Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung

1. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” - Nhằm phát huy hơn nữa trong công tác giáo dục truyền thống cho các em đội viên tôi mạnh dạn thực hiện đề tài: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” 1.2. Mục đích nghiên cứu: - Tìm ra phương pháp, các hình thức giáo dục truyền thống cho Đội viên trong nhà trường thông qua các hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh. - Vận dụng những bài học lý luận để xây dựng phương pháp giáo dục truyền thống ngày càng có hiệu quả giúp cho đội viên phát triển toàn diện nhân cách. Đồng thời hoạt động của liên đội trong nhà trường ngày một phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu. 1.3. Đối tượng nghiên cứu: - Các em đội viên thiếu niên đang học tập tại liên đội trường THCS Nâm Nung - Krông Nô – Đăk Nông. 1.4. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp quan sát: Thu thập thông tin liên quan đến đề tài ( Phụ trách chi đội, các em thuộc BCH liên, chi đội và các em đội viên trong liên đội) - Phương pháp điều tra: Tìm hiểu các giáo viên và đội viên có liên quan đến đề tài ( anh chị phụ trách và BCH Đội, Đội viên). Họ đã giải quyết như thế nào? Mức độ thành công và bài học rút ra như thế nào ? - Phương pháp tổng hợp tài liệu: Là phương pháp thu thập thông tin dựa trên những câu trả lời bằng văn bản của nhà trường và liên đội. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Là phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn tại trường, đem lý luận áp dụng vào thực tiễn để giúp cho công tác đội ngày càng tốt hơn. 1.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu: - Các hoạt động Đội, phong trào thiếu nhi của liên đội trường THCS Nâm Nung - Krông Nô – Đăk Nông và các hoạt động, các hội thi cấp huyện, của liên đội từ năm học 2014 - 2015 đến năm học 2015 - 2016. Giáo viên: Lê Văn Hệ - 3 - THCS Nâm Nung
2. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” 2. NỘI DUNG 2.1. Cơ sở lí luận của vấn đề: - Trong chương trình công tác Đội và phong trào thanh thiếu nhi hàng năm luôn đưa mục tiêu giáo dục truyền thống lên hàng đầu bằng những chương trình cụ thể như: chương trình “ Măng non đất nước – Tiếp bước cha anh”, “ Tự hào truyền thống – Tiếp bước cha anh”. Chính vì vậy giáo dục truyền thống là họat động không thể thiếu được trong trường học và trong công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh. - Đối với chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo, Đảng ta đã khẳng định: Giáo dục và đào tạo phải tạo ra những lớp người vừa hồng, vừa chuyên để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Trong đó Đảng ta đã chỉ rõ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ luôn là một nhiệm vụ quan trọng. - Giáo dục truyền thống cho đội viên là giúp các em hiểu biết được nội dung, ý nghĩa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, Đảng – Đoàn - Đội, giáo dục quyền và bổn phận theo luật Bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em; nâng cao sự hiểu biết quốc tế và khu vực. Góp phần giáo dục toàn diện, hình thành thế giới quan, nhân cách đúng đắn cho đội viên. - Để tổ chức tốt cho các em học tập và làm theo truyền thống cách mạng cần có phương pháp thích hợp với đặc điểm tâm sinh lý và hoàn cảnh cụ thể. Mỗi cán bộ phụ trách, cần nhận thức đúng, có biện pháp tổ chức thực hiện phù hợp để việc giáo dục truyền thống cách mạng đạt được hiệu quả thiết thực. - Bản thân Tôi trong quá trình hoạt động Đội đã từng bước lồng ghép nội dung giáo dục truyền thống trong quá trình tổ chức các hoạt động, các hội thi và các phong trào. Qua đó Đội viên trong liên đội đã nắm được cơ bản về những truyền thống tốt đẹp của Đảng, Đoàn, Đội và của đất nước. - Trong quá trình giáo dục truyền thống cho các em đội viên tôi chú trọng giáo dục vào các nội dung sau: Giáo viên: Lê Văn Hệ - 4 - THCS Nâm Nung
3. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” * Giáo dục truyền thống cách mạng truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm: - Với truyền thống 4000 năm dựng nước và giữ nước, nhân dân ta đã trải qua các cuộc kháng chiến trường kỳ, tạo nên những chiến công hiển hách Những chiến công của Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi, Quang Trung... mãi là niềm tự hào của dân tộc. - Đối với Đội viên, cần phải giúp các em hiểu lòng yêu nước một cách cụ thể. Yêu nước trước hết là yêu làng xóm, quê hương mình; tự hào về dân tộc Việt Nam, tự hào là người Việt Nam có ý chí tự lực, tự cường, quyết sánh vai với các cường quốc năm châu. * Giáo dục truyền thống cần cù trong học tập, lao động và sản xuất: - Cùng với lòng yêu nước anh dũng, ý chí chiến đấu chống giặc ngoại xâm là truyền thống cần cù trong lao động, sản xuất của dân tộc ta. Đó chính là tinh thần quật cường, chống thiên tai, không quản ngại mưa nắng, cần cù lao động để sản xuất ra của cải vật chất, sản xuất ra lương thực phục vụ kháng chiến chống ngoại xâm và xây dựng đất nước. - Để làm tốt nội dung này, Đội cần tổ chức tốt hoạt động giáo dục với các nội dung cụ thể như: Giáo dục tình yêu lao động, tôn trọng người lao động, quý trọng và tiết kiệm trong lao động sản xuất; giáo dục ý thức tự giác trong học tập và lao động, sản xuất, biết quý trọng thời gian, biết sử dụng hiệu quả sản phẩm lao động do chính các em làm ra. * Giáo dục truyền thống nhân đạo: - Dân tộc Việt Nam có truyền thống “ Lá lành đùm lá rách” “ Thương người như thể thương thân”, từ bao đời nay truyền thống nhân đạo đã in sâu và là kim chỉ nam trong mỗi trái tim người Việt. Chính vì thế giáo dục truyền thống nhân đạo cho các em đội viên cẩn phải thường xuyên được tổ chức. - Thông qua các hoạt động giáo dục truyền thống sẽ giáo dục, bồi dưỡng cho thiếu nhi truyền thống “yêu nước thương nòi”, “ lá lành đùm lá rách. * Giáo dục truyền thống đoàn kết của dân tộc Việt Nam: Giáo viên: Lê Văn Hệ - 5 - THCS Nâm Nung
4. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” - Là quốc gia có 54 dân tộc anh em, truyền thống đoàn kết giữa cộng đồng các dân tộc Việt Nam đã được gắn bó hàng ngàn năm trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước. - Để giáo dục truyền thống đoàn kết, Đội TNTP cần tập trung: Đoàn kết giữa cộng đồng các dân tộc, trong cộng đồng dân cư, làng xóm và Đoàn kết trong tổ chức Đội, phát huy sức mạnh tập thể Đội. 2.2. Thực trạng của vấn đề: 2.2.1. Những thuận lợi trong công tác đội và phong trào thiếu nhi ở trường THCS Nâm Nung – huyện Krông Nô: - Xã Nâm Nung là một xã anh hùng cách mạng với khu di tích lịch sử cấp Quốc gia là Căn cứ kháng chiến B4 – Liên khu IV, là địa điểm Tỉnh ủy Quảng Đức (cũ) đứng chân trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ; Đây cũng là nơi ghi dấu nhiều chiến công hiển hách, ghi lại những trang sử hào hùng của đồng bào các dân tộc vùng Nam Tây Nguyên dưới sự lãnh đạo của Anh hùng dân tộc N’Trang Lơng, của N’Trang Gưh Đây chính là truyền thống anh hùng bất khuất của nhân dân xã Nâm Nung, để từ đó các em thấy được lịch sử hào hùng của dân tộc mà ra sức học tập, rèn luyện xứng đáng với những hi sinh của các anh hùng liệt sĩ, xứng đáng là những thế hệ trẻ của xã anh hùng Nâm Nung. - Nhân dân trong xã phần lớn là người dân tộc thiểu số đã tham gia kháng chiến và giành được nhiều chiến công, góp phần giải phóng đất nước, ngày nay họ vẫn đang ra sức lao động phát triển kinh tế làm giàu cho bản thân và xã nhà, đối với các thế lực thù địch luôn tìm cách chống phá cách mạng nước ta, nhất là đối với vùng Tây Nguyên, nên giáo dục truyền thống có tầm quan trọng đặc biệt đối với các em đội viên, giúp cho các em thêm tự hào với truyền thống dân tộc, có nhận thức đúng đắn tiếp tục phát huy những truyền thống đó, đào tạo ra thế hệ trẻ có đủ bản lĩnh chính trị. Giáo viên: Lê Văn Hệ - 6 - THCS Nâm Nung
5. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” KHU CĂN CỨ CÁCH MẠNG B4 XÃ NÂM NUNG - Đối với việc tổ chức hoạt động giáo dục truyền thống nói riêng và công tác Đội nói chung của liên đội có những điều kiện thuận lợi: Giáo viên: Lê Văn Hệ - 7 - THCS Nâm Nung
6. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” + Được sự quan tâm và chỉ đạo xâu sát của Hội đồng đội huyện Krông Nô, Ban chấp hành Đoàn xã Nâm Nung, chi bộ Đảng, Ban giám hiệu nhà trường THCS Nâm Nung, các đoàn thể trong nhà trường. + Các anh chị phụ trách chi đội nhiệt tình, thường xuyên tổ chức và hướng dẫn đội viên chi đội mình tham gia các hoạt động Đội. + Ban chỉ huy liên, chi đội nhiệt tình, năng nổ; đội viên, thiếu niên hăng hái tham gia các hoạt động đội và các hội thi do nhà trường và liên đội tổ chức. + Được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của Hội phụ huynh học sinh nhà trường trong các hoạt động của Liên Đội. - Năm học 2013-2014 liên đội trường THCS Nâm Nung đạt liên đội vững mạnh cấp Huyện, giáo viên tổng phụ trách đội giỏi cấp huyện. Đây được xem như là một động lực lớn để thầy và trò tiếp tục phấn đấu. Năm học 2014 – 2015 toàn trường có 10 lớp với 350 học sinh, nề nếp học sinh ổn định, đa phần các em đều ngoan và có ý thức vươn lên trong học tập và rèn luyện. Trước thực tế của nhà trường và tình hình của địa phương như đã nêu trên, bản thân tôi càng thấy rõ trách nhiệm của mình đối với công tác giáo dục, đặc biệt là giáo dục truyền thống cho các em đội viên. LIÊN ĐỘI TRƯỜNG THCS NÂM NUNG Giáo viên: Lê Văn Hệ - 8 - THCS Nâm Nung
7. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” 2.2.2. Những khó khăn trong công tác đội và phong trào thiếu nhi ở trường THCS Nâm Nung – huyện Krông Nô: - Xã Nâm Nung là một xã có điều kiện kinh tế còn khó khăn nên việc đầu tư hỗ trợ của địa phương còn hạn chế. - Liên đội của trường THCS Nâm Nung đóng trên địa bàn là một xã vùng ba, địa hình phức tạp, giao thông đi lại cách trở, học sinh ở xa trường cuộc sống của nhân dân chưa ổn định. Do đó nhiều gia đình ít quan tâm tới việc học tập của con em mình, giao phó lại cho nhà trường. - Cơ sở vật chất của liên đội còn thiếu thốn, chưa có phòng truyền thống đội, phương tiện phát thanh tuyên truyền hạn chế....ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của công tác giáo dục truyền thống cho đội viên. - Đối tượng học sinh: Phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, kinh tế gia đình chưa phát triển, ngoài việc đi học các em còn là những lao động chính trong gia đình, thường xuyên nghỉ học để phụ giúp gia đình. - Các em là người dân tộc thiểu số về khả năng học tập còn hạn chế, nhiều em thờ ơ, chưa nhiệt tình trong các hoạt động tập thể, gia đình của các em ở xa, đường sá đi lại chưa thuận tiện nên ảnh hưởng đến việc tập hợp và triển khai các hoạt động giáo dục truyền thống mang tính tập trung và quy mô lớn. 2.3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: 2.3.1. Xây dựng kế hoạch: - Ngay từ đầu năm học dưới sự chỉ đạo của Chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường, HĐĐ huyện Krông Nô, bản thân giáo viên TPT Đội phải lên kế hoạch chương trình hoạt động chi tiết, cụ thể và phù hợp với thực tế của Liên Đội: Giáo dục truyền thống thông qua tìm hiểu, chăm sóc khu căn cứ cách mạng B4, thăm và tặng quả các gia đình có công với cách mạng nhân ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, ngày thương binh liệt sĩ 27/7. Tổ chức các hội thi, các hoạt động ngoại khóa, các buổi nói chuyện truyền thống, các chương trình phát thanh măng non... qua đó kết hợp, lồng ghép và tổ chức Giáo viên: Lê Văn Hệ - 9 - THCS Nâm Nung
8. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” được các nội dung của hoạt động " Giáo dục truyền thống". Cho các em đội viên. 2.3.2. Nói chuyện truyền thống: - Mời các đồng chí lão thành cách mạng, các cựu chiến binh kể chuyện hoặc đối thoại với đội viên nhân dịp ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12, nhân dịp thành lập huyện Krông Nô 09/10, ngày giải phóng hoàn toàn miền nam thống nhất đất nước 30/4. - Tổ chức sinh hoạt truyền thống vào lễ chào cờ, sinh hoạt dưới cờ hoặc các buổi sinh hoạt đội bằng các hình thức như hùng biện, trả lời câu hỏi, ngoại khóa - Đây là phương pháp giáo dục truyền thống mang lại hiệu quả cao vì các em đội viên được trực tiếp nghe các nhân chứng lịch sử, những người đã trải qua những năm tháng hào hùng của dân tộc. Hoạt động này vừa mang ý nghĩa chào mừng các ngày lễ lớn vừa giáo dục cho đội viên truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, truyền thống đấu tranh của quân và dân ta trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm. - Để thực hiện được hoạt động giao lưu nói chuyện truyền thống TPT Đội thực hiện các bước sau: + Tham mưu với chi bộ, Ban Giám Hiệu nhà trường xin ý kiến chỉ đạo để thực hiện nội dung nói chuyện. + Xây dựng kế hoạch tổ chức nói chuyện truyền thống, chuẩn bị một số câu hỏi để giao lưu giữa các cựu chiến binh với học sinh. + Tham mưu xin ý kiến chỉ đạo của Đảng ủy xã, hội đồng nhân dân xã, ủy ban nhân dân xã để cử những thành viên trong hội cựu chiến binh xã về tham gia nói chuyện truyền thống. + Thông báo tới toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh về nội dung nói chuyện truyền thống, nhắc nhở học sinh tham gia đầy đủ, nghiêm túc sinh để buổi nói chuyện diễn ra thật ý nghĩa có tính giáo dục. 2.3.3. Tổ chức các hội thi nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước: Giáo viên: Lê Văn Hệ - 10 - THCS Nâm Nung
9. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” - Thi đua là một trong những việc làm quan trọng, nhằm đề cao và kích thích hoạt động của đội viên và tập thể đội. Thi đua làm cho mỗi đội viên và tập thể đội không thoả mãn với những gì mình mình đạt được, không ngừng vươn lên giành kết quả cao hơn. Như vậy thi đua lành mạnh sẽ tạo nên sẽ tạo nên một sức mạnh tổng hợp làm cho tổ chức Đội hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình. - Căn cứ vào những ngày lịch sử có ý nghĩa như ngày thành lập Đội TNTP (15 - 05), ngày thành lập Đoàn TNCS (26 - 03), ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (3 - 2) ... gắn với mỗi đợt phát động chủ đề, chủ điểm của Đội, của nhà trường tôi sẽ tổ chức phát động các hội thi để chào mừng. - Tổ chức giáo dục truyền thống cách mạng thông qua hình thức các hội thi là một trong những hình thức giáo dục đạt được hiệu quả cao. Qua các hội thi các em được học mà chơi, chơi mà học, các em sẽ thi đua để đạt kết quả cao trong hội thi. Như vậy sự thành công của hội thi cũng chính là sự thành công trong việc tổ chức giáo dục cho các em. - Các hội thi mang tính giáo dục truyền thống cao trong năm học là: + Tổ chức hội thi kể chuyện “ Chúng em kể chuyện Bác Hồ” chào mừng ngày sinh nhật Bác, và thi kể chuyện về các anh hùng trong hai cuộc khánh chiến chống Pháp và Mỹ nhân ngày thành lập Quân đội nhận nhân Việt Nam ( 22/12/1944). + Tổ chức diễn đàn “ Chúng em tiến bước lên Đoàn” và “Hội trại truyền thống” nhân ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. + Tổ chức hội thi “ Báo tường đẹp””Vở sạch chữ đẹp” chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11. Giáo viên: Lê Văn Hệ - 11 - THCS Nâm Nung
10. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” Thi vở sạch chữ đẹp và thi kể chuyện Bác Hồ - Trong các hội thi, cuộc thi thì bản thân tôi phải chủ động từ mọi phía: tham mưu với Ban giám hiệu xây dựng kế hoạch tổ chức hội thi, cuộc thi: Đố vui để học, rung chuông vàng, đấu trường một trăm, em yêu lịch sử Việt Nam, theo dòng lịch sử, Em yêu biển đảo Việt Nam lập bảng dự trù kinh phí. Khi được sự đồng ý, tán thành của Ban giám hiệu và các thành viên thì tôi bắt đầu tuyên truyền sâu rộng đến phụ trách chi đội và toàn thể đội viên về ý nghĩa của hội thi, tính thiết thực và mức độ giáo dục thông qua hội thi. Chuẩn bị mọi cơ sở vật chất, trang thiết bị đầy đủ cho hội thi; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, nhắc nhở thời gian thực hiện và thời gian hoàn thành. Hiện nay với sự phát triển của công nghệ thông tin nên các hội thi rất sinh động được học sinh yêu thích và nhiệt tình tham gia. - Triển khai đôn đốc tập luyện, kiểm tra tiến độ thực hiện của các chi đội, lớp sao; tiến hành duyệt chương trình cho thật chu đáo theo kế hoạch. Đặc biệt phải quán triệt cho được ý thức tham gia, có đánh giá, nhận xét và bảo lưu thành tích tập thể, cá nhân để cuối năm học bình xét thi đua. 2.3.4. Hoạt động tuyên truyền, cổ động: Giáo viên: Lê Văn Hệ - 12 - THCS Nâm Nung
11. SKKN: “Một số biện pháp giáo dục truyền thống cho đội viên, thiếu niên tại trường THCS Nâm Nung” - Thông qua chương trình phát thanh măng non của liên, chi đội các bạn đội viên sẽ được tuyên truyền và tìm hiểu về các ngày lễ lớn trong năm. - Đối với nội dung này tôi sẽ cùng với đội phát thanh măng non, ban chỉ huy liên đội cùng tìm đọc những bài báo, những quyển sách, những mẩu chuyện, trên các phương tiện thông tin....nói về ngày lịch sử những ngày lễ lớn trong năm, về Bác Hồ kính yêu, về các tấm gương anh hùng liệt sĩ tiêu biểu. Sau đó Tổng phụ trách Đội sẽ cùng với các em lựa chọn những nội dung phù hợp viết thành bài tuyên truyền rồi phát thanh nhân các ngày lịch sử trọng đại đó. Đội phát thanh măng non thực hiện 03 lượt/tuần vào các ngày thứ 2, 4, 6 và các tiết sinh hoạt đội, từ đó các em đội viên hiểu được lịch sử của các ngày lễ lớn, thấy được trách nhiệm của bản thân đối với lịch sử hào hùng của dân tộc, ra sức thi đua học tập, rèn luyện vì tương lai của nước nhà. 2.3.5. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp: - Nội dung của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp rất phong phú, theo từng chủ điểm hàng tháng đều mang tính giáo dục truyền thống cao. Hơn nữa hoạt động này tạo cho đội viên tính tự giác, sáng tạo và chủ động, các em sẽ tự thể hiện sự hiểu biết, những khả năng của mình trước tập thể lớp, vì thế hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp mang lại hiệu quả giáo dục rất cao. Chính vì thế trong chủ điểm của từng tháng nên lồng ghép một nội dung giáo dục truyền thống để các em tìm hiểu và học tập. Bản thân trong các năm làm công tác đội đã lồng ghép vào chủ điểm từng thành những nội dung giáo dục truyền thống như sau: Tháng 9: Truyền thống nhà trường - Tổ chức tìm hiểu về truyền thống trường THCS Nâm Nung, để các em học sinh nắm rõ hơn về lịch sử phát triển của nhà trường, cơ cấu tổ chức bộ máy nhà trường. - Thi tìm hiểu về an toàn giao thông (tìm hiểu về luật an toàn giao thông đường bộ, các biển báo giao thông, thi đóng tiểu phẩm về an toàn giao thông). Từ đó nâng cao ý thức chấp hành luật lệ an toàn giao thông cho các em học sinh. Giáo viên: Lê Văn Hệ - 13 - THCS Nâm Nung