Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi có ý thức bảo vệ môi trường

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi có ý thức bảo vệ môi trường

1. Thông qua góc chơi phân vai theo chủ đề, góc xây dựng Trẻ sẽ có dịp trải nghiệm các mối quan hệ của các con người trong xã hội, giữa con người với con người, giữa con người với môi trường xung quanh qua cách thể hiện vai chơi của từng trẻ Từ đó trẻ có thể học được những thái độ, hành vi tích cực của con người đối với môi trường và góp phần bảo vệ môi trường. Ví dụ: Qua trò chơi xây dựng “Trường học, bệnh viện, công viên” trong quá trình chơi giáo viên có thể hỏi trẻ: Trong khu trường trồng cây xanh để làm gì? (Trẻ trả lời làm đẹp sân trường ) giáo viên giáo dục thêm ngoài việc làm đẹp sân trường thì cây xanh có ích lợi gì? Các cháu làm gì để bảo vệ cây xanh tạo môi trường xanh, sạch, đẹp. Sau mỗi lần dạo chơi tham quan sân trường giáo viên tập cho trẻ biết nhặt lá vàng, sắp xếp cây xanh gọn gàng đẹp mắt ở góc thiên nhiên và vườn rau. Việc làm này dần dần hình thành thói quen đối với trẻ. Hình ảnh trẻ chăm sóc góc thiên nhiên và vườn rau Ví dụ: Sự phát triển của một số cây. Hoạt động lao động và chăm sóc bảo vệ góc thiên nhiên: Trong hoạt động học tập trẻ được làm quen với yếu tố của môi trường và giáo dục cho trẻ có ý thức bảo vệ môi trường thì trong hoạt động lao động chủ yếu rèn cho trẻ thói quen vệ sinh cá nhân, vệ sinh trong lớp, chăm sóc cây xanh ở góc thiên nhiên. Thực hiện các hành vi vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường lớp, hành vi văn minh trong giao tiếp, ứng xử, chăm sóc vật nuôi cây trồng là hoạt động nhằm giúp trẻ rèn luyện thói quen, kỷ năng, hành vi tích cực đối với môi trường. Ví dụ: Vệ sinh môi trường lớp Giáo viên phân công cho trẻ lau chùi đồ dùng đồ chơi theo từng tổ, 1 lần trong tuần, giáo viên thường giáo dục cho trẻ khi ăn quà, uống sữa hoặc khi tạo sản
2. phẩm thông qua các hoạt động, vui chơi có giấy rác, lá cây phải nhặt bỏ vào sọt rác đúng nơi qui định. Mỗi ngày giáo viên dành từ 15-20 phút để trẻ lao động nhặt rác, hái lá vàng, tưới cây chăm sóc hoa, bồn hoa và góc thiên nhiên. Hình ảnh trẻ vệ sinh đồ dùng, đồ chơi Cô giáo sáng tác, sưu tầm thơ, hò, vè, bài hát về môi trường và bảo vệ môi trường dạy trẻ hát,.. Ví dụ: Hoạt động ngoài trời Quan sát môi trường lớp học, sân trường, khu trường. Nhận xét về vệ sinh môi trường và tìm các biện pháp khắc phục. Quan sát bụi, khói trong không khí Quan sát thiên nhiên và biết được kiện sống của cây trồng. Quan sát các hoạt động lao động của người lớn: Trồng và chăm sóc cây, làm sạch đẹp môi trường xung quanh. Giáo viên cần tạo cơ hội để trẻ quan sát môi trường và khuyến khích trẻ đưa ra những ý kiến hay kết luận của riêng mình. Trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của môi trường xung quanh và có ý thức giữ gìn, bảo vệ. Với hoạt động học Thông qua hoạt động học trẻ được thực hành những thí nghiệm đơn giản. Đây là các hoạt động nhận thức mang tính thực hành với các đối tượng của thiên nhiên, kết hợp với quan sát, nhận xét. Giáo viên chọn các thí nghiệm dễ quan sát, không gây nguy hiểm đối với trẻ, giáo viên hướng dẫn trẻ ghi lại các thay đổi trong khi quan sát được, trong quá trình làm thí nghiệm như: Vẽ tranh, vẽ sơ đồ, các thí nghiệm đó có thể là: Pha màu nước – xà phòng: Bột giặc và phẩm màu thực phẩm có thể được đổ vào nước để đưa ra những khám phá và ý tưởng
3. mới. Sự giống nhau và khác nhau giữa nước sạch và nước xà phòng, giữa cát ẩm và cát khô có thể được ghi chép lại: Thí nghiệm về cây cần nước và ánh sáng Thí nghiệm về nước bẩn do rác Thí nghiệm lọc nước bằng cát vàng Thí nghiệm không khí ô nhiễm do bụi, khói Hình ảnh thí nghiệm nước bẩn Xử lý tình huống giả định: Giáo viên nêu giả thiết một vấn đề cho trẻ huy động và vận dụng một cách tự lực, sáng tạo các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và vốn kinh nghiệm sẵn có, vận dụng các thao tác tư duy và các phương pháp khoa học để giải quyết vấn đề đặt ra. Ví dụ: Tình huống “nếu không tưới nước cho cây rau thì điều gì sẽ xảy ra” cho trẻ suy nghĩ và đưa ra các kết luận. Xử lý các tình huống có thực: Giáo viên lợi dụng những tình huống có thật trong thực tế để giáo dục trẻ chăm sóc và bảo vệ môi trường (ví dụ: xử lý giấy vụn sau khi làm thủ công; xử lý thức ăn thừa: khi trên mặt kệ đồ chơi có bụi ). Ví dụ: Với tình huống “tiếng ồn trong lớp mẫu giáo”: Sau khi cho trẻ nghe âm thanh mà trẻ đang hò hét với nhau trong giờ chơi, cô giáo cho trẻ có cơ hội nói lên suy nghĩ của mình bằng hệ thống câu hỏi: Vì sao cháu lại nhăn mặt thế ? Các cháu vừa được nghe thấy âm thanh của lớp chúng ta như thế nào? Các cháu cảm thấy thế nào khi nghe âm thanh quá to? Các cháu thích nghe âm thanh như thế nào? Nếu mình nói nhỏ hơn để vừa đủ nghe thì sẽ như thế nào?
4. Thông qua việc được nghe âm thanh và trò chuyện với cô giáo có thể dạy trẻ về tiếng ồn, giúp trẻ phải biết lắng nghe người khác nói, biết nói nhỏ vừa đủ nghe, không la hét, không ồn ào Hình ảnh tiết dạy Biện pháp 2: Giáo dục môi trường đi đôi với giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Giáo dục môi trường phải đi đôi với giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Chúng ta muốn hiệu quả giáo dục môi trường luôn bền vững thì cần phải giáo dục cho trẻ những thói quen tốt, những kỹ năng sống liên quan đến bảo vệ môi trường. Ví dụ: chúng ta rèn các cháu thói quen không vứt rác trong lớp học, ngoài sân trường, không ném rác trên đường đi, khi thấy rác trước mặt phải nhặt và đổ rác đúng nơi quy định, không phải bằng khẩu hiệu hay lời khuyên mà quy định bắt buộc mỗi lớp học phải có một giỏ đựng rác đặt ở lớp mình. Khi nhìn thấy bạn khác vứt rác không đúng chỗ, nên có trách nhiệm nhắc nhở lịch sự để giữ gìn nhà trường luôn sạch đẹp, vệ sinh. Khi đi tham quan, dã ngoại, phải nhắc nhở các em không được vứt bừa bãi giấy gói, bao bì thức ăn, chai lọ, vỏ đồ hộp Luôn giáo dục vệ sinh cá nhân cho trẻ, dạy trẻ biết giữ vệ sinh thân thể, rửa tay, tắm gội, đánh răng và tự mình thực hiện một số công việc bảo vệ môi trường như: Không xã rác bừa bải, biết thu dọn đồ dùng, đồ chơi sau khi chơi xong, những công việc phải thường xuyên liên tục có nhận xét đánh giá, nêu gương - khen thưởng nhằm tạo động lực để trẻ cố gắng phấn đấu hoàn hiện mình góp phần vào việc bảo vệ môi trường của những chủ nhân tương lai đất nước sau này.
5. Hình ảnh trẻ nhặt rác và bỏ rác vào thùng Biện pháp 3: Cô giáo cần chú ý tìm tòi, sáng tạo những hình ảnh, hoạt động mang lại hiệu quả giáo dục cao. Để thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục vệ sinh môi trường cho trẻ các cô giáo chúng ta cần sưu tầm, sáng tác các bài thơ ca hò vè, câu đố, trò chơi,.. về chủ đề môi trường áp dụng vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ, để trẻ tiếp thu tốt hơn. Sưu tầm, thu gom các nguyên vật liệu phế thải, sách báo, tạp chí để làm thêm phong phú giang hàng đồ chơi tại lớp cho trẻ. Hình ảnh tận dụng vật liệu phế thải làm đồ chơi cho trẻ Tạo sự hứng thú cho trẻ khi được khám phá các loại nguyên vật liệu ấy và tự tay mình làm những đồ chơi mình thích. Lựa chọn những trang web, những đĩa, những chương trình về giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ xem và thảo luận. Khi tổ chức các hoạt động nên để trẻ trải nghiệm, trao đổi và cô giáo là người lắng nghe ý kiến của trẻ, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho trẻ
6. được thể hiện ý tưởng của mình. Tận dụng thời gian của giờ sinh hoạt chiều để giáo dục trẻ thói quen trực nhật cuối ngày theo nhóm hoặc cá nhân. Chăm sóc góc thiên nhiên của lớp, sắp xếp, lau dọn kệ đồ chơi, nhắc nhở bạn cùng nhau thực hiện. Ngoài những hoạt động trên, tôi và đồng nghiệp còn tận dụng làm những bộ trang phục từ những túi bao ni lông tái chế, cho trẻ trình diễn thời trang nhằm gởi thông điệp Hãy cùng chung tay bảo vệ môi trường đến mọi người. Hình ảnh trẻ mặc trang phục tái chế Biện pháp 4: Phối kết hợp với các ban ngành đoàn thể, phụ huynh để vận động tuyên truyền về công tác giáo dục bảo vệ môi trường. Xuất phát từ quan điểm xã hội hóa giáo dục, kết hợp chặt chẽ giữa Gia đình - nhà trường - xã hội, ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đã triển khai với phụ huynh về phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Trong đó nội dung xây dựng trường lớp xanh - sạch - đẹp- an toàn là một trong ba vấn đề được quan tâm. Bên cạnh đó phụ huynh còn góp thêm cây hoa, cây cảnh để tạo vườn hoa, làm đẹp sân trường. Nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục bảo vệ môi trường, tôi đã kết hợp với cha mẹ trẻ, trạm y tế, để tuyên truyền các nội dung bảo vệ môi trường thông qua các buổi họp. Ngoài ra, tôi còn tỉm tòi một số tranh ảnh về nội dung vệ sinh môi trường để dán ở lớp học, xung quanh khu vực trường nhằm tuyên truyền với phụ huynh như tranh: Thu gom xử lý rác thải và nước. Một số việc liên quan đến nước và vệ sinh môi trường. Sử dụng và bảo quản nguồn nước sạch.
7. Xây dựng môi trường an toàn và phòng, chống tai nạn thương tích Tuy công tác phối hợp của tôi không có gì lớn lao nhưng đem đến cho phụ huynh một niềm tin đó cũng là ngôi trường đảm bảo an toàn và hạnh phúc. Để tạo sự tin tưởng và thu hút sự tham gia của phụ huynh vào các hoạt động giáo dục vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường cho trẻ, giáo viên cần: lắng nghe ý kiến của cha mẹ trẻ, chủ động xây dựng mối quan hệ tốt với phụ huynh, sẵn sàng tư vấn và giúp đỡ các kiến thức về giáo dục vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường cho trẻ khi có gia đình yêu cầu. Hình ảnh phối hợp với phụ huynh Đánh giá kết quả, hiệu quả thực hiện Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu nên để trẻ đạt được thì giáo viên phải biết vận dụng tích cực các phương pháp dạy học, dạy ở mọi lúc mọi nơi, lấy trẻ làm trung tâm tìm ra cách để giúp trẻ dễ hiểu. Và hình thành được một số kỹ năng cho trẻ, có ý thức tự giác hơn. Với những biện pháp bảo vệ môi trường nêu trên, tôi áp dụng vào thực tế lớp tôi và đến thời điểm hiện tại đã đạt được kết quả như sau: Trẻ có ý thức bảo vệ Trẻ chưa có ý thức bảo vệ Tổng số môi trường môi trường cháu Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ 26 25 96,2% 01 3,8% Trẻ biết bỏ rác vào thùng đựng rác, không vứt rác bừa bải, biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, không vẽ bậy lên tường, trẻ biết trồng cây xanh và chăm sóc cây...
8. Tôi có được những kết quả trên là nhờ vào Ban lãnh đạo nhà trường, đồng nghiệp đã tạo điều kiện thời gian giúp tôi học hỏi, suy nghĩ và tìm ra những sáng kiến mới. Đó là kết quả ban đầu, trong thời gian đến, tôi sẽ tiếp tục tìm tòi, nghiên cứu và áp dụng các biện pháp mới vào trong chương trình giáo dục mầm non. Đề xuất – kiến nghị * Đối với ngành giáo dục: Tổ chức các lớp tập huấn về bảo vệ môi trường. * Đối với nhà trường: Kính mong nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên đi tham quan học tập, học hỏi dự giờ các tiết thực hành mẫu về kỹ năng để nâng cao tay nghề và trình độ chuyên môn. * Đối với giáo viên: Tiếp tục học tập, luôn học hỏi bạn bè đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn. Sưu tầm, nghiên cứu để tìm ra những biện pháp tổ chức dạy học phù hợp cho từng hoạt động, phù hợp với tình hình thực tế của trường, lớp. Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và áp dụng vào thực tế ở lớp trong suốt thời gian qua. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của Ban Giám hiệu nhà trường cùng các cấp lãnh đạo để đề tài phát huy được tác dụng, hiệu quả ở mức tốt nhất. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tiên Mỹ, ngày 10 tháng 3 năm 2021 Người viết sáng kiến Phạm Thị Thùy Nga Trích dẫn tài liệu tham khảo, tư liệu minh họa. - Tài liệu tham khảo + Chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư 28. + Sách hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 4-5tuổi. + Sách bảo vệ môi trường + Sách, báo internet. + Web mam non.com.vn