Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi

1. hội cho trẻ tham gia rèn luyện, trẻ kém vận động sẽ dẫn đến thể lực trẻ phát triển không đồng đều. Trước thực trạng bối cảnh trên, là cô giáo mầm non đứng lớp 5 tuổi, bản thân tôi rất băn khoăn, trăn trở. “Làm thế nào để trẻ tích cực hứng thú tham gia vào hoạt động phát triển thể chất một cách có hiệu quả? làm thế nào để các bậc phụ huynh tin tưởng và an tâm khi con mình đến trường?”... đó là những câu hỏi vẫn đang thường trực trong tôi. Vì vậy, tôi quyết định lựa chọn đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” 3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu: a. Phạm vi nghiên cứu: Tổ chức các hoạt động phát triển thể chất cho trẻ vào các hoạt động chính như các tiết hoạt động học: phát triển thể chất, phát triển thẫm mỹ Vào các hoạt động moị lúc mọi nơi như hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, giờ đón và trả trẻ, trong chương trình giáo dục mầm non. b. Đối tượng nghiên cứu: - Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non - Lĩnh vực phát triển vận động dành cho trẻ mầm non 4. Mục tiêu nhiệm vụ nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu của tôi là nhằm tìm ra phương pháp hiệu quả nhất trang bị cho trẻ bước đầu có những có kỹ năng nhất định cần thiết về phát triển thể chất, giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động. Giúp giáo viên nhận thức đúng tầm quan trọng, cần thiết phải giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non. Đồng thời bước đầu tháo gỡ những vướng mắc lúng túng về nội dung, biện pháp giáo dục thể chất cho trẻ. Từ đó cùng các đồng nghiệp tìm ra được một số biện pháp, hình thức tổ chức hữu hiệu để giáo dục thể chất cho trẻ Mầm non.
2. Giúp học sinh ý thức được giá trị của bản thân trong mối quan hệ xã hội; hiểu biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình; có hành vi, thói quen đúng đắn để giữ gìn sức khỏe của mình. 5. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu: Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ chiếm một vị trí quan trọng, cần thiết của công tác giáo dục hiện nay. Qua việc giáo dục phát triển thể chất sẽ trang bị tri thức, hoạt động giúp trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn hồn nhiên và có chỉ số phát triển đúng với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Từ đó tạo cơ hội cho trẻ vận động một cách thoải mái tích cực để phát triển thể lực mà qua hoạt động này trẻ còn học được tính kỷ luật, biết hợp tác chia sẻ cùng các bạn. Nếu trẻ không khỏe mạnh thì trẻ sẽ không hứng thú học tập, vui chơi cùng các bạn. Vì vậy, giáo dục thể chất cho trẻ sẽ giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động một cách hiệu quả. Nhưng làm thế nào để trẻ hứng thú trong các hoạt động giáo dục thể chất? Trẻ tích cực tham gia các hoạt động phát triển thể chất một cách có hiệu quả? Đó là cả một vấn đề lớn và còn rất mới. Là một giáo viên mầm non, bản thân thấy được tầm quan trọng của việc giáo dục thể chất cho trẻ nên trong quá trình giảng dạy những năm qua tôi luôn suy nghĩ và tìm tòi những biện pháp giúp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hứng thú, tích cực tham gia luyện tập các hoạt động phát triển thể chất. Công việc của tôi bước đầu đã đem đến một số kết quả nhất định trong lớp trong trường của tôi, tôi rất muốn được trao đổi cùng các đồng nghiệp. Đây cũng chính là điểm mới trong kết quả nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi” B. NỘI DUNG: 1. Cơ sở lý luận: Giáo dục thể chất là nhân tố quan trọng không thể thiếu trong chuỗi hệ thống giáo dục mà con người cần đến ngay từ độ tuổi mầm non. Các nhà khoa học trên thế giới đã kết luận, hoạt động thể chất không chỉ giúp trẻ khỏe hơn mà còn thông minh hơn. Một tiến sĩ thuộc Đại học Wollongong (Úc) khẳng định, trẻ hoạt động càng nhiều càng tốt cho sự phát triển nhận thức. Có thể nói, hoạt động thể chất cho trẻ đức tính
3. kiên trì, không ngại đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống. Về thể lực, đây chính là chìa khóa hỗ trợ quá trình trao đổi chất, hoàn thiện phát triển xương, khớp giúp trẻ cao lớn, khoẻ mạnh, có sức đề kháng vượt trội. Hoạt động giáo dục thể chất là một trong những hoạt động mang tính tích cực với mục đích giúp trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn hồn nhiên và có chỉ số phát triển đúng với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Hoạt động giáo dục thể chất không chỉ tạo cơ hội cho trẻ vận động một cách thoải mái tích cực để phát triển thể lực mà qua hoạt động này trẻ còn học được tính kỷ luật, biết hợp tác chia sẻ cùng các bạn và quan trọng hơn nữa là giúp trẻ: Học qua chơi, chơi bằng học. Trẻ được phát triển về thể chất qua sự phát triển cử động các nhóm cơ hô hấp, tay, chân, bụng, phát triển các vận động thô, vận động tinh phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Khi trẻ vận động các bộ phận trên cơ thể cùng phối hợp vận động và phát triển do đó giáo dục thể chất có ý nghĩa đối với việc phát triển về thể lực và giúp cho hệ thần kinh của trẻ phát triển tốt. Như vậy hoạt động giáo dục thể chất trong trường mầm non đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển về: Đức- Trí- Thể – Mỹ cho trẻ. Nó góp phần giúp trẻ trở thành con người toàn diện. Thông qua hoạt động này đã tạo góp phần xây dựng: “Trường học thân thiện - học sinh tích cực’’. Là một giáo viên trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ tôi thấy mình cần cố gắng học hỏi rèn luyện phấn đấu khắc phục những mặt tồn tại, trau dồi thêm kiến thức phương pháp dạy trẻ phát triển thể chất để đưa vào áp dụng dạy trẻ đạt kết quả ngày càng cao. 2. Cơ sở thực tiễn: 2.1. Thuận lợi: Trường chúng tôi có vị trí đóng ở trung tâm huyện, là trường chuẩn quốc gia, trường tiến tiến cấp cơ sở nhiều năm. Được sự chỉ đạo sát sao của ngành Giáo dục và Đảng ủy, chính quyền địa phương các cấp, phong trào dạy và học của nhà trường có nề nếp tốt, cơ sở vật chất khá đảm bảo, đồ dùng đồ chơi của giáo viên và học sinh ngày càng được
4. tăng cường đặc biệt là những đồ dùng đồ chơi phát triển vận động trong lớp và ngoài trời ngày càng được cải thiện. Luôn nhận được sự quan tâm của ban giám hiệu trường, thường xuyên cho đi tham quan các trường mầm non trong huyện. Bản thân tôi được tốt nghiệp Đại học chính quy lại là giáo viên giỏi nhiều năm liền nên củng có một số kinh nghiệm trong tham mưu nhà trường xây dựng tốt môi trường phát triển vận động. Đầu năm học nhà trường đã có kế hoạch tu sửa và mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, là yếu tố quan trọng để giúp trẻ phát triển thể chất một cách tốt nhất. Trường lớp rộng rãi, sạch sẽ, mọi góc ở sân chơi được tận dụng để làm nơi cho trẻ hoạt động vui chơi vận động. Giáo viên trong trường nói chung và bản thân tôi nói riêng luôn tích cực sáng tạo làm các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ được hoạt động vận động.. 2.2. Khó khăn: Điều kiện cơ sở vật nhà trường đã có đầu tư mua sắm nhưng chưa thật sự đầy đủ. Môi trường trong và ngoài lớp còn nghèo nàn, chưa thật sự phong phú để kích thích tính ham vận động cho trẻ. Một số phụ huynh còn ngại tham gia các hoạt động cùng cô và trẻ, một số trẻ thuộc hộ nghèo, cận nghèo gia đình chưa có điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với môi trường bên ngoài nhiều nên phần nhiều trẻ chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trong mọi hoạt động. Với những khó khăn như thế tôi phải tìm ra các biện pháp mới phù hợp dần dần khắc phục sửa đổi để giúp trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động phát triển thể chất. 2.3. Đánh giá thực trạng trước khi thực hiện đề tài: Trẻ đa số đều đáp ứng các chỉ tiêu về sức khỏe, dinh dưỡng, điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị để phục vụ dạy trẻ phát triển thể chất đã được nhà trường đầu tư mua sắm.
5. Trong quá trình giáo dục trẻ ở lĩnh vực phát triển thể chất ở trường, tôi nhận thấy còn nhiều tiết học còn cứng nhắc nên tiết dạy và các hoạt động chưa sôi nổi, chưa thật sự thu hút gây hứng thú cho trẻ.. Đặc biệt sự phối hợp giữa phụ huynh - nhà trường, cô giáo chưa nhịp nhàng. Nhiều phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến vấn đề sức khỏe, phát triển thể chất cũng như các kiến thức về lĩnh vực phát triển thể chất đang còn mơ hồ. Trẻ vẫn chưa mạnh dạn, chưa tích cực tham gia các hoạt động. Một số trẻ chưa tập trung chú ý khi tham gia các vận động. Kỹ năng kỹ xảo vận động của trẻ chưa tốt. Năm học 2018 - 2019. Tôi được phân công dạy lớp 5 tuổi vào đầu năm học tôi điều tra và thấy rằng: Nội dung Số trẻ đạt Tỉ lệ Trẻ mạnh dạn, tích cực tham gia các hoạt động 26/35 cháu 74% Sự tập trung chú ý, hứng thú của trẻ khi tham gia vận động 25/35 cháu 71,4% Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, có thể lực tốt 23/35 cháu 66% Trẻ có kỷ năng kỷ xảo vận động tốt 19/35cháu 54,3% 3. Các biện pháp thực hiện : 1. Biện pháp 1: Chuẩn bị điều kiện đầy đủ và đảm bảo an toàn, thân thiện phục vụ giáo dục phát triển thể chất cho trẻ. * Môi trường học tập:
6. Môi trường là yếu tố hết sức quan trọng trong việc kích thích trẻ tham gia phát triển vận động. Môi trường vận động tốt luôn đặt ra cho trẻ những thử thách, tìm tòi, khám phá trong các hình thức hoạt động phát triển vận động hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tích cực hứng thú tham gia vận động một cách tự nguyện và tự giác. Môi trường cần cung cấp cho trẻ em nhiều cơ hội để thực hiện các hoạt động phát triển vận động phù hợp “Chỉ khi ở trong một môi trường thuận lợi đứa trẻ mới có cơ hội phát triển đầy đủ và bộc lộ những tính cách tiềm ẩn của mình”. Môi trường kích thích nhu cầu trải nghiệm và thử thách khả năng vận động của trẻ. 1.1 Môi trường lớp học: Đối với lớp học thì ngay từ đầu năm tôi đã trang trí lớp đẹp theo các chủ đề, chủ điểm để gây hứng thú cho trẻ khi tới trường. Với mỗi chủ đề nên có sự thay đổi phù hợp, gợi mở ý tưởng sáng tạo của trẻ trong các hoạt động. Lớp học trang trí đầu năm Tôi đã chú ý xây dựng môi trường vận động cho trẻ ở trong lớp và hành lang. Tôi sắp xếp một khoảng không gian đủ rộng, có thể tận dụng hành lang để những trẻ thừa cân
7. béo phì, trẻ thấp còi... tăng cường vận động, có thể tổ chức những vận động rèn luyện khả năng giữ thăng bằng, phát triển tố chất khéo léo, mạnh mẽ. Đi thăng bằng hoặc trên ghế thể dục, ném còn, ném vòng vào cổ chai. Ngoài ra tôi để một vài thùng giấy để trẻ bò chui qua đường hầm, những hình khối để trẻ có thể tự sắp xếp leo trèo, bật nhảy. Lớp học của tôi nằm bên cạnh cầu thang nên tôi tận dụng khoảng trống dưới chân cầu thang đặt một số đồ chơi vận động đồng thời làm một số mô hình cho trẻ chơi trò chơi như mô hình Boolling, Bóng bàn 1.2 Môi trường ngoài trời: Môi trường ngoài trời luôn là môi trường lý tưởng cho trẻ tham gia phát triển các tố chất vận động. Vì ở đây trẻ được hít thở không khí trong lành củng như có không gian rộng lớn để tham gia các vận động. Vì vậy môi trường ngoài trời rất được tôi coi trọng nên tham mưu cùng Ban giám hiệu, cùng với chị em giáo viên trong nhà trường tạo nên không gian trên sân trường có các đồ chơi phát triển vận động, môi trường tự nhiên đa dạng, phong phú hấp dẫn. Tôi và các giáo viên trong trường cùng phối hợp bố trí thời gian để thay đổi tạo quang cảnh sư phạm mới mẻ hấp dẫn. Đồ chơi ngoài trời thường bố trí sắp xếp tạo không gian trống của sân trường cho trẻ tập thể dục sáng, trẻ có địa điểm để tham gia các hoạt động phát triển vận động. Bên cạnh đó là việc trồng cây, chăm sóc cây cũng được tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động lao động ngoài trời, từ đó trẻ hứng thú tham gia các hoạt động này như chăm sóc cây, tưới cây, nhổ cỏ, từ đó giúp trẻ phát triển và nắm được kiến thức kỹ năng vận động theo yêu cầu của chương trình.
8. Sân chơi cho trẻ vận động Ví dụ: Tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển vận động để củng cố rèn luyện thêm kỹ năng cho nội dung chính của hoạt động như tổ chức cho trẻ leo trèo lên các thiết bị đồ chơi ngoài trời, chui qua cổng, đi trên ghế thể dục, chui qua lốp ôtô, ném còn, leo lên bước xuống các bậc thang của trường hay chơi các trò chơi vận động, trò chơi dân gian ở ngoài sân trường như mèo đuổi chuột, rồng rắn lên mây, bịt mắt bắt dê, cá sấu lên bờ, cáo và chim sẻ Môi trường đa dạng, phong phú hấp dẫn sẽ gây hứng thú cho trẻ và tạo ra kết quả cao nhất của hoạt động. Từ đó góp phần nâng cao mối quan hệ thân thiện giữa cô và trẻ, giữa trẻ và bạn bè trong lớp. Qua việc vận dụng khi thực hiện trong môi trường học tập tôi nhận thấy trẻ tham gia sôi nổi hơn với các hoạt động đặc biệt là hoạt động giáo dục phát triển thể chất. 1.3 Dụng cụ, đồ dùng luyện tập. Thông qua các hoạt động trong trường mầm non đặc biệt là hoạt động giáo dục thể chất thì đồ dùng học tập cho trẻ cũng không kém phần quan trọng. Sử dụng đồ dùng
9. trực quan là một biện pháp vô cùng quan trọng trong hoạt động giáo dục phát triển thể chất đối với trẻ đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao kết quả học tập ở trẻ. Có đồ dùng học tập trực quan đẹp, hấp dẫn, đa dạng, phong phú làm cho hoạt động thêm sinh động hấp dẫn khiến trẻ hứng thú hơn nên đạt kết quả cao. Hiểu được điều này thì việc tạo ra các đồ dùng, đồ chơi để giúp trẻ có điều kiện hoạt động đúng mục đích là việc làm hết sức cần thiết đối với các lớp học mầm non. Hình ảnh các đồ chơi vận động được đặt trên sân trường Ví dụ: Khi cho trẻ thể dục buổi sáng thì nên thường xuyên thay đổi đồ dùng cho trẻ theo hàng tuần. Khi thì sử dụng vòng thể dục, khi thì dùng gậy thể dục, nơ, cờ sử dụng các loại dụng cụ này phù hợp với nội dung bài học và chủ đề đang thực hiện.
10. Trẻ tập thể dục với vòng thể dục Hay khi chuẩn bị đồ dùng cho trẻ vận động cơ bản thì có thể trang trí các đồ dùng, đồ chơi như: lốp xe máy cho trẻ bật nhảy, lăn; vòng thể dục có màu sắc hấp dẫn kích thích thu hút trẻ vào giờ hoạt động phát triển thể chất đạt hiệu quả cao. Các loại đồ dùng phục vụ học tập của trẻ được cô tạo ra luôn tuân thủ nguyên tắc bền chắc, không sắc nhọn, không có nguy cơ gây tai nạn cho trẻ, đảm bảo an toàn tính mạng cho trẻ. Trong trường mầm non, việc đảm bảo an toàn cho trẻ luôn được đặt lên hàng đầu, người giáo viên luôn lấy nhiệm vụ an toàn ở mọi lúc mọi nơi là trọng tâm kế hoạch đề ra. Trẻ cần được đảm bảo an toàn trong mọi hoạt động, có sự giám sát của giáo viên đó là với các đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ luyện tập, địa điểm cho trẻ hoạt động. Giáo viên phải luôn quan tâm làm tốt công tác chuẩn bị như: ghế thể dục, thang leo, cầu trượt, cột nén bóng phải kiểm tra độ chắc chắn an toàn trước khi cho trẻ sử dụng, nếu thấy chưa chắc chắn thì nên có biện pháp sửa chữa ngay. Có kế hoạch thường xuyên kiểm tra đồ dùng, đồ chơi trong lớp để đảm bảo tính an toàn cho trẻ khi tham gia hoạt động. Biện pháp 2: Lồng ghép, tích hợp các hoạt động khác vào hoạt động giáo dục thể chất.
11. * Sử dụng âm nhạc trong hoạt động giáo dục thể chất Để hoạt động phát triển vận động trở nên mềm mại, hấp dẫn và lôi cuốn trẻ thì âm nhạc luôn là lựa chọn hàng đầu của tôi. Khi phát triển vận động kết hợp cùng âm nhạc cũng là lúc hoạt động khô khan của thể dục trở nên vui nhộn, mềm mại, hấp dẫn, thu hút được sự tích cực vận động của trẻ. Từ thực tế tại lớp mình, tôi nhận thấy đối với mỗi chủ đề nên sử dụng các bài hát phù hợp với nội dung của từng bài dạy, tôi đã vận dụng một số bài hát khi thực hiện cho trẻ khởi động. Đối với mỗi chủ đề nên sử dụng các bài hát phù hợp với nội dung của từng bài dạy. Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc Ví dụ: Khi dạy trẻ học về chủ đề “Giao thông”, cho trẻ thực hiện các bài khởi động với nền nhạc bài “Em đi qua ngã tư đường phố” hoặc các bài hát vui nhộn, nhí nhảnh về chủ đề giao thông “Bác đưa thư vui tính”, “Em đi chơi thuyền”, “Anh phi công ơi” Hay khi dạy về chủ đề gia đình thì có thể sử dụng bài hát “Cả nhà thương nhau”, “Bà Còng đi chợ”, “Thật đáng chê”, “Bé quét nhà”, “Gánh gánh gồng gồng”, Phần hồi tĩnh cho trẻ tập các động tác điều hòa theo nhịp nhẹ nhàng, trẻ làm động tác theo nội dung của bài hát và đi nhẹ nhàng từ 1-2 phút.