Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục thói quen và hành vi tốt cho trẻ 24-36 tháng tuổi

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục thói quen và hành vi tốt cho trẻ 24-36 tháng tuổi

1. 3 3. Đánh giá nghiên cứu Thúc đẩy giáo viên chủ động xây dựng các phương án dạy và học phù hợp với trẻ tại địa phương và điều kiện thực tế của nhà trường Kỹ năng và phương pháp dạy học của giáo viên đã được cải thiện khá nhiều, linh hoạt hơn trong các hình thức dạy học mọi lúc mọi nơi. - Giúp trẻ có một nền tảng vững chắc trong tương lai, tạo cho trẻ có được xuất phát điểm cao, sẽ là tiền đề thuận lợi và quan trọng cho sự phát triển tương lai của trẻ, đồng thời là sự chuẩn bị cho sự phát triển vượt trội trên một lĩnh vực sau này của trẻ. 4. Đối tượng khảo sát thực nghiệm: - Trẻ 24 - 36 tuổi trong trường mầm non - Số lượng 22 trẻ: - 10 trẻ nam - 12 trẻ nữ 5. Phương pháp nghiên cứu: 5.1. Phương pháp quan sát Phương pháp này được sử dụng để thu thập thông tin về việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ có thói quen hành vi tốt nhằm kích thích hứng thú và mức độ nhận thức của trẻ 5.2. Phương pháp dùng lời Phương pháp này được tiến hành thông qua các cuộc trò chuyện, giảng giải và những buổi rút kinh nghiệm về các giờ dạy ở trường để biết được thực trạng thói quen hành vi tốt của trẻ trong nhà trường 5.3. Phương pháp thực hành khảo sát Phương pháp thực hành trải nghiệm thông qua các hoạt động học và chơi phân tích sự phát triển tâm sinh lý và nhận thức của trẻ phương pháp này được sử dụng để nhận ra được trẻ đã có khả năng đến đâu những gì đạt được và chưa đạt được có liên quan đến đề tài từ đó tìm ra cách thức để giải quyết và khích lệ trẻ hình thành thói quen hành vi tốt cho trẻ. 5.4. Phương pháp thống kê Phương pháp này được sử dụng để thống kê và đưa ra các số liệu cụ thể về những tiêu chí đạt hay chưa đạt của trẻ để từ đó tìm kiếm, đưa ra những biện pháp thích hợp nhằm khắc phục tình trạng và nâng cao chất lượng dạy và học. 6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu - Đề tài thực hiện tại lớp Nhà trẻ 24 -36 tháng tuổi trường mầm non - Thời gian thực hiện đề tài: Năm học 2022 - 2023
2. 4 PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Những nội dung lý luận liên quan nghiên cứu Năm hoc 2022 - 2023 tôi được phân công vào giảng dạy ở lớp nhà trẻ 24- 36 tháng tuổi. Các cháu của lớp tôi phần đông là con nhà nông bố mẹ chưa dành nhiều thời gian quan tâm dạy con về kỹ năng sống, kỹ năng ứng sử hành vi tốt cho các con, nhiều cháu ở nhà với ông bà thương yêu và nuông chiều. Thêm vào đó các cháu lại học ở khu lẻ thuộc vùng đồi nên việc va chạm cũng như tiếp xúc với bên ngoài còn hạn chế. Các bậc phụ huynh thì không chỉ quan tâm tới việc ở lớp các cô chăm sóc các cháu như thế nào mà họ còn quan tâm tới việc các cô dạy bảo các cháu ra sao. Ỡ lứa tuổi 24-36 tháng tâm sinh lý của trẻ mới chỉ dừng lại ở tư duy trực quan trẻ tiếp thu thông qua hình ảnh, ngôn ngữ, qua trò chơi ... Chính vì vậy tôi luôn chăn trở là làm sao để dạy bảo các cháu, để hình thành cho các cháu những thói quen, hành vi tốt ngay từ khi còn ở lứa tuổi nhỏ.Vì vậy tôi đã chọn đề tài “ Một số biện pháp giáo dục hành vi và thói quen tốt cho trẻ 24-36 tháng tuổi” làm đề tài nghiên cứu. 2. Khảo sát thực trạng a. Thuận lợi Được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng giáo dục huyện Ba vì, của các cấp các nghành, đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của Ban giám hiệu nhà trường . Luôn được sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường Trường lớp được đầu tư các trang thiết bị hiên đại nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy như: Ti vi, máy chiếu.... Nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi họp chuyên môn theo từng khối,các buổi học chuyên đề do huyện, do trường tổ chức, tạo điều kiện cho tôi được học hỏi trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm của bản thân . Phụ huynh cũng hết sức quan tâm đến con, thường xuyên trao đổi với giáo viên về tình hình của con và hoàn toàn thống nhất với giáo viên về cách chăm sóc nuôi dạy con. Với nhiệt tình công tác và lòng yêu nghề mến trẻ của bản thân, tôi luôn luôn nỗ lực tìm tòi, học hỏi, sáng tạo từ kinh nghiệm của các đồng nghiệp, thông qua sách báo, tài liệu tham khảo, qua các phương tiện truyền thông, thông tin đại chúng để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. b. Khó khăn Bên cạnh những thuận lợi nêu trên tôi cũng gặp không ít khó khăn như : - Trẻ lớp tôi phụ trách không ở cùng một độ tuổi (cả trẻ 18- 24 tháng) có trẻ còn chưa biết nói nên giáo viên còn gặp khó khăn khi lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ.
3. 5 Phụ huynh tuy rất quan tâm đến con nhưng chưa có những hiểu biết nhiều về đặc điểm tâm sinh lí của trẻ và chưa tìm ra được phương pháp phù hợp trong việc chăm sóc giáo dục con. Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ tuy đã được quan tâm trang bị thêm nhưng vẫn còn thiếu nhiều đặc biệt là những đồ dùng trực quan phục vụ cho việc giáo dục những thói quen, hành vi tốt cho trẻ. Đa số tài liệu, đồ dùng đều là do giáo viên tự tạo, sưu tầm. Giáo viên còn chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc giáo dục thói quen hành vi tốt cho trẻ. Trẻ nhà trẻ cần sự quan tâm chăm sóc tỉ mỉ của cô giáo về mọi mặt.Trẻ vừa mới thay đổi môi trường mới nên còn quấy khóc nhiều nên giáo viên mất nhiều thời gian vào việc dỗ trẻ để trẻ quen với cô với các bạn. Tôi nhận ra rằng là một cô giáo mầm non tôi cần giáo dục trẻ những hành vi văn hoá trong cuộc sống hằng ngày có thái độ đúng với cô giáo và người lớn, bạn bè, có tình yêu đối với mọi sự vật, hiện tượng xung quanh đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ. Giáo dục trẻ những thói quen, hành vi tốt nhằm hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách của con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam c. Số liệu điều tra khảo sát trước khi thực hiện đề tài: Tổng số trẻ 21 Kết quả STT Nội dung đánh giá Số lượng Tỉ lệ % 1 Hành vi văn hóa và thực hiện các quy định 3 13,6% đơn giản trong giao tiếp, sinh hoạt 2 Mạnh dạn trong giao tiếp với những người 6 27,3% xung quanh 3 Biết giữ vệ sinh cá nhân, môi trường 4 18,2% * Nguyên nhân - Trẻ lứa tuổi nhà trẻ khả năng tự ý thức về hành vi còn chưa phân biệt được rõ ràng đúng sai, hành vi mang tính tự phát - Nhận thức về việc chăm sóc, nuôi dạy trẻ ở một số bậc phụ huynh làm kinh doanh tự do còn hạn chế. - Một số trẻ sống trong môi trường không lành mạnh từ gia đình. - Nhận thức của trẻ không đồng đều, một số phụ huynh chưa quan tâm đến con em mình. - Một số phụ huynh quá nuông chiều, không muốn để trẻ tự phục vụ dẫn đến sự dạy bảo con không thống nhất. Với số liệu thống kê như trên và nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục thói quen hành vi tốt cho trẻ, đầu năm học 2022- 2023 chúng tôi đã chọn sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục hành vi và thói quen tốt cho
4. 6 trẻ 24-36 tháng” nghiên cứu để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của trẻ trong lớp mình phụ trách. 3. Những biện pháp chủ yếu của đề tài * Xác định được những thói quen hành vi tốt cần dạy cho trẻ * Giáo dục thói quen hành vi tốt thông qua các hoạt động học * Giáo dục thói quen, hành vi tốt thông qua các hoạt động vui chơi * Giáo dục thói quen hành vi tốt ở mọi lúc mọi nơi * Xây dựng góc tuyên truyền với trẻ * Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh * Rèn luyện trau dồi bản thân để trở thành tấm gương cho trẻ * Xây dựng môi trường, cảnh quan sư phạm trong và ngoài lớp học 3.1. Xác định được những thói quen hành vi tốt cần dạy cho trẻ: Trẻ em như tờ giấy trắng mà ta muốn vẽ gì cũng được tùy vào tay người vẽ. Nếu ta vẽ trắng thì thành trắng tinh sạch sẽ, mà nếu ta bôi lung tung thì nó sẽ bẩn lem nhem. Chính vì vậy, giáo viên cần lựa chọn kĩ càng những nội dung cần giáo dục trẻ để có được những tâm hồn trẻ ngây thơ trắng trong. Và để làm được việc này thì trước tiên là người giáo viên bản thân tôi phải tìm hiểu trước những thói quen, hành vi tốt đó là gì để từ đó lựa chọn những hành vi thói quen tốt phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ. Giáo viên mầm non thường tập trung lo lắng cho những trẻ có những vấn đề về hành vi và khả năng tập trung trong những năm tháng đầu tiên trẻ đến trường. Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờ đến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làm cho trẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy! Vì vậy, giáo viên phải mất rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ có được những kỹ năng sống cơ bản ở trường mầm non. Trước tiên tôi tìm hiểu về các cuộc vận động do ngành giáo dục tổ chức để hiểu rõ hơn về những nội dung giáo dục đối với trẻ trong thời đại mới. Bên cạnh đó tôi cũng tham khảo thêm qua mạng và các phương tiện thông tin đại chúng để tìm hiểu thêm về những chuẩn mực đạo đức của con người trong thời đại mới... Trong những năm gần đây bộ giáo dục đã phát động nhiều cuộc vận động và các phong trào thi đua: cuộc vận động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, cuộc vận động mỗi thầy cô giáo là một tấm gương tự học và sáng tạo, cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Việc xác định được các thói quen, hành vi tốt phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ nhằm thu được kết quả giáo dục tốt nhất . 3.2. Giáo dục thói quen hành vi tốt thông qua các hoạt động học Lồng ghép tích hợp nhẹ nhàng một số thói quen, hành vi tốt cụ thể phù hợp với nội dung bài học sẽ làm trẻ lĩnh hội một cách tự nhiên và hứng thú hơn. Ví dụ:
5. 7 + Trong giờ hoạt động thể chất: Giáo viên sẽ nhắc nhở trẻ khi xếp hàng không chen lấn xô đẩy nhau. + Trong hoạt động làm quen với văn học: Qua câu chuyện thỏ con không vâng lời, cô giáo đặt ra các câu hỏi để kích thích trẻ : Trước khi đi thỏ mẹ dặn thỏ con làm gì? Thỏ con có nghe lời mẹ dặn không? Thỏ con đã làm gì? Chuyện gì đã xảy ra với thỏ con? Ai đã đưa thỏ con về nhà? Khi nhìn thấy mẹ thỏ con đã làm gì? Các con thấy bạn thỏ con như thế nào? Qua đó cô giáo dục trẻ biết vâng lời người lớn, không đi ra đường một mình mà phải đi cùng người lớn. + Trong hoạt động âm nhạc: Thông qua bài hát cả nhà thương nhau cô giáo dục biết yêu thương quý trọng các thành viên trong gia đình. + Hay như trong câu chuyện “Khỉ con ăn chuối” tôi hỏi trẻ : Khi bóc vỏ chuối ra bạn khỉ con đã vứt vỏ chuối vào đâu? Bạn khỉ con vứt vỏ chuối ra sân và chuyện gì đã xảy ra? Bạn khỉ con làm đúng hay sai? Khi ăn chuối thì các con vứt vỏ vào đâu? Cô giáo dục trẻ khi ăn chuối hay ăn bất cứ gì các con nhớ vứt vỏ vào đúng nơi quy định để giữ gìn vệ sinh chung nhé. (Hình ảnh 1: trẻ vứt rác vào thùng rác) Trong mỗi hoạt động giáo viên lựa chọn nội dung tích hợp phù hợp.tránh dàn trải quá nhiều nội dung làm phân tán khả năng tập trung chú ý và tiếp thu của trẻ 3.3.Giáo dục thói quen, hành vi tốt thông qua các hoạt động vui chơi Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng thì hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo.Thông qua các hoạt động vui chơi trẻ được thực hành, trải nghiệm những gì trẻ đã được học, được nghe, được nhìn thấy.Qua hoạt động vui chơi giáo viên giáo dục trẻ không tranh giành đồ chơi với bạn, không vứt đồ chơi và khi chơi xong biết cất đồ chơi đúng nơi quy định Thông qua các vai chơi trẻ sẽ bộc lộ được những hành vi thói quen của mình. Giáo viên cần quan sát để nắm được đặc điểm này của từng trẻ và có những sử lí kịp thời. Giáo viên cần tạo các tình huống chơi trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ. Vì đối với trẻ chơi trò chơi có một vai trò rất quan trọng trong việc rèn kỷ năng sống cho trẻ. Trẻ lớn lên, học hành và khám phá thông qua trò chơi. Các hành động chơi đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, giải quyết các vấn đề, thực hành các ý tưởng. Ví dụ: Ở góc búp bê, cô sẽ chơi cùng trẻ và thực hiện các thao tác, cử chỉ, lời nói với búp bê cho trẻ nhìn từ đó trẻ thấy được và làm theo.
6. 8 Hoặc giáo viên gợi mở:Bác ơi hình như em bé nhà bác đang khóc nhè đấy. Bác xem em có làm sao không.Từ đó trẻ sẽ được kích thích hứng thú chơi và vận dụng những gì đã thấy vào trò chơi. Hoặc khi muốn giáo dục trẻ thói quen gọn gàng ngăn nắp, cất đồ chơi đúng nơi quy định, tôi cho trẻ đọc bài thơ giờ chơi: Giờ chơi hết rồi Nào các bạn ơi Ta cùng cất dọn Đồ dung đồ chơi Vào nơi quy định Hoặc tôi cũng có thể cho trẻ hát bài hát mà các cô sưu tầm được:Bạn ơi hết giờ rồi, nhanh tay cất đồ chơi.Nhẹ tay thôi bạn nhé, cất đồ chơi đi nào. (Hình ảnh 2: Các bé cất đồ chơi đúng nơi quy định) Trong hoạt động chung : Trẻ nhỏ rất thích được nghe kể chuyện , đóng kịch, hát, thích mình được làm giống như người lớn. Chính vì vậy trong các tiết học tôi thường lựa chọn các bài thơ, câu truyện phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Chẳng hạn trong câu chuyện tôi thường lấy tên trẻ dặt vào cho các nhân vật trong truyện và hành động của trẻ trùng với hành động của các nhân cho trẻ, trẻ rất thích mình là những người ngoan giúp đỡ các bạn như các nhân vật trong truyên. Ví dụ: Trong câu chuyện chú gấu con ngoan tôi thay tên nhân vật gấu con bằng tên bé Bảo Ngọc ở lớp làm bé và các bạn rất thích thú khi nghe câu chuyện về mình. 3.4. Giáo dục thói quen hành vi tốt ở mọi lúc mọi nơi Đối với lứa tuổi nhà trẻ, trẻ còn quá bé nên chưa có khẳ năng để sàng lọc được đâu là những hành vi thói quen tốt, đâu là những hành vi thói quen xấu. trẻ thường học theo bạn hoạc mọi người xung quanh, bắt chước một cách máy móc theo những gì trẻ đã được nhìn thấy.Vì vậy vai trò của người giáo viên là vô cùng quan träng. Giáo viên luôn theo sát trẻ ở mọi lúc mọi nơi trong mọi hoạt động dù là nhỏ nhất của trẻ. Từ đó giáo viên nắm được những thói quen hành vi của trẻ để kịp thời uốn nắn,sử lí. Hàng ngày các cháu đến lớp với các nội dung hoạt động: giờ ăn, giờ ngủ, vệ sinh, học tập, vui chơi, giờ đón, giờ trả... mọi sinh hoạt đều là những hình thức để trẻ được rèn luyện. Đối với độ tuổi này để đưa các cháu vào nề nếp thói quen đâu phải là chuyện dễ và đơn giản. Thực tế các cháu còn rất bé, chưa có ý thức được như các anh chị lớn, điều này cũng là một thử thách cho cô giáo. Muốn tạo cho trẻ có được thói quen thường xuyên phải luôn nhẹ nhàng gần gũi và tình cảm với trẻ để uốn nắn trẻ hoặc thông qua bài hát, bài thơ, câu chuyện... trò chơi có nội dung nói về nề nếp thói quen. tôi cũng có thể sử dụng để trẻ phần nào liên hệ tới bản thân mà ngoan hơn và biết vâng lời cô giáo. Nhờ sự tạo điều kiện giúp đỡ của cô, trẻ được uốn nắn kịp thời thường xuyên, liên tục do đó việc rèn luyện nề nếp thói quen của trẻ trong mọi hoạt
7. 9 động mọi lúc, mọi nơi mang lại hiệu quả cao hơn, các cháu ngoan và nề nếp hơn Qua giờ đón trẻ giáo viên nhắc trẻ chào cô, chào bố mẹ và cất gọn đồ dùng cá nhân của trẻ. Khi trao đổi với phụ huynh, giáo viên cũng cần niềm nở để tạo tâm lí thoải mái cho trẻ khi vào lớp và cũng làm tấm gương cho trẻ trong các mối quan hệ. Ví dụ: Tôi cho trẻ đọc bài thơ cháu chào ông ạ. Tôi đặt ra các câu hỏi gợi mở cho trẻ như khi gặp ông thì gà con làm gì? Tương tự tôi dặt các câu hỏi về bạn chim bạc má, bạn cóc vàng. Tôi hỏi trẻ thấy các bạn thế nào? Các bạn ngoan hay hư? Vì sao? Còn các con khi gặp người lớn chúng mình thế nào? Thế còn khi đến lớp chúng mình chào ai? Qua đó, tôi giáo dục trẻ biết nói năng lễ phép, biết chào cô, chào bố mẹ và người lớn Thông qua hoạt động ngoài trời:Ví dụ khi cho trẻ quan sát bông hoa, giáo viên nhắc nhở trẻ những bông hoa rất là đẹp.Để trồng được những bông hoa này các cô làm vườn đã phải chăm sóc rất vất vả.Vì vậy chúng mình nhớ đừng hái hoa bẻ cành kẻo làm các cô buồn đấy! + Hoặc khi cô cho trẻ ra quan sát ngoài trời Ví dụ: Khi cho trẻ quan sát cô đặt các câu hỏi gợi mở để trẻ trả lời : Đố các con biết trồng cây để làm gì? Trồng cây để lấy bóng mát.Cây xanh còn cho các con nhiều quả ngon để ăn nữa.Cây xanh còn tạo không khí trong lành cho chúng mình vui chơi. Cây xanh có rất nhiều ích lợi . Thế khi ra ngoài trời chúng mình có được ngắt lá bẻ cành không? Các con sẽ làm gì để chăm sóc cây? Sau đó giáo viên khái quát lại và nhấn mạnh cho trẻ hiểu về những việc nên làm để chăm sóc và bảo vệ cây xanh và cho trẻ thực hành lao động luôn như tưới cây, nhổ cỏ, lau lá, nhặt lá vàng + Hoặc khi cho trẻ quan sát sân trường, cô giáo hỏi trẻ : Các con thấy sân trường hôm nay như thế nào? Cô gợi mở rằng sân trường chưa sạch vì còn nhiều lá cây rụng? Vậy các con làm thế nào để sân trường được sạch sẽ? Cô nhắc nhở trẻ nhặt lá bỏ vào thùng rác để sân trường luôn luôn sạch và đẹp.Đồng thời cô cũng nhắc nhở trẻ không được vứt rác bừa bãi ra sân.Sau đó cô cho trẻ nhặt lá bỏ vào thùng rác. Những hành động tuy rất nhỏ thôi nhưng nó lại có ảnh hưởng lớn đến những hành vi của trẻ sau này tạo cho trẻ những thói quen cần thiết về những hành vi văn hóa ban đầu Qua hoạt động vệ sinh: Thường xuyên nhắc nhở trẻ biết đi vệ sinh đứng nơi quy định.
8. 10 Trẻ biết giữ gìn vệ sinh cơ thể như rửa mặt, rửa tay, không mặc quần áo bẩn, thường xuyên tắm rửa sạch sẽ, không ngồi lê xuống đất, không bôi bẩn lên quần áo .. Khi thực hiện các hoạt động vệ sinh như rửa tay lau mặt cho trẻ tôi cũng thường trò chuyện với trẻ một cách nhẹ nhàng gần gũi: Ở nhà con có rửa tay không? Ai rửa tay cho con? Thế rửa tay để làm gì? (Hình ảnh 3: Cô rửa tay cho trẻ dưới vòi nước sạch) Hàng ngày, qua những cuộc trò chuyện ngắn như vậy trẻ dần dần có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ như mưa dầm thấm lâu vậy. Rèn thói quen vệ sinh cho trẻ qua các bài: Bài thơ: “Chùi mũi” Mỗi khi có mũi Bé nhớ chùi ngay Chớ có dùng tay Quyệt ngay lên má Trông thật xấu quá Cô chẳng yêu đâu Bài thơ: “Rửa tay Cô dặn bé Trước giờ ăn Khi tay bẩn Phải sửa ngay Với xà phòng Bé ghi lòng Lời cô dặn Qua giờ ăn, cô giáo, cha mẹ cần dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống, biết cách sử dụng các đồ dùng ăn uống; hơn nữa trẻ sẽ được dạy cách sử dụng các đồ dùng đúng chức năng một cách chính xác và thuần thục. Trẻ được làm quen với những đồ dùng, vật dụng khác nhau, (bộ đồ ăn, bộ đồ uống). Sự sạch sẽ, gọn gàng, một thói quen nề nếp, sự sắp đặt ngăn nắp, ngay ngắn những bộ đồ dùng, vật dụng, thái độ, ăn uống từ tốn, không vội vã, không khí cởi mở, thoải mái và đầm ấm, những cuộc trao đổi nhẹ nhàng, dễ chịu tất cả những yếu tố trên sẽ giúp trẻ có thói quen tốt để hình thành kỷ năng tự phục. Trong giờ ăn cơm cô cũng có thể rèn nề nếp ngồi ngay ngắn khi ăn , biết tự cầm thìa xúc cơm, xúc cháo ăn, ăn không để cơm rơi ra bàn, khi cơm rơi biết nhặt vào khay riêng. Cô cho cả lớp đọc bài thơ giò ăn và dặn dò trẻ trước khi ăn Tôi cho trẻ đọc bài thơ “Giờ ăn”: Giờ ăn đến rồi Vào bàn bạn nhé Nào thìa bát đĩa
9. 11 Xúc cho gọn gàng Chớ có vội vàng Cơm rơi cơm vãi Qua đó trẻ tự điều chỉnh được hành vi của mình và nhắc nhở các bạn khi các bạn làm sai Qua giờ ăn,giáo viên cũng cần giáo dục trẻ mời cô mời bạn khi ăn, ăn hết suất, khi ăn không nói chuyện, biết nhặt cơm rơi vãi và biết cất bát thìa đúng nơi quy định, uống nước sau khi ăn xong Ví dụ: Khi trẻ ăn xong cô nhắc trẻ cất bát thìa vào nơi quy định và phân loại bát thìa.Dần dần trẻ hình thành thói quen ăn xong để bát vào một bên và thìa vào một bên. Hoặc khi trẻ uống nước tôi cũng nhắc trẻ uống xong nhớ xếp cốc vào giá gọn gàng.Dần dần trẻ cung đã tự cất cốc vào giá sau khi uống nước mà không cần cô nhắc. Trong giờ ngủ giáo viên cũng cần nhắc nhở trẻ không nói chuyện, không nghịch đồ chơi, không trêu đùa bạn Trước khi cho trẻ ngủ tôi cho trẻ đọc bài thơ “Giờ ngủ” Giờ đi ngủ Em lên giường Nằm lặng im Hai mắt nhắm Ngủ cho ngoan Ngủ cho say Trong giấc ngủ Em mơ thấy Một bà tiên. Từ đó dần dần tôi hình thành cho trẻ thói quen khi đi ngủ mà không cần gò bó ép buộc trẻ Thông qua mọi hoạt động ,ở mọi lúc, mọi nơi giáo viên giáo dục trẻ thông qua tranh ảnh, các bài thơ bài hát, câu chuyện gần gũi nhưng dễ tiếp nhận. Cô giáo, cha mẹ cũng cần khuyến khích trẻ nói lên quan điểm của trẻ, nói chuyện với các thành viên trong lớp, trong gia đình về cảm giác và về những lựa chọn của mình, cần giúp trẻ hiểu rằng nên có thông số để theo đó mà lựa chọn, cố gắng không chỉ trích các quyết định của trẻ, tránh việc chê bài, bài xích trẻ. Việc này sẽ giúp trẻ tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho trẻ khi tham gia các hoạt động và các mối quan hệ. 3.5 Xây dựng góc tuyên truyền với trẻ Góc tuyên truyền của lớp không thể thiếu, đây là biện pháp rất hữu hiệu đối với việc giáo dục thói quen hành vi tốt cho trẻ, bởi lẽ trẻ có đặc điểm dễ nhớ nhưng lại mau quên. Nếu trẻ thường xuyên được trực quan bằng hình ảnh những gương tốt hoặc qua thơ, truyện thì trẻ dễ tiếp thu, dễ phân biệt việc làm nào tốt, việc làm nào xấu và dần hình thành trong trẻ những thói quen, hành vi văn minh
10. 12 Tư duy của trẻ là tư duy trực quan.Trẻ thể hiện lại những hành động mà mình được nhìn thấy, nghe thấy.Chính vì thế mà việc xây dựng những góc tuyên truyền là rất cần thiết. Giáo viên cần nghiên cứu xây dựng những góc tuyên truyền ở những nơi dễ quan sát, bắt mắt thu hút sự chú ý của trẻ. Ở lớp tôi, tôi chọn vị trí cửa ra vào là nơi dễ nhìn và là nơi trẻ nhìn thấy đầu tiên khi đến lớp. Ở góc này cô sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục thói quen,hành vi hấp dẫn dán vào cho trẻ xem, kèm theo một bài thơ hay nội dung phù hợp với hình ảnh, thời gian rảnh cho trẻ đến xem và trò chuyện để giáo dục hành vi của trẻ đối với mọi người, mọi vật xung quanh, tranh thủ hoàn cảnh phù hợp thường xuyên đàm thoại với trẻ về những hành vi văn minh trong giao tiếp Ví dụ: Cô giáo dán lên tường bức tranh một em bé đang mời ông uống nước hoặc một em bé tặng quà cho bà lễ phép bằng hai tay. Trẻ nhìn tranh và biết được hành động của em bé này ngoan hay hư, nên làm theo hay không làm theo nội dung của bức tranh. Nội dung ở góc tuyên truyền cũng cần phong phú và dễ hiểu. Tôi thường chọn những câu chuyện hoặc bài thơ gần gũi với trẻ và có những hình ảnh sinh động hấp dẫn thu hút mắt nhìn của trẻ. Hàng tháng giáo viên cần lên kế hoạch chủ đề và thay tranh ảnh bài thơ có nội dung phù hợp với chủ đề từng tháng 3.6. Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh Gia đình là nơi điều kiện để hiểu sớm nhất toàn diện nhất cái chung bên cạnh cái riêng trong đặc điểm của trẻ. Thông qua việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục của các thành viên gia đình trong sự tương tác với nhau và với thế giới bên ngoài gia đình. Gia đình là môi trường giáo dục có ảnh hưởng sớm nhất, mạnh mẽ nhất, mang tính quyết định nhất tới sự hình thành và phát triển những nét nhân cách đầu tiên của trẻ. Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì vai trò của phụ huynh có vai trò không nhỏ trong việc giáo dục trẻ. Trong buổi họp mặt đầu năm tôi mạnh dạn trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục thói quen hành vi tốt đối với trẻ nhà trẻ, nhất là trong thời kỳ hội nhập của nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hoá và trò chơi giải trí đã ảnh hưởng một phần không nhỏ về hành vi văn minh của trẻ. Trẻ có thể đối xử thô bạo với bạn sau một đoạn phim có nội dung bạo lực, hay trẻ có những lời không nên đối với bố mẹ, khi không đồng ý cho trẻ làm điều trẻ thích để phụ huynh nhận thức ý nghĩa của vấn đề và cùng giáo viên giáo dục trẻ. Muốn trẻ hình thành được các thói quen vệ sinh thì nhà trường và gia đình phải thống nhất yêu cầu giáo dục thói quen hành vi tốt phù hợp đối với trẻ. Nhà trường và giáo viên thông báo, yêu cầu biện pháp giáo dục vệ sinh cho phụ huynh biết, yêu cầu phụ huynh cần theo dõi giúp đỡ và cho biết tình hình thực hiện ở nhà để cùng phối hợp giáo dục rèn luyện cho trẻ. - Nhưng do đa số phụ huynh đều bận rộn với cuộc sống mưu sinh hàng ngày và thường phó mặc con cái cho ông bà, anh chị hoặc ô sin.Hơn nữa, để
11. 13 đảm bảo kế hoạch hóa gia đình, nên mỗi gia đình chỉ có từ một đến hai con .Chính vì vậy mà dẫn đến tình trạng bố mẹ cưng chiều cung phụng con một cách thái quá. Bên cạnh đó tâm lí chung của nhiều bậc phụ huynh là trẻ nhà trẻ còn quá bé, biết cái gì mà dạy nên khi giáo viên nhắc nhở thường tỏ ra hời hợt và không để tâm đến.Chính vì vậy tôi luôn luôn kiên trì trò chuyện, giải thích cho phụ huynh hiểu tầm quan trọng của việc giáo dục thói quen hành vi tốt cho trẻ ngay từ khi còn ở nhà trẻ. Giáo viên cần tận dụng mọi đối tượng để cùng giáo dục trẻ bằng cách khuyến khích động viên các bậc phụ huynh tham gia vào các hoạt động của trường, của lớp. Thông báo tới phụ huynh đặc điểm của từng trẻ và những yêu cầu cần đạt của độ tuổi thông qua các cuộc họp phụ huynh hay các giờ đón trẻ, trả trẻ. Xây dựng riêng các mảng tuyên truyên với phụ huynh và thường xuyên thay đổi nội dung tuyên truyền.Giáo viên cũng cần có góc tuyên truyền riêng cho phụ huynh để phụ huynh lấy đó làm thước đo cho những hành vi của mình. Muốn đạt được kết quả tôt trong việc tuyên truyền với phụ huynh ngay từ đầu năm tôi đã lên kế hoạch thực hiện: Vận động phụ huynh cùng sưu tầm tranh ảnh, nhữnh bài thơ, câu chuyện có nội dung phù hợp. đóng góp nguyên vật liệu và cùng làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả tốt. Phụ huynh cũng cần xây dựng cho trẻ một môi trường sống lành mạnh,thường xuyên cho trẻ được vui chơi ở những sân chơi công cộng đê tạo cơ hội cho trẻ được giao lưu, tiếp xúc, mở rộng mối quan hệ. Từ đó tạo cho trẻ sự tự tin trong giao tiếp với người xung quanh và mạnh dạn tham gia vào các hoạt động tập thể 3.7. Rèn luyện trau dồi bản thân để trở thành tấm gương cho trẻ Lứa tuổi mầm non nói chung, và trẻ nhà trẻ nói riêng luôn thích được cô giáo gần gũi yêu thương.Cũng bởi thế mà mọi hành động của cô đều được trẻ quan sát và ghi nhớ hàng ngày. Đặc điểm của trẻ là hay bắt chước, có thể bắt chước cái đúng, cái tốt, nhưng cũng có thể bắt chước cái sai, cái xấu. Vì vậy cô giáo và mọi người xung quanh cần phải tự rèn bản thân và tuân thủ những yêu cầu vệ sinh của nhà trường, thực hiện triệt để lời nói phải đi đôi với việc làm để thực sự là tấm gương sáng cho các cháu noi theo Chính vì vậy mà tự bản thân người giáo viên cũng phải giáo dục và rèn luyện những hành vi thói quen tốt cho bản thân. Trong mọi hoạt động hàng ngày giáo viên luôn phải làm gương cho trẻ. Đối với trẻ thì yêu thương gần gũi, nhẹ nhàng. Đối với phụ huynh đồng nghiệp thì lịch sự, nhã nhặn đúng với tác phong của một nhà giáo. 3.8.Xây dựng môi trường, cảnh quan sư phạm trong và ngoài lớp học Cùng với toàn ngành thực hiện chủ đề năm học xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực. Thì việc tạo cảnh quan sư phạm trong phòng học,