Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ Mẫu giáo 5- 6 tuổi tại Lớp 5 tuổi A1 trường mầm non Tân Thái

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ Mẫu giáo 5- 6 tuổi tại Lớp 5 tuổi A1 trường mầm non Tân Thái

1. là có hiệu quả, nhất là giáo dục bảo vệ môi trường ở lứa tuổi mầm non vì lứa tuổi này dễ hình thành nhân cách tốt đẹp của trẻ. Giáo dục bảo vệ môi trường được đưa vào các hoạt động hằng ngày nhằm củng cố và hệ thống hoá các kinh nghiệm mà trẻ đã tích luỹ được trong cuộc sống hằng ngày, trong lúc trẻ quan sát, học tập, vui chơi, và lao động. Tìm ra những phương pháp, biện pháp và tổ chức áp dụng cho trẻ được hiểu biết, thực hành giữ gìn bảo vệ môi trường xung quanh trẻ và kiểm tra đánh giá kết quả trên trẻ, các biện pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học. 4.3. Tính thực tiễn. 4.3.1. Thực trạng của việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi” tại lớp 5 tuổi A1 trường mầm non Tân Thái. Năm học 2022 - 2023, tôi được nhà trường phân công giảng dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A1 với tổng số 34 trẻ, trong đó có 14 trẻ nam và 20 trẻ nữ. Trong quá trình thực hiện biện pháp này tại lớp tôi đã gặp phải một số thuận lợi và khó khăn sau: * Thuận lợi: - Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên thường xuyên vệ sinh môi trường trong và ngoài lớp , sạch sẽ, gọn gàng. - Được nhà trường trang bị đầy đủ về cơ sở vật chất, lớp học và trang thiết bị dạy học. Trường lớp, phòng học rộng rãi thoáng mát, có sân trường khuôn viên rộng, có vườn cây xanh cho trẻ hoạt động. - Hai giáo viên luôn phối hợp chặt chẽ trong công tác nuôi dưỡng, chăn sóc, giáo dục trẻ. - Bản thân tôi là một giáo viên còn trẻ luôn nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, thường xuyên được học tập, bồi dưỡng về chuyên môn, và học hỏi đồng nghiệp.
2. - Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con em mình, sẵn sàng ủng hộ cây xanh và tìm kiếm các nguyên vật liệu phục vụ cho các hoạt động học. * Khó khăn - Bản tôi khi tổ chức hoạt động cho trẻ còn cứng nhắc, chưa tận dụng được hết các tình huống để giáo dục trẻ. - Trẻ còn nhỏ chưa có tính tích cực về bảo vệ môi trường. Đa số trẻ chưa thực hiện tốt nội dung giáo dục bảo vệ môi trường, nhiều trẻ còn vứt rác ra sân trường, đồ dùng, đồ chơi chưa cất gọn gàng ngăn nắp. - Xã Tân Thái là một xã thuộc nông thôn hầu hết phụ huynh lớp tôi chủ nhiệm là làm nông nên họ nhận thức về môi trường rất khác nhau, do đó có sự chênh lệch rõ ràng về nhận thức cũng như hành vi về bảo vệ môi trường, dẫn đến hình thành cho trẻ các nhận thức, kỹ năng bảo vệ môi trường còn nhiều hạn chế. - Để thực hiện biện pháp có hiệu quả, từ đầu năm học tôi tiến hành khảo sát trên 34 trẻ tại lớp 5TA1, do tôi chủ nhiệm và kết quả khảo sát được thể hiện ở bảng sau: STT Nội dung khảo sát Tổng số trẻ được Số trẻ Tỷ lệ % đánh giá đạt Biết chăm sóc bảo vệ cây 34 20 59 Biết giữ gìn vệ sinh công cộng, vệ 34 21 61 sinh trường lớp Biết cất đồ dùng, đồ chơi đúng 34 22 64.7 nơi quy định Không vứt rác ra môi trường, vứt 34 20 59 rác đúng nơi quy định *Nguyên nhân:
3. Qua quá trình khảo sát dựa vào tình tình thực thế của lớp, tôi thấy rằng trẻ chưa đạt được mục tiêu cơ bản, tỉ lệ trẻ có những hành vi, thái độ tham gia bảo vệ môi trường còn rất ít và không thường xuyên. Trẻ chưa có ý thức tự giác bảo vệ môi trường xung quanh mình, do trẻ chưa được sự chú ý giáo dục thường xuyên và đúng phương pháp, chưa biết phân biệt những hành vi đúng, sai làm ảnh hưởng đến môi trường. Do nhận thức của trẻ không đồng đều, ít trẻ được trải nghiệm dẫn đến việc nắm bắt bản chất của sự vật, hiện tượng cũng gặp nhiều khó khăn, trẻ thiếu hụt nhiều kiến thức về bảo vệ môi trường từ lứa thuổi nhà trẻ. Để cho trẻ tìm hiểu về môi trường xung quanh và giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non thật sự có hiệu quả cao tôi đã lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ vào các hoạt động khác nhau nói chung và các hoạt động khám phá khoa học nói riêng Từ đó tôi đưa ra một số biện pháp khác phục nhằm giải quyết những vấn đề trên. 2.2. Biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi * Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giáo dục bảo vệ môi trường - Xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường cần được cụ thể, tích hợp theo từng chủ đề một cách rõ ràng, phù hợp với lứa tuổi và tình hình thực tế của lớp là rất quan trọng, cung cấp cho trẻ những kiến thức ban đầu về môi trường trong đó: môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, mối quan hệ giữa con người với môi trường, sự biến đổi khí hậu, sự ô nhiễm môi trương làm ảnh hưởng đến sức khoẻ con người. - Ngay từ đầu năm học tôi đã lập kế hoạch và tham mưa với nhà trường về mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi đầy đủ phục vụ cho các hoạt động, đảm bảo hợp vệ sinh cá nhân và vệ sinh trường lớp theo đúng tiêu chuẩn trường mầm non. Qua đó giáo viên sẽ lựa chọn và lồng ghép các hoạt động trong ngày dễ dàng với lứa tuổi để kết quả giáo dục trẻ bảo vệ môi trường đạt hiệu quả cao, thiết kế chương trình học phù hợp với từng giai đoạn, từng lứa tuổi. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được lồng ghép vào các hoạt động hàng ngày để các bé có thể vừa học, vừa chơi mà vẫn tiếp
4. thu kiến thức một cách hiệu quả nhất. Thông qua các hoạt động ngoài trời, các hoạt động khám phá khoa học, giáo viên sẽ tạo hứng thú bước đầu cho trẻ làm với những nội dung bảo vệ môi trường. - Tổ chức các dự án, các hoạt động đều có những hoạt động đan xen để trẻ tiếp cận ban đầu với những khái niệm cơ bản như: môi trường sạch, môi trường bị ô nhiễm, tác hại của ô nhiễm môi trường, vì sao phải bảo vệ và trồng cây xanh, tại sao phải rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh và những đóng góp của bản thân để chung tay bảo vệ môi trường. - Tổ chức phát động phong trào thi đua thực hiện nhiệm vụ năm học 2022 -2023 Xây dựng trường mầm non “Xanh - An toàn - Thân thiện”. Khuyến khích giáo viên và học sinh sưu tầm tranh ảnh và lao động chăm sóc có ích trong công tác bảo vệ môi trường thiên nhiên. - Tuyên truyền vận động phụ huynh về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng trong cuộc sống hàng ngày và nhắc nhở phụ huynh cùng tham gia thực hiện bằng khẩu hiệu “Mỗi người hãy trồng thêm một cây xanh là thêm một hành động bảo vệ môi trường” phụ huynh lớp tôi đã ủng hộ những chậu cảnh nhỏ để tạo cho khung cảnh vườn trường thêm đẹp.
5. - Thông qua các hoạt động hàng ngày trẻ được “Học mà chơi, chơi mà học” được củng cố lại kiến thức qua đó hình thành những nề nếp, thói quen tạo cơ sở cho việc hình thành nhân cách tốt đẹp hơn. * Biện pháp 2: Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào trong hoạt động học, các hoạt động trong ngày. - Lồng ghép việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường qua hoạt động học là điều vô cùng quan trọng, trẻ nhận biết được các hành động, hành vi đúng sai để bảo vệ môi trường. Mỗi môn học đều có mục đích, yêu cầu riêng, song tôi luôn chú ý lồng ghép giáo dục trẻ bảo vệ môi trường và tiết kiệm năng lượng một cách linh hoạt. Mỗi chủ đề có một nội dung khác nhau song lại đều giúp cho trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. Ví dụ: Chủ đề“Trường mầm non thân yêu của bé”: Ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về chủ đề: Giới thiệu các khu vực trong trường, các khu vệ sinh, nơi bỏ rác, vứt rác. Trò chuyện về sự cần thiết của việc rửa tay, rửa mặt. Những thời điểm cần rửa tay, rửa mặt (Trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi hoạt động ngoài trời và khi tay bẩn). Tôi còn giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ không hái hoa bẻ cành cây xung quanh trường lớp, biết chăm sóc, bảo vệ cây xanh. Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “ chọn những hành vi đúng - sai” cô làm tranh vẽ việc giữ gìn bảo vệ môi trường của một bạn nhỏ như: Bé vứt rác vào thùng, vứt rác bừa bãi, bé quyét nhà, giẫm lên cỏ, bé tưới cây, bé đu cành cây, bé ngồi lên bàn, bé tranh giành đồ chơi Sau đó chia trẻ làm hai đội, mỗi đội có một bức tranh yêu cầu một đội đánh dấu x vào vòng tròn những hành vi đúng, một đội đánh dấu x vào những hành vi sai. Thời gian sau một bản nhạc đội nào khoanh được đúng và nhanh nhất theo yêu cầu là đội đó chiến thắng. *Chủ đề“ Bản thân bé”: Giáo dục trẻ biết ích lợi của việc giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường đối với sức khoẻ con người. Trẻ có hành vi và thói quen tốt trong ăn uống: mời cô, mời bạn, không ăn quà vặt ngoài đường... Nhận biết ký hiệu thông thường: nhà vệ sinh nam, nữ, thùng đựng rác... và nhận biết một số vật dụng, nơi nguy hiểm đối với bản thân: dao, kéo, ổ cắm điện, ao, hồ...Giờ khám phá khoa học: “Năm giác quan của
6. bé”. Cho trẻ khám phá, thực hành trải nghiệm các giác quan và qua đó trẻ biết chăm sóc giữ gìn đôi mắt: Không dụi tay bẩn vào mắt, rửa mặt hàng ngày bằng nước và khăn sạch, biết đội mũ che ô khi ra nắng và đeo khẩu trang nhất là tình hình dịch covid 19 hiện nay đang diễn biến phức tạp. Hình ảnh bé rửa tay sau khi chơi
7. *Chủ đề “Gia đình”: Nhận biết môi trường gia đình bao gồm: Các phòng, nhà vệ sinh, sân vườn, nguồn nước, các đồ dùng, được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. sân vườn không được quyét dọn, đồ dùng đồ chơi không được lau chùi, bụi bẩn và trẻ biết tác hại của môi trường bẩn đối với con người. Từ đó trẻ biết quý trọng giữ gìn đồ dùng trong gia đình, cất đồ dùng, đồ chơi đúng chỗ, bỏ rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi có ý thức về những điều nên làm như : Khoá vòi nước không sử dụng, tắt điện khi ra khỏi phòng, giúp đỡ bố mẹ những công việc vừa sức giúp môi trường sống của gia đình xanh, sạch, đẹp như quyét nhà, tưới cây. * Chủ đề “Thế giới động vật”: Ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về đặc điểm, ích lợi cũng như tác hại của một số con vật với đời sống con người. Qua đó giáo dục trẻ yêu quý các con vật nuôi, mong muốn và thực hiện những hành động tốt để chăm sóc bảo vệ những con vật gần gũi. Ví dụ cho trẻ cùng quan sát thí nghiệm với 2 con cá ở 2 bình nước khác nhau( bình nước sạch, bình nớc bẩn) cho trẻ nhận xét về sự tồn tại của hai con cá đó. Mở rộng cho trẻ xem một số động vật đang sống ở ngoài biển trong lòng Đại Dương: Như cá mập, cá kình, cá ngựa để trẻ hiểu biết thêm về thế giới động vật nhưng chúng đang nguy cơ tuyệt chủng do môi trường và ý thức của con người. Trong tự nhiên có rất nhiều con vật nhưng chúng có tên gọi, đặc điểm, hình dáng và môi trường sống khác nhau nhưng chúng đều cần được chăm sóc và bảo vệ. *Chủ đề: “Cây xanh và môi trường sống”: Giáo dục trẻ biết quá trình phát triển của cây, ích lợi của cây xanh với môi trường sống và biết chặt phá rừng bừa bãi làm ảnh hưởng tới đời sống của con người. - Sưu tầm những chai dầu ăn, chai bột giặt cắt thành những hình nghộ nghĩnh, hấp dẫn và cho trẻ làm thí nghiệm “Trồng cây”, trẻ được tự tay gieo trồng và mục đích là trẻ được thực hành, tìm hiểu và hàng ngày quan sát để trẻ biết quá trình phát triển của cây.
8. Kết hợp giáo dục âm nhạc vào bảo vệ môi trường giúp trẻ có hứng thú học tập đồng thời kích thích khả năng ghi nhớ, củng cố rất nhiều kiến thức về giáo dục bảo vệ môi trường, qua bài hát“ Không xả rác”. “Em yêu cây xanh” - Trong hoạt động làm quen với văn học, trẻ được nghe, đọc, và thể hiện những bài thơ về môi trường, về thiên nhiên, những việc làm có lợi, có hại tới môi đến đời sống của con người như thế nào? Ví dụ bài thơ “Môi trường” thông qua bài thơ trẻ hiểu được ý thức bảo vệ môi trường là rất cần thiết.
9. Ngoài ra trẻ còn học được nhiều điều thú vị ví dụ như: từ môn tạo hình “Làm tranh từ lá cây” những vận dụng, đồ dùng dường như vô tri vô giác, là những thứ vứt đi như: lá cây, cành cây khô, ống hút nhựa, chai nhựa qua bàn tay khéo léo của trẻ đã tạo ra được các sản phẩm thật ý nghĩa..