Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non Như Nguyệt

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi trong Trường Mầm non Như Nguyệt

1. Bản thân tôi là một giáo viên trẻ, luôn yêu nghề mến trẻ, có lòng nhiệt huyết với công việc, có tinh thần cầu thị, tiến bộ, không ngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. 1.1.3 Phụ huynh Phụ huynh tin tưởng vào giáo viên, tin tưởng vào nhà trường và rất quan tâm đến con em của mình. 1.2 Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân. 1.2.1 Nhà trường Dù lớp đã được trang sắm đồ dùng nhưng chưa đáp ứng được đầy đủ các nhu cầu sử dụng trong tất cả các hoạt động, một số đồ dung thiết bị đã cũ hỏng, các đồ dùng hiện đại phục vụ công tác chăm sóc giáo dục trẻ còn thiếu. 1.2.2 Phụ huynh Trường MN Như Nguyệt nằm trên địa bàn xã Quang Châu, là một xã bán công nghiệp, dân cư đông đúc, phụ huynh chủ yếu là công nhân trọ đến từ các tỉnh thành khác nhau, do vậy một số phụ huynh có cái nhìn chưa đúng đắn về môi trường xung quanh, chưa có ý thức bảo vệ môi trường, giáo dục về môi trường cho con em mình còn thiếu quan tâm, tỉ mỉ và thiếu chính xác. Do đó chưa hình thành cho trẻ các nhận thức, kĩ năng bảo vệ môi trường. 1.2.3 Trẻ em Trẻ mầm non còn nhỏ chưa có tính tích cực về bảo vệ môi trường, một số trẻ còn vứt, giẫm đạp lên vỏ sữa, bim bim...và coi đó là trò chơi hấp dẫn. Hay nhiều lúc trẻ vẫn chạy một cách vô tư chưa biết nhặt rác ngay dưới chân mình để bỏ vào thùng, thậm chí còn bẻ cành cây bẻ hoa vườn trường, đi vệ sinh, rửa tay chưa biết khóa vòi nước lại Kết quả theo dõi trẻ, đánh giá trẻ trước khi sử dụng biện pháp
2. Stt Tổng số trẻ Trước khi áp dụng biện Nội dung tiêu chí khảo sát pháp Số trẻ đạt Tỷ lệ % 11 Bỏ rác đúng nơi quy định 28 13 46% 22 Tự giác vệ sinh cá nhân, không để tràn 28 12 43% nước khi rửa tay, tắt quạt tắt điện khi ra khỏi phòng 33 Không bẻ cành, bứt hoa 28 13 46% 44 Thích chăm sóc cây cối, con vật thân 28 11 39% thuộc 55 Hứng thú tham gia các hoạt động lao 28 12 43% động vệ sinh 2. Biện pháp. 2.1. Biện pháp 1. 2.1.1 Nội dung: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua một số hoạt động trong ngày. Để làm tốt việc dạy và học, nâng cao nhận thức cũng như các hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ tôi đã tiến hành lồng ghép các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động hằng ngày với hình thức ‘‘Học bằng chơi, chơi mà học’’ 2.1.2 Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp. * Trò chuyện trong giờ đón trả trẻ: Khi trẻ đến lớp tôi thường nhắc nhở trẻ cất đồ dùng cá nhân, giày dép gọn gàng đúng nơi quy định.
3. Bên cạnh đó tôi còn thường xuyên trò chuyện gợi hỏi trẻ, thông qua trò chuyện để giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường: Ví dụ: Trò chuyện với trẻ khi ngủ dạy con làm gì? Con ăn sáng món gì? (Con ăn cơm và uống sữa khi uống sữa xong con làm gì con bỏ hộp sữa vào thùng rác, tại sao lại phải bỏ vào thùng rác ). Nếu như trẻ trả lời ‘‘Con vứt ở ngoài sân” thì tôi nói với trẻ: Các con không được vứt rác bừa bãi như thế sẽ làm ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người, các con phải bỏ rác vào đúng nơi quy định đó là thùng rác có nắp đậy. Hình ảnh cô trò chuyện với trẻ trong giờ đón trẻ, nhắc trẻ cất giầy dép đúng nơi quy định
4. Khi cho trẻ xem tranh ảnh, cô trò chuyện trao đổi với trẻ về môi trường các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường như: Nhiều phương tiện giao thông hoạt động chạy trên đường xả ra khí thải, khói, làm cho không khí bị ô nhiễm, mọi người vứt rác bừa bãi không đúng nơi quy định làm môi trường xung quanh bị ô nhiễm Từ đó giáo dục nhẹ nhàng ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ như không vứt rác bừa bãi, không ngắt lá bẻ cành và trồng nhiều cây xanh cho môi trường xanh mát * Hoạt động có chủ đích: Hoạt động có chủ đích là một hoạt động đòi hỏi cô giáo phải đầu tư nhiều về kiến thức cũng như sự chuẩn bị, trẻ phải tập trung sự chú ý để nắm được các kiến thức trong hoạt động này. Vì thế cùng với việc dạy trẻ các kiến thức trong chủ đề tiết học. Tôi còn lồng ghép các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non thông qua hoạt động này nhằm khắc sâu kiến thức và ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. Ví dụ: Hoạt động khám phá khoa học ở chủ đề ‘‘Nước’’. Tôi cho trẻ quan sát video 2 dòng sông, cho trẻ so sánh và tôi đặt ra các câu hỏi: Các con thấy dòng sông này như thế nào? (dòng sông rất đẹp) Nước ở dòng sông ra sao? (Nước trong xanh) Con người đã làm gì với dòng sông này? (Vứt rác thải, xác động vật xuống dòng sông ) Vậy khi chúng ta vứt rác xuống nước thì nguồn nước sạch sẽ chuyển sang nguồn nước gì? vì sao? Các con phải làm gì để bảo vệ nguồn nước sạch? (không vứt rác xuống hồ, không làm ô nhiễm nguồn nước). Qua đó giáo dục trẻ: do con người không có ý thức bảo vệ nguồn nước như vứt rác thải, xác động vật chết xuống nguồn nước, nước thải chưa được xử lý từ nhà máy, khu công nghiệp làm cho nguồn nước bị ô nhiễm. Người dân sống gần nguồn nước ô nhiễm sẽ bị ảnh hưởng rất lớn đến sinh hoạt hàng ngày nhất là sức khỏe. Tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Chọn những hành vi đúng - sai”: Cô làm tranh vẽ về việc giữ gìn bảo vệ môi trường của một bạn nhỏ như: bé vứt rác vào thùng, vứt rác bừa
5. bãi, bé quét nhà, giẫm lên cỏ, bé đu cành cây, bé ngồi lên bàn, bé tranh giành đồ chơi...Sau đó chia trẻ làm hai đội, mỗi đội có một bức tranh yêu cầu trẻ phải bật qua các vòng và yêu cầu một đội gắn mặt cười vào các hành vi đúng và một đội gắn mặt mếu vào vòng những hành vi sai. Thời gian sau một bản nhạc đội nào gắn được đúng theo yêu cầu là chiến thắng. * Hoạt động ngoài trời. Hoạt động ngoài trời là hoạt động cần đảm bảo tính tích cực hoạt động của trẻ, làm giàu và củng cố kiến thức cho trẻ về môi trường xung quanh, giáo dục cho trẻ những thói quen, hành vi tốt của mình nơi công cộng. Với các nội dung quan sát thời tiết, quan sát cây cối, các loại hoa, loại rau qua đây giáo dục cho trẻ biết gieo hạt, chăm sóc và bảo vệ cây, không hái hoa, bẻ cành, Qua hoạt động lao động giúp trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, biết làm những công việc đơn giản phục vụ bản thân, biết cùng nhau giữ gìn vệ sinh chung, dọn dẹp sân vườn, trang trí lớp học. Ví dụ: Hoạt động quan sát, chăm sóc con vật nuôi như con gà con chó tôi sẽ cho trẻ quan sát trò chuyện về các con vật và có thể cho các con vật ăn. Qua đó giáo dục trẻ biết yêu thương, chăm sóc các con vật nuôi gần gũi quen thuộc. Ví dụ: Nội dung quan sát sân trường: Tôi dẫn trẻ đến địa điểm quan sát rồi cho trẻ quan sát sân trường, trẻ nhận xét trên sân trường có gì? nếu có lá cây rụng, giấy, rác, thì các con phải làm gì? Cô giáo dục trẻ biết nhặt rác bỏ đúng nơi qui định.
6. Hình ảnh trẻ nhặt lá cây ở sân trường Với chủ điểm thực vật tôi cho trẻ đi tham quan vườn rau, tôi trò chuyện với trẻ: Làm thế nào để chúng ta có rau ăn hằng ngày? (Phải trồng rau, chăm sóc cây). Nếu chúng ta không tưới nước nhổ cỏ cho rau thì chuyện gì sẽ xảy ra? Vì sao? (Rau sẽ bị chết ) Thế hôm nay các con sẽ chăm sóc vườn rau như thế nào? (Nhổ cỏ, bắt sâu ) Khi tổ chức cho trẻ nhặt lá vàng trên sân, sau đó tôi hướng dẫn, gợi ý trẻ xếp hình từ lá cây, hoặc những viên sỏi để tạo ra những ngôi nhà hoặc bông hoa hoặc bất cứ gì mà trẻ thích.
7. Hình ảnh cô gợi ý trẻ xếp hình từ sỏi Như vậy, khi trẻ tham gia hoạt động ngoài trời kiến thức sẽ được khắc sâu, trẻ học mà không biết mình đang học. Qua đó, giúp trẻ có ý thức và các hành vi bảo vệ cây xanh, cũng như giúp môi trường xung quanh ngày một ‘‘xanh – sạch – đẹp’’ hơn. Chủ đề gia đình, nhánh nhu cầu gia đình. Hoạt động góc: Góc phân vai bé chơi trò chơi gia đình, bé đóng vai bố, mẹ, các con bé chơi “Bé tập làm người nội chợ” Bố mẹ giáo dục con tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước, biết giúp đỡ bố mẹ sắp xếp dọn dẹp nhà cửa, biết chăm sóc cây hoa có trong nhà mình (tưới nước, nhặt lá vàng.) * Thông qua tổ chức giờ ăn: Trước giờ ăn, tôi hướng dẫn trẻ kê bàn ngay ngắn, biết lấy đĩa đựng cơm thừa, cơm rơi vãi và khăn ướt để lau miệng.
8. Tôi thường hướng dẫn và nhắc nhở trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch trước khi ăn. Khi trẻ rửa tay tôi gợi hỏi trẻ cách làm thế nào để tiết kiệm nước (Vặn vòi nước vừa phải, không làm vung bẩn nước ra ngoài ). Hình ảnh trẻ rửa tay bằng xà phòng Khi trẻ ăn, tôi giáo dục trẻ ăn không làm rơi vãi, nếu có rơi, vãi thì nhặt để vào đĩa để thức ăn thừa Giờ ngủ, tôi cho trẻ tự trải chiếu, lấy chăn đệm và ngủ đúng nơi quy định. Nhắc nhở trẻ không đùa nghịch, ồn ào nói chuyện trong giờ ngủ. Sau khi trẻ ngủ dạy tôi giáo dục trẻ biết cất gối gọn ngàng đúng nơi qui định, nếu mùa đông tôi cùng trẻ gấp chăn và cất vào tủ để chăn thật gọn gang, ngăn nắp. Hoạt động chiều: như hoạt động lao động nhặt lá sân trường Tôi tổ chức cho trẻ lao động, nói về môt trường sạch không có rác, và môi trường bẩn có rác thì các con phải làm gì? Khi nhặt được rác thì con bỏ rác vào đâu?... cuối buổi cô
9. nhận xét và khen trẻ sau đó cho trẻ đi rửa tay bằng xà phòng, giáo giục trẻ vặn vòi nước vừa phải và tắt vòi khi không không sử dụng Hoạt động chiều: tùy từng chủ đề mà cô có thể lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường vào những hoạt động và hình thức khác nhau. Ví dụ buổi chiều có thể quan sát video về bảo vệ môi trường, có thể tổ chức thành các trò chơi như: chọn hành vi đúng - sai. Làm thí nghiệm về nước sạch - nước bẩn, trồng cây, rau, gieo hạt, trồng hoa, nhổ cỏ bồn hoa... Hoặc cho trẻ sắp xếp, lau dọn lại đồ dùng, đồ chơi trong lớp. Ngoài các hoạt động trong ngày thì tôi còn giáo dục trẻ bảo vệ môi trường ở mọi nơi, mọi lúc. Tôi cho trẻ thực hành trải nghiệm một số hành vi bảo vệ môi trường bằng cách rèn kĩ năng thói quen cho trẻ. Ngoài ra tôi còn giáo dục trẻ có thái độ không đồng tình với những hành vi làm ô nhiễn môi trường và thái độ tích cực với những hành vi bảo vệ môi trường. Thông qua hoạt động nêu gương: Đặc điểm của trẻ mầm non là rất thích được khen ngợi, tuyên dương. Vì thế hoạt động nêu gương là một hoạt động giúp tôi thực hiện nhiệm vụ giáo dục bảo vệ môi trường hiệu quả nhất. Thông qua hoạt động này trẻ ý thức bảo vệ môi trường một cách tích cực. Tôi thường tổ chức hoạt động nêu gương cho trẻ vào cuối mỗi buổi chiều, trong buổi nêu gương, tôi cho trẻ kể những việc đã làm được như: Biết cất dọn đồ dùng gọn gàng đúng nơi quy định, biết kê bàn ăn, nhặt rác bỏ vào thùng Khi trẻ đã kể ra những việc mà mình đã làm được, tôi tuyên dương trẻ, khích lệ trẻ kịp thời và cho trẻ cắm cờ thi đua. Tôi chú trọng đến việc tuyên dương trẻ thực hiện được các hành vi bảo vệ môi trường: nhặt rác bỏ vào thùng, chăm sóc cây, tiết kiệm điện nước Ví dụ: Trong tuần cô thấy lớp ta có rất nhiều bạn xứng đáng được tuyên dương và nhận phiếu bé ngoan Ngoài những bạn được tuyên dương cô thấy có những bạn đã có những hành vi tốt biết bảo vệ môi trường như: Nhặt rác bỏ vào nơi quy định, tắt nước
10. khi không sử dụng, nhắc nhở bạn không ngắt hoa bẻ cành ở bồn hoa đó là những hành vi tốt và đáng được khen và các con nên học tập bạn. Hình ảnh trẻ vui vẻ khi được cắm cờ tuyên dương cuối ngày Chính vì vậy, trẻ rất hứng thú và tích cực phấn đấu làm việc, giữ gìn vệ sinh trong những lần tiếp theo để được cô khen. Qua đó, dần tạo cho trẻ thói quen và ý thức bảo vệ môi trường trong cuộc sống hành ngày. Giáo dục trẻ biết bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động trong ngày là một việc thường xuyên với trẻ mầm non, nhằm giúp trẻ thực hiện những hành động bảo vệ môi trường một các nhẹ nhàng, hiệu quả. 2.2. Biện pháp 2. 2.2.1.Nội dung: Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng nguyên vật liệu mở, nguyên vật liệu tái chế. Với sự phát triển hiện đại của xã hội ngày nay, việc chọn mua một đồ chơi cho trẻ là việc quá dễ dàng, nhưng việc sưu tầm các “Nguyên vật liệu mở”, thu thập lại các phế liệu để tái chế, sử dụng trở lại phục vụ cho cuộc sống không những góp phần vào việc bảo vệ môi trường mà còn tạo ra được những món đồ chơi độc đáo, đẹp, có ý nghĩa giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ mầm non. 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp. Từ những nguyên vật liệu phế thải tưởng như đã vứt đi như các loại vỏ chai nước giải khát, các lọ dầu gội đầu, lọ comfor, vỏ chai nước mắm, vỏ chai nước rửa chén, nút chai nhựa. . . Tôi đã vận động phụ huynh cùng với sự hợp tác của trẻ cùng nhau thu gom những chai lọ, hộp đã dùng hết để làm sạch, đảm bảo vệ sinh và không gây độc hại cho các trẻ, có thể tái sử dụng để sáng tạo ra các đồ dùng, đồ chơi thật ngộ nghĩnh phục vụ cho chính các hoạt động giáo dục đạt hiệu quả. Để thỏa mãn được nhu cầu đó của trẻ thì tôi luôn sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với tình huống giáo dục trong các hoạt động.
11. Sử dụng đồ tái chế làm đồ dùng đồ chơi Bên cạnh việc sử dụng những nguyên vật liệu tái chế để làm đồ dùng, đồ chơi thì ngay cả trong các góc chơi, các hoạt động học tôi cũng sử dụng nguyên vật liệu mở, thân thiên với môi trường như hột hạt, lá cây, cành cây...để trang trí và cho trẻ hoạt động và trải nghiệm.