, tôi hướng dẫn trẻ cằm kéo bằng tay phải, mắt nhìn theo hướng cắt của kéo để không vào tay, sau khi cắt xong để kéo vào Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà
11. 11/24 bao an toàn và không cầm kéo đùa nghịch vì sẽ chọc vào mắt, tay chân bạn bên cạnh. Sau khi được hướng dẫn, chỉ bảo tỉ mỉ của tôi, các con đã có ý thức trong việc sử dụng các nguyên liệu tạo hình an toàn, hiệu quả. Trẻ tạo ra những sản phẩm đẹp, có tính sáng tạo cao và đa dạng về nguyên liệu trong từng chi tiết. 2.3.3. Kết quả của biện pháp Các video sau khi được biên tập hoàn chỉnh sẽ được tải lên trên các nhóm Zalo lớp để phụ huynh xem và hướng dẫn trẻ hoạt động. Mặc dù chỉ được thấy cô trên màn hình điện thoại, máy tính nhưng rất nhiều trẻ tỏ ra thích thú như đang được học ở trên lớp. Vì vậy, nội dung lồng ghép phòng chống tai nạn thương tích đều được trẻ đón nhận và phụ huynh cũng sẵn sàng, đồng hành cùng con trong những hoạt động này. Với những thao tác đơn giản, dễ thực hiện, lại được sự hướng dẫn của các bậc phụ huynh, trẻ đã có thể dễ dàng làm theo cô. Thông qua, các video clip như thế này, các cô đã chia sẻ, đồng hành với phụ huynh học sinh trong thời gian trẻ chưa thể đến trường. Khi hỗ trợ phụ huynh hướng dẫn trẻ, để tương tác với giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh sẽ hướng dẫn cho con làm và quay clip khi các thực hiện các kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích gửi lại cho cô. Thông qua các clip do phụ huynh gửi, giáo viên sẽ nắm bắt tình hình của trẻ để có hướng khắc phục. Ở cách học này, trẻ vô cùng thích thú khi được nhìn thấy cô giáo làm mọi việc như ở trên lớp. Qua đó, vừa gắn kết các cô với trẻ, giáo viên và phụ huynh, vừa giúp trẻ có những kiến thức, kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích khi ở nhà. Những video phụ huynh gửi cho cô khi các con thực hiện ở nhà cũng rất đa dạng và tôi nhận thấy được sự tiến bộ cũng như hứng thú của trẻ khi tham gia hoạt động. Phụ huynh cháu hà Hoàng Quân chia sẻ video con sử dụng kéo, trong hoạt động này con đã biết cách cầm kéo cắt mà đảm bảo an toàn cho bản thân. (Ảnh 7) Hay những video bạn Chu Khánh Linh được thực hành thoát hiểm trên xe ô tô của gia đình mình (Ảnh 8), giới thiệu về 1 số đồ dùng điện trong nhà và phòng tránh bị điện giật v.v. (Ảnh 9) Nhận được những video của học sinh chính là động lực lớn cho mỗi người giáo viên chúng tôi tiếp tục đồng hành cùng các bậc phụ huynh cũng như học sinh trong thời gian trẻ nghỉ dịch ở nhà đầy khó khăn này. Một số biện pháp nâng cao hiệu qủa chất lượng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ 5 - 6 tuổi khi nghỉ dịch ở nhà