Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ phát triển tình cảm - Giáo dục lòng yêu thương cho trẻ Mẫu giáo 3 - 4 tuổi A1 tại trường Mầm non Chi Lăng

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ phát triển tình cảm - Giáo dục lòng yêu thương cho trẻ Mẫu giáo 3 - 4 tuổi A1 tại trường Mầm non Chi Lăng

1. như vui chơi, vậy nên việc rèn nề nếp cũng như học tập thời gian đầu của năm học còn khó khăn. Học sinh trên lớp đông nên ảnh hưởng tới việc rèn nề nếp cũng như các hoạt động học và vui chơi của trẻ. Phần lớn phụ huynh đi làm công nhân nên ít có thời gian dành cho trẻ để giáo dục tình yêu thương, cũng như phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ. Từ những ưu điểm và hạn chế trên, trước khi áp dụng các biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát các tiêu chí về phát triển tình cảm và lòng yêu thương cho trẻ trên 34 trẻ tại lớp tôi (Lớp 3 - 4 tuổi A1 trường mầm non Chi Lăng, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh) Bảng khảo sát kết quả trẻ trước khi áp dụng biện pháp Trước khi áp dụng biện pháp Số lượng Đạt Tỷ lệ % Chưa Tỷ lệ % Tiêu chí khảo sát trẻ khảo đạt sát Trẻ biết thể hiện tình yêu 34 10 29 24 71 thương, quan tâm tới mọi người xung quanh qua ngôn ngữ, cử chỉ và hành động Trẻ biết kiềm chế cảm xúc tức 34 9 26 25 74 giận, cáu gắt Trẻ biết hợp tác, chia sẻ, 34 13 38 21 62 đoàn kết giúp đỡ bạn bè
2. Trẻ luôn vui vẻ, tích cực, hoà 34 14 41 20 59 đồng với mọi người xung quanh Từ những số liệu trên cho thấy khả năng phát triển tình cảm và lòng yêu thương của trẻ tại lớp tôi là thấp. Vì vậy tôi đã tìm cách trang bị các kiến thức về lĩnh vực phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ lớp tôi thông qua đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ phát triển tình cảm – giáo dục lòng yêu thương cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi A1 tại trường mầm non Chi Lăng” 2. Một số biện pháp giúp trẻ phát triển tình cảm – giáo dục lòng yêu thương cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi A1 tại trường mầm non Chi Lăng a) Biện pháp 1: Tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân Xã hội thì không ngừng phát triển nên cần mỗi giáo viên phải đổi mới tư tưởng và không ngừng học tập trau dồi kiến thức, học hỏi kinh nghiệm để có trình độ đáp ứng nhu cầu dạy và học cũng như đáp ứng nhu cầu của cuộc sống có thể hiểu hơn qua câu nói của Lê Nin “Học, học nữa học mãi” nó trở thành câu nói chân lý cho mọi thời đại. (Hình ảnh 1.1: Chuyên đề sinh hoạt chuyên môn do trường tổ chức) Mỗi con người chúng ta sinh ra đều phải học, học thầy, học bạn, học trong cuộc sống để có trình độ, có kiến thức để nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho mình, đáp ứng với yêu cầu giáo dục hiện nay và phục vụ cho việc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Việc học phải đặt lên hàng đầu cho mọi sự thành công ở phía trước. (Hình ảnh 1.2: Bồi dưỡng chuyên môn do Sở GD tổ chức học trực tuyến)
3. Tôi luôn tham gia đầy đủ các buổi bồi dưỡng chuyên môn do Sở giáo dục, và Phòng giáo dục đề ra và tham gia đầy đủ các buổi chuyên đề sinh hoạt chuyên môn của tổ 3 - 4 tuổi. Trong quá trình tham gia các lớp bồi dưỡng, lớp học tôi luôn lắng nghe, ghi chép đầy đủ, mạnh dạn trao đổi với đồng nghiệp và có ý kiến khi chưa rõ, chưa hiểu về đổi mới phương pháp giảng dạy. Ngoài việc sử dụng phương pháp truyền thống, tôi còn ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy: Tạo những slide hiệu ứng làm video sinh động dạy trẻ. (Video 1.1: Cô tự nghiên cứu tài liệu qua lớp học Puto) Bản thân tôi luôn có ý thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ hàng năm, để có những kiến thức cần thiết phục vụ cho việc dạy trẻ kỹ năng sống, chúng tôi đã tự học, tự bồi dưỡng kiến thức chuyên môn thông qua các loại sách báo: Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non, các tạp chí giáo dục, trên mạng internet, lớp học puto .. Từ những gì đã học hỏi được, tôi nhận thấy điều trước tiên, bản thân cần trau dồi phẩm chất đạo đức tốt, học tính kiềm chế, điềm tĩnh, có những lời nói và hành động văn minh, chuẩn mực với trẻ. Giúp trẻ luôn cảm nhận cô là người mẹ thứ hai, để trẻ vui vẻ, thoải mái khi đến lớp, không để xảy ra tình trạng bạo lực học đường, trong quá trình dạy cô phải là người luôn lắng nghe và thấu hiểu trẻ, giúp trẻ giải quyết mọi vấn đề. Ví dụ: + Dạy trẻ biết chia sẻ công việc với ba mẹ khi ở nhà (Con thấy ba mẹ làm việc như thế nào? Vì sao phải làm việc nhiều như vậy? Con làm gì để giúp đỡ ba, mẹ?) + Dạy trẻ biết phụ giúp cô giáo vệ sinh, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi mỗi buổi chiều, dạy trẻ biết bênh vực bạn yếu, yêu thương và chia sẻ với những bạn có hoàn cảnh khó khăn, khuyết tật... biết thương yêu con vật, cây cối. (Video 1.2: Trẻ giúp cô sắp xếp đồ dùng, đồ chơi)
4. * Đầu năm học tôi và các đồng nghiệp trong tổ đã lên kế hoạch để lồng ghép vào chương trình học tại lớp sao cho phù hợp các chủ đề. Kế hoạch hàng tháng bao gồm những sự kiện, nội dung, hoạt động, giúp cho trẻ có một môi trường học tập và có tình yêu thương, chia sẻ. Thời Hoạt động Nội dung gian Tháng Lớp học hạnh phúc - Rèn kỹ năng sống cho trẻ: Biết quan tâm, chia 9/2024 của bé. sẻ, giúp đỡ mọi người thông qua các hoạt động. - Nói lời xin lỗi, biết chào hỏi, thưa gửi lễ phép. - Tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ về bản thân mình, rèn luyện sự tự tin. Tháng Trẻ nói những lời - Trẻ biết cách thể hiện lòng yêu thương với bà 10/2024 yêu thương, ngọt với mẹ qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động. ngào, dành tặng bà, - Trẻ thảo luận đưa ra ý kiến về ngày 20/10 tặng mẹ nhân ngày cùng làm bưu thiếp tặng bà tặng mẹ. 20/10. Tháng Tri ân tới những - Trẻ biết nói những lời yêu thương chan hòa, 11/2024 người thầy người cô ngọt ngào nhất dành tặng cho cô người mẹ kính yêu. thứ 2 của con, biết chia sẻ những vất vả của cô dành cho các con - Trẻ biết làm bưu thiếp, để chào mừng ngày 20/11.
5. Tháng Ước mơ của bé yêu - Trẻ nói lên ước mơ của mình cho cô và các 12/2024 bạn cùng biết. - Nói lời yêu thương, hỏi thăm bạn trong giờ trò chuyện. - Trẻ biết kiềm chế cảm xúc của mình. Tháng Xuân sang gắn kết - Giúp đỡ bạn khi ngã, giúp đỡ những bạn có 1/2024 yêu thương. hoàn cảnh khó khăn. Tháng Quê hương thân - Trẻ biết yêu thương trân trọng quê hương 2/2024 yêu của bé. xinh đẹp của mình làm những việc có ích cho quê hương. Tháng Tri ân biết ơn, yêu - Trẻ biết thể hiện những tình yêu của mình 3/2024 thương tới người cho người phụ nữ mà các con yêu quý và phụ nữ. thương yêu nhất. - Dạy trẻ biết vâng lời, giúp đỡ bà, mẹ, cô giáo những việc nhỏ. Tháng Đồng cảm, chia sẻ - Trẻ biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ bạn: Sẵn 4/2024 và giúp đỡ bạn sàng chia sẻ đồ dùng đồ chơi với bạn, biết chia sẻ cảm xúc với bạn. Tháng Bác Hồ kính yêu. - Trẻ biết thể hiện tình cảm với Bác Hồ qua các 5/2024 bài hát, đọc thơ, cùng cô kể chuyện về Bác và biết được một số địa điểm gắn liền lịch sử của Bác (Nơi ở, nơi làm việc...)
6. Sau khi lên kế hoạch tôi thấy, khi tổ chức các hoạt động cho trẻ, thì trẻ lớp tôi hứng thú tham gia các hoạt động qua từng bài học của các tháng. (Video 1.3: Trẻ làm thiệp tặng bà, tặng mẹ) b) Biện pháp 2: Tạo môi trường lớp học vui vẻ, yêu thương và đoàn kết Để trẻ được phát triển toàn diện một cách tốt nhất, cả về thể chất lẫn tinh thần khi các con tới lớp học, thì bản thân tôi đã cố gắng xây dựng môi trường giáo dục vật chất cũng như môi trường tinh thần cho trẻ một cách tối ưu và phù hợp nhất đối với trẻ lớp tôi. * Môi trường vật chất: Đặc điểm của trẻ ở lứa tuổi mầm non là học qua chơi nên tôi luôn chú ý đến việc xây dựng môi trường trong lớp và ngoài lớp thật hấp dẫn với trẻ. Trẻ nhỏ luôn yêu thích cái đẹp, trí tưởng tượng của trẻ là vô cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tố cực kỳ quan trọng kích thích đứa trẻ tư duy sáng tạo. Bản thân tôi luôn tạo cho trẻ một tâm lý thoải mái, coi lớp học như ngôi nhà của mình mà ở đó trẻ được tham gia hoạt động vệ sinh, trang trí, sáng tạo cùng cô giáo và các bạn. Hơn nữa môi trường tôi xây dựng luôn bám sát vào tiêu chí “Xanh – Sạch – Đẹp – An Toàn – Thân Thiện”. (Video 2.1: Các góc được trang trí theo hướng mở) * Môi trường tinh thần: Bên cạnh việc xây dựng môi trường về vật chất thì việc xây dựng môi trường lớp học vui vẻ, yêu thương và đoàn kết là yếu tố quan trọng góp phần hình thành nên những đứa trẻ có tình cảm và giàu lòng yêu thương. Để tạo được mối quan hệ thân thiết đó tôi luôn gần gũi cởi mở, ân cần với trẻ, tôi tạo cho trẻ hứng thú khi đến lớp. Bản thân tôi có suy nghĩ để trẻ được vui vẻ, hào hứng khi đến lớp thì người đầu tiên là giáo viên, giáo viên có vui vẻ, có yêu thương trẻ thì khi trẻ tiếp xúc và đồng hành trẻ mới cảm nhận được tình yêu thương và vui vẻ khi đến lớp.
7. Hơn nữa là một giáo viên đứng lớp với 34 đứa trẻ, bản thân tôi suy nghĩ giống như tôi đang ươm 34 hạt giống xuống đất, tôi muốn gieo xuống đất những hạt giống yêu thương, biết ơn, hy vọng, kiên trì, đoàn kết thì bản thân tôi phải là một tấm gương để cho các con nhìn vào và học tập, bởi lẽ các con đang trong giai đoạn học hỏi thế giới xung quanh, các con hay bắt chước qua những gì nhìn thấy/nghe thấy, các con đang trong giai đoạn hình thành nên tính cách của mình và cũng là giai đoạn các con học cách thể hiện bản thân, tiếp thu kiến thức của nhân loại... thì quá trình bắt chước lại được ứng dụng nhiều trong cuộc sống của các con, việc bắt chước giúp trẻ lĩnh hội và học các hành vi nhanh, và giúp cho não bộ phát triển. Điều này càng đúng trong môi trường có nhiều điều tích cực, nhiều hành vi tốt diễn ra xung quanh trẻ. (Video 2.2: Giáo viên luôn gần gũi cởi mở, tạo cho trẻ hứng thú khi đến lớp) Ngoài cô giáo ra thì bạn bè cũng là những tấm gương mà các con sẽ học hỏi và bắt chước, vì vậy khi trẻ có những lời nói, cử chỉ hay hành động không chuẩn mực thì tôi cũng nhắc nhở và trò chuyện với các con không nên có những lời nói, cử chỉ hay hành động không chuẩn mực như vậy. c) Biện pháp 3: Dạy trẻ biết quan tâm, yêu thương và chia sẻ qua các hoạt động trong ngày Cô cần giúp trẻ hiểu ra rằng việc thể hiện tình yêu thương không phải lớn lao mà chỉ cần bắt đầu bằng những việc làm như kính trọng người lớn tuổi, giúp đỡ người gặp khó khăn, biết nhường nhịn, chăm sóc và quan tâm người khác, biết giúp đỡ cha mẹ, biết nghe lời. Sẽ tốt hơn hết nếu cô dạy bé bằng hành động chi tiết thay vì chỉ dùng lời nói, để chứng minh cho bé rõ sự sẻ chia yêu thương bé dành cho mọi người là như vậy. Với tâm lý nhạy cảm ở độ tuổi này, nếu biết cách biểu hiện ra ngoài sẽ giúp bé linh hoạt hơn trong mọi hoàn cảnh. * Thông qua hoạt động đón trẻ:
8. Ngay từ đầu năm học, chúng tôi chọn những hình ảnh về những hành động mà trẻ mong muốn được thể hiện cùng cô như: Trái tim thể hiện sự yêu thương, gần gũi, bắt tay thể hiện sự chia sẻ, hợp tác... Mục đích của những hình ảnh này là tạo sự gần gũi yêu thương giữa cô và trẻ ngay trong giờ đón trẻ, khi trẻ đến lớp trẻ sẽ chọn biểu tượng mà trẻ thích và sẽ thể hiện cùng cô, khi thực hiện xong cô giáo nhắc nhở trẻ chào ông bà, bố mẹ. (Video 3.1: Cô ân cần đón trẻ bằng nhiều hành động, cử chỉ yêu thương) Thường xuyên trò chuyện cùng trẻ về những việc nên làm và không nên làm. Đưa ra các tình huống và hỏi trẻ cách xử lý (khi bạn bị ngã, bạn khóc con sẽ làm như thế nào? Khi ông bà, bố mẹ bị ốm con sẽ làm những gì?). Dạy trẻ cảm ơn khi được nhận, xin lỗi khi mắc lỗi Qua đó, chúng tôi góp một phần không nhỏ vào quá trình hình thành và nâng cao mối quan hệ gần gũi, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với trẻ. Trẻ lớp tôi đã biết nhường nhịn nhau, biết giúp đỡ bạn bè và rất thích được đến lớp, yêu quý cô giáo. * Thông qua hoạt động thể dục sáng Thể dục buổi sáng ngoài phát triển thể chất ra còn giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ, thông qua bài hát trong buổi tập trẻ có thể hát và vận động theo nhạc và từ đó trẻ cũng hiểu được ý nghĩa và nội dung giáo dục thông qua bài hát đó. Thông qua hoạt động thể dục sáng trẻ học được tính tự giác, khi có nhạc báo hiệu các con tự giác xếp hàng và chỉnh hàng, hơn nữa còn rèn cho trẻ hoạt động nhóm tập thể, biết nhường nhịn, không chen lấn xô đẩy nhau. Một lợi ích rất lớn về tinh thần cho trẻ đó là các con sẽ cảm thấy thoải mái và vui vẻ hơn sau khi hoạt động thể dục sáng, giúp cho trẻ sẽ có một tinh thần tốt trước khi bước vào hoạt động học. (Hình ảnh 3.1: Trẻ tham gia vào hoạt động thể dục sáng) * Thông qua hoạt động học:
9. Hoạt động học là hình thức dạy học đóng vai trò quan trọng trong trường mầm non, giúp trẻ có thể tìm hiểu cuộc sống xung quanh, tìm hiểu thế giới vạn vật. Để có thể tích hợp tốt nội dung dạy trẻ biết thể hiện yêu thương với mọi người xung quanh thì tôi đã sưu tầm các bài hát, bài thơ, trò chơi có trong chủ đề mầm non để dạy trẻ, thông qua nội dung ý nghĩa bài thơ, bài hát hay câu truyện ấy không những giúp phát triển mạnh mẽ về mặt ngôn ngữ cho trẻ mà trẻ còn được học những lời hay ý đẹp, được giáo dục về mặt tình cảm đạo đức đồng thời làm nảy sinh ở trẻ lòng vị tha, sự quan tâm đến người khác và trên cơ sở đó phát triển những mối quan hệ thân thiện, gần gũi, cảm thông giữa trẻ với những người xung quanh, làm cho trẻ cảm thấy hứng thú muốn đến trường, muốn giao tiếp với cô, bạn bè và thích đi học. Ví dụ: + Qua giờ học thơ: “Đến thăm bà” với những lời thơ rất mộc mạc, phù hợp với lứa tuổi trẻ dễ nhớ, dễ thuộc qua đó chúng tôi giáo dục trẻ sự lễ phép, kính trọng đối với người lớn (Bạn nhỏ trong bài thơ đã làm gì? Qua bài thơ con học tập được điều gì? Vì sao?...) hay qua các bài thơ: “Bạn mới” dạy trẻ biết gần gũi, quan tâm, yêu thương giúp đỡ bạn khi bạn còn nhút nhát, biết lễ phép chào hỏi khi gặp người lớn qua bài thơ “Lời chào”. (Hình ảnh 3.2: Cô giáo dục lòng yêu thương qua bài thơ “Bạn mới”) + Qua giờ học truyện: Ví dụ trong tiết truyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ”, dạy trẻ biết quan tâm, giúp đỡ mọi người lúc khó khăn, hoạn nạn (Bạn Thỏ nâu đã làm gì khi bác Gấu gặp mưa? Vậy còn Thỏ trắng đã làm gì khi bác Gấu xin trú nhờ? Bác gấu và Thỏ trắng đã làm gì khi nhà Thỏ nâu bị sập? Qua câu chuyện con rút ra được bài học gì cho bản thân?...). (Video 3.2: Cô cùng trẻ kể chuyện “Bác Gấu Đen và hai chú Thỏ”)
10. + Qua giờ học âm nhạc: Ví dụ: Bài hát “Cháu yêu bà”, dạy trẻ biết yêu thương bà, vâng lời bà. Bài hát “Mẹ ơi có biết” giúp trẻ thể hiện sự quan tâm, thể hiện tình yêu, lòng biết ơn đối với mẹ. Hay bài “Cả nhà thương nhau” giáo dục trẻ về tình yêu thương gia đình. Hoặc qua bài hát: "Cháu yêu chú công nhân" cô cho trẻ hát và đàm thoại bài hát: (Chú công nhân làm việc gì? Cô công nhân làm việc gì?). Thông qua nội dung bài hát "Cháu yêu chú công nhân" đã giáo dục trẻ yêu mến các cô chú công nhân người đã tạo thành nhiều sản phẩm để cho chúng ta sử dụng. Các con thể hiện tình yêu thương bằng cách phải quý trọng sản phẩm do các cô chú công nhân tạo ra. (Video 3.3: Cô cùng trẻ trong một số giờ hoạt động âm nhạc) + Qua giờ học tạo hình: Ví dụ trong tiết “Làm thiệp tặng mẹ ngày 20/10”. Con có biết sắp đến ngày gì? Ngày 20/10 là ngày phụ nữ Việt Nam con có thể làm gì để cho những người mẹ, người chị vui lòng? Nếu như được làm thiệp con sẽ tặng những ai? Qua hoạt động tạo hình cô cũng giúp trẻ thể hiện tình yêu thương với những người gần gũi. (Hình ảnh 3.3: Trẻ làm thiệp tặng bà, tặng mẹ nhân ngày 20/10) + Qua giờ học khám phá xã hội: Trò chuyện về thành viên trong gia đình qua đó giáo dục trẻ biết quan tâm, chia sẻ và thể hiện tình yêu thương đối với người thân. (Gia đình con có những ai? Mọi người làm công việc gì? Con làm gì để giúp đỡ người thân trong gia đình? Tình cảm của con giành cho mọi người như thế nào? Yêu thương mọi người con phải làm sao?...). (Hình ảnh 3.4: Cô cùng trẻ trong giờ khám phá xã hội) Trò chuyện về một số nghề phổ biến ở địa phương giáo dục trẻ lòng biết ơn, thể hiện tình yêu đối với những người làm nghề (Ai làm nghề nông? Nghề nông giúp ích gì cho cuộc sống? Hay: Quần áo con mặc là ai may? Nếu không có những người
11. làm nghề thì chúng ta sẽ như thế nào? Vậy mình làm gì để tỏ lòng biết ơn các cô, các bác?...” Trong các giờ học chúng tôi thường cho trẻ làm việc theo nhóm, theo đôi bạn để trẻ cùng chia sẻ, giúp đỡ những bạn yếu hơn, tổ chức các trò chơi: Cùng chung sức, cặp đôi hoàn hảo (Hình ảnh 3.5: Cô cùng trẻ chơi trò chơi cùng chung sức) * Thông qua hoạt động chơi ngoài trời: Hoạt động ngoài trời, dạo chơi thăm quan là môi trường trải nghiệm thực tiễn giúp trẻ phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội một cách tự nhiên nhất. Trẻ có thể tiếp nhận những tình cảm của mọi người dành cho trẻ qua cảm nhận của chính mình. Thông hoạt động dạo chơi thăm quan, trẻ được thể hiện tình yêu với con người, tình yêu với thiên nhiên cỏ cây hoa lá, với làng xóm, quê hương đất nước... theo cách riêng của trẻ. (Hình ảnh 3.6: Cô cùng trẻ dạo chơi tham quan sân trường) Ngoài dạy trẻ phải biết yêu thương quan tâm, chỉa sẻ với mọi người, chúng tôi còn chú ý dạy trẻ biết yêu thiên nhiên bảo vệ môi trường xung quanh mình thông qua giờ ngoài trời như: Trẻ biết tưới cây, biết nhặt rác bỏ vào thùng, chăm sóc cây xanh giúp khung cảnh vườn trường được sạch đẹp hơn... (Video 3.4: Trẻ trải nghiệm làm bác lao công) Hàng ngày, tôi có tổ chức cho trẻ tham gia các buổi hoạt động làm bác lao công nhí, nhặt lá làm sạch sân trường, chăm sóc tưới cây, nhổ cỏ. Để trẻ biết được những việc làm ý nghĩa của bác lao công, bác bảo vệ. Từ đó trẻ biết yêu quý bác lao công, thương bác bảo vệ và tự có ý thức giữ gìn vệ sinh chung để giữ môi trường luôn sạch đẹp. Ngoài ra, cho trẻ đi thăm khu nấu ăn, thăm các cô cấp dưỡng, cho trẻ bày tỏ sự quan tâm, hỏi thăm các cô làm việc có mệt không? Cho trẻ biết được công việc