Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở Trường Mầm non

1. 3 - Đối với phụ huynh: Hiểu biết và nhận ra tầm quan trọng trọng việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ, phối kết hợp với giáo viên để giúp trẻ phát triển nhân cách toàn diện. - Đối với nhà trường, lớp học: Là điều kiện để thực hiện tốt công tác giữ gìn và bảo vệ trường lớp xanh, sạch, đẹp và thuận lợi hơn cho việc chăm sóc giáo dục trẻ. III. Đối tượng nghiên cứu: - Trẻ lứa tuổi mầm non, lớp mẫu giáo 5-6 tuổi IV. Đối tượng khảo sát thực nghiệm: - Trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non - Số lượng 21 trẻ: - 10 trẻ nam - 11 trẻ nữ V. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp quan sát - Phương pháp dùng lời nói - Phương pháp thực hành - Phương pháp khảo sát - Phương pháp kiểm tra, đánh giá VI. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu - Đề tài thực hiện tại lớp 5-6 tuổi trường mầm non - Thời gian thực hiện đề tài: Năm học 2020 - 2021
2. 4 PHẦN THỨ HAI NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Những nội dung lýluận liên quan nghiên cứu Mục đích giáo dục bảo vệ môi trường không chỉ làm cho mọi người hiểu rõ cần thiết phải bảo vệ môi trường mà quan trọng là phải có thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự với môi trường, điều này phải được hình thành trong một quá trình lâu dài và phải bắt đầu ngay từ tuổi ấu thơ. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được tích hợp lồng ghép vào các hoạt động giáo dục, hoạt động vui chơi, khám phá khoa học thông qua chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ ở trường hình thành cho trẻ có thói quen, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự với môi trường ngay từ lứa tuổi mầm non. Giáo dục bảo vệ môi truờng cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân, hình thành cho trẻ có thói quen tốt biết sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp và ngoài trời gọn gàng ngăn nắp, biết bỏ rác đúng nơi qui định, biết chăm sóc cây xanh và chăm sóc con vật nuôi, hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường, biết được hành vi xấu như vứt rác bừa bãi nơi công cộng, vẽ bẩn lên tường, dẫm đạp lên cây xanh Bên cạnh đó giúp cho các bậc phụ huynh và cộng đồng có kiến thức cơ bản về giáo dục bảo vệ môi trường Chính vì vậy trong năm học này tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non” làm đề tài sáng kiến của mình. II. Thực trạng 1. Đặc điểm chung của nhà trường - Số trẻ có hiểu biết ban đầu về môi trường sống trong sạch còn hạn chế. Tẻ nhận thức được cái sạch và cái bẩn nhưng không tự ý thức được phải làm thế nào để môi trường xung quanh sạch sẽ, trong lành - một số trẻ chưa tự ý thức được phải cất đồ chơi gọn gang ngăn nắp sau ki chơi, đôikhi còn bày bừa ra lớp mà không chịu cất dọn - trẻ chư tích cực tham gia bảo vệ môi trường lớp học. Đôi lúc còn vứt rác ra sân trường, khi cô giáo nắc nhở mói gom lại vứt thùng rác - Khi thấy các hành vi làm bẩn hay phá hoại môi trường trẻ thường ít có phản ứng hay thờ ơ. 2. Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi - Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi.
3. 5 - Trường lớp sạch đẹp, phòng học và sân trường rộng rãi có nhiều cây xanh bóng mát, giáo viên chủ nhiệm các lớp trẻ tuổi, nhiệt tình với công việc. - Chúng tôi luôn tận dụng những nguồn nguyên vật liệu phế thải và sẵn có tại địa phương để tạo thành những dụng cụ học tập và những đồ chơi đơn giản, sáng tạo giúp trẻ được học, được khám phá. - Phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên về tình hình sức khỏe cũng như học tập của trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô giáo để cùng có biện pháp chăm sóc và giáo dục trẻ. Quan tâm ủng hộ về vật chất lẫn tinh thần cho cô và trẻ. * Khó khăn - Nguồn nguyên vật liệu để lựa chọn chưa được phong phú, nơi cất giữ, bảo quản để đảm bảo có độ bền cao và sử dụng lâu dài còn hạn chế. - Một số trẻ rất hiếu động và nghịch nghợm, ý thức bảo vệ môi trường còn chưa cao. - Nhận thức của một số phụ huynh về bảo vệ môi trường chưa thực sự được quan tâm. 3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài: Tổng số trẻ 21 Khảo sát về ý thức bảo vệ Đầu năm môi trường ở trường, lớp học (Tổng số: 21 Trẻ) Tốt Tỉ lệ Khá Tỉ lệ Đạt Tỉ lệ % % yêu % cầu Trẻ có hiểu biết ban đầu về 4 19,1 6 28,6 11 52,3 môi trường sống Trẻ biết cất dọn đồ dùng, đồ 5 23,8 7 33,3 9 42,9 chơi đúng nơi quy định Trẻ tích cực tham gia bảo vệ môi trường, lớp học (không vứt 6 28,6 7 33,3 8 38.,1 rác bừa bãi, biết gom rác vào thùng rác, biết chăm sóc cây, ) Trẻ có phản ứng với các hành vi của con người làm bẩn môi 3 14,2 9 42,9 9 42,9 trường và phá hoại môi trường * Nguyên nhân - Môi trường cảnh quan chưa thu hút trẻ tích cực tham gia các hoạt động
4. 6 - Đồ dung đồ chơi cho trẻ trải nghiệm vàphục vụ cho tiết dạy chưa phong phú - Lồng ghép các hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động chăm sóc giáo dục còn ít - Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường chưa được thục hiện thường xuyên ở mọi lúc, mọi nơi - Công tác tuyên truyền phối hợp phụ huynh vềgiáodụctrẻ bảo vệ môi trường chưa cao Với số liệu thống kê như trên và nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường đối với trẻ, đầu năm học 2020- 2021 chúng tôi đã chọn sáng kiến “Một số giải pháp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non" nghiên cứu để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của trẻ trong lớp mình phụ trách. III. Những biện pháp chủ yếu của đề tài * Xây dựng môi trường tạo cảnh quan cho trẻ hoạt động * Tận dụng các nguyên vật liệu phế thải làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ. * Tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong các hoạt động chăm sóc giáo dục * Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. * Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh. IV. Biện pháp từng phần 1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường, tạo cảnh quan cho trẻ hoạt động. Đối với trẻ mầm non xây dựng môi trường giáo dục trẻ là rất quan trọng vì môi trường giáo dục có tốt thì mới kích thích sự khám phá tìm tòi của trẻ. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học sau khi khảo sát chúng tôi đã cùng thống nhất xây dựng kế hoạch tạo môi trường lớp học sạch đẹp thân thiện. Trang trí các nội dung theo chủ đề, làm nhiều góc mở, có nhiều đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên, đồ dùng đồ chơi ở các góc được sắp xếp gọn gàng khoa học, đẹp mắt để giáo dục được trẻ và để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động. Đặc biệt chúng tôi xây dựng góc thiên nhiên phong phú, nhiều loại cây gần gũi để tạo cho trẻ không gian xanh, mỗi ngày trẻ có thể tự chăm sóc cây xanh, nhổ cỏ, tưới nước, lau lá, bắt sâu Tại đây chúng ta kết hợp giáo dục trẻ không ngắt lá, bẻ cành, không dẫm lên hoa và trẻ biết được việc làm của mình là đang bảo vệ môi trường. Từ đó giúp trẻ thêm yêu lao động, tạo cho trẻ sự gần gũi và thân thiết với thế giới tự nhiên. Ở đây trẻ có thể tìm hiểu về sự phát triển của cây từ lúc gieo hạt, nẩy mầm, cho đến lúc cây phát triển. Tạo các góc mở cho trẻ được hoạt động, được chơi như: Bé với bảo vệ môi trường, Hành vi đúng - sai,
5. 7 Bên cạnh đó, tạo cảnh quan môi trường ngoài lớp học là yếu tố không thể thiếu được, đặc biệt chú trọng xây dựng cảnh quan nhà trường; xây dựng khu vận động, khu vực chơi ngoài trời cho trẻ; vườn rau của bé; xây dựng đường đi lối lại, vừa tạo cảnh quan trường đẹp, đồng thời giúp trẻ tìm hiểu, khám phá thế giới. Để trẻ có ý thức giữ gìn, bảo vệ khuôn viên trường lớp luôn xanh - sạch - đẹp, chúng tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ nhặt rác, lá cây trong sân trường, hoặc làm đồ chơi từ lá cây như: Con bướm, chuồn chuồn, con trâu, con cá, trong giờ hoạt động ngoài trời, dạo chơi. Tuy nhiên trước khi cho trẻ tham gia vào hoạt động chúng tôi luôn kiểm tra môi trường để đảm bảo an toàn cho trẻ. Với hình thức xây dựng môi trường, tạo cảnh quan lớp học như vậy, chúng tôi đã tạo được một không gian để trẻ gần gũi hơn với thiên nhiên, môi trường trong và ngoài lớp học trở nên thân thiện hơn, trẻ được trải nghiệm thông qua các trò chơi và kích thích sự tìm tòi, sáng tạo, hứng thú cho trẻ tham gia vào các hoạt động nhất là ý thức bảo vệ môi trường và trẻ đã có một số kiến thức hiểu biết ban đầu về việc bảo vệ môi trường. 2. Biện pháp 2: Tận dụng các nguyên vật liệu phế thải làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ. Chúng tôi đã tìm kiếm, lựa chọn mẫu đồ dùng đồ chơi đơn giản được tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ như: Vỏ lon hộp sữa, chai nhựa, các loại tấm xốp, đã qua sử dụng và hướng dẫn trẻ làm cùng cô, ngoài ra chúng tôi còn sưu tầm thêm các mẫu đồ chơi trên mạng internet, sách báo, tạp chí để làm phong phú ngân hàng đồ chơi trong lớp cho trẻ. Từ đó không chỉ tạo sự hứng thú cho trẻ cùng với những yếu tố mới lạ, hấp dẫn trẻ khi được khám phá các loại nguyên vật liệu và tự tay mình làm những món đồ chơi mình thích, mà còn làm tăng hiệu quả giờ học nâng lên rất nhiều. Trẻ cũng hiểu được việc làm của mình, của cô giáo đã biết tiết kiệm được nhiều nguyên vật liệu, góp phần giảm bớt đi lượng rác thải rất lớn đang thải ra môi trường và cũng là tham gia bảo vệ môi trường. Ngoài ra, chúng tôi tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn tổ chức hội thi làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu phế thải vào các dịp lễ như: Chào mừng ngày nhà giáo Việt nam 20/11, thi đua làm đồ dùng tự tạo hàng tháng theo các chủ đề nhằm gây nhận thức cao về bảo vệ môi trường, tiết kiệm nguyên vật liệu, tiết kiệm một phần kinh phí, rèn kỹ năng và sự khéo léo của giáo viên trong trường. Với giải pháp này, chúng tôi đã tạo ra rất nhiều bộ đồ dùng đồ chơi cho trẻ khám phá và làm phong phú thêm các góc chơi trong lớp cũng như ngoài sân trường như: các bộ đồ dùng dạy học theo các chủ đề như: Bộ đồ chơi gia đình (phích, ấm chén, xoong nồi, bát, đĩa ...), bộ đồ chơi chủ đề các con vật (con gà,
6. 8 con bướm, con ong, con kiến, ), bộ đồ chơi chủ đề thực vật (cây, rau, củ, quả ), bộ đồ chơi phương tiện giao thông (ô tô, thuyền buồm, các biển báo giao thông, ) và một số bộ đồ chơi ngoài trời cho trẻ chơi như: (Dòng chảy của nước, nhảy theo dấu chân, ném bóng) kích thích sự tìm tòi, khám phá của trẻ vào các hoạt động một cách tích cực và rất hiệu quả đối với trẻ. 3. Biện pháp 3: Tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong các hoạt động chăm sóc giáo dục Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường không phải là một môn học mà nó là một nội dung được tích hợp vào tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ dưới nhiều hình thức. Vì vậy chúng tôi phải lựa chọn các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ sao cho phù hợp, linh hoạt, sáng tạo, có hiệu quả tạo ra mối liên hệ chặt chẽ, giữa nội dung tích hợp với nội dung chính của từng hoạt động. + Thông qua hoạt động học: Thông qua hoat động học trẻ được tham gia nhiều vào các hoạt động khác nhau. Mỗi môn học đều có mục đích, yêu cầu riêng, song chúng tôi luôn chú ý lồng ghép giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách linh hoạt sao cho phù hợp giúp trẻ dễ hiểu, dễ nhớ. Mỗi chủ đề có một nội dung khác nhau nhưng đều giúp cho trẻ có ý thức để bảo vệ môi trường. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được thể hiện thông qua các hoạt động học như: Khám phá khoa học, hoạt động tạo hình, hoạt động âm nhạc, làm quen văn học...và gắn vào từng đề tài cụ thể và tùy theo chủ đề, mỗi chủ đề đều có thể lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào đó. Dựa vào từng hoạt động cụ thể để lồng ghép vào từng phần của hoạt động, hay có thể lồng ghép vào trọng tâm của hoạt động, nhưng với chương trình học của lớp chúng tôi đa phần giáo dục bảo vệ môi trường vào phần củng cố và giáo dục trẻ, nhằm để khắc sâu cho trẻ thói quen hành vi tốt, để cho trẻ biết được nội dung giáo dục môi trường trong bài học này là giáo dục cái gì? Trẻ phải thực hiện như thế nào? Những việc gì nên làm, những việc gì không nên làm. Để hoạt động đạt kết quả cao thì chúng tôi phải dùng các phương pháp khác nhau để kích thích trẻ tham gia hoạt động và ghi nhớ lâu hơn. Ví dụ: Với hoạt động khám phá ở chủ đề bản thân chúng tôi làm rõ cho trẻ hiểu để có một cơ thể khoẻ mạnh ta cần hít thở không khí trong lành, ăn uống đảm bảo chất và không bị ngộ độc chủ đề trường mầm non thì lớp học phải sạch sẽ, gọn gàng và có bóng mát để cho các cháu ăn ngon- ngủ ngon- khoẻ mạnh. Hoặc chủ đề thực vật “ Cây xanh và môi trường sống”. Cho trẻ xem một số hình ảnh về cây xanh, sự phát triển của cây xanh, lợi ích của cây xanh. Cây lớn lên nhờ những yếu tố nào? Vì sao phải trồng cây? Trồng cây để làm gì ? Cây
7. 9 có lợi ích gì cho môi trường cho cuộc sống? Sau khi kết thúc giờ học, chúng tôi cho trẻ thực hành, gieo hạt, trồng cây, chăm sóc cây. Với chủ đề: Quê hương - đất nước- Bác Hồ trẻ sẽ khám phá và bảo vệ môi trường quanh mình xanh- sạch - đẹp để quê hương luôn tươi đẹp trong mắt bé. Qua hoạt động học lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường làm tiết dạy trở nên phong phú, đa dạng hơ, giúp trẻ tích lũy được rất nhiều kiến thức về chăm sóc bản thân, bảo vệ môi trường xung quanh gần gũi với bản thân, biết sử dụng và giữ gìn đồ dùng luôn sạch sẽ gọn gàng, ngăn nắp... Trẻ biết được lợi ích của bầu không khí trong lành đối với đời sống con người cũng như mọi sinh vật sống. Biết được lợi ích và chăm sóc, bảo vệ cây xanh, không chặt phá rừng. Bảo vệ môi trường đất, nước, không khí trong lành, không vứt rác thải bừa bãi, tiết kiệm điện, nước. Từ đó trẻ ý thức được tầm quan trọng của bảo vệ môi trường kích thích trẻ tìm tòi, sáng tạo ra những ý tưởng mới và có thể sau này sẽ trở thành nhà nghiên cứu khoa học trong tương lai. + Thông qua hoạt động vui chơi: Hoạt động chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ, hoạt động chơi được tổ chức đáp ứng nhu cầu của trẻ, đồng thời tích hợp nội dung giáo dục trong đó có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường. Với các trò chơi phân vai: Trẻ được phân vai và thể hiện các công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường như: trồng cây, chăm sóc cây, thu gom rác, xử lý các chất thải Trò chơi gia đình như: Dọn dẹp nhà cửa, lau chùi nền nhà sạch sẽ, ngăn nắp, quần áo gấp gọn gàng, trước khi ăn phải rửa tay, rửa mặt sạch sẽ, nhắc nhở mọi người phải tiết kiệm trong sinh hoạt. Hoặc trò chơi nấu ăn: Tập làm các món ăn đơn giản chú ý dạy trẻ có ý thức vệ sinh, tiết kiệm nước, chế biến món ăn, thu dọn đồ dùng gọn gàng sau khi chế biến Với trò chơi học tập: Trẻ tìm hiểu các hiện tượng trong môi trường, học cách phân loại, so sánh, nhận biết các hành vi đúng - sai, tốt - xấu với môi trường. Phân biệt môi trường sạch và môi trường bẩn, cho trẻ giải các câu đố, kể lại các câu chuyện về bảo vệ môi trường Với trò chơi vận động: Trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường như động tác cuốc đất, trồng cây, tưới nước, bắt sâu hoặc các hành vi làm hại đến môi trường như: chặt cây, dẫm lên cỏ, đốt rừng, săn bắt chim, thú Với các trò chơi đóng kịch: Thể hiện các nội dung câu chuyện, hành vi có lợi và hành vi có hại cho môi trường như “ Hạt đỗ sót”; “ Biết đi đâu”; “ Con hãy đợi rồi sẽ biết”; “ Nỗi đau của lá”, trẻ biết thể hiện các hành vi có lợi, hành vi có hại cho môi trường. Để từ đó trẻ ý thức được các hành vi của mình đều có ảnh hưởng đến môi trường xung quanh mình đang sống .
8. 10 Trò chơi với một số phương tiện, công nghệ hiện đại (Máy vi tính) trẻ nhận biết môi trường bẩn sạch qua các hình ảnh, âm thanh, video, Trẻ được quan sát các hoạt động cùng cô tìm nguyên nhân và cách làm cho môi trường sạch hơn. Làm khắc sâu trong tâm trí trẻ những hình ảnh đẹp, sống động về bảo vệ môi trường Thông qua hoạt động vui chơi trẻ được trải nghiệm vừa học vừa chơi vừa rèn được cho trẻ thói quen biết bảo vệ môi trường sống xung quanh mình, nhận biết các hành vi đúng - sai, tốt - xấu với môi trường, biết tiết kiệm điện, tiết kiệm nước. Đặc biệt có ý thức bảo vệ môi trường xanh- sạch - đẹp. + Thông qua tổ chức giờ ăn, ngủ cho trẻ: Đây là hoạt động nhằm hình thành các nề nếp thói quen trong sinh hoạt, chúng tôi thường xuyên nhắc trẻ phải kê bàn ngay ngắn, biết lấy khăn, lấy đĩa đựng cơm rơi. Sau đó ra xếp hàng rửa tay theo đúng quy trình (nhắc trẻ rửa tay tiết kiệm nước, rửa xong nhớ vặn khóa vòi nước). Trong khi ăn cô nhắc trẻ khi ho phải lấy tay che miệng, không nói chuyện trong khi ăn. Ăn xong biết xếp bát, thìa vào nơi quy định một cách gọn gàng. Đi vệ sinh đúng nơi quy định và tự lấy gối đi ngủ. Đó là những thói quen rất đỗi bình thường nhưng cũng chính là ý thức bảo vệ môi trường mình sống luôn sạch sẽ, gọn gàng. Có như vậy mới mong trẻ có ý thức bảo vệ môi trường ở phạm vi rộng hơn và mỗi tuần chúng tôi đều có kế hoạch cụ thể thực hiện việc dọn vệ sinh lớp học, lau chùi đồ dùng đồ chơi và giá, kệ đồ chơi của trẻ. Trước giờ đi ngủ, chúng tôi kể cho trẻ nghe những câu chuyện về bảo vệ môi trường và tổ chức cho trẻ xem tranh truyện về môi trường, đó là những câu chuyện về một việc làm tốt hoặc một hành động dũng cảm bảo vệ môi trường của trẻ hoặc những người xung quanh. Từ những việc làm trên, ý thức bảo vệ môi trường của trẻ được nâng cao và khắc sâu hơn, những việc làm tốt hàng ngày trẻ được nghe qua các câu truyện, hay quan sát từ cô giáo, người lớn như quét dọn nhà cửa, trường lớp, xóm làng sạch sẽ, không xả rác bừa bãi, giữ gìn và tiết kiệm nguồn nước Từ đó, trẻ ý thức được hành vi của mình và thích thú làm theo. + Thông qua hoạt động nêu gương Hoạt động nêu gương cũng là một trong những hoạt động để thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách có chiều sâu, giúp cho trẻ có ý thức bảo vệ môi trường một cách có hiệu quả nhất. Cô động viên, khen ngợi những trẻ có những hành vi tốt đã thực hiện có ý nghĩa bảo vệ môi trường như: Tiết kiệm nước khi rửa tay, chân, biết tiết kiệm hồ dán khi học tạo hình, biết xếp gọn đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp, tiết kiệm nước trong hoạt động vệ sinh rửa
9. 11 tay, rửa mặt và xứng đáng nhận phiếu bé ngoan. Đồng thời cô cũng nhắc nhở nhẹ nhàng những hành vi chưa tốt như: Để đồ dùng đồ chơi chưa đúng nơi quy định, chưa gọn gàng, vứt rác bừa bãi ở sân trường không để vào thùng rác, đi ngủ còn nói chuyện to, đi vệ sinh chưa đúng nơi quy định. Rửa tay để nước tràn ra ngoài, thấy nước tràn mà không vặn vòi lại, Bên cạnh đố sự gương mẫu của cô và những người xung quanh ảnh hưởng rất lớn đối với trẻ. Đặc điểm của trẻ là hay bắt trước, có thể bắt trước cái đúng, cái tốt, nhưng cũng có thể bắt trước cái sai, cái xấu. Vậy nên cô giáo và mọi người xung quanh cần thực hiện lời nói đi đôi với việc làm để thực sự là tấm gương sáng cho trẻ noi theo. Cô và mọi người quanh trẻ tích cực bảo vệ môi trường: Vệ sinh trường lớp sạch sẽ, gọn gàng; Sử dụng điện nước tiết kiệm hiệu quả; chăm sóc cây trồng vật nuôi...thì trẻ sẽ bắt trước và làm theo những hành vi của người lớn Thông qua hoạt động nêu gương trẻ ý thức được hành vi đúng - sai, trẻ biết lắng nghe và học tập theo những hành vi tốt của cô giáo và các bạn xung quanh 4. Biện pháp 4: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi là giải pháp rất cần thiết và hiệu quả để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. Thông qua hoạt động lao động: Trước hết với trẻ môi trường gần gũi nhất là môi trường lớp học, nhà ở. Trong mọi hoạt động cô giáo là tấm gương để trẻ noi theo, nên với việc dọn dẹp cho môi trường trong, ngoài lớp sạch sẽ, gọn gàng, đẹp là điều giúp trẻ nhận thấy mình cũng cần có ý thức bảo vệ và giữ gìn cho lớp học luôn là môi trường xanh-sạch - đẹp. Hàng tuần trường chúng tôi có tổ chức các buổi lao động ngoài trời cho trẻ như nhặt lá rụng trên sân trường, bắt sâu trong vườn rau, vườn hoa ... Qua đó, rèn cho trẻ có thói quen khi thấy rác biết vứt vào sọt rác, khi thấy một vỏ nilon hay rác ở trong và ngoài lớp học, trên sân trường, cần có ý thức tự giác đem bỏ vào thùng rác. Ngoài hoạt động học chúng tôi thường giao nhiệm vụ cho trẻ qua bảng phân công trực nhật hàng ngày. Trẻ biết giúp cô lau dọn giá đồ dùng, đồ chơi, biết xắp xếp đồ dùng đúng nơi quy định. Trẻ biết lau lá cây và chăm sóc cây xanh. Từ đó, trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu lao động. Trong giờ hoạt động vệ sinh: Giáo dục trẻ kỹ năng biết tự phục vụ cho mình như đi đại tiện, tiểu tiện đúng nơi quy định, đi vệ sinh xong trẻ biết rửa tay sạch sẽ. Các đồ dùng vệ sinh được dùng để ngăn nắp là một hành vi tốt, lớp gọn gàng. Vào các buổi chiều thứ 6 hàng tuần, chúng tôi giao nhiệm vụ phân công các nhóm trẻ lau chùi, dọn dẹp, sắp xếp đồ dùng đồ chơi ở các góc chơi trong lớp cùng cô từ đó giáo dục trẻ có kỹ năng tự phục vụ, đặc biệt là trẻ ý thức được và
10. 12 biết bảo vệ môi trường lớp học, biết trân trọng, giữ gìn những sản phẩm đồ chơi trong lớp. Giờ ăn, trẻ biết ăn hết xuất, trong khi ăn không nói chuyện và ăn không làm rơi cơm ra ngoài nếu có hạt cơm rơi ra phải nhặt vào đĩa đựng cơm rơi, ăn xong xếp bát thìa, bàn ghế vào đúng nơi quy định Với những việc làm đó trẻ biết được hành vi của mình là đang giữ gìn lớp học được sạch sẽ, gọn gàng cũng là ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường. Hay trong giờ đón trẻ, trò chuyện: Cô đón trẻ vào lớp, quan sát nhắc nhở trẻ để đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, ăn quà sáng để rác vào thùng rác, để hình thành thói quen cho trẻ. Vào những giờ hoạt động ngoài trời, chúng tôi thường trò chuyện cùng trẻ về lợi ích của cây xanh như: Cây xanh làm cho không khí trong lành, làm giảm ô nhiễm môi trường cung cấp cho con người thức ăn, thuốc chữa bệnh, cây xanh của rừng còn ngăn chặn lũ lụt Bên cạnh đó trẻ còn biết tận dụng những chiếc lá vàng, cây cỏ trong vườn để làm ra những con vật gần gũi con gà, con mèo, con trâu, con cá hay cho trẻ chơi bán hàng nấu ăn, làm nón, quần áo Qua đó, chúng tôi giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, biết chăm sóc, bảo quản, giữ gìn môi trường thiên nhiên mà mình đang sống. Có thể giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong các giờ ngoại khóa như: Hội thi: “Bé chung tay bảo vệ môi trường và biển đảo” và hoạt động đi thăm quan, dạo chơi các khu di tích, danh lam thắng cảnh. Trẻ được quan sát trực tiếp với môi trường tự nhiên, các địa danh xung quanh trường, lớp để trẻ cảm nhận được vẻ đẹp của môi trường quanh trẻ và có ý thức giữ gìn và bảo vệ. Sau đó yêu cầu trẻ nhận xét về vệ sinh môi trường ở tại nơi đó và tìm cách khắc phục bảo vệ môi trường. Với lửa tuổi mầm non trẻ rất dễ nhạy cảm và dễ xúc cảm, đồng cảm với con người và cảnh vật xung quanh do đó hình thành những tình cảm, kỹ năng sống giai đoạn này có rất nhiều thuận lợi, có thể trang bị cho trẻ những hiểu biết về môi trường về mối quan hệ giữa con người và, môi trường sống, dạy trẻ một số kỹ năng đơn giản để bảo vệ môi trường và hình thành cho trẻ những hành vi văn minh ở những nơi công cộng như: Không xả rác bừa bãi, ngắt hoa, bẻ cành, khạc nhổ bừa bãi, biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết giữ sạch sẽ nhà vệ sinh, rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, tiết kiệm nước trong sinh hoạt, không đẻ vòi nước chảy liên tục thấy nước tràn biết khóa vòi nước lại. Hoạt động lễ hội cũng có một vị trí rất quan trọng trong việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. Thông qua việc tổ chức lễ hội, hình thành ở trẻ các kỹ năng, thái độ, hành vi tích cực về các địa danh và môi trường, biết bảo vệ ,giữ gìn môi
11. 13 trường và các địa danh nơi diễn ra lễ hội. Nội dung được tích hợp trong các hoạt động giáo dục dưới nhiêu hình thức như theo ý thích của trẻ hoặc trong thời gian dạo chơi ngoài trời hay thăm quan. Ví dụ ngày lễ, ngày tết Nguyên Đán cô phát động phong trào “Tết trồng cây”, cô cùng trẻ sưu tầm cây xanh, cây cảnh về trồng... và cùng tổ chức tưới và chăm sóc cây. Đây cũng là hình thức giáo dục trẻ bảo vệ môi trường hiệu quả nhất. Thông qua các hoạt động trẻ thêm yêu thiên nhiên, biết chăm sóc, bảo quản, giữ gìn môi trường, yêu lao động. Biết giữ vệ sinh môi trường sống, vệ sinh cá nhân, có kỹ năng tự phục vụ. Đồng thời giáo dục kỹ năng sống cho trẻ qua các hoạt động ngoại khóa. 5. Biện pháp 5: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh. Công tác phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một việc làm vô cùng quan trọng và đó là nhiệm vụ thiết thực đối với từng nhóm lớp. Tuyên truyền và phối kết hợp với Phụ huynh trong công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là một biện pháp không thể thiếu khi giáo dục cho trẻ. Bởi chỉ có làm tốt công tác tuyên truyền, vận động giáo viên mới nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình của quý bậc phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để giáo viên có thể tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình. Đồng thời, cũng thông qua công tác này, phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con trẻ không phải chỉ ở phía nhà trường mà còn ở cả gia đình nữa. Phối kết hợp giữa gia đình và nhóm lớp tạo nên sự liên kết giữa giáo viên và cha mẹ trẻ, nhằm hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ nói chung và giáo dục bảo vệ môi trường nói riêng. Ngoài ra, chúng tôi còn xây xựng góc tuyên truyền nơi mà phụ huynh dễ quan sát, với nhiều hình ảnh sinh động về môi trường. Trao đổi trực tiếp qua buổi đón trả trẻ về những hành vi tốt, chưa tốt của trẻ, nhắc nhở để phụ huynh cùng phối hợp rèn nề nếp cho trẻ, tuyên truyền cho các bậc phụ huynh khác cùng ý thức để bảo vệ môi trường. Hay qua các buổi họp phụ huynh, chúng tôi trao đổi về với phụ huynh về tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, tuyên truyền phụ huynh rèn nề nếp cho trẻ ở nhà giữ gìn vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, đồ dùng, đồ chơi cất gọn gàng ngăn nắp, biết cùng bố mẹ tham gia chăm sóc, bảo vệ vây cối, . Vận động phụ huynh tham gia lao động vệ sinh trường lớp, trồng cây xanh như hưởng ứng "tết trồng cây" hàng năm hoặc tham gia vào các hội thi về bảo vệ môi trường, Hỗ trợ nguyên vật liệu phế thải làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, hỗ trợ cây xanh, chậu cây cảnh, trang trí lớp với nhiều hình thức đẹp, sáng tạo cho các lớp học