Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo động thư viện trong quá trình dạy và học trực tuyến ứng phó với dịch COVID-19

doc 20 trang Chăm Nguyễn 26/01/2026 170
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo động thư viện trong quá trình dạy và học trực tuyến ứng phó với dịch COVID-19", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • docsang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_chi_dao_dong_thu_vien.doc

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp chỉ đạo động thư viện trong quá trình dạy và học trực tuyến ứng phó với dịch COVID-19

  1. 3/16 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. I. Cơ sở lý luận Quy chế về tổ chức và hoạt động thư viện trường phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: “Thư viện trường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hoá và khoa học của nhà trường. Nó góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo cơ sở từng bước thay đổi phương pháp dạy học, đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hoá mới cho các thành viên của nhà trường”. Như vậy, thư viện trở thành một bộ phận không thể thiếu trong các nhà trường. Việc tổ chức và đẩy mạnh các hoạt động của thư viện là một việc làm cần thiết. Trong hai năm học qua, các văn bản chỉ đạo về nhiệm vụ năm học của ngành đều đặt ra vấn đề về vị trí vai trò và tác dụng của thư viện trường học. Đặc biệt là Kế hoạch triển khai hoạt động thư viện thiết bị của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong năm học đặt ra nhiệm vụ chung: - Duy trì, củng cố, xây dựng hệ thống thư viện, thiết bị ở tất cả các trường đáp ứng điều kiện cơ bản, đảm bảo hoạt động tốt thống nhất theo các văn bản chỉ đạo của ngành. - Nâng cao vai trò của công tác thư viện, thiết bị trong nhà trường, tập trung vào xây dựng thư viện chuẩn, tiên tiến, xuất sắc đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác dạy và học. - Nâng cao công tác quản lý, tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, học sinh hiểu về vị trí, vai trò của thư viện, thiết bị trong công tác giảng dạy, học tập và giáo dục toàn diện trong trường học. - Nghiên cứu, áp dụng hoạt động thư viện, thiết bị theo mô hình mở, sáng tạo thực hiện sâu rộng mô hình “thư viện xanh”, “thư viện thân thiện” đáp ứng kịp thời và hiệu quả nhu cầu sử dụng tài liệu, dụng cụ, thiết bị thư viện các trường đối với giáo viên và học sinh. - Tổ chức hoạt động thư viện phong phú, thân thiện, hiệu quả với nhiều hình thức phù hợp. Tổ chức các câu lạc bộ nghiên cứu khoa học, câu lạc bộ yêu sách. Tạo điều kiện thích hợp cho học sinh nghiên cứu theo sách. Hướng dân đọc và làm theo sách, xây dựng thói quen, kỹ năng đọc, giáo dục văn hóa đọc,
  2. 4/16 tạo niềm vui cho học sinh khi đến thư viện. Tuyên truyền, giới thiệu sách thường xuyên bằng nhiều hình thức - Từng bước áp dụng công nghệ thông tin vào công tác thư viện, thiết bị, mua sắm, đưa trang thiết bị hiện đại, tiếp tục thực hiện phần mềm tin học phục vụ công tác quản lý thư viện, thiết bị. - Đầu tư đủ kinh phí cho công tác thư viện, thiết bị, trang bị các loại đầu sách, đầu báo, đồ dùng,...... ở các trường. Chính vì vậy hoạt động thư viện đã trở thành việc làm thường xuyên và hết sức cần thiết đối với hoạt động giáo dục của nhà trường. II. Thực trạng. 2.1. Thuận lợi, khó khăn - Thuận lợi: Lãnh đạo nhà trường quan tâm đầu tư hoạt động thư viện, phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường, huy động các nguồn lực tham gia vào việc xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục đặc biệt là cơ sở vật chất phục vụ các hoạt động thư viện, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục ở nhà trường, phù hợp với nhu cầu học tập của xã hội. Nhà trường có thư viện và phòng đọc. Thư viện có đầy đủ bàn ghế, tủ sách và được đầu tư bổ sung nhiều loại sách, báo (sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo bao gồm sách pháp luật, các tài liệu giáo dục môi trường, giáo dục biển đảo, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục an toàn giao thông; báo giáo dục thời đại, báo nhân dân, các loại báo thiếu nhi...), phục vụ công tác giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh. Đội ngũ cán bộ viên chức có trình độ chuyên môn vững vàng, có tinh thần trách nhiệm cao, gương mẫu trong mọi lĩnh vực, có lối sống lành mạnh, có lập trường tư tưởng vững vàng, trách nhiệm trong công việc. Hơn nữa, nhân viên làm công tác thư viện, thiết bị, năng động sáng tạo trong công tác. Học sinh có ý thức học tập, ham thích đọc sách, chấp hành tốt nội quy - quy đinh của thư viện đề ra. Tổ nghiệp vụ thư viện thường xuyên kiểm tra giám sát và định hướng các hoạt động thư viện phù hợp. - Khó khăn: Tuy đã cố gắng đầu tư song cơ sở vật chất của thư viện chưa thật sự đầy đủ như: số lượng và tỷ lệ sách báo chưa cân đối, kinh phí đầu tư cho thư viện còn hạn hẹp. 2.2. Thành công, hạn chế
  3. 5/16 - Thành công: Đa số cán bộ viên chức hiểu được vai trò và tầm quan trọng của thư viện trong nhà trường nên đã có trách nhiệm tuyên truyền vận động học sinh tham gia vào các hoạt động thư viện một cách tích cực. Tổ nghiệp vụ thư viện kịp thời cụ thể hoá kế hoạch của nhà trường, chủ động phân công cán bộ thư viện xây dựng kế hoạch hoạt động và tổ chức thực hiện có hiệu quả. Thực hiện được việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thư viện, quản lý thư viện trên phần mềm. Thành lập “Tủ sách dùng chung” quyên góp từ những quyển sách cũ của học sinh và giáo viên nên thu hút số lượng bạn đọc đến với thư viện ngày càng nhiều. - Hạn chế: Cán bộ thư viện nhiệt tình nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm và còn kiêm nhiệm cả công tác thiết bị. 2.3. Mặt mạnh, mặt yếu - Mặt mạnh: Tập thể cán bộ giáo viên tâm huyết, trách nhiệm với nghề nghiệp, có ý thức xây dựng tập thể ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành sự phân công của tổ chức. Cán bộ thư viện luôn cố gắng học hỏi, sáng tạo trong việc tổ chức hoạt động, gương mẫu trong công tác. - Mặt yếu: Học sinh học trực tuyến suốt từ đầu năm học cho nên việc tiếp cận các đầu sách và tham gia các hoạt động của thư viện còn hạn chế. Một số ít giáo viên chưa hào hứng trong việc đến thư viện để tự học, tự nghiên cứu. Nhiều học sinh còn thờ ơ với việc đọc sách. 2.4. Các yếu tố tác động Nhà trường thành lập tổ nghiệp vụ thư viện trong đó có 01 phó hiệu trưởng làm tổ trưởng, 01 nhân viên thư viện kiêm nhân viên thiết bị cùng các đồng chí tổ trưởng chuyên môn, trưởng đoàn thể làm thành viên, đặc biệt phân công GV-TPT là thành viên (Tổ phó – Tổ công tác thư viện). Tổ nghiệp vụ có năng lực, có ý thức trách nhiệm, bố trí sắp xếp thời gian và công việc phù hợp, hoạt động tương đối hiệu quả. Quá trình quản lí chỉ đạo chặt chẽ, đúng mục đích, coi trọng việc kiểm tra góp ý vì sự phát triển. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện một cách linh hoạt, khoa học, phù hợp việc dạy học trực tuyến trong suốt thời gian dài, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện nói riêng và hoạt động giáo dục nói chung.
  4. 6/16 Cha mẹ học sinh quan tâm đến công tác giáo dục trong nhà trường nên đã chú ý phối hợp đầu tư mua sắm cơ sở vật chất, các loại sách phục vụ hoạt động thư viện đạt hiệu quả. Bên cạnh các yếu tố tác động tích cực nêu trên thì trong quá trình tổ chức hoạt động thư viện vẫn còn một số nguyên nhân dẫn đến hạn chế như: Cách tổ chức một số hoạt động chưa thực sự phù hợp, việc tuyên truyền vận động độc giả đến với thư viện chưa hấp dẫn, chưa lôi cuốn. Cán bộ thư viện còn phải kiêm thêm một số công việc của nhà trường nên đôi lúc chưa chú ý đầu tư nội dung tổ chức các hoạt động thư viện. 2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng. Một trong những nguyên nhân ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hoạt động thư viện đó là: Trường cách xa trung tâm huyện. Học sinh trong trường chủ yếu là con nhà thuần nông, con em dân tộc thiểu số. Đa số các em chăm ngoan, ý thức được tầm quan trọng của việc đọc sách nói riêng và tham gia các hoạt động thư viện nói chung. Cha mẹ học sinh quan tâm, thường xuyên phối kết hợp với thầy giáo, cô giáo chăm lo cho việc giáo dục của học sinh; đầu tư đầy đủ các loại sách phù hợp với việc bồi dưỡng nâng cao kiến thức môn học và các hoạt động giáo dục khác. Công tác xã hội hóa giáo dục trong trường đã được chú trọng, huy động được nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, tạo được sự đồng thuận cao đối với sự nghiệp giáo dục của nhà trường. Tổ trưởng tổ nghiệp vụ (Phó Hiệu trưởng) chịu trách nhiệm chỉ đạo hoạt động thư viện, vì vậy đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện đồng bộ, xuyên suốt cả năm học. Phát huy được các điều kiện thuận lợi của trường, tích cực tham mưu đầu tư cơ sở vật chất, thời gian, nhân lực, tài lực,... phục vụ cho thư viện. Thường xuyên tổ chức kiểm tra, hội ý, đánh giá rút kinh nghiệm trong quá trình chỉ đạo thực hiện. Bên cạnh những mặt thuận lợi, công tác thư viên nhà trường còn gặp khó khăn: Đại dịch Covid-19 bùng phát mạnh, diễn biến phức tạp, khó lường, cùng gồng mình phòng chống đại dịch, thực hiện sự chỉ đạo của chính phủ, việc dạy – học thực hiện trực tuyến để phòng chống đại dịch. Học sinh, giáo viên và học sinh ngừng đến trường trong khoảng thời gian kéo dài. Với việc dạy – học trực tuyến, công việc của giáo viên ở trở thành quá tải nên thời gian để đến thư viện tìm hiểu, nghiên cứu còn ít, hơn nữa nhiều em còn ham mê các trò chơi khác hơn việc đọc sách nên chưa thật sự quan tâm đến việc học tập...tất cả các yếu tố đó đã phần nào ảnh hưởng đến các hoạt động thư viện nói riêng và hoạt động giáo dục của nhà trường nói chung.
  5. 7/16 III. Các giải pháp tiến hành giải quyết vấn đề. 1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp Khi vận dụng giải pháp này, giáo viên và học sinh đã phần nào hiểu được vai trò và tầm quan trọng của thư viện trong việc nâng cao chất lượng dạy học, thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày càng đông. Tăng cường giáo dục kỹ năng đọc cho học sinh. Hình thành cho học sinh thói quen đọc sách, khuyến khích học sinh đọc và làm theo sách. 2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp. 2.1. Thành lập Tổ thư viện Ngay từ đầu năm học, đề xuất Hiệu trưởng nhà trường quyết định thành lập Tổ thư viện bao gồm 01 lãnh đạo nhà trường làm tổ trưởng cùng các thành viên là tổ trưởng chuyên môn, trưởng đoàn thể và cán bộ làm công tác thư viện, thiết bị. Tổ nghiệp vụ có trách nhiệm chỉ đạo mọi hoạt động của thư viện trong năm học: xây dựng kế hoạch hoạt động, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm. Trên cơ sở đó, tổ trưởng tổ nghiệp vụ quán triệt Quy chế công tác thư viện cùng các văn bản chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cho các thành viên phù hợp với chức năng và nhiệm vụ, đồng thời kiểm tra giám sát đôn đốc các thành viên tích cực hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tổ nghiệp vụ quản lý thư viện theo đúng nghiệp vụ thư viện trường học. Sách, báo, tạp chí nhập về đều phân loại, mô tả, tổ chức mục lục và giới thiệu. Xây dựng hệ thống sổ sách, cấp thẻ cho học sinh vào đầu năm học để quản lý. Hàng năm, cán bộ thư viện biên soạn thư mục các loại sách để phục vụ dạy và học. Cán bộ thư viện tuyên truyền giới thiệu sách thường xuyên bằng nhiều hình thức, tổ chức ngày hội đọc sách. 2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động thư viện 2.2.1. Xây dựng kế hoạch Chỉ đạo Tổ thư viện mà vai trò chính là cán bộ thư viện căn cứ vào mục tiêu nhiệm vụ năm học, các văn bản chỉ đạo của cấp trên cũng như tình hình thực tế của nhà trường để xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp. Các kế hoạch thư viện bao gồm: Kế hoạch hoạt động chung cho năm học theo năm, kỳ, tháng, tuần; kế hoạch xây dựng mô hình thư viện xanh, kế hoạch tuyên truyền giới thiệu sách, kết hợp với Đội TNTP Hồ Chí Minh giới thiệu mỗi tuần một câu chuyện hay... 2.2.2. Tổ chức một số hoạt động thư viện:
  6. 8/16 Ngay từ đầu năm học, giám hiệu phụ trách nhà trường đã chỉ đạo tổ công tác thư viện phân loại sách, lập kế hoạch cho giáo viên mượn sách theo đúng nhu cầu. Đối với học sinh, đa số các em được gia đình mua sắm đầy đủ các loại sách vở nên ít khi có học sinh đến thư viện để mượn sách. Tuy nhiên, nhà trường vẫn có kế hoạch cho mượn sách đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh có nhu cầu mượn các loại sách tham khảo hoặc các tài liệu học tập liên quan. Để làm được việc này, Tổ thư viện thông báo đến tất cả giáo viên chủ nhiệm, cho học sinh đăng kí mượn và cam kết giữ gìn bảo quản sách cẩn thận. Cuối mỗi học kì, cán bộ thư viện làm thủ tục thu sách từ giáo viên và học sinh. Đối với học sinh thuộc con gia đình chính sách, thư viện làm hồ sơ cấp phát sách miễn phí theo quy định Nghị định 74 của Chính phủ. Mặc dù dạy – học trực tuyến, giáo viên, học sinh không đến trường nhưng Tổ công tác chỉ đạo mở cửa thư viện thường xuyên vào các ngày trong tuần để phụ huynh, học sinh đến thư viện tìm sách, giáo viên đến thư tìm, tra cứu tài liệu giảng dạy hoặc sách, truyện cần thiết cho hoạt động giáo dục nhưng vẫn phải thực hiện 5K để phòng chống dịch. - Tổ chức tuyên truyền giới thiệu sách: Tuyên truyền, giới thiệu sách là hoạt động nghiệp vụ quan trọng trong các thư viện trường học. Hoạt động này nhằm lôi cuốn bạn đọc đến thư viện một cách nhanh chóng và hữu hiệu nhất. Để việc tuyên truyền, giới thiệu sách đạt hiệu quả đòi hỏi người cán bộ thư viện phải biết kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa nghiệp vụ thư viện, kĩ năng sư phạm, khả năng viết, khả năng tổ chức và trình bày. Mục đích tuyên truyền, giới thiệu sách báo trong thư viện nhà trường nhằm khai thác hiệu quả vốn tài liệu thư viện phục vụ nhu cầu giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh; giúp thầy và trò nắm được nội dung cuốn sách, báo để có nhu cầu sử dụng, phục vụ việc dạy và học đạt hiệu quả cao nhất. Mặc dù việc dạy – học diễn ra trực tuyến nhưng Tổ thư viện vẫn giới thiệu sách đến với bạn đọc một cách hiệu quả, cụ thể: Trong tổ công tác phân công cán bộ thư viện bám sát Kế hoạch hoạt động theo tuần, tháng thư viện, chọn những cuốn sách sát thực với chủ đề thi đua của từng tháng, viết bài giới thiệu sách, ghi âm và quay thành video gửi đến cho giáo viên chủ nhiệm các lớp để giới thiệu trong các giờ chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp, sinh hoạt chuyên môn trực tuyến; trên trang fanpage, trên nhóm Zalo, website chung của Nhà trường. Với học sinh giới thiệu sách nhóm Zalo các lớp, trên trang Fanpage của
  7. 9/16 Liên đội, giới thiệu với giáo viên chủ nhiệm, giới thiệu trong các buổi chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp... Để tạo sự hứng thú cho việc đọc và tìm hiểu sách, tổ thư viện phối hợp với Ban phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí minh phát động phong trào “ Mỗi tuần một câu chuyện hay, một cuốn sách hấp dẫn” cho các em tìm hiểu các cuộn chuyện để đọc, rồi kể, quay video gửi vào trang Fanpage của Liên Đội để lấy ý kiến tương tác và tham gia bình chọn. Tổ công tác thư viện sẽ tổng kết, bình xét, trao thưởng tập thể, cá nhân có cách kể hấp dẫn, cuốn hút, video chất lượng vào cuối mỗi đợt thi đua ( có minh chứng kèm theo). Một số hình thức giới thiệu sách mà tổ nghiệp vụ hướng dẫn cán bộ thư viện thường làm đã đạt hiệu quả cao, thu hút được sự chú ý của nhiều bạn đọc góp phần thu hút sự ham thích tham gia các hoạt động thư viện. Qua đó cũng góp phần nâng cao việc tích lũy kiến thức cho nhiều môn học của học sinh. Để chuẩn bị cho một chương trình giới thiệu sách, tổ thư viên định hướng cho cán bộ thư viện các bước tổ chức như sau: + Xác định đề tài phù hợp với chủ điểm từng tuần, từng tháng để giới thiệu + Tìm sách phù hợp với nội dung chủ điểm + Nêu vị trí, tầm quan trọng của vấn đề chính được trình bày trong tác phẩm. + Nêu một số thông tin của sách: Lời nói đầu, tóm tắt giới thiệu về tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, khổ sách, giá tiền... + Nêu và phân tích vài nét về nội dung của tác phẩm để gây sự tò mò, lòng say mê hứng thú cho độc giả. + Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật, tính giáo dục. + Hướng dẫn độc giả có thể tìm đọc sách ở đâu, thời gian nào?... Như vậy, thông qua chương trình giới thiệu sách, tùy vào nội dung sách để người giới thiệu muốn giáo dục học sinh điều gì? (ví dụ: lý tưởng sống cao đẹp, lòng yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ và xây dựng đất nước, tình yêu biển đảo quê hương,...) hoặc muốn gửi gắm thông tin, sự kiện gì đến toàn thể độc giả. Ngoài ra, cán bộ thư viện còn hướng dẫn học sinh cách sử dụng, giữ gìn và bảo quản sách, biết tìm tòi khám phá những điều mới mẻ và bổ ích mà sách đem lại, biết trân trọng và yêu quý những cuốn sách mình đang đọc vì “Sách là
  8. 10/16 nguồn tri thức vô tận”. Qua đó các em có thêm niềm tin cũng như sự yêu thích khi đến với thư viện để đọc sách. (Có minh chứng kèm theo) 2.3 Bổ sung thường xuyên nguồn tài liệu cho thư viện. Để thư viện phục vụ đúng với yêu cầu giảng dạy, học tập gắn với thực tế của nhà trường, thu hút được nhiều giáo viên và học sinh đến đọc sách, học tập, nghiên cứu đòi hỏi phải nâng cao chất lượng kho sách sao cho đa dạng về số lượng, đảm bảo về chất lượng, phong phú về nội dung, hơn nữa cách sắp xếp, bài trí cũng phải khoa học, hợp lý. Muốn vậy cần phải bổ sung thường xuyên các loại tài liệu theo từng tháng, từng quý, từng năm học. Người cán bộ thư viện phải có sự nhạy bén, tính sáng tạo và óc thẩm mỹ. Làm thế nào để ít nhất lượng sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo đủ theo danh mục do Bộ Giáo dục và Đào tạo qui định; số lượng và chất lượng các loại sách báo khác đảm bảo nhu cầu phục vụ bạn đọc tại thư viện, đáp ứng với hoạt động của thư viện trong năm học ? Từ suy nghĩ đó tôi tham mưu Hiệu trưởng nhà trường lập dự trù kinh phí mua sắm trang thiết bị, sách, báo, tạp chí phù hợp với yêu cầu thực tế; đề nghị đầu tư, tổ chức phát động các phong trào để tăng thêm số lượng sách báo, tài liệu cho thư viện từ một số nguồn: - Trích một phần kinh phí chi thường xuyên để mua và trang bị thêm nguồn sách phục vụ cho công tác thư viện. - Phát động phong trào xã hội hóa từ sự hỗ trợ của các đoàn thể trong và ngoài nhà trường, từ cha mẹ học sinh. - Xây dựng Tủ sách dùng chung từ việc phát động giáo viên và học sinh quyên góp mỗi người một cuốn sách. - Đặt mua các loại báo, tạp chí phù hợp với yêu cầu của cấp học, của giáo viên và học sinh. Để mua được các loại sách cần thiết, phù hợp với nhu cầu dạy học của giáo viên và học sinh, hàng năm tổ nghiệp vụ có trách nhiệm khảo sát, kiểm kê lại toàn bộ các loại sách hiện có, cho các tổ chuyên môn đăng kí nhu cầu các loại sách cần dùng trong năm học, thống kê toàn bộ số lượng, đề xuất với lãnh đạo nhà trường mua bổ sung. Việc bổ sung tài liệu đưa vào thư viện trường học phải theo đúng danh mục tài liệu được Bộ GD&ĐT phê duyệt hàng năm. Vốn tài liệu của mỗi thư viện trường học được chia thành 3 bộ phận: sách giáo khoa, sách nghiệp vụ giáo viên và sách tham khảo. Ngòai ra còn có sách Thiếu nhi. Để tăng thêm vốn tài liệu của bạn đọc, thư viện nhà trường phát động phong trào quyên góp sách, báo, tạp chí đưa về “tủ sách dùng chung” của thư
  9. 11/16 viện. Hoạt động này tạo được sự hứng thú cho giáo viên và học sinh tham gia, thúc đẩy phong trào đọc sách báo của nhà trường ngày một phát triển. ( Có minh chứng kèm theo) 2.4. Trang trí thư viện Đối với học sinh tiểu học, ở lứa tuổi này với các em “học mà chơi, chơi mà học”, vì vậy cách tổ chức sắp xếp và trang trí thư viện sao cho thuận tiện và đẹp mắt, phù hợp với tâm lý lứa tuổi là một việc làm cần thiết để thu hút học sinh đến với thư viện. Nắm bắt được điều đó, Tổ nghiệp vụ thư viện đề xuất mua các loại tủ, kệ, giá đựng sách, các loại tranh ảnh, hệ thống biểu ngữ với những câu danh ngôn phù hợp, làm các loại bảng nội quy quy chế thư viện. Trên các kệ sách sử dụng các tiêu đề dễ hiểu, dễ nhớ, được phân loại theo nội dung các loại sách như “Văn học trong em” (các tập truyện ngắn), “Vườn cổ tích” (các loại truyện cổ tích Việt Nam và thế giới), “Thế giới truyện tranh” (các loại truyện tranh thiếu nhi), “Em yêu khoa học” (các loại sách về khoa học tự nhiên), “Việt Nam trong trái tim em” (loại sách truyện lịch sử nước nhà), “Em yêu biển, đảo quê em” (tập sách giới thiệu biển, đảo Việt Nam),...Hoặc các loại sách giáo khoa, sách tham khảo, sách giáo viên, sách giáo dục đạo đức và sách pháp luật... cũng được phân loại rõ ràng, có tên mục cụ thể. Đây là một công việc rất quan trọng vì nó góp phần nâng cao việc sử dụng sách báo được thuận tiện, giúp cho cán bộ thư viện, giáo viên và học sinh tìm kiếm tài liệu một cách nhanh chóng. Trong thư viện xây dựng các góc tạo cho học sinh sự thay đổi, mới mẻ sinh động hứng thú khi vào thư viện.( Minh chứng kèm theo) 2.5. Thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ cho các cán bộ thư viện. Từ thực trạng về trình độ chuyên môn nghiệp vụ chưa cao, các năm học qua, ban giám hiệu nhà trường động viên và tạo điều kiện cho cán bộ thư viện tham gia học tập để nâng cao trình độ, tham quan học hỏi kinh nghiệm của các thư viện trường bạn, tham gia các hội thi về cán bộ thư viện giỏi để học tập và hoàn thành tốt công tác của mình. Mặt khác yêu cầu cán bộ thư viện phải nắm được kế hoạch giảng dạy của nhà trường theo từng tuần, từng tháng, từng học kì và cả năm học để từ đó có kế hoạch tổ chức các hoạt động thư viện theo từng giai đoạn cho phù hợp với hoạt động chung của trường. Thực hiện nội quy về chuyên môn nghiệp vụ do nhà trường đề ra như: hồ sơ chuyên môn, kế hoạch hoạt động thư viện hàng năm... Tích cực phát huy vai trò của cán bộ thư viện trong trường học, thái độ phục vụ giáo viên và học sinh vui vẻ hoà nhã, nhiệt tình, có phong cách phục vụ tốt, nhanh gọn, thực hiện nếp sống văn minh lành mạnh.
  10. 12/16 2.6. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Trong quá trình tổ chức các hoạt động thư viện, Ban giám hiệu, tổ trưởng tổ nghiệp vụ thường xuyên kiểm tra, giám sát các nội dung và hình thức hoạt động, kiểm tra xem cách thực hiện đó có hiệu quả không, cần điều chỉnh những vấn đề gì để hiệu quả hơn. Phó hiệu trưởng là tổ trưởng của tổ nghiệp vụ thư viên, vì vậy việc tự nghiên cứu, tự học hỏi các kiến thức và nghiệp vụ thư viện, kĩ năng sư phạm, kĩ năng tổ chức hoạt động là việc làm thường xuyên để từ đó có những định hướng đúng đắn khi chỉ đạo thực hiện. 3. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp - Để công tác thư viện hoạt động đạt hiệu quả, lãnh đạo nhà trường phải tâm huyết, thường xuyên quan tâm tới công tác thư viện cũng như việc đầu tư mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị, sách báo phục vụ bạn đọc của thư viện. - Nắm bắt, nghiên cứu kĩ và triển khai kịp thời các văn bản chỉ đạo của các cấp. Theo đó, chỉ đạo kế hoạch hoạt động chi tiết cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng. - Tập trung nâng cao nhận thức cho tập thể sư phạm và học sinh, các tổ chức trong và ngoài nhà trường về vai trò và sự cần thiết phải xây dựng thư viện trong nhà trường, coi trọng công tác tuyên truyền về vai trò của thư viện đối với hoạt động dạy và học. Bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho cán bộ thư viện, tổ nghiệp vụ bằng nhiều hình thức tập huấn, chuyên đề, tham quan học tập mô hình thư viện trường bạn,... 4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp Các biện pháp trong đề tài có mối quan mật thiết, gắn bó cơ với nhau, hỗ trợ cho nhau trong việc giải quyết các vấn đề. Để thực hiện thành công hoạt động thư viện cần phối hợp một cách linh hoạt các biện pháp trên. Một trong các biện pháp mà thiếu đi hoặc thực hiện một cách hời hợt thì việc nâng cao chất lượng hoạt động thư viện không đạt hiệu quả như mong muốn. 5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu - Kết quả khảo nghiệm: Số lượt độc giả đến với thư viện Số lần tổ chức Năm học Cán bộ viên chức Học sinh giới thiệu sách 2020 - 2021 1838 12752 9 2021 - 2022 2048 1387 12 Đối với hoạt động thư viện nói chung: Qua những biện pháp và việc làm cụ thể nêu trên, tuy chưa phải là các biện pháp tối ưu nhất song hiệu quả của
  11. 13/16 công tác thư viện đã có những chuyển biến tích cực. Tổ nghiệp vụ chủ động chỉ đạo xây dựng và thực hiện kế hoạch, phân công nhiệm vụ rõ ràng, linh động sáng tạo trong việc tổ chức và điều chỉnh các hoạt động thư viện phù hợp với nhu cầu thực tế; kịp thời nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của giáo viên và học sinh. Nội dung các buổi sinh hoạt phong phú, chất lượng. Công tác tuyên truyền và giới thiệu sách báo tạo ra những thay đổi cả về chất lượng và số lượng bạn đọc đến thư viện, nguồn sách của thư viện hành năm tăng lên, nhân viên thư viện qua đó cũng có thêm được nhiều kinh nghiệm phục vụ cho công tác. Số lượng độc giả đến với thư viện hàng năm: Về công tác xây dựng cơ sở vật chất cho thư viện: Đến nay thư viện nhà trường đã được đầu tư cơ bản đáp ứng được nhu cầu của giáo viên và học sinh đến với thư viện nghiên cứu, học tập. Thư viện mặc dù còn chung với kho sách nhưng được bố trí thuận tiện, sạch sẽ, trang trí hợp lý và đẹp mắt; cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ thư viện tương đối đầy đủ; số lượng sách báo tăng lên; cách bố trí sắp xếp sách báo rõ ràng theo từng loại, từng khối thuận tiên trong việc tìm kiếm. Giáo viên và học sinh đến thư viện để nghiên cứu và học tập ngày một nhiều và trở nên thường xuyên hơn. Huy động được các cá nhân và tổ chức đoàn thể tham gia xây dựng Thư viện xanh, tư tưởng của các giáo viên ngày được nâng cao cùng nhau phối hợp chỉ đạo thực hiện hoàn thành tốt kế hoạch thư viện. Những ghế đá của nhà trường được xếp dưới các hàng cây xanh đủ chỗ cho học sinh vui chơi và đọc truyện. Trường có nhiều cây bóng mát phủ khắp sân trường đảm bảo Thư viện xanh luôn thoáng mát, sạch sẽ. Phòng đọc và thư viện được trang trí hài hòa, đẹp mắt, được lắp đặt đầy đủ đèn điện, quạt, bàn ghế,...đảm bảo phục vụ tốt cho việc nghiên cứu và học tập. Số lượng các loại sách hàng năm như sau: Sách giáo Sách tham Năm học Sách giáo viên Sách thiếu nhi khoa khảo 2020 - 2021 1986 383 1306 2256 2021 - 2022 3710 490 1890 3258 Về việc nâng cao chất lượng đội ngũ: Qua việc cán bộ giáo viên tích cực đến với thư viện, chất lượng giảng dạy cũng như trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mỗi giáo viên cũng được nâng lên. Hiện tại nhà trường có 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn, trong đó trình độ trên chuẩn: 85%.. Bên cạnh đó, việc nghiên cứu sách báo còn góp phần nâng cao hiệu quả phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm của cán bộ giáo viên trong trường. Hàng năm sáng kiến kinh nghiệm của