Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với Toán

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với Toán

1. 2 trường học tập cho trẻ theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đồng thời ít tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, trải nghiệm vì vậy hiệu quả giáo dục trẻ chưa cao. Bản thân tôi là một giáo viên dạy trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi tôi rất trăn trở, suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ được tốt đặc biệt là việc nâng cao chất lượng làm quen với toán cho trẻ lớp 5 tuổi A1 nơi tôi đang giảng dạy. Qua những năm trực tiếp giảng dạy ở lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi tôi thấy rằng để trẻ làm quen với toán một cách có hiệu quả thì điều quan trọng nhất là giáo viên phải kiên trì, chịu khó học hỏi, nghiên cứu các phương pháp, các hình thức tổ chức mới giúp trẻ hứng thú với việc học, giúp trẻ tiếp thu được kiến thức một cách đơn giản, gần gũi và dễ hiểu. Như vậy giờ học mới có hiệu quả cao. Từ những lý do trên mà tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với toán” từ đó giúp trẻ làm quen với toán một cách hứng thú, hoạt động tích cực và đạt hiệu quả cao. 3. Phạm vi và đối tượng áp dụng của sáng kiến: Phạm vi: Đề tài được nghiên cứu từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 4 năm 2025 Đối tượng: Trẻ 5 - 6 tuổi lớp 5 Tuổi A1, trường Mầm non Sài Sơn B 4. Mục đích nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu nhằm giúp giáo viên có được nhiều kinh nghiệm hơn khi tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán. Giúp giáo viên ứng dụng các phương pháp, biện pháp dạy học tích cực, sáng tạo ra nhiều các hình thức tổ chức mới để hoạt động dạy trẻ trở nên hấp dẫn, thu hút trẻ. Đề tài nghiên cứu nhằm giúp trẻ hình thành các biểu tượng về toán, bên cạnh đó còn giúp phát triển tư duy, trí tuệ và ngôn ngữ cho trẻ giúp trẻ có một hành trang vững chắc khi bước vào lớp 1. 5. Phương pháp nghiên cứu: a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: - Phương pháp đọc sách, nghiên cứu tài liệu. b. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục. - Phương pháp quan sát, đàm thoại. - Ghi chép quá trình phát triển của trẻ. - Phương pháp dự giờ c. Phương pháp thống kê toán học. - Phương pháp xử lý số liệu. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
2. 3 PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng vấn đề nghiên cứu: 1.1. Thực trạng vấn đề đang đề cập. Hoạt động làm quen với toán là hoạt động học đòi hỏi độ chính xác cao nhưng lại khô khan, cứng nhắc. Để giúp trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Môi trường, con người, cách tiếp cận, cơ hội, phương pháp.vv... Trên thực tế cho thấy việc hình thành biểu tượng toán cho trẻ ở trường mầm non chưa được giáo viên quan tâm đúng mức, chưa chú trọng xây dựng môi trường học tập cho trẻ đồng thời ít tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, trải nghiệm. Bên cạnh đó phụ huynh cũng chưa có sự quan tâm đến trẻ trong hoạt động giáo dục đặc biệt là hoạt động làm quen với toán dẫn đến hiệu quả giáo dục trên trẻ chưa cao. Trẻ trong lớp nhận thức chưa đồng đều, còn ảnh nhiều bởi các yếu tố như ti vi, điện thoại dẫn đến chưa có hứng thú với hoạt động làm quen với toán. 1.2. Thuận lợi: a. Về phía nhà trường: - Nhà trường luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, trang bị đầy đủ tài liệu học, học liệu, tổ chức các chuyên đề, thao giảng,.. Nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên toàn trường. - Lớp học thoáng mát, đủ diện tích cho trẻ hoạt động, trang thiết bị, đồ dùng dạy học đầy đủ. Sân rộng, sạch sẽ có khu vui chơi sáng tạo, vận động cho trẻ. b. Về phía giáo viên - Lớp tôi cả 2 giáo viên đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, luôn đoàn kết, giúp đỡ nhau trong công tác. - Bản thân là một giáo viên nhiều năm giảng dạy, có tác phong sư phạm tốt, có tinh thần trách nhiệm cao, tâm huyết với nghề, nhiệt tình các phong trào thi đua của nhà trường. - Tôi thường xuyên tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ do phòng giáo dục và Nhà trường tổ chức c.Về phía trẻ: - Các con ngoan ngoãn, có sức khỏe tốt. - Trẻ đi lớp đều, đạt tỉ lệ chuyên cần khá cao. - 100% trẻ ăn bán trú tại lớp. d. Về phía cha mẹ trẻ - Phụ huynh lớp tôi đã có nhận thức về tầm quan trọng của việc chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non vì vậy mà phụ huynh đã bước đầu có sự quan tâm và phối kết hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. 1.3. Khó khăn: * Cơ sở vật chất: - Đồ dùng đồ chơi của độ tuổi mẫu giáo lớn còn chưa phong phú. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
3. 4 - Đồ dùng tự tạo chưa có nhiều và độ bền chưa cao. * Đối với giáo viên: - Các hoạt động làm quen với toán được giáo viên tổ chức còn khô khan, cứng nhắc và dập khuôn, các hình thức tổ chức hoạt động chưa sáng tạo. - Ít lồng hoạt động làm quen với toán vào các hoạt động khác. - Giáo viên tổ chức các trò chơi trong bày dạy còn chưa sáng tạo, chưa thật sự gây được sự hứng thú cho trẻ. * Đối với trẻ: - Trẻ có nhận thức chưa đồng đều, chưa mạnh dạn, tự tin. - Trẻ còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như: Điện thoại, tivi, internet, các trò chơi điện tử nên trẻ không có hứng thú trong việc học. * Đối với phụ huynh: - Sự phối kết hợp giữa phụ huynh đối với cô giáo vẫn còn chưa được thường xuyên do phần đông phụ huynh là công nhân ở các khu công nghiệp nên ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ ông bà đưa đón, chăm sóc. - Phụ huynh chưa chú trọng trong việc dạy con học ở nhà. - Phụ huynh còn chưa quan tâm đến giờ giấc hoạt động của con ở lớp và chưa có sự kết hợp cùng với nhà trường trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ. 1.4. Bảng khảo sát trước khi thực hiện đề tài - Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài: Tổng số 28 trẻ, lớp 5 tuổi A1 Tổng số Đạt Chưa đạt Nội dung trẻ điều Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ % tra 1. Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động làm quen 28 12 42,9% 16 57,1% với toán 2. Trẻ có kỹ năng đếm xuôi, đếm ngược, thêm bớt, so sánh, tách gộp, sắp 28 10 35,7% 18 64,3% xếp, trong hoạt động làm quen với toán 3.Trẻ có kỹ năng khi tham 28 14 50% 14 50% gia các trò chơi 4.Trẻ sáng tạo khi tham gia 28 5 17,9% 23 82,1% hoạt động 5.Trẻ có kỹ năng hoạt động 28 5 17,9% 23 82,1% nhóm 2. Các biện pháp đã tiến hành: 2.1. Biện pháp 1. Xây dựng môi trường nhóm lớp lấy trẻ làm trung tâm. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
4. 5 Môi trường học tập là một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện đặc biệt là sự tư duy, sáng tạo trong học tập. Vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng cho các con một môi trường học tập lành mạnh, sáng, xanh, sạch, đẹp và an toàn giúp các con có thể phát triển một cách toàn diện nhất. • Môi trường bên trong: Trong lớp học tôi quan tâm đến tất cả các góc chơi của trẻ bởi trẻ có phát triển tốt hay không là nhờ các góc chơi đó nên việc trang trí, sắp xếp đồ dùng đồ chơi như thế nào để kích thích được sự phát triển của trẻ là một điều hết sức quan trọng với tôi. (h.a.2.1.1) Tất cả các góc tôi trang trí theo hướng mở chứ không gắn chết một chỗ vì vậy trẻ có thể dễ dàng lấy xuống chơi sau đó lại treo lên dễ dàng. Góc Bé vui học toán là một góc để trẻ thể hiện sự tư duy và sáng tạo của mình trong các yêu cầu của trò chơi, ở tại góc này ngoài xây dựng lên mảng tường những hình ảnh ngộ nghĩnh, tôi còn xây dựng thêm nhiều đồ dùng, đồ chơi và sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng được để vào hộp và phân loại riêng biệt rất thuận tiện cho việc lấy và cất đồ dùng đồ chơi, để khi trẻ tham gia chơi tại góc này trẻ thỏa sức chơi, thỏa sức tư duy theo cách chơi của trẻ, với đồ chơi mở đó trẻ có thể chơi với những con số, đếm, nhận biết mặt số, thêm bớt hay tách gộp Tại góc này tôi sắp xếp rất nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo như cá ngựa, ô ăn quan, đồ chơi tách gộp, sắp xếp theo quy tắc, đồng hồ, lịch, đồ chơi nhận biết và đếm số lượng để cho trẻ dễ dàng hoạt động. Và đồ chơi sẽ được thay đổi theo từng hoạt động, từng tháng. (h.a.2.1.2) Ví dụ: Khi trẻ chơi trò chơi cá ngựa, trẻ phải lắc quân xúc xắc ra và đếm số lượng chấm trên quân xúc xắc trẻ mới được đi, nếu trẻ không đếm được thì trẻ sẽ không được chơi trò đó, vì vậy bắt buộc trẻ phải biết đếm theo thứ tự từ 1-10 biết đếm không bỏ sót. Hay chơi ô ăn quan, mỗi ô sẽ có 5 viên sỏi, khi trẻ chia sỏi vào các ô trẻ cũng phải đếm và khi di chuyển các viên sỏi trẻ cũng phải nắm được quy luật mỗi ô một viên, chính từ những trò chơi dân gian này đã phát triển được kỹ năng đếm theo thứ tự, chia đều, tách. Ở góc tạo hình tôi cũng trang trí mở theo từng tháng và khi trang trí tôi cũng dùng các chữ số để đánh số thứ tự treo tranh của trẻ. Khi trẻ hoàn thành bức tranh của mình trẻ sẽ lên trưng bày vào đúng số thứ tự của mình. Nhờ có vậy mà việc làm quen với các con số của trẻ trở lên dễ dàng, nó đi vào tiềm thức của trẻ một cách tự nhiên. Trẻ không những nhớ số của mình mà còn nhớ số của các bạn khác. (h.a.2.1.3) Ngoài ra góc bé vui học chữ, góc xây dựng, góc kỹ năng, góc phân vai, tôi đều sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng và thuận tiện cho việc chơi của trẻ, tất cả đồ dùng đồ chơi tôi đều cho vào hộp và có nắp đậy, những đồ chơi to tôi để vào rổ và có dán ký hiệu để trẻ dễ tìm. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
5. 6 Tôi còn cho trẻ làm quen với các con số thông qua việc tôi làm ký hiệu cho trẻ bằng chữ số. Ví dụ ký hiệu ở túi sách vở của trẻ tôi đều dùng chữ số để trẻ vừa dễ nhận biết vừa ghi nhớ chữ số nhanh hơn. Qua việc ký hiệu như vậy tôi thấy không những trẻ nhớ chữ số ký hiệu của mình mà trẻ còn nhớ chữ số ký hiệu của các bạn khác. • Môi trường bên ngoài: Để trẻ làm quen tốt với toán thì ngoài xây dựng môi trường bên trong tôi còn chú trọng cả môi trường bên ngoài lớp học. Khi trẻ tới lớp việc đầu tiên các con cần làm là cất đồ dùng cá nhân và cất giày dép. Vì vậy tủ đựng đồ cá nhân và giá dép ngoài hành lang tôi cũng dùng chữ số để làm ký hiệu cho các con. Lớp tôi có 28 bạn tôi đã in các số từ 1-28 để làm kí hiệu giá để dép và tủ đựng đồ cá nhân của các con. Mỗi lần các con cất dép hay cất đồ vào ngăn tủ của mình là các con sẽ phải tìm xem kí hiệu của mình là chữ số nào để cất dép, cất đồ cho đúng vị trí của mình. Nhờ vậy mà các con đã thuộc mặt chữ số kí hiệu của con. Không những thế các con còn nhớ kí hiệu của các bạn khác nữa. Ví dụ bạn Thụy Vân có kí hiệu giá dép là chữ số 6 nhưng bạn không chỉ nhớ chữ số 6 mà bạn còn nhớ cả kí hiệu của bạn Thanh Trúc là chữ số 4 hay bạn Minh Châu là chữ số 10. (h.a.2.1.4) Phía ngoài hành lang tôi trang trí những dây với những chữ số từ 1-10 với hình thù đẹp mắt hay các hình học có màu sắc khác nhau để thu hút sự chú ý của trẻ. Khi trẻ đến lớp hay ra về trẻ thường đọc cho bố mẹ nghe những chữ số, những hình học được treo trên dây đó, hay khi bố mẹ đưa trẻ đến lớp cũng thường chỉ và đố các con chữ số treo trên dây là số mấy? Hay hình đó là hình gì? Nhờ vậy trẻ nhớ mặt số, nhớ các hình học rất nhanh. Ví dụ trẻ nhìn thấy hình ảnh ông mặt trời có số 5, ông sao chứa số 8, đám mây chứa số 9 trẻ sẽ phát âm những chữ số đó. Ở ngoài hành lang tôi thiết kế trò chơi bật tách chụm chân vào các ô có chứa các chữ số. Trẻ chơi bật tách và đọc các chữ số. Với trò chơi bật tách chụm chân như này tôi còn thiết kế để trẻ chơi tách gộp từ đó trẻ có thể ôn luyện kỹ năng tách gộp. (h.a.2.1.5) Hay tôi treo một chiếc đồng hồ ngay gần cửa lớp, hay quyển lịch nhỏ. Khi trẻ đến lớp trẻ có thể cùng bố mẹ xem đồng hồ xem mình đến lớp vào lúc mấy giờ, hay xem lịch để biết hôm nay là thứ mấy?...Với việc trang trí ngoài hành lang như vậy trẻ vừa được chơi vừa có thể học các chữ số, học tách gộp số, xem lịch, xem đồng hồ một cách tự nhiên, vui vẻ nhờ vậy mà trẻ sẽ nhớ các chứ số lâu hơn, kỹ năng tách gộp tốt hơn, trẻ có thể xem được đồng hồ và xem được lịch hàng ngày. Ngoài ra ở các bậc cầu thang cũng được chúng tôi trang trí bằng các đề can chữ số tương ứng là các hình ảnh ngộ nghĩnh, đáng yêu để khi bố mẹ đưa trẻ đến lớp trẻ leo qua các bậc thang có thể đếm các bậc thang, đọc các số ở từng bậc Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
6. 7 thang hay bố mẹ có thể đố các con đây là số mấy? con đã leo được mấy bậc thang rồi? từ đó trẻ vừa nhận biết được chữ số vừa rèn được kỹ năng đếm theo khả năng của trẻ. Hay ở góc thiên nhiên ngoài hành lang tôi cũng đánh số thứ tự các cây xanh và giới thiệu cho các con biết tên cây, số thứ tự các cây, khi trẻ ra chăm sóc cây trẻ có thể đọc tên cây và phát âm những chữ số mà cô đã đánh số trên cây đó. Mỗi lần như vậy là trẻ đã được một lần học chữ số. (h.a.2.1.6) Ngoài ra tôi cùng các đồng nghiệp đã cùng làm góc “Bé sáng tạo” ở góc này tôi đã chuẩn bị rất nhiều các đồ dùng đồ chơi học toán như: Đồ chơi montessory, đồ chơi ô ăn quan, đồ chơi cá ngựa, đồ chơi ném bóng, đồng hồ, các hột hạt, cân, lịch, để khi trẻ hoạt động ngoài trời trẻ thả sức sáng tạo với những đồ chơi đó. Tôi thấy rằng việc tạo môi trường học tập tốt cho trẻ rất quan trọng vì nó là một trong những môi trường trực tiếp tác động lên trẻ, trẻ có học tốt hay không là phần lớn nhờ vào môi trường học tập lành mạnh, phong phú và sáng tạo do vậy tôi luôn chú trọng trong việc xây dựng môi trường lớp sao cho sạch đẹp, sắp xếp đồ dùng khoa học để giúp trẻ hoạt động một cách hiệu quả nhất. Thông qua việc xây dựng môi trường nhóm lớp như trên tôi thấy trẻ tích cực, hứng thú tham gia các hoạt động làm quen với môn toán. Từ đó mà hiệu quả của tiết học tăng lên rõ rệt. Trẻ nhận biết và phát âm đúng các con số, trẻ đếm xuôi, đếm ngược thành thạo, trẻ đếm theo khả năng, trẻ thêm bớt, tách gộp trong phạm vi 10 tốt, trẻ sắp xếp theo quy tắc thành thạo, trẻ đong, đo, so sánh tốt Không những vậy tôi còn thấy rằng việc tạo môi trường học tập tốt cho trẻ nó sẽ kích thích tính tư duy, tính độc lập và từ đó sự sáng tạo của trẻ phát triển mạnh. Trẻ được chơi, được học tập trong môi trường với nhiều màu sắc trang nhã, nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo, các mảng tường được xây dựng nhiều góc mở trẻ được thỏa sức trải nghiệm nhờ vậy mà kỹ năng của trẻ được hình thành và phát triển rất rõ rệt. 2.2.Biện pháp 2. Cho trẻ làm quen với toán thông qua các hoạt động trong ngày. Hoạt động làm quen với toán là một trong những hoạt động học mang tính chất khô khan hơn so với những hoạt động khác, việc hình thành các biểu tượng toán ban đầu cho trẻ không hề đơn giản. Trẻ mầm non thường học hỏi và tiếp thu rất nhanh qua những hoạt động bên ngoài do vậy tôi luôn tạo mọi tình huống để rèn trẻ có kỹ năng thêm, bớt, tách gộp, sắp xếp, đong, đo thông qua các hoạt động như đón trẻ, hoạt động học, hoạt động vệ sinh, hoạt động ăn ngủ tại trường tất cả các hoạt động đều có sự liên kết với nhau và mang ý nghĩa của các môn học, là giáo viên tôi luôn biết tận dụng mọi cơ hội cho trẻ phát triển. Trong các hoạt động một ngày của trẻ ở trường tôi đã tận dụng thời gian đó để tích hợp dạy trẻ trong việc làm quen với toán sao cho đạt hiệu quả cao. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
7. 8 2.2.1. Hoạt động học: Tất cả các hoạt động một ngày ở trường mầm non rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, nếu giáo viên biết tận dụng cơ hội và tạo điều kiện để trẻ được thực hành trải nghiệm thì tôi cho rằng kỹ năng của trẻ hình thành rất tốt. Hoạt động học là một trong những nội dung quan trọng nhất trong hoạt động ngày của trẻ, cho trẻ làm quen với toán thông qua hoạt động học là một trong những biện pháp có thể nói là đạt kết quả rất cao. Với phương châm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và trong hoạt động học cũng vậy khi xây dựng bài dạy tôi đưa nội dung giáo dục vào cho phù hợp và tạo hứng thú cho trẻ. Tôi luôn cố gắng tìm tòi học hỏi những phương pháp mới và đặc biệt tôi ứng dụng phương pháp Steam trong hoạt động làm quen với toán. Chính vì vậy tôi đã học tập, nghiên cứu và đã đưa các hoạt động steam vào hoạt động học để trẻ được tiếp cận, đặc biệt là hoạt động làm quen với toán. Ví dụ: Trong hoạt động học tách nhóm có số lượng 9 làm 2 phần bằng các cách khác nhau có ứng dụng phương pháp STEAM: *Khơi gợi/Gắn kết: Cô giới thiệu chương trình “ Bé vui học toán” sau đó cho trẻ vận động bài: “Chicken Dance” hướng trẻ vào bài học. Cô cho trẻ ôn số 9 bằng cách chơi trò chơi “Quân xúc sắc kì diệu”: Cô cho trẻ vừa đi vừa vận động theo nhạc bài hát „walking, walking” đến câu cuối cô sẽ đổ quân xúc xắc khi đó mặt trên cùng của quân xúc xắc có bao nhiêu hình vuông thì tất cả chúng mình sẽ thực hiện theo yêu cầu của cô. (vỗ tay, nhảy lò cò hoặc vẫy tay giống tai thỏ). Cho trẻ chơi 2 - 3 lần. *Khám phá: Lần 1: Cho trẻ tách theo ý thích: Cho trẻ tách nhóm có số lượng 9 thành 2 nhóm . - Cô cho trẻ vừa đi vừa hát và lấy rổ đồ dùng về chỗ ngồi. - Cô cho trẻ xếp số nắp chai ra thành 1 hàng ngang. - Cho trẻ đếm và gắn thẻ số tương ứng. - Cô cho trẻ tách số nắp chai thành 2 nhóm theo ý thích. - Cho trẻ đếm số lượng mỗi nhóm và gắn số thẻ tương ứng. - Cô hỏi trẻ về cách tách của mình: + Bạn nào có thể nói cho cô cách tách của mình? + Con đã tách 9 nắp chai này thành 2 nhóm như thế nào? - Ai có tách giống của bạn là 8 và 1 hoặc 1 và 8? - Cô kiểm tra kết quả tách xem có bạn nào có kết quả tách 1-8 hay 8-1 giống như bạn không? - Vậy cách tách thứ nhất là: 1 và 8 hoặc 8 và 1. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
8. 9 - Bạn nào có cách tách khác nào? Tương tự với nhóm 7-2, 6-3, 4-5 - Cô cho trẻ kể lại các cách tách: có 4 cách tách đó là 1-8, 2-7, 3-6, 4-5 - Cho trẻ đếm và cất số nắp chai vào rổ. * Giải thích: Lần 2: Cho trẻ tách theo yêu cầu của cô: Cách 1: 1 - 8 - Cho trẻ lấy 2 rổ ra phía trước, cho trẻ đếm số lượng cục bông trong rổ. - Cô hỏi trẻ trong rổ có bao nhiêu cục bông? - Cho trẻ tách số cục bông thành 2 nhóm sao cho một nhóm có 1 và một nhóm có 8 vào 2 rổ. + Trẻ đếm số lượng 2 nhóm và gắn thẻ số tương ứng vào mỗi nhóm. - Muốn có 9 cục bông các con phải làm thế nào? - Cho trẻ gộp và đặt thẻ số tương ứng - Tương tự với các cách tách còn lại. Cô kết luận: Có 9 đối tượng khi ta muốn tách thành 2 phần thì có các cách tách sau: 1-8; 2-7, 3-6, 4-5; và ngược lại. * Củng cố/Mở rộng/Áp dụng Mở rộng: Ngoài cách tách số lượng 9 thành 2 nhóm thì cô sẽ có cách tách khác đó là tách nhóm có 9 thành 3 nhóm ví dụ như: 3-5-1, 4-4-1, 7-1-1, Củng cố: - Trò chơi 1: Kết nhóm. Cách chơi: Cô cho trẻ đi thành vòng tròn theo nhạc bài hát “nắng sớm” Khi cô nói “kết nhóm, kết nhóm” kết cho cô nhóm có 9 bạn thì các con sẽ chạy tìm và đếm thật nhanh nhóm có 9 bạn và khi cô yêu cầu tách nhóm 9 bạn thành 2 nhóm thì các con nhanh chân tách thành 2 nhóm. Mỗi lần tách xong cô hỏi trẻ cách tách và cho trẻ gộp lại. Trẻ nào tách nhầm nhóm sẽ phải nhảy lò cò về đúng nhóm của mình. Cô tổ chức cho trẻ chơi 2-3 lần. - Trò chơi 2: Bé sáng tạo Cách chơi: Cô chia lớp thành 4 nhóm: + Nhóm 1: Làm con sâu bằng nút chai với các màu tương ứng 1-8. Ví dụ làm con sâu bằng 9 nắp chai nhưng có 1 nắp chai màu hống, 8 nắp chai màu xanh. + Nhóm 2: Làm con sâu bằng nắp chai với các màu tương ứng 2-7. Ví dụ làm con sâu bằng 9 nắp chai nhưng có 2 nắp chai màu màu đỏ, 7 nắp chai màu xanh. + Nhóm 3: Làm con sâu bằng cục bông với các màu tương ứng 3 cục bông màu trắng và 6 cục bông màu xanh. + Nhóm 4: Làm con sâu bằng cục bông với các màu tương ứng 4 cục bông màu trắng và 5 cục bông màu đỏ. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
9. 10 * Đánh giá: - Cô đánh giá chung tiết học, nhận xét, động viên, khuyến khích, khen ngợi trẻ. Ngoài những tiết dạy ứng dụng phương pháp steam tôi còn sáng tạo ra các tiết dạy khác vô cùng thu hút trẻ. Ví dụ: Trong hoạt động học sắp xếp theo quy tắc 3 đối tượng Trong hoạt động này đầu tiên tôi cho trẻ ôn sắp xếp 2 đối tượng bằng cách theo chân ông già Noel tham quan mô hình trang trí không gian cây thông noel (các đồ dùng trang trí đều được sắp xếp theo quy tắc 2 đối tượng). Vào hoạt động chính: Dạy sắp xếp theo quy tắc 3 đối tượng tôi không theo lối mòn cũ là chỉ sắp xếp trên bảng gài mà tôi đã sáng tạo ra các hình thức mới đó là: - Đầu tiên tôi sử dụng âm nhạc, bộ gõ cơ thể cho trẻ học sắp xếp theo quy tắc 3 đối tượng: Tôi mở nhạc bài hát “Son son son đô son” và sử dụng bộ gõ cơ thể để tạo thành quy tắc sắp xếp 3 đối tượng: 2 nhịp vỗ đùi - 2 nhịp vỗ vai - 1 nhịp vỗ tay, lặp đi lặp lại tạo thành quy tắc sắp xếp. - Tiếp theo tôi sử dụng bộ gõ cơ thể kết với âm nhạc và vòng tạo thành quy tắc sắp xếp 3 đối tượng: 2 nhịp vỗ tay - 2 nhịp cầm vòng đập xuống nền - 1 nhịp vòng đập trên không, lặp đi lặp lại 3 lần tạo thành quy tắc sắp xếp. - Cuối cùng tôi cho trẻ quan sát mẫu sắp xếp trên màn hình: 2 quần - 2 áo - 1 quyển sách; 2 quần - 2 áo - 1 quyển sách, lặp lại tạo thành quy tắc sắp xếp 3 đối tượng. Sau đó cô cho trẻ lấy đồ dùng về chỗ sắp xếp theo mẫu trên màn hình, tiếp đó trẻ tự sáng tạo ra các cách sắp xếp riêng của trẻ. Hoạt động ôn luyện tôi cho trẻ chơi 2 trò chơi: Trò chơi 1: Trò chơi liên hoàn “Đồng đội đoàn kết”. Trò chơi 2: Bé khéo tay (h.a.2.2.1) Với việc tìm tòi, học hỏi, sáng tạo ra những hoạt động học với các hình thức đổi mới như vậy tôi thấy trẻ vô cùng hứng thú, trẻ không nghĩ rằng mình đang học mà các con nghĩ mình đang được chơi, được trải nghiệm, được khám phá. Chính vì vậy mà trẻ say sưa học tập một cách vui vẻ, hoà đồng, nhờ vậy mà kiến thức đi vào tiềm thức của trẻ một cách tự nhiên giúp trẻ nhớ lâu hơn. Bên cạnh việc phát triển kỹ năng toán học trong giờ học làm quen với toán tôi cũng đã mạnh dạn xây dựng một số tiết học ở các hoạt động khác có lồng dạy trẻ làm quen với toán. Ví dụ: Trong giờ học làm quen tạo hình tôi tổ chức hoạt động nặn với đề tài “Những con số đáng yêu”, yêu cầu của tiết học này là trẻ nặn các số trẻ đã học, trong tiết học này tôi không những phát triển được cho trẻ kỹ năng nặn như xoay tròn, lăn dài, vê, miết, ấn dẹt mà còn phát triển được kỹ năng về học số, nhận biết các mặt chữ số, trẻ phải nhận biết được số thì trẻ mới nặn được và tạo hình được những chữ số. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
10. 11 Hay trong hoạt động khám phá về nước tôi cho trẻ chơi trò chơi đong nước, nhờ vậy mà trẻ phát triển thêm kỹ năng đong nước sao cho không bị đổ ra ngoài, đong và đọc được kết quả sau khi đong. Trong hoạt động khám phá về ánh sáng tôi cũng lồng ghép dạy trẻ nhận biết ngày và đêm, sáng và tối. Trong hoạt động làm quen với văn học tôi tích hợp cho trẻ học toán về số lượng bằng cách kể và đếm các nhân vật trong câu chuyện hay so sánh chiều cao, chiều dài các đối tượng trong câu chuyện. Qua những hoạt động được lồng ghép trong các giờ học tôi nhận thấy trẻ phát huy được rất tốt một số kỹ năng về toán học. 2.2.2. Các hoạt động khác trong ngày: * Hoạt động đón, trả trẻ: Khi trẻ đến lớp, các con sẽ phải tự cất đồ dùng cá nhân của mình vào đúng nơi quy định và tôi tận dụng những điều này để dạy các con chữ số. Ở tủ các con tôi đã dùng các chữ số để ký hiệu cho mỗi con, các con nhìn vào ký hiệu của mình để cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, như vậy các con đã được nhận dạng chữ số qua ký hiệu của mình, không chỉ dán ký hiệu ở tủ mà giá dép của trẻ tôi cũng làm như vậy. Hàng ngày trẻ đến lớp đều phải thực hiện công việc đầu tiên là cất ba lô và cất dép, qua mỗi lần như vậy trẻ đều phải nhìn vào đúng ký hiệu của mình và trẻ cất, từ đó dần dần trẻ sẽ nhớ các chữ số, tôi nhận thấy rằng trẻ không chỉ nhớ mỗi ký hiệu của mình mà trẻ còn nhớ cả ký hiệu của các bạn khác nữa, các con tự nói được kí hiệu của mình, của các bạn khi cô hỏi. Như vậy tôi nhận thấy thông qua giờ đón trẻ hằng ngày trẻ đã nhớ được các con số một cách rất nhanh. Ngoài ra trong giờ trò chuyện đầu giờ tôi cho trẻ kể lại việc trẻ đã học đếm ở nhà như thế nào, cho trẻ kể tên các thành viên trong gia đình, đếm các thành viên trong gia đình mình xem có bao nhiêu người tôi cũng có thể giao nhiệm vụ cho trẻ về đọc số điện thoại, biển số xe của gia đình, hay về nhà trẻ có thể sưu tầm cắt các số mà trẻ thấy ở báo, tạp chí hay những vỏ hộp bánh kẹo mang ra lớp chia sẻ với cô và các bạn, hay giao nhiệm vụ cho trẻ về theo dõi đồng hồ xem mấy giờ con dậy, mấy giờ ăn sáng, mấy giờ đi lớp, mấy giờ đi ngủ, các con cũng có thể xem lịch cùng bố mẹ sau đó ra chia sẻ cùng các bạn xem mình đã biết xem chưa Tôi nhận thấy trẻ rất tích cực trong nhiệm vụ cô giáo giao cho về nhà, trẻ làm rất tốt điều đó. Trong giờ trả trẻ tôi cũng đã tổ chức một số hoạt động như chơi tại góc “Bé vui học toán”, tại góc này tôi sẽ chọn những trẻ có kỹ năng còn hạn chế, tôi đưa các con vào góc chơi để rèn kỹ năng xếp, đếm theo khả năng, nhận biết chữ số, số lượng, tô, đồ các số đã học ở hoạt động làm quen toán. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán
11. 12 • Trong giờ hoạt động ngoài trời: Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động mà trẻ yêu thích nhất bởi vì khi tham gia hoạt động ngoài trời trẻ được thỏa sức vui chơi theo ý trẻ, thỏa sức sáng tạo theo sự gợi ý của cô, do vậy tôi tận dụng mọi cơ hội cho trẻ học toán trong hoạt động ngoài trời. Khi cho các con ra hoạt động ngoài trời, sau khi đã quan sát xong hoạt động có mục đích như quan sát cây xanh ở trường tôi sẽ cho trẻ đếm số cây trong sân và nói số tương ứng. Hay khi quan sát vườn hoa lúc này trẻ được tận mắt nhìn thấy những bông hoa đẹp, được sờ cánh hoa tôi sẽ kết hợp cho trẻ đếm số lượng các cây hoa, hay số lượng các bông hoa trên cây hoa đó Ví dụ tôi cho trẻ quan sát cây hoa Hồng tôi sẽ cho trẻ đếm số lượng các bông hoa đã nở trên cây đó hoặc đếm xem còn bao nhiêu nụ hồng chưa nở, (h.a.2.2.2) Hay tôi có thể cho trẻ đếm số lượng các cây hoa, các bông hoa theo màu sắc. Ví dụ như các con hãy đếm cho cô xem có bao nhiêu bông hoa màu tím, bao nhiêu bông hoa màu hồng cánh sen, bao nhiêu bông hoa màu trắng (h.a.2.2.3) Tôi có thể gợi ý cho trẻ ở dưới gốc cây có rất nhiều lá rụng các con hãy giúp cô nhặt những chiếc lá rụng đó vào thùng rác, để biết được ai nhặt giỏi nhất thì các con phải vừa nhặt vừa đếm nhé, sau đó hãy nói kết quả cho cô và các bạn xem ai nhặt được nhiều hơn nhé từ những việc làm nhỏ đó đã một phần bảo vệ môi trường đồng thời rất tốt cho việc hình thành kỹ năng đếm của trẻ. Hay trong hoạt động quan sát bầu trời trẻ sẽ nhận biết được biểu tượng về thời gian: buổi sáng, buổi chiều. Ở tại khu sáng tạo có rất nhiều đồ dùng để trẻ chơi và tích hợp học toán. Tôi cho trẻ dùng những viên sỏi nhỏ xếp ra và đếm, hay dùng những viên sỏi đó xếp thành số mà trẻ đã được học, dùng các viên sỏi đó để tách gộp, thêm bớt, so sánh, sắp xếp, Với những yêu cầu của cô như thế tôi thấy rằng trẻ rất hứng thú tham gia chơi, không những trẻ được chơi và trải nghiệm mà trẻ còn được học thông qua việc chơi đó. (h.a.2.2.4). Ở khu sáng tạo tôi cho trẻ chơi rất nhiều trò chơi để củng cố kiến thức toán học cho các con, cứ mỗi hoạt động học trên lớp tôi đều chuẩn bị đồ dùng đồ chơi để cho trẻ được ôn luyện khi trẻ hoạt động ngoài trời. Ví dụ: Khi trẻ học tách gộp trong phạm vi 10 trên lớp thì khi xuống dưới hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ chơi trò chơi bật vào vòng. Ở trò chơi này tôi cho trẻ bật vào vòng thể dục và đọc các cách tách, gộp trong phạm vi 10. (h.a.2.2.5) • Hoạt động góc: Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo chính vì vậy tôi luôn tận dụng cơ hội tốt để cho trẻ phát triển các kỹ năng thông qua hoạt động góc. Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán