Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi

1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1 .Tên đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi” 2 .Lý do chọn đề tài: Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình sẽ có nhiều điều kiện tiếp thu các chuẩn mực thẩm mĩ đạo đức trong xã hội, trải nghiệm cảm xúc, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, các sự kiện, hiện tượng được miêu tả. Hoạt động tạo hình giúp trẻ tiếp thu, mở rộng và hệ thống hóa các chuẩn cảm giác về hình, màu sắc, kích thước, tỉ lệ...Nhờ quá trình quan sát đối tượng miêu tả mà trẻ thường xuyên sử dụng tích cực các chuẩn cảm giác để tìm hiểu khám phá những điều chưa biết về các sự vật hiện tượng. Thông qua hoạt động này trẻ tích lũy được một lượng lớn các thông tin hình ảnh cùng những hiểu biết về các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống xung quanh Trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình đã giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành cũng đã mang lại hiệu quả tới việc phát triển nhân cách. Trong quá trình tạo sản phẩm trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làm việc có mục đích được hòa đồng trong tập thể. Từ đó hình thành tính đoàn kết tương trợ giúp đỡ cởi mở thân ái với bạn bè Bên cạnh đó các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng còn mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và sự linh hoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình. Tuy nhiên để đáp ứng được mục đích trên thì mỗi giáo viên không ngừng nâng cao kiến thức, dành thời gian nghiên cứu, tổ chức các hoạt động sáng tạo, hấp dẫn giúp phát huy tính sáng tạo của trẻ. Hiểu được điều đó tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp bằng chính kinh nghiệm thực tế giảng dạy của mình để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ. Trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non có rất nhiều hoạt động có chủ đích, hoạt động nào cũng góp phần quan trọng và cần thiết nhưng quan trọng hơn cả đó là hoạt động tạo hình. Tại sao tôi lại nói hoạt động tạo hình quan trọng, vì hoạt động tạo hình mang tính nghệ thuật ở lứa tuổi Mầm non, tạo hình chính là phương tiện để trẻ thể hiện mình nó có tác dụng hình thành nhân cách cho trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện về mặt tâm sinh lý, thông qua hoạt động tạo hình trẻ phản ánh hiện thực bằng hình tượng và tư duy và hình thành tình yêu đối với vẻ đẹp thiên nhiên, hình
2. thành ở trẻ những kĩ năng, kỹ xảo, năng lực quan sát, tư duy ghi nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo. Trong thực tế tôi thấy chất lượng các giờ dạy hoạt động tạo hình ở trường Mầm non tôi phụ trách chưa cao bởi các giờ học mang tính khuôn mẫu, áp đặt. Sản phẩm của các con mang tính tái tạo dập khuôn. Thiếu đi sự mềm mại và ít có tính sáng tạo. Với nhận thức bản thân, tôi đã chọn đề tài một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tao hình cho trẻ 4-5 tuổi để làm đề tài nghiên cứu, với đồ dùng là các nguyên liệu đa dạng như:sáp màu, màu nước, giấy vẽ, tăm bông, ống hút, băng dính trẻ thỏa thích tạo ra cho mình một sản phẩm đẹp nhất. Trẻ được thỏa trí tò mò, mong muốn tạo ra sản phẩm bằng chính đôi bàn tay khéo léo của mình, khi làm nên các tác phẩm tạo hình cũng là rèn luyện sự kiên trì của trẻ, trẻ sáng tạo, rèn luyện các kĩ năng. Mang lại cho các con một môi trường giáo dục tốt nhất giúp trẻ phát triển toàn diện đức - trí- thể- mĩ. Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi” 3.Mục đích nghiên cứu: Qua tìm hiểu nguyên nhân của việc trẻ hạn chế về cách sử dụng các kĩ năng trong hoạt động tạo hình của lứa tuổi Mẫu giáo nói chung và đặc biệt là trẻ 4-5 tuổi lớp c2 tại lớp tôi đang giảng dạy nói riêng, nên tôi đã đưa ra một số biện pháp thông qua đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi” 4. Đối tượng nghiên cứu: Trên cơ sở thực tế về việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ tìm ra các giải pháp rèn luyện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đức trí thể mĩ cho trẻ 4-5 tuổi 5. Đối tượng khảo sát thực nghiệm : Trên cơ sở thực tế về việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ tìm ra các giải pháp rèn luyện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đức trí thể mĩ cho trẻ 4-5 tuổi. 6.Các phương pháp thực hiện +Phương pháp nghiên cứu lý luận +Phương pháp quan sát, trải nghiệm +Phương pháp kiểm tra đánh giá. +Phương pháp thống kê toán học
3. 7. Phạm vi và thời gian thực hiện đề tài: Đề tài được thực hiện áp dụng từ tháng 9/2022 đến tháng 03/2023 tại lớp 4-5 tuổi B1. Tên đề tài: “Nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi” PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.Cơ sở lý luận để giải quyết vấn đề Trước hết hoạt động tạo hình giúp cho trẻ phát triển và tìm hiểu các đối tượng được miêu tả, để có được sự hiểu biết và hình dung về các đối tượng, nhằm phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ. Ngoài ra hoạt động tạo hình trong trường Mầm non chính là một phương tiện phát triển thẩm mỹ cho trẻ, để hình thành ở trẻ những cơ sở ban đầu về hoạt động học tập, trong các hoạt động vẽ, nặn, xé, dán. Thông qua hoạt động này giúp trẻ phát triển các chức năng tâm lý, và khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đó phát triển tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượng và ham muốn tạo ra cái đẹp sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trong trường mầm non, những sản phẩm trẻ tạo ra tuy rất đơn giản nhưng lại hàm chứa sự ngộ nghĩnh và sinh động trong việc tổ chức hoạt động tạo hình đã mang lại hiệu quả tốt vào việc phát triển nhân cách trẻ. Trong thực tế việc thực hành các phương pháp tạo hình theo phương pháp hiện hành đã đạt một số hiệu quả nhất định. Tuy nhiên các phương pháp đó chưa thực sự phát huy hết khả năng sáng tạo ở trẻ. Khi tổ chức các hoạt động tạo hình giáo viên còn mang tính áp đặt, rập khuôn theo mẫu, sao chép, chưa đi sâu vào việc cho trẻ hoạt động ở mọi lúc mọi nơi, chưa khuyến khích trẻ vẽ theo trình độ, theo suy nghĩ, tưởng tượng, sáng tạo của trẻ, chưa lấy trẻ làm trung tâm. Qua đó phát triển khả năng cảm nhận cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống, trong nghệ thuật, khơi gợi ở trẻ những cảm xúc thẩm mĩ cũng như giúp trẻ có những kiến thức, kỹ năng tạo ra cái đẹp, là tiền đề để hình thành các phẩm chất trí tuệ như: Tính tự giác, tính ham hiểu biết, tính tích cực nhận thức và óc sáng tạo... Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài“Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi
4. 2. Khảo sát thực trạng a. Thuận lợi : Về phía giáo viên: - Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường. - Bản thân đã tốt nghiệp đại học sư phạm Mầm non và được nhà trường phân công nhiều năm chủ nhiệm lớp 4 tuổi. Nên tôi nắm chắc về chương trình cũng như phương pháp nội dung yêu cầu của độ tuổi. Thường xuyên được tham dự những buổi bồi dưỡng chuyên môn do và Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện tổ chức. Trực tiếp thao giảng để trao đổi kinh nghiệm cùng với đồng nghiệp, được đóng góp ý kiến từ ban giám hiệu, từ đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân để nâng cao tay nghề của mình. - Lớp được 2 cô chủ nhiệm đều có tinh thần nhiệt tình, tâm huyết với nghề, luôn giúp đỡ lẫn nhau tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện đề tài. Về phía trẻ: - Trẻ đi học chuyên cần, đúng độ tuổi và trong năm học 2021-2022 do dịch bệnh covid diễn ra phức tạp nên việc học tập thực hành thực tế còn nhiều hạn chế. Về phụ huynh: Nhận thức của phụ huynh chưa đồng đều về kiến thức giáo dục trẻ Về cơ sở vật chất: - Lớp học khang trang rộng rãi, thoáng mát và được trang bị một đầu đĩa và một ti vi màn hình 42inch b. Khó khăn: ➢ Đối với giáo viên: - Việc lựa chọn bài dạy còn chưa phong phú đa dạng ➢ Đối với trẻ: - Các cháu chủ yếu là con nhà nông cuộc sống còn khó khăn, trẻ có kỹ năng tạo hình còn hạn chế. Nhiều cháu chưa có thói quen nề nếp vào lớp học, chưa tích cực hoạt động tạo hình, các hoạt động tạo hình còn vụng về. Đa số trẻ của lớp hoạt động tạo hình còn sơ sài một số trẻ còn mải chơi, cảm nhận tác phẩm còn đơn giản, chậm, chưa tập trung chú ý trong giờ vẽ. - Trong các hoạt động tạo hình trẻ còn chưa có kỹ năng, nhút nhát về ý tưởng khả năng sáng tạo còn hạn chế nhiều. ➢ Đối với phụ huynh: - Một số phụ huynh mải lo kinh tế chưa quan tâm đến học tập của con em, chưa hiểu hết được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với trẻ.
5. - Chưa thật sự kết hợp với giáo viên để chăm sóc giáo dục trẻ. ➢ Đối với cơ sở vật chất: - Đồ dùng sáng tạo còn ít chưa hấp dẫn trẻ. - Nguyên vật liệu thiên nhiên, góc mở cho trẻ còn hạn chế. c. Số liệu điều tra cụ thể: Tổng số 22/22 cháu = 100% kế hoạch, trong đó trẻ đã qua lớp 3 tuổi là 22 cháu = 100%. ❖ Khảo sát trẻ: Kết quả xếp loại TT Nội dung Số lượng Đạt Không đạt SL % SL % 1 Khả năng chú ý 22 10 45 % 12 54,5 % 2 Kỹ năng tạo hình 22 6 27 % 16 72 % 3 Khả năng phối hợp 22 6 27 % 16 72 % màu 4 Bố cục tranh 22 4 18 % 18 81 % 5 Nhận xét sản phẩm 22 8 36 % 14 63 % 6 Sáng tạo 22 6 27 % 16 72 % 7 Nề nếp 22 10 45 % 12 54 % Qua khảo sát ban đầu như trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao là điều tôi cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả cao và tạo cho trẻ học một cách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn hứng thú trong giờ học. 3. Các biện pháp thực hiện Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch để tổ chức thực hiện theo từng tháng và bổ xung đồ dùng đồ chơi sát với thực tế Biện pháp 2: Làm tốt công tác bồi dưỡng a. Bồi dưỡng cho bản thân b. Bồi dưỡng cho học sinh Biện pháp 3: Rèn và nâng cao kỹ năng tạo hình, khả năng sáng tạo cho trẻ ở hoạt động học Biệp pháp 4: Rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi Biện pháp 5: Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục. 3.1 Biện pháp từng phần Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch để tổ chức thực hiện theo từng tháng và bổ xung đồ dùng đồ chơi sát với thực tế
6. Việc lựa chọn đề tài phù hợp theo từng tháng và vừa sức trẻ là việc làm hết sức quan trọng. Vì vậy, ngay từ đầu năm tôi đã kết hợp với giáo viên cùng lớp khảo sát các kỹ năng tạo hình của trẻ rồi nghiên cứu các đề tài cho sẵn trong vở tạo hình và tìm thêm những đề tài mới hấp dẫn để lên kế hoạch giảng dạy sao cho phù hợp với khả năng của trẻ, đảm bảo tính thẩm mỹ và vừa với khả năng của trẻ. Có như vậy mới hấp dẫn, lôi cuốn và phát huy được khả năng sáng tạo của trẻ. STT Nội dung dạy Theo mẫu Theo đề tài Tháng 9 Nặn đồ dùng đồ chơi bé thích Tô màu trường mầm non Tháng 10 Vẽ chiếc kem Trang trí bưu thiếp tặng mẹ Tháng 11 Vẽ chân dung mẹ Vẽ theo đề tài tự chọn Tháng 12 Gấp cây thông Vẽ hộp quà tặng chú bộ đội Tháng 1 Vẽ bông hoa Xé dán lá cây Tháng 2 Vẽ côn trùng In ngón tay tạo hình con vật Tháng 3 Vẽ máy bay Ghép hình tạo thành bức tranh phương tiện giao thông Ngay từ đầu năm tôi đã thực hiện khảo sát (Các bảng khảo sát trên) và lên kế hoạch để khắc phục những hạn chế mà cô trò chúng tôi đang gặp phải. + Kế hoạch của cô: Tôi sưu tầm những bức tranh đẹp của các cháu năm học trước để trưng bày ở góc tạo hình và giới thiệu cho trẻ xem gợi hỏi trẻ đưa ra những nhận xét của cá nhân. Cho trẻ quan sát từ nhiều góc độ và nhận xét kỹ lưỡng về: Vị trí, cấu tạo, hình dáng, kích thước, màu sắc của bài tạo hình. Khi đã nắm được trình độ kỹ năng của các con trong lớp tôi luôn quan tâm hơn đến những trẻ có kỹ năng yếu để gần gũi tìm hiểu lí do để có phương pháp tác động với trẻ cho phù hợp. Những trẻ yếu tôi trò chuyện để giúp trẻ yêu nghệ thuật khi trẻ yêu thích và có niềm đam mê thì trẻ sẽ thực hiện tốt. Góc tạo hình tôi luôn luôn để sẵn nguyên vật liệu mở (giấy, sáp màu, màu nước, hồ, nguyên liệu trang trí ) để khi đến giờ hoạt động góc trẻ có thể tạo ra những sản phẩm theo trí tưởng tượng phong phú. Với những trẻ kỹ năng còn yếu tôi thường xuyên đưa trẻ đến hoạt động của góc tạo hình bản thân tôi hướng dẫn trẻ cách sắp xếp bố cục và cũng có thể là tôi nhờ một trẻ khá hướng dẫn, cùng làm với những trẻ yếu. Kết quả tôi thu được rất khả quan sau những công sức cô trò tôi cùng thực hiện.
7. 2. Biện pháp 2: Làm tốt công tác bồi dưỡng * Bồi dưỡng cho bản thân Muốn có được trẻ sáng tạo để có những sản phẩm sáng tạo thì trước hết cô phải là người sáng tạo. Sáng tạo trong ý tưởng, sáng tạo trong phương pháp, vậy nên tôi đã không ngừng học hỏi để tự bồi dưỡng cho mình. Để trau rồi kiến thức về tạo hình tôi tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn của phòng giáo dục tổ chức đầu năm học. Tham khảo các tài liệu về tạo hình, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp Trước khi tôi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ điều đầu tiên là tôi phải tìm hiểu, sưu tầm những bức tranh vẽ đã có trước đó để tham khảo sau đó tôi mới thực hiện vẽ những bức tranh mẫu cho trẻ. Khi những bức tranh của tôi đã hoàn thành tôi lại tìm đến các đồng nghiệp Qua mạng internet tôi cũng học được rất nhiều điều. Tôi có thể sưu tầm tranh trên mạng, gặp gỡ trực tuyến với các đồng nghiệp và các chuyên gia, hay đơn giản chỉ là những người có lòng say mê nghệ thuật thông qua họ tôi lĩnh hội được rất nhiều điều. Nói như thế nào, dẫn dắt như thế nào để trẻ chú ý hứng thú nghe và hiểu điều cô nói, tôi luôn coi đây là một yếu tố quan trọng quyết định sự thành công của một hoạt động. Vậy nên tôi luôn rèn luyện cho mình tự tin khi nói, kết hợp với sự thay đổi của sắc thái, trạng thái âm thanh và âm lượng khi nói với trẻ, tôi rèn luyện cho mình bằng cách: thu âm lại lời nói và nghe lại để tự điều chỉnh, đứng trước gương để thuyết trình tạo cho mình một phong thái tự tin nhất, khi đứng thì đứng thế nào và khi ngồi phải ngồi làm sao. * Bồi dưỡng cho học sinh Ngoài việc dạy trẻ trong giờ hoạt động chung, tôi còn thường xuyên chia đối tượng giỏi, khá, trung bình, yếu để tập luyện ở mọi lúc, mọi nơi. Ví dụ 1: Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem tranh và gợi ý cho trẻ những bức tranh từ đơn giản đến phức tạp. Ví du 2: Đối với trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình động viên trẻ về những bức tranh mà trẻ yêu thích để tặng ông bà, cha mẹ. Những trẻ khá, giỏi tôi gợi ý, yêu cầu cao hơn để trẻ phát huy khả năng sáng tạo. Ví dụ: Trẻ đang trang trí bưu thiếp tặng mẹ cô gợi hỏi “Con sẽ làm gì?” Trang trí như thế nào? Con chọn nguyên liệu gì...? Khi thấy trẻ lúng túng thực hiện tôi là người có mặt kịp thời để khuyến kích, động viên, khơi gợi ý tưởng mới cho trẻ vì vậy khi tổ chức hoạt động tạo hình cô giáo là người tế nhị, tinh tế để hướng cho trẻ và khơi dậy trí tưởng tượng trong trẻ. Lúc tô màu phải tô như thế nào, với trẻ còn hạn chế nhắc nhở trẻ tô
8. đều mịn không trờm ra ngoài, với trẻ có năng khiếu tôi động viên trẻ sáng tạo và tô màu nước. Bên cạnh việc bồi dưỡng cho trẻ để trẻ có được kỹ năng tạo hình tốt, thì có một điều không thể thiếu được, đó chính là sự khích lệ động viên kịp thời của cô giáo đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những trẻ chưa làm tốt hay chưa hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau. Việc nhận xét sản phẩm của giáo viên đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan trọng, nó giúp cho trẻ rút được những kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau, cũng như bước đầu hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân trẻ. Biết rõ điều đó trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên khích lệ trẻ đúng lúc và cũng khéo léo nêu ra những hạn chế để không làm trẻ tự thấy thoả mãn ở khả năng bản thân của mình và tiếp tục cố gắng hơn nữa. Bên cạnh đó, trong các giờ hoạt động tôi luôn đặt những câu hỏi như " Con thấy thích sản phẩm nào nhất? Vì sao con lại thích sản phẩm đó nhất? Để làm nên sản phẩm này thì con phải làm như thế nào?" để hình thành ở trẻ những tiền đề đánh giá, nhận xét sản phẩm. Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm của trẻ cũng cần phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng như cách cảm nhận của trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật của mình. Ngoài ra khi nhận xét việc khen chê cũng phải khéo léo, lời lẽ nhận xét sản phẩm phải gây cho trẻ niềm vui sướng vì những gì chúng đã tạo nên, phải nhấn mạnh những thành công sáng tạo, những ý định tạo hình thú vị của trẻ, phải chỉ cho trẻ thấy sự gống nhau giữa sự vật với hình ảnh được miêu tả và giúp cho trẻ thể hiện tình cảm, thái độ trước kết quả hoạt động. Mặt khác tạo niềm phấn khởi cho trẻ, cô cho trẻ tự mang những sản phẩm của mình vào góc nghệ thuật để thỉnh thoảng trẻ ngắm nhìn sản phẩm của mình và của bạn . 3. Biện pháp 3: Rèn và nâng cao kỹ năng tạo hình, khả năng sáng tạo cho trẻ ở hoạt động học Nề nếp của trẻ là bước đầu của một hoạt động học, nếu chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao. Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, luôn thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt đông nghệ thuật. Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu nhút nhát, cháu nam xen cháu nữ. Chia tổ, đặt tên cho tổ “Tổ sơn ca, tổ họa mi, , tổ vành khuyên” .Tôi luôn động viên trẻ trong hoạt động học, uốn nắn tác phong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,
9. Việc thay đổi hình thức vào bài khác nhau để thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng trước những điều mới lạ, nhưng dễ chán với những gì quen thuộc. Vì vậy, tôi luôn suy nghĩ thay đổi hình thức vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng cách dùng những câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi, đồ dùng trực quan quan... tạo tình huống bất ngờ để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học. Qua đó, ngay từ đầu tôi đã lôi cuốn trẻ chú ý, không khí giờ học trở nên hào hứng, không gò bó mà vẫn đạt kết quả cao. Ví dụ: Trong giờ hoạt động tạo hình tô màu cát ngôi nhà của bé Muốn cho trẻ tô màu theo mẫu đẹp và sáng tạo tôi luôn tạo điều kiện cho trẻ tri giác vật thật, tranh vẽ bằng nhiều cách, quan sát video, gây sự hứng thú, tập trung cao của trẻ. Phối hợp nhiều phương pháp,thủ thuật khác nhau như cho trẻ tham quan, thảo luận theo nhóm, đàm thoại với những câu hỏi gắn gọn lôgic. Ví dụ: Khi cho trẻ vẽ “con gà trống” Cô cho trẻ hát bài “ Con gà trống” cho trẻ quan sát video con gà trống đang kiếm mồi và đang gáy, trò chuyện về các đặc điểm của con gà trống. Sau đó cô cho trẻ quan sát các tranh vẽ mẫu của cô rồi trò chuyện với trẻ: Về đặc điểm cấu tạo cũng như các đường nét vẽ của cô cách tạo bố cục tranh, cách tô màu của cô. Từ đó cô có thể đặt câu hỏi trẻ. Muốn vẽ con gà trống cô vẽ bộ phận nào trước, bộ phận nào vẽ sau, con gà trống cô đang vẽ còn thiếu bộ phận nào? Trên đầu gà còn thiếu bộ phận nào nữa? Con gà trống đứng ở đâu? Khi vẽ mẫu tôi luôn để bảng ở vị trí mà cả lớp đều có thể tri giác được và tùy theo từng bài dạy, tùy theo sự hiểu biết của trẻ trong lớp mà tôi cần vẽ mẫu và kèm theo những lời giải thích ngắn gọn dễ hiểu, tạo điều kiện cho trẻ được vẽ và sản phẩm của trẻ thêm sáng tạo. Sau đó tôi cho trẻ nêu ý định của mình sẽ vẽ và tô màu như thế nào? Từ đó cô khái quát lại cho trẻ quan sát tranh mẫu của cô và hướng dẫn thêm về cách vẽ. Khi vẽ các con vẽ đầu, cổ, thân, đuôi, chân và các con vẽ đến các bộ phận khác. Khi trẻ thực hiện tôi động viên khuyến khích trẻ vẽ thêm các chi tiết phụ, không áp đặt trẻ, không bắt buộc trẻ tô màu giống hệt cô mà trẻ có thể tô màu theo ý thích và tô theo sự sáng tạo của trẻ. Có trẻ tô màu sáp, có những trẻ tô màu nước. Với những trẻ tô màu nước đòi hỏi trẻ phải có kỹ năng tô màu đẹp, trẻ phải đeo bao tay, những trẻ tô màu sáp thì trẻ phải tô mịn đẹp không chờm ra ngoài. Khi trẻ thực hiện tôi để tranh mẫu của cô cho trẻ quan sát và vẽ. Trong thời gian trẻ thực hiện tôi mở nhạc nền phù hợp nội dung bài học cho trẻ nghe, trẻ vừa nghe nhạc vừa vẽ nhằm tạo thêm cảm xúc hứng thú cho trẻ. 4. Biệp pháp 4: Rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi Như chúng ta đã biết vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ trong trường Mầm non, các hoạt động học của trẻ cũng được tiến hành dưới các hoạt động vui
10. chơi, hơn thế nữa các hoạt động giáo dục trẻ luôn đan xen, tích hợp với nhau để đạt kết quả tốt nhất trong các hoạt động giáo dục. Vì thế để đem lại kết quả tốt nhất cho hoạt động tạo hình tôi đã đan xen kết hợp hoạt động tạo hình trong các hoạt động khác và tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi. - Với hoạt động làm quen với toán: Ví dụ: Cho trẻ vẽ trang trí hình vuông và hình chữ nhật. - Hoạt động khám phá: Ví dụ: Cho trẻ nặn các con vật, các loại quả hay tô màu các phương tiện giao thông, và người thân trong gia đình, - Hoạt động làm quen với văn học: Ví dụ sau khi học xong bài thơ “cây dừa” cho trẻ trang trí cây dừa. - Hoạt động làm quen với chữ cái: Ví dụ: Trẻ vẽ và trang trí các chữ cái. Trong các giờ đón trẻ, hay những giờ rãnh rỗi tôi cung cấp cho trẻ các thông tin về các đối tượng miêu tả, trao đổi, cùng hoạt động với trẻ để nắm bắt hiểu biết. VD: Trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học: "Quả bầu tiên" hoạt động cuối cùng cô cho trẻ tô màu chim én và quả bầu và nói lên cảm nhận của bản thân trẻ về cậu bé. Trong hoạt động dạo chơi ngoài trời trẻ được ngắm nhìn các vật thật, được sờ nắm, khi cho trẻ hoạt động ngoài trời tôi phát phấn để trẻ có thể vẽ lên nền, vẽ tự do trên sân. Giờ hoạt động ngoài trời là một hoạt động trẻ được vui chơi, ngắm ngía những sự vật hiện tượng xung quanh trẻ. Khi hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ vẽ phấn trên sân trường, ngoài ra tôi còn kết hợp cho trẻ gắn thêm các bộ phận thiếu trên bức tượng như vẽ mắt, nơ cho búp bê Sau đó cho trẻ dùng bút màu nước tô màu cho những bức tượng đó. Sau khi tổ chức như vậy tôi thấy trẻ rất hứng thú tham gia và kỹ năng tạo hình thể loại vẽ của trẻ tiến bộ rõ rệt. Khi cho trẻ hoạt động ở các góc: Góc tạo hình cô tổ chức cho trẻ vẽ, tô màu,về các sự vật hiện tượng để củng cố kiến thức về các sự vật hiện tượng trong chủ đề, rèn kĩ năng tạo hình, đồng thời cô sử dụng các sản phẩm của trẻ để trang trí lớp, tạo đồ dùng cho trẻ hoạt động. Góc nghệ thuật trẻ: Ví dụ: Một nhóm trẻ có thể tạo nên một bức tranh “ Làng quê của bé”. Bên cạnh dạy tạo hình ở lớp, tôi thường gợi ý cho trẻ tạo hình ở nhà bằng cách trao đổi với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ, hướng dẫn trẻ thực hiện một vài bài tập ở nhà như vẽ tranh theo đề tài, theo mẫu, ý thích của trẻ theo các đề tài mà trẻ đã làm quen ở lớp.
11. Không những ở trong hoạt động học mà trong các buổi hoạt động chiều tôi cũng cho trẻ ôn lại các bài buổi sáng bằng kỹ năng tô màu, hay các buổi rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ tôi rèn kỹ năng vẽ, tô màu để kỹ năng của trẻ ngày càng vững chắc. Trong một buổi dạo chơi xung quanh trường cô cho trẻ ngắm những chậu hoa và hỏi trẻ "Con thích chậu hoa nào nhất nào? Con nhìn xem bông hoa này có màu gì? Trông những cánh hoa của nó ra sao? Khi mặt trời nhô lên thì cánh hoa trông khác biệt như thế nào?... để chuẩn bị biểu tượng cho bài: " thổi màu hoa mùa xuân" ngày mai thì chính việc làm này sẽ giúp trẻ thể hiện lại được những nét độc đáo riêng của mình thông qua việc quan sát tận mắt, mà không tạo ra một cách máy móc và dựa trên ý tưởng sẵn có của người khác. Ngoài việc giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức thực tế để làm giàu vốn kinh nghiệm cho bản thân, thì bên cạnh đó tôi cũng luôn trú trọng nhiệm vụ, nội dung và phương pháp hướng dẫn giúp trẻ thực hiện các thao tác tạo hình một cách tốt nhất đối với từng thể loại và từng nội dung hoạt động phù hợp với khả năng trên từng trẻ. VD: Cháu Ngọc Ánh có khả năng vẽ và tô màu, tuy nhiên cháu làm quá cẩn thận cho nên sản phẩm của cháu hoàn thành chậm. Từ đó tôi có hướng giúp cháu nâng dần mức độ tiến hành nhanh hơn. Biện pháp 5: Kết hợp cùng với gia đình Công tác tuyên tuyền với phụ huynh là một yếu tố không kém phần quan trọng tạo nên sự thành công lớn trong việc nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình thể loại vẽ cho trẻ. Để làm tốt việc này ngay từ đầu năm học được sự cho phép của Phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường tổ chức buổi họp phụ huynh tại lớp tôi để cùng thống nhất kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ. Sau buổi họp, phụ huynh đã nhất trí cao kế hoạch của nhà trường nói chung và của lớp tôi nói riêng. Trong suốt năm học, tôi thường xuyên gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh về khả năng tạo hình của từng trẻ để có biện pháp hướng dẫn phù hợp với cá tính và sở thích riêng của trẻ. Ngoài ra tôi còn tuyên truyền với phụ huynh qua bảng tuyên truyền của lớp có nội dung các hoạt động tạo hình của trẻ cũng như các hoạt động khác trong lớp. Mời phụ huynh trực tiếp xem những sản phẩm của con mình qua đó phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn về khả năng của trẻ cũng như tầm quan trọng của hoạt động tạo hình .