Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_boi_duong_nang_cao_ch.doc
Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non đề tài “ Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non” để nghiên cứu và tìm các giải pháp thực hiện. 2. Mục đích nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm. Bản thân tôi chọn đề tài này để nghiên cứu nhằm mục đích tìm ra những biện pháp bồi dưỡng cần thiết, thích hợp và khả thi để bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường ngày càng phát triển hơn, đội ngũ giáo viên được nâng cao hơn về chuyên môn nghiệp vụ; vững vàng về kỹ năng sư phạm. Tự biết thiết kế bài giảng điện tử phục vụ cho việc giảng dạy của mình, ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động một cách hợp lý và đạt kết quả tốt. Nắm vững phương pháp tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Biết lựa chọn hình thức tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt, sáng tạo, mạnh dạn tự tin khi lên lớp.Đồng thời phát triển năng lực tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên, phát triển năng lực giáo dục và những năng lực khác theo yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. Từ đó nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại nhà trường. 3. Đối tượng nghiên cứu. Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non. 4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm. Giáo viên ở trường mầm non nơi tôi công tác. 5. Phương pháp nghiên cứu. - Phương pháp đàm thoại. - Phương pháp quan sát. - Phương pháp thực hành. - Phương pháp kiểm tra đánh giá. - Phương pháp động viên khuyến khích. 6. Phạm vi và thời gian nghiên cứu: - Đề tài được thực hiện tại trường mầm non nơi tôi công tác. - Đề tài được thực hiện từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 5 năm 2018 và áp dụng thực hiện cho những năm tiếp theo. 3/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Cơ sở lý luận: Căn cứ vào thông tư số: 36/2011/TT-BGDĐT ngày 17/8/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non. Căn cứ Thông tư số: 26/TT-BGDĐT ngày 10/7/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. Thực hiện kế hoạch số: 21/KH-MN . ngày 18/9/2017 kế hoạch bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý và giáo viên năm học 2017- 2018. Với mục đích nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống; nâng cao tinh thân trách nhiệm và lương tâm nghề nghiệp đối với giáo viên mầm non. Nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ tại nhà trường. 2. Khảo sát thực trạng: * Đặc điểm tình hình nhà trường: Trường mầm non nơi tôi công tác được thành lập từ tháng 8 năm 2015. Năm học 2017- 2018 nhà trường có 2 điểm trường, 10 lớp học với 274 học sinh. Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên: 34 đồng chí - BGH: 03 ( Biên chế: 03) - Giáo viên: 21 ( Biên chế: 20; Hợp đồng: 01) + trình độ chuyên môn đạt chuẩn: 21/21 đạt 100% + trình độ chuyên môn trên chuẩn: 13/21 đạt 61,9% - Nhân viên: 10 ( Biên chế 01; Hợp đồng 09) Độ tuổi cán bộ, giáo viên, nhân viên: - Dưới 30: 20 đồng chí - Từ 30 đến 40: 11 đồng chí - Từ 41 đến 50: 02 đồng chí - Trên 50 : 01 đồng chí. * Thuận lợi: - Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Phòng Giáo dục và Đào tạo Ba Vì. - Về cơ sở vật chất: Nhà trường có khuôn viên khang trang sạch sẽ, có đủ đồ dùng thiết bị, đồ chơi tối thiểu theo quy định. - Ban giám hiệu luôn quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong công tác giảng dạy và các hoạt động tự học, tự bồi dưỡng nâng cao phẩm chất chính trị, chuyên môn nghiệp vụ. 4/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non - Đội ngũ giáo viên: 100% đội ngũ giáo viên có trình độ chuẩn và trên chuẩn, có kiến thức về chăm sóc giáo dục trẻ trong trường mầm non, đa số là giáo viên trẻ nhiệt tình, có tinh thần học tập, tích cực tự học tự rèn để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ có trách nhiệm với công việc. - 100% giáo viên có máy tính phục vụ cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. * Khó khăn: - Đội ngũ giáo viên trẻ trong độ tuổi thai sản và nuôi con nhỏ nhiều nên không có nhiều thời gian học tập và nghiên cứu tài liệu. - Trong nhà trường đội ngũ giáo viên tại địa phương ít chủ yếu là giáo viên các xã khác. Nhiều giáo viên nhà ở xa trường mà lương còn thấp lại không có thu nhập thêm nên cũng có phần ảnh hưởng đến tinh thần học tập bồi dưỡng chuyên môn. - Do đặc thù của ngành học mầm non, thời gian giáo viên trên lớp trong một ngày quá nhiều (từ sáng đến chiều) nên thời gian nghiên cứu và tìm hiểu tài liệu cho công tác bồi dưỡng thường xuyên ít. - Đầu năm học đa số giáo viên chưa có trình độ tin học cơ bản. Vì vậy số lượng giáo viên chưa biết tự thiết kế bài giảng điện tử còn nhiều nên việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy còn hạn chế. 3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài. Trong đầu năm học 2017- 2018 tôi tiến hành khảo sát một số hoạt động giáo dục của giáo viên qua việc thăm lớp dự giờ tôi đã tổng hợp được kết quả như sau: Bảng 1: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Tổng số hoạt Hoạt động có UDCNTT Hoạt động không UDCNTT động Số hoạt động % Số hoạt động % 21 7 33,3 14 66,7 Bảng 2: Xếp loại hoạt động Tổng Tốt Khá Đạt yêu cầu Yếu số Số Số Số Số hoạt hoạt % hoạt % hoạt % hoạt % động động động động động 21 5 25,8 13 61,9 3 14,3 0 0 5/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non 4. Những biện pháp thực hiện ( Biện pháp chính) Căn cứ vào tình hình thực tế về chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên trong nhà trường, căn cứ vào nội dung cơ bản của công tác bồi dưỡng chuyên môn. Dựa vào những yêu cầu cấp thiết của chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay. Tôi đã lựa chọn một số biện pháp sau để bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong trường. * Biện pháp 1: Đôn đốc và tạo điều kiện cho giáo viên bồi dưỡng về tin học cơ bản. * Biện pháp 2: Bồi dưỡng giáo viên thông qua duyệt kế hoạch hàng tuần. * Biện pháp 3: Bồi dưỡng giáo viên thông qua tổ chức các chuyên đề. * Biện pháp 4: Bồi dưỡng giáo viên thông qua các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn. * Biện pháp 5: Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên thông qua tổ chức nghiêm túc và hiệu quả các hội thi của cô cũng như của trẻ. * Biện pháp 6: Tăng cường kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên. 5. Những biện pháp thực hiện ( Biện pháp từng phần) 5.1. Biện pháp 1: Đôn đốc và tạo điều kiện cho giáo viên bồi dưỡng về tin học cơ bản. Đối với giáo viên mầm non để đảm bảo chuẩn chức danh nghề nghiệp, theo thông tư liên tịch 20/2015/TTLT-BGDĐT-BNV yêu cầu phải có trình độ tin học cơ bản. Và trong thực tế muốn chuyên môn nghiệp vụ của mình ngày được nâng cao hơn thì có trình độ tin học cơ bản là rất cần thiết. Khi có trình độ tin học cơ bản thì giáo viên có thể có khả năng khai thác và sử dụng công nghệ thông tin có hiệu quả. Giáo viên sẽ biết thiết kế giáo án điên tử và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng kế hoạch hàng ngày. Nhận thức điều đó tôi đã đôn đốc giáo viên đăng ký đi học lớp bồi dưỡng về tin học cơ bản. Trong quá trình học nhà trường luôn tạo điều kiện về thời gian cho các giáo viên học tập. Bên cạnh đó nhà trường còn tạo điều kiện cho các giáo viên học hỏi lẫn nhau qua các buổi sinh hoạt chuyên môn. Người biết dạy cho những người chưa biết, người biết nhiều dạy cho những người biết ít. Và nhất là cử giáo viên cốt cán có trình độ tin học tốt bồi dưỡng thêm cho giáo viên về kỹ năng soạn thảo văn bản, thiết kế bài giảng điển tử trên phần mềm PowerPoint, bài giảng Elearning Kết quả đạt được trong năm học vừa qua nhà trường đã có 19/21 giáo viên có trình độ tin học cơ bản. 100% giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng kế hoạch hàng ngày. 66,7% giáo viên đã biết tự thiết kế bài giảng điện 6/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non tử trên phần mềm PowerPoint. Số hoạt động giáo dục có ứng dụng công nghệ thông tin ngày một tăng cao và có chất lượng hơn. 5.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng giáo viên thông qua duyệt kế hoạch hoạt động hàng ngày của giáo viên. Thực hiện đúng nội quy của nhà trường đầu năm học đã xây dựng. Mỗi giáo viên trước khi lên lớp phải xây dựng kế hoạch từng hoạt động. Giáo viên phải xây dựng hoạt động đó trước 1 tuần và phải được hiệu phó phụ trách chuyên môn ký duyệt. Để có được một kế hoạch hoạt động có chất lượng thì người xây dựng kế hoạch phải xác định được mục đích- yêu cầu ( Kiến thức, kỹ năng, thái độ) của từng đề tài từ đó tìm ra phương pháp thực hiện đề tài đó cho phù hợp cũng như tìm ra các hình thức tổ chức hay, cuốn hút trẻ. Biết sáng tạo hợp lý và thường xuyên đổi mới hình thức tổ chức, nhất là áp dụng theo hình thức giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm”. Vì vậy hàng tuần tôi luôn dành một ngày trong tuần để xem và duyệt kế hoạch cho từng giáo viên. Từ đó tôi hiểu rõ giáo viên của mình, xác định được năng lực sở trường trong từng hoạt động của từng giáo viên. Tôi còn xác định được hoạt động nào còn hạn chế hay yếu kém về kỹ năng thiết kế bài giảng, kỹ xảo phương pháp hay năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục và tìm hiểu rõ nguyên nhân cụ thể. Ví dụ: - Giáo viên chưa biết phương pháp xây dựng kế hoạch hoạt động ( thường là giáo viên mới vào ngành) - Chưa xác định được mục đích- yêu cầu ( kiến thức, kỹ năng, thái độ) của hoạt động. - Phương pháp đề ra trong bài soạn chưa chính xác chưa hợp lý. - Hình thức tổ chức chưa phù hợp, chưa đổi mới, chưa cuốn hút trẻ. Khi tôi đã hiểu rõ được giáo viên của mình có năng lực sở trường ở hoạt động nào tôi động viên khuyến khích giáo viên phát huy tích cực hoạt động đó. Còn yếu kém về mặt nào tôi bồi dưỡng, uốn nắn kịp thời trong từng bài soạn của từng giáo viên. Đồng thời phân công cho tổ chuyên môn kèm cặp. Và tôi tổ chức soạn giáo án mẫu nhận xét, đánh giá kỹ càng, có xếp loại để giáo viên học tập. Qua duyệt kế hoạch hàng tuần tôi biết hoạt động nào có thể xây dựng giáo án điện tử trên phần mềm PowerPoint mà giáo viên chưa ứng dụng thì tôi động viên giáo viên của mình ứng dụng công nghệ thông tin ở các hoạt động đó. Khi đàm thoại với giáo viên về xây dưng giáo án điện tử giáo viên chưa hiểu phần nào, chưa làm được phần nào tôi giải thích và hướng dẫn giáo viên kịp thời để giáo viên hiểu và biết cách xây dựng giáo án điện tử để ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động học một cách tích cực hơn. 7/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non Tôi nhận thấy bồi dưỡng cho giáo viên thông qua duyệt kế hoạch hoạt động hàng ngày là rất cần thiết. Vì khi kế hoạch, bài soạn đã được ký duyệt thì tức là kế hoạch, bài giảng đó đã có chất lượng. Giáo viên đó tự tin khi lên lớp, các hoạt động được giáo viên tổ chức có chất lượng hơn, linh hoạt hơn. 5.3. Biện pháp 3: Bồi dưỡng giáo viên thông qua tổ chức các chuyên đề. Các hoạt động với đề tài cụ thể sẽ giúp giáo viên nâng cao tay nghề, chuyên môn nghiệp vụ. Nhận thức được vấn đề này, tôi thường xuyên tổ chức các hoạt động mẫu như tổ chức lại các chuyên đề của Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Ngoài ra qua duyệt kế hoạch và thăm lớp dự giờ tôi biết được giáo viên trong trường còn yếu về hoạt động của lĩnh vực nào thì tôi chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng các hoạt động mẫu về lĩnh vực đó để cho giáo viên dự giờ, học tập và rút kinh nghiệm. Khi tổ chức chuyên đề cho giáo viên kiến tập tôi thực hiện theo các bước sau: - Trước tiên tôi phải xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện chuyên đề và tôi lựa chọn giáo viên cốt cán vững vàng về chuyên môn, có kinh nghiệm trong giảng dạy để triển khai chuyên đề. - Trên cơ sở phân công giáo viên thực hiện chuyên đề giáo viên đó phải xây dựng giáo án và đưa giáo án cho Ban Giám Hiệu duyệt và bổ sung vào giáo án, đề ra một số tình huống sư phạm các thể xảy ra giúp giáo viên cách xử lý tình huống tốt nhất, lồng ghép nội dung tích hợp hiệu quả. - Chỉ đạo chuẩn bị đồ dùng chu đáo ( có tập thể giáo viên phụ giúp) - Dạy thử để Ban Giám Hiệu dự, đóng góp ý kiến và chỉnh sửa. - Tổ chức dạy cho tập thể giáo viên dự. Sau khi dự giờ tôi tổ chức cho tập thể giáo viên họp rút kinh nghiệm chuyên đề. Nhận xét những ưu điểm cũng như mặt tồn tại của tiết dạy. Chính việc nhận xét của mỗi cá nhân giáo viên cho tiết dạy của đồng nghiệp mình đã giúp họ học tập được ở đồng nghiệp những cái tốt và hạn chế những tồn tại mà đồng nghiệp minh mắc phải để áp dụng vào thực tế dạy trẻ của mình hàng ngày 8/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non Ảnh Cô giáo: Nguyễn Thị Khánh triển khai chuyên đề tại lớp 3 Tuổi C1 Ảnh Cô giáo: Bùi Diệu Linh triển khai chuyên đề tại lớp 4 tuổi B2 9/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non Ảnh Cô giáo Đinh Thị Lý triên khai chuyên đề tại lớp 5 tuổi A3 Ảnh Cô giáo Vũ Hoài Thu triển khai chuyên đề tại lớp 5 tuổi A2 10/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non Ảnh Tổ chức rút kinh nghiệm sau khi triển khai chuyên đề Trong năm học qua nhà trường đã triển khai nhiều chuyên đề ở các độ tuổi với nhiều hoạt động để giáo viên dự đạt kết quả tốt. Từ đó giáo viên ngày càng năng động hơn, tự tin hơn, sáng tạo hơn, có nhiều hoạt động tổ chức theo hình thức đổi mới “ Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Đội ngũ giáo viên ngày càng trưởng thành hơn. 5.4. Biện pháp 4: Bồi dưỡng giáo viên thông qua các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn. Thực hiện nội quy của nhà trường đầu năm học xây dựng dựa theo Điều lệ trường mầm non ban hành kèm theo Quyết định số 14/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 7 tháng 4 năm 2008 của Bộ giáo dục và đào tạo quy định về tổ chuyên môn phải sinh hoạt tổ 2 lần/ 1 tháng. Đây là một hoạt động rất qua trọng của tổ chuyên môn. Mục đích của việc sinh hoạt tổ chuyên môn là đánh giá những việc làm được và chưa làm được theo kế hoạch của tổ xây dựng. Đồng thời là buổi để các giáo viên trao đổi, học hỏi những kinh nghiệm của đồng nghiệp trong nhà trường về cách xây dựng kế hoạch hàng ngày, cách làm đồ dùng đồ chơi tự tạo từ những nguyên vật liệu sẵn có để trang trí lớp tạo môi trường học tập giáo dục “ Lấy trẻ làm trung tâm”. Trao đổi với nhau về những bài thơ, bài hát, câu 11/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non truyện mới để đưa vào kế hoạch dạy cho trẻ. Tìm ra những bài giảng hay hoặc cùng nhau xây dựng những hoạt động theo phương pháp đổi mới để áp dụng vào bài dạy của mỗi cá nhân sao cho phù hợp với hoạt động của mình. Học hỏi nhau cách thiết kế bài giảng điện tử, cách sử dụng máy tính, cách soạn thảo văn bản đúng theo quy định. Đây cũng là lúc để rút kinh nghiệm cho nhau về những mặt còn tồn tại một cách thẳng thắn nhất để chuyên môn nghiệp vụ của mỗi cá nhân giáo viên ngày càng vững vàng hơn, tiến bộ hơn. Vì vậy biện pháp bồi dưỡng giáo viên thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn là không thể thiếu và cần được đẩy mạnh hơn nữa các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn. Vì đây là một hoạt động giúp cho giáo viên gần gũi, gắn bó, giúp đỡ nhau một cách thiết thực nhất. Nhận thức được tầm quan trọng của tổ chuyên môn nên ngay từ đầu năm học khi phân công giáo viên đứng lớp tôi đã tham mưu với Ban Giám Hiệu nhà trường chú ý phân công cho hợp lý trong các tổ. Tổ chuyên môn nào cũng bố trí giáo viên có chuyên môn vững, có năng khiếu và có kỹ năng sư phạm tốt làm nòng cốt hướng dẫn tổ. Ngoài ra khi chọn tổ trưởng tôi cũng tham mưu để chọn những giáo viên có năng lực, nhiệt tình năng động, có khả năng tập hợp giáo viên để tổ chức triển khai sinh hoạt tổ chuyên môn. Ảnh Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn khối mẫu giáo 12/24
- Một số biện pháp bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non 5.5. Biện pháp 5: Bồi dưỡng giáo viên thông qua việc tổ chức nghiêm túc các hôi thi của cô cũng như của trẻ. Việc tổ chức tốt và nghiêm túc các hội thi trong nhà trường có tác dụng thúc đẩy sự phấn đấu vươn lên của các giáo viên. Trong các hội thi của cô cũng như của trẻ, mỗi giáo viên có điều kiện khẳng định mình trước tập thể. Đồng thời, cũng tạo được mối quan hệ thân ái, giúp đỡ nhau trong tập thể giáo viên nhà trường để cùng nhau tiến bộ. Để các hội thi thành công và có kết quả tốt, bản thân tôi cùng kết hợp với Ban Giám Hiệu nhà trường xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng tháng, bám sát với kế hoạch chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo Ba Vì, triển khai tới toàn thể hội đồng nhà trường để giáo viên biết được nội dung thi và dự kiến thời gian thi. Ví dụ như: - Tháng 9: Thi trang trí lớp học - Tháng 11: Tổ chức hội giảng, hội nuôi - Tháng 12: Tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi chuyên đề lĩnh vực phát triển nhận thức cấp trường - Tháng 1: Thi làm đồ dùng đồ chơi tự tạo, Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cấp trường và cấp huyện - Tháng 3 và tháng 4: Thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện. - Tháng 4: Tổ chức hội thi “ Kỹ năng của bé” cho trẻ 4- 5 tuổi và 5- 6 tuổi. * Đối với giáo viên: Hội thi giáo viên dạy giỏi là một hội thi vô cùng quan trọng và thiết thực. Giáo viên tham gia hội thi sẽ phát huy hết khả năng của mình. Từ đó tôi tìm ra được hoạt động giáo dục hay, sáng tạo, linh hoạt và cuốn hút trẻ cũng như đạt được mục tiêu đề ra để lựa chọn làm hoạt động mẫu cho giáo viên học tập và cũng lựa chọn giáo viên đó tham gia dự thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện. Qua hội thi giáo viên dạy giỏi tôi cũng hiểu rõ hơn giáo viên của mình có năng lực đến đâu, còn yếu về mặt nào để bổ sung, bồi dưỡng những phần hạn chế đó. 13/24

