Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong Trường Mầm non

1. 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận và thực trạng của công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non Quý Sơn số 1, đề xuất một số “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non trong thời kỳ đổi mới. 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu: “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” - Tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên, - Trẻ nhà trẻ, mẫu giáo. - Phụ huynh học sinh trong toàn trường. 4. Giả thuyết khoa học Qua việc đánh giá thực tế giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ tại trường mầm non Quý Sơn số 1, đưa ra một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non. 5. Nhiệm vụ nghiên cứu Nhiệm vụ của đề tài là đánh giá đúng việc chỉ đạo giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ của trường mầm non Quý Sơn số 1 ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân và biện pháp khắc phục; đề xuất “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” tại trường MN Quý Sơn số 1, huyện Lục Ngạn, Tỉnh Bắc Giang trong năm học 2021 - 2022 và những năm học tiếp theo. 6. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Nghiên cứu tại trường mầm non Quý Sơn số 1 - Huyện Lục Ngạn - Tỉnh Bắc Giang. - Về thời gian: Nghiên cứu thời gian từ tháng 11 năm 2021 đến tháng 5 năm 2022. 7. Phương pháp nghiên cứu
2. - Phương pháp nghiên cứu lý luận. - Phương pháp điều tra, thực tiễn. - Phương pháp nghiên cứu quan sát. - Phương pháp kiểm tra đánh giá. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm. 8. Cấu trúc đề tài Đề tài gồm 3 phần lớn (Mở đầu, nội dung và kết luận) Phần nội dung gồm 3 chương, ngoài ra còn phần tài liệu tham khảo và phần phụ lục. Phần I. Phần mở đầu - Lý do chọn đề tài - Mục đích nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu - Nhiệm vụ nghiên cứu - Phạm vi nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu Phần II. Nội dung - I. Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu - II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu - III. Đề xuất: “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” tại trường MN Quý Sơn số 1, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang. - IV. Hiệu quả đạt được khi thực hiện giải pháp (Năm học 2021 – 2022) Phần III. Kết luận và kiến nghị 1. Kết luận
3. 2. Kiến nghị PHẦN II: NỘI DUNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Cơ sở lý luận “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” tại trường MN Quý Sơn số 1, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang 1. Cơ sở lý luận Đặc điểm tâm lý trẻ mầm non: Trẻ em trong độ tuổi mầm non rất thích hoạt động, thích tiếp xúc với thiên nhiên và cuộc sống xung quanh, dễ hấp thụ và hình thành những nề nếp, thói quen, thái độ ứng xử có văn hoá, gần gũi với môi trường sống xung quanh, đó là yếu tố thuận lợi cho giáo dục bảo vệ môi trường Kỹ năng của trẻ mầm non: Trẻ em trong độ tuổi mầm non có khả năng tiếp nhận kiến thức, hình thành kỹ năng ban đầu đơn giản, với cách dạy học phù hợp tâm lý, nhận thức của các em. Những khả năng đặc trưng đó là: - Quan sát, phân tích, so sánh, phân nhóm, phân loại các sự vật hiện tượng gần gũi xung quanh theo các dấu hiêụ màu sắc, hình dạng, kích thước, tiếng kêu, thức ăn, nơi sống (nếu là con vật) - Nhận biết được các mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên, giữa động vật và thực vật và điều kiện sống của chúng. - Phát triển mạnh các giác quan và rất nhạy cảm. - Nhận ra được các quan hệ trong không gian và thời gian nhưng còn hạn chế. - Thích nhận xét đặt câu hỏi cho người lớn. - Thích tìm hiểu khám phá những sự vật và hiện tượng mới lạ trong thiên nhiên, trong cuộc sống xã hội xung quanh.
4. - Học tập của trẻ ở dạng còn đơn giản, những tri thức trẻ lĩnh hội là tri thức tiền khoa học, được lượm lặt trong đời sống hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi một cách tự nhiên. Trẻ học thông qua hoạt động, chia sẻ với người lớn bạn bè. - Lao động của trẻ ở dạng sơ đẳng: Lao động tự phục vụ, chăm sóc thiên nhiên, vệ sinh môi trường. Lao động là phương tiện quan trọng để hình thành ý thức bảo vệ tự nhiên và bảo vệ môi trường. - Trẻ bắt chước rất nhanh nên thực hiện được các quy tắc đơn giản trong gia đình, trường lớp, cộng đồng. Vai trò của giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non: - Vai trò của giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là rất quan trọng và có ý nghĩa to lớn, góp phần đặt nền móng ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người. Vì vậy, tôi thấy cần phải biết khuyến khích kịp thời tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tham gia vào các hoạt động quan sát, tìm hiểu, khám phá môi trường, đáp ứng được tính to mò nhu cầu tìm tòi hiểu biết của trẻ. Qua đó giúp trẻ hiểu biết về môi trường, rèn luyện kỹ năng giữ gìn bảo vệ môi trường và có thái độ, hành vi thân thiện, gần gũi với môi trường, yêu quý, tôn trọng môi trường, mong muốn được tham gia cải thiện môi trường. - Giáo dục tốt bảo vệ môi trường trong trường mầm non là chúng ta đã trang bị kiến thức cho cả một thế hệ tương lai, đó là hành trang theo các em suốt cuộc đời. Đó chính là ước mơ, là hành động cụ thể để giúp cho môi trường của chúng ta mãi mãi xanh tươi. .2. Cơ sở thực tiễn Trường Mầm non Quý Sơn số 1 được thành lập từ năm 2009 trên cơ sở tách ra từ trường mầm non Quý Sơn. Nhà trường hiện có 48 CBGV, NV đảm bảo đủ biên chế theo quy định. Tổng số 22 nhóm lớp với 565 học sinh (Nhà trẻ: 25, trẻ MG: 540). Tỷ lệ trẻ ăn bán trú đạt 100% theo kế hoach. Trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1, KĐCLGD mức độ 2 và được công nhận cơ quan văn hóa. II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Thuận lợi và khó khăn
5. * Thuận lợi: - Trường mầm non Quý Sơn số 1 nằm sát cạnh trung tâm của huyện, đây là nơi phát triển về kinh tế, chính trị, văn hoá. Đặc biệt trẻ em được quan tâm, và tạo điều kiện thuận lợi để trẻ được đến trường mầm non. - Nhà trường được xây dựng khang trang đảm bảo yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ, có nhà vệ sinh khép kín, có đủ nước sạch để phục vụ cho hoạt động hàng ngày của cô và trẻ. - Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm rất lớn của huyện uỷ, Uỷ ban nhân dân huyện Lục Ngạn, sự chỉ đạo trực tiếp sát sao của phòng Giáo dục và đào tạo huyện Lục Ngạn, sự chỉ đạo của sở giáo dục và đào tạo tỉnh Bắc Giang. - Đội ngũ giảo viên trẻ nhiệt tình tâm huyết với nghề. - Trường có 22 nhóm lớp 565 học sinh, được phân chia theo từng độ tuổi phù hợp với chương trình giáo dục mầm non do bộ ban hành. * Khó khăn: - Kinh phí đàu tư để thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường còn hạn hẹp. Nhà trường còn 5 phòng phòng học bán kiên cố diện tích còn hẹp và 2 phòng học nhờ ảnh hưởng đến hoạt động của trẻ. - Nhận thức của một số phụ huynh chưa đầy đủ nên việc vận động ủng hộ kinh phí phục vụ công tác giáo dục bảo vệ môi trường còn gặp khó khăn. - Trẻ mầm non còn nhỏ chóng nhớ mau quên nên việc giáo dục bảo vệ môi trường cần phải thưòng xuyên liên tục. - Trình độ của giáo viên chưa đồng đều, một số giáo viên chưa nắm chắc về nội dung, phương pháp, hình thức nên còn hạn chế trong công tác giáo dục trẻ mầm non bảo vệ môi trường. Từ những thực tế trên để góp phần thúc đẩy việc làm tốt công tác chỉ đạo giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non, tăng cường mở rộng diện tích, khuôn
6. viên và tạo cảnh quan sư phạm nhà trường xanh, sạch, đẹp giúp trẻ có khoảng không gian thân thiện và an toàn để hoạt động là nhiệm vụ quan trọng của mỗi CBGV trong nhà trường. Trong đó trách nghiệm cao hơn cả là người Hiệu trưởng. 2. Khảo sát 1. Điểm mạnh Khảo sát đầu năm về chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường: - Giáo viên: Khảo sát Tốt khá Đạt yêu cầu Giáo viên 30/43 = 69,8% 13/43 đạt 30,2 %. 0 - Khảo sát kiến thức, kỹ năng, thái độ của học sinh. STT Mức Đầu năm Số trẻ Tỷ lệ% 1 Tốt 138/565 24,4% 2 Khá 259/565 45,8% 3 Đạt yêu cầu 98/565 17,3% 4 Chưa đạt yêu cầu 70/565 12,5% 2.2. Điểm yếu - Kinh phí đàu tư để thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường còn hạn hẹp. Nhà trường còn 5 phòng phòng học bán kiên cố diện tích còn hẹp và 2 phòng học nhờ ảnh hưởng đến hoạt động của trẻ. - Nhận thức của một số phụ huynh chưa đầy đủ nên việc vận động ủng hộ kinh phí phục vụ công tác giáo dục bảo vệ môi trường còn gặp khó khăn.
7. - Trẻ mầm non còn nhỏ chóng nhớ mau quên nên việc giáo dục bảo vệ môi trường cần phải thưòng xuyên liên tục. - Trình độ của giáo viên chưa đồng đều, một số giáo viên chưa nắm chắc về nội dung, phương pháp, hình thức nên còn hạn chế trong công tác giáo dục trẻ mầm non bảo vệ môi trường. - Cơ sở vật chất: + Khu TT công trình đã hoàn thiện, tuy nhiên hệ thống xanh bóng mát và cảnh quan sư phạm nhà trường rất cần sự đầu tư để đáp ứng nhu cầu về môi trường xanh, sạch, đẹp cho trẻ. + Khu lẻ các công trình lớp học và công trình phụ đã xuống cấp, nhu cầu tu sửa và xây mới rất lớn như: Khu Tư Hai (02 phòng học xây đã lâu, 01 phòng học nhờ nhà văn hóa thôn ); Khu Trại ba (01 phòng học xuống cấp, 01 phòng học, chưa có công và công trìnhvệ sinh của trẻ và của cô nhờ Tiểu học) 3. Đánh giá Qua phần khảo sát trên, tôi nhận thấy: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” tại trường MN Quý Sơn số 1 là vấn đề vô cùng quan trọng và cần thiết nhằm thay đổi nhận thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong nhà trường, nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm cho việc phát triển toàn diện về tri thức và thể chất cho trẻ nhằm đáp ứng yêu cầu về giáo dục mầm non trong thời kỳ đổi mới. III. MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN Để thực hiện có hiệu quả “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non” tại trường MN Quý Sơn số 1 cần có những nội dung, giải pháp và cách thực hiện như sau: 1. Giải pháp 1: Thực hiện công tác xã hội hoá hiệu quả bằng việc tuyên truyền giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non:
8. Muốn thực hiện tốt việc chỉ đạo giáo viên thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường trước hết phải thực hiện công tác xã hội hội hóa bằng việc tuyên truyền giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non. Bản thân tôi luôn suy nghĩ cần cải cách lại phương pháp tuyên truyền theo hình thức mới có hiệu quả hơn. Sự kết hợp công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của toàn dân về việc bảo vệ môi trường kết hợp với đóng góp xây dựng cơ sở vật chất. Trước hết đối với thành viên ban chỉ đạo năm học 2021-2022 có điều chỉnh bổ sung thành viên mới là đại diện phụ huynh tham gia ban chỉ đạo, nhằm tạo nhân lực làm tiếng nói gần gũi trong quá trình xã hội hoá công tác giáo dục bảo vệ môi trường. Họp với các đoàn thể và giáo viên trong trường để quán triệt kế hoạch bảo vệ môi trường, Đặc biệt là phong trào chống rác thải nhựa. Các đoàn thể và giáo viên đã thảo luận sâu sắc vào kế hoạch của trường và đưa yêu cầu, nội dung của giáo dục bảo vệ môi trường vào kế hoạch công tác năm, tháng của tổ chuyên môn và cá nhân. 2. Giải pháp 2: Làm tốt công tác phối hợp với phụ huynh tăng cường nguyên liệu vật liệu cho từng chủ đề: Câu nói của Bác Hồ luôn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động “ Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng song”. Biết vận dụng được điều đó trong thực tiễn chỉ đạo công tác bảo vệ môi trường sẽ đạt được kết quả như mong đợi. Phụ huynh học sinh là một lực lượng gắn bó mật thiết trong giáo dục mầm non. Họ là người hàng ngày đưa đón trẻ tới trường, họ thường xuyên được nhìn thấy công việc làm của cán bộ giáo viên mầm non. Chính vì vậy tôi đã triển khai và tích cực phối hợp với phụ huynh cùng tham nhằm nâng cao hiểu biết của phụ huynh về môi trường, về giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non đó là sự đoàn kết giữa phụ huynh và giáo viên với nhà trường, sự cởi mở thân thiện, sự đóng góp đầu tư thêm kinh phí để môi trường học tập của các cháu ngày càng đa dạng, nhiều chủng loại đẹp mắt và hấp dẫn trẻ. tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp, để cho các bé mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Tuyên truyền sâu rộng tới phụ huynh học sinh về nội dung của giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non bằng nhiều hình thức: Qua các buổi họp phụ huynh học
9. sinh, qua những bài viết tuyên truyền của đội ngũ giáo viên, tuyên truyền bằng bản tin, tranh treo trên tường, những nơi gần đường đi lại để phụ huynh dễ quan sát. Tuyên truyền bằng hình thức giới thiệu sản phẩm của các cháu như: Vẽ nặn, viết chữ đẹp, những đồ chơi đơn giản do các bé tự làm vì vậy cha mẹ trẻ rất phấn khởi khi đưa con đến trường. Làm cho nhận thức của nhân dân, của phụ huynh được nâng lên rõ rệt, đã cải thiện được cơ sở vật chất, những đồ dùng thiết thực cho học sinh: ti vi, đầu đĩa, đệm ấm cho trẻ, sưu tầm và bổ sung một số nguyên liệu, vật liệu sẵn có của địa phương vào làm các đồ dùng học tập cũng như đồ chơi cho trẻ theo các chủ đề của năm học. Vì thế giáo viên đã có đầy đủ nguyên liệu để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, tận dụng được các nguyên liệu thiên nhiên, đồ dùng phong phú đa dạng và nhiều chủng loại. Tôi đã lập kế hoạch kết hợp giữa phụ huynh cùng với nhà trường tổ chức hội thi làm đồ dùng đồ chơi cấp trường. Thành viên ban giám khảo là đại diện phụ huynh học sinh. Qua hội thi đó giúp phụ huynh hiểu được việc làm của đội ngũ giáo viên, bằng đôi tay khéo léo các cô đã tạo ra hàng ngàn đồ chơi không những hấp dẫn trẻ mà phụ huynh cũng vô cùng thích thú. Qua đó đã tạo được niềm tin của phụ huynh với nhà trường nhờ đó công tác giáo dục bảo vệ môi trường được phụ huynh nhiệt tình ủng hộ. Ban giám hiệu phổ biến nội dung tiêu chí của công tác giáo dục bảo vệ môi trường để phụ huynh cùng bàn bạc, xem nội dung nào làm trước nội dung nào làm sau: Ví dụ trồng cây bóng mát trong trường, cải tạo công trình vệ sinh lò đốt rác và đặc biệt chú trọng khâu vệ sinh an toàn thực phẩm, cải tạo đất để làm vườn rau cho nhà trường, ủng hộ chậu hoa cây cảnh. Vận động phụ huynh cùng kết hợp với nhà trường hường dẫn trẻ làm một số thí nghiệm nhỏ trong gia đình như: sưu tầm hột hạt để làm thí nghiệm gieo hạt, cho trẻ quan sát quá trình phát triển của cây lớn lên như thế nào cùng với trẻ, trẻ rất vui khi được cùng mẹ tham gia khám phá điều diệu kỳ và cũng là trả lời câu hỏi của trẻ vì sao, tại sao , đồng thời cha mẹ sưu tầm các tranh ảnh hột hạt, vật liệu sẵn có, vật thật có nội dung hình ảnh về các loại cây xanh đóng góp cho trẻ ở lớp để môi trường học tập cho trẻ
10. thêm sinh động hơn, đẹp hơn, cảnh quan lớp học sẽ vui tươi hơn tạo bầu không khí ấm cúng thân thiện, bởi trẻ biết hình ảnh đó có sự đóng góp của cha mẹ, người thân vào đây, trẻ sẽ tích cực học tập và hăng say tham gia vào các hoạt động nhiều hơn, điều đó sẽ đem lại cho trẻ chất lượng giáo dục hiệu quả. Điều đặc biệt ở đây là giúp trẻ tiếp cận với chủ đề bằng thực tế đó là “trăm nghe không bằng một thấy”. 3. Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên thực hiện nội dung bảo vệ môi trường trong trường mầm non: Để nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non ngoài việc thực hiện công tác xã hội hóa với các ban ngành đoàn thể, với phụ huynh thì việc chỉ đạo giáo vên thực hiện nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ là rất quan trọng không thể thiếu vì đó là điều kiện quyết định sự thành công trong công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ trong trường mầm non * Bồi dưỡng cho giáo viên các chỉ thị của cấp trên về công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non như: Luật bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 ngày 23 tháng 6 năm 2014. Quyết định 1363/2001/QĐ – TTG về việc phê duyệt đề án “ Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân”. Các chỉ thị của bộ giáo dục và đào tạo cũng đã nêu rõ các nhiệm vụ trọng tâm của ngành mầm non đối với công tác giáo dục bảo vệ môi trườmg và các công văn hướng dẫn của sở giáo dục và phòng giáo dục để giáo viên hiểu rõ hơn về vị trí, tầm quan trọng và những nội dung của công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non. Kế hoạch số: 31-KH/HU về việc thực hiện Nghị Quyết số: 139-NQ/TU ngày 01 tháng 9 năm 2016 của BTV Tỉnh Ủy về việc tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh, Kế hoạch UBND huyện Lục Ngạn về việc thực hiện đề án thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải khu vực nông thôn trên địa bàn huyện với những mục tiêu cụ thể trọng tâm là thực hiện nghiêm túc Luật bảo vệ môi trường, trong đó chú trọng công tác giáo dục bảo vệ môi trường ở các cấp học trên địa bàn toàn huyện.
11. Trên cơ sở của những yêu cầu mang tính pháp lý đó, công tác giáo dục trẻ mầm non đều chứa đựng mục tiêu và nội dung của giáo dục bảo vệ môi trường, nên việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường vào chương trình chăm sóc này sẽ mang tính khả thi. * Chỉ đạo giáo viên thực hiện tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường lồng ghép vào các chủ đề như sau: + Cần lựa chọn vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường thích hợp với thực tế. + Xác định mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường cụ thể vừa sức với trẻ. + Xác định nội dung giáo dục bảo vệ môi trường thiết thực với trẻ. + Ví dụ cụ thể về lập kế hoạch hoạt động thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non lồng ghép vào các chủ đề trong năm học như sau: * Chủ đề: “Thế giới động vật”. * Xác định mục tiêu của bài học. Thông qua chủ đề trẻ biết: Động vật sống trong môi trường cần thức ăn nước uống và chúng gắn bó với môi trường. Mối quan hệ đơn giản giữa động vật với con người và môi trường. Biết những hành động tốt xấu của con người trong việc bảo vệ động vật. Biết lợi ích và tác hại của động vật. Yêu quý chăm sóc vật nuôi, cho chúng ăn uống. Biết cách phòng trừ một số vật có hại như : Ruồi, muỗi * Xác định nội dung của bài học. Các con vật gần gũi với trẻ, sống trong môi trường xung quanh trẻ. Điều kiện cần thiết để chúng sống: Đất, nước, thức ăn, Quan hệ của chúng với con người có ích, có hại. Tác động của con người đối với các động vật: Chăm sóc, tiêu diệt.