Sáng kiến kinh nghiệm Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học

1. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học - Phương pháp điều tra thực trạng: trò chuyện, trao đổi, khảo sát, điều tra giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh. - Phương pháp phân tích thực trạng - Phương pháp tổng hợp thống kê - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm 7. Kế hoạch và thời gian nghiên cứu Triển khai nghiên cứu từ tháng 9 năm 2017 đến hết tháng 4 năm 2018. 8. Cấu trúc của đề tài Ngoài các phần Mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệụ tham khảo, sáng kiến gồm 3 chương Chương 1: Cơ sở khoa học có liên quan đến đề tài. Chương 2: Thực trạng xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường tiểu học. Chương 3: Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường tiểu học. 3/24
2. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học B. PHẦN GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận 1.1. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.1.1. Xây dựng Trước tiên ta cần hiểu nghĩa của từ " xây dựng" là gì? Theo từ điển Tiếng Việt - Viện ngôn ngữ học : Xây dựng được hiểu theo 2 nghĩa như sau: - "Xây dựng" là động từ chỉ hành động làm nên công trình kiến trúc theo một kế hoạch nhất định như: xây dựng nhà cửa hay làm cho hình thành một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hoá theo một phương hướng nhất định như: xây dựng đất nước hoặc tạo ra, sáng tạo ra cái có giá trị tinh thần, có ý nghĩa trừu tượng như :xây dựng cơ đồ, xây dựng những ước mơ. - "Xây dựng" cũng còn được hiểu theo nghĩa là tính từ chỉ thái độ, ý kiến có thiện ý, nhằm mục đích làm cho tốt hơn ví dụ: phê bình trên tinh thần xây dựng. 1.1.2. Quy tắc ứng xử Quy tắc ứng xử bao gồm các quy định nhằm điều chỉnh các hành vi ứng xử, là thái độ, là hành động của cá nhân trong mối quan hệ với các chủ thể khác ở bên trong và ngoài tổ chức. Đây thực chất là các hành vi ứng xử được tổ chức mong đợi đạt được trong tương lai và theo kế hoạch của mình. Ngoài ra, các hành vi ứng xử này cũng là các hành vi được chấp nhận bởi tổ chức, quy định pháp luật, bởi chính các cá nhân hoặc các yếu tố khác. Nói cách khác, các hành vi ứng xử mong đợi hoặc được chấp nhận chính là một phần của văn hóa mà tổ chức đó đang hướng tới. Như vậy, hành vi ứng xử mà chúng ta nói ở đây sẽ là các hành vi ứng xử mang tính văn hóa, văn minh, và được thừa nhận trong phạm vi rộng lớn hơn là mong muốn của chủ thể xây dựng lên bộ quy tắc ứng xử. Việc xây dựng và áp dụng bộ quy tắc ứng xử trong nhà trường rất được coi trọng nhằm mục đích điều chỉnh các hành vi ứng xử cá nhân nhằm phục vụ cho các mục tiêu giáo dục của nhà trường. Đối với mỗi nhà trường quy tắc ứng xử được coi là một công cụ quản lý, một bộ tiêu chí, chuẩn mực về hành vi và cách ứng xử của cán bộ, giáo viên, nhân viên. Quy tắc ứng xử giúp nhà trường hướng tới xây dựng được môi trường văn hóa của mình, tạo nên sự khác biệt và đảm bảo cho phát triển bền vững của nhà trường. 1.1.3. Văn hóa 4/24
3. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người. Nghĩa ban đầu của văn hóa trong tiếng Hán là những nét xăm mình qua đó người khác nhìn vào để nhận biết và phân biệt mình với người khác, biểu thị sự quy nhập vào thần linh và các lực lượng bí ấn của thiên nhiên, chiếm lĩnh quyền lực siêu nhiên [1]. Theo bộ Từ Hải (bản năm 1989) thì văn hóa vốn là một cách biểu thị chung của hai khái niệm văn trị và giáo hóa. Trong cuộc sống hàng ngày, văn hóa thường được hiểu là văn học, nghệ thuật như thơ ca, mỹ thuật, sân khấu, điện ảnh...Các "trung tâm văn hóa" có ở khắp nơi chính là cách hiểu này. Một cách hiểu thông thường khác: văn hóa là cách sống bao gồm phong cách ẩm thực, trang phục, cư xử và cả đức tin, tri thức được tiếp nhận...Vì thế chúng ta nói một người nào đó là văn hóa cao, có văn hóa hoặc văn hóa thấp, vô văn hóa. Văn hóa là bao gồm tất cả những sản phẩm của con người, và như vậy, văn hóa bao gồm cả hai khía cạnh: khía cạnh phi vật chất của xã hội như ngôn ngữ, tư tưởng, giá trị và các khía cạnh vật chất như nhà cửa, quần áo, các phương tiện, v.v... Cả hai khía cạnh cần thiết để làm ra sản phẩm và đó là một phần của văn hóa. Nói tới văn hoá là nói tới "Hệ thống những giá trị chi phối cách ứng xử và sự giao tiếp". Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói "Văn hoá là hiểu biết, hiểu biết làm người xử sự, xử thế với bản thân, gia đình, xã hội, thiên nhiên là đẹp đẽ nhất của văn hoá". Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa, mỗi định nghĩa phản ánh một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau. Tuy được dùng theo nhiều nghĩa khác nhau, nhưng suy cho cùng, khái niệm văn hóa bao giờ cũng có thể quy về hai cách hiểu chính theo quan điểm của tổ chức UNESCO đưa ra năm 2002 là: theo nghĩa hẹp và theo nghĩa rộng như sau: - Văn hóa hiểu theo nghĩa rộng là một tổng thể các đặc trưng diện mạo về tinh thần, vật chất, tri thức, tinh cảm, khắc hoạ lên bản sắc của một cộng đồng, gia đinh, xã hội. Văn hóa không chỉ bao gồm nghệ thuật văn chương mà cả những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những truyền thống tín ngưỡng. - Văn hóa hiểu theo nghĩa hẹp: là một tổng thể những hệ thống biểu trưng (kí hiệu) chi phối cách ứng xử và giao tiếp trong một cộng đồng khiến cộng đồng ấy có đặc thù riêng. Văn hóa bao gồm hệ thống những giá trị để đánh giá một sự việc, một hiện tượng (đẹp hay xấu, có đạo đức hay vô đạo đức, đúng hay sai ) theo cộng đồng ấy. 5/24
4. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học Văn hóa là dòng chảy của các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, các truyền thống, nghi lễ của một cộng đồng 1.1.4. Văn hóa ứng xử trong nhà trường Nói đến văn hóa là nói đến hàng nghìn định nghĩa khác nhau. Văn hóa ứng xử cũng thế. Tùy quốc gia, tùy dân tộc, tùy vùng miền mà hình thành nên những nét đẹp văn hóa, trong đó có văn hóa ứng xử. Nhưng đối với người Việt Nam, hàng ngàn năm qua trong cách ứng xử thường ngày vẫn là: "Lời nói chẳng mất tiền mua / Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau". Đời này qua đời khác, con trẻ được những người có trách nhiệm dạy "học ăn, học nói, học gói, học mở". Mọi thứ đều được học từ nhỏ chứ không phải trưởng thành mới bắt đầu học. Măng không uốn thì khi thành tre khó thể nào uốn được biết lịch sự, biết ăn nói. Văn hóa ứng xử trong nhà trường là tổng hợp các giá trị, các chuẩn mực, niềm tin và hành vi ứng xử của các thành viên trong nhà trường tạo nên sự khác biệt giữa trường này với trường khác Văn hoá ứng xử trong nhà trường là một tập hợp các chuẩn mực, các giá trị niềm tin và hành vi ứng xử, đặc trưng của một nhà trường. Văn hóa ứng xử trong nhà trường liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất, tinh thần của một nhà trường. Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sử dụng triết lý, mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý,... bầu không khí tâm lý,.... Nó được thể hiện thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử,.... tốt đẹp, được mọi thành viên trong nhà trường chấp nhận. Một trong những yếu tố cần thiết tạo nên thành công trong việc xây dựng văn hoá trong nhà trường đó là xây dựng kĩ năng giao tiếp ứng xử giữa các thành viên trong nhà trường và giữa các thành viên với các đối tác khác ngoài nhà trường như: cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể trong phường, cộng đồng dân cư,.... Văn hoá ứng xử trong nhà trường có ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với chất lượng cuộc sống và hiệu quả của mọi hoạt động trong nhà trường. Sự phát triển của trẻ em đặc biệt là lứa tuổi tiểu học từ 6 đến 11 tuổi chịu ảnh hưởng rất lớn của môi trường văn hoá xã hội nơi các em lớn lên, một môi trường văn hoá trường học thuận lợi sẽ giúp trẻ có nhiều cơ hội để phát triển - môi trường này không thuận lợi sẽ làm thui chột sự phát triển. Trong xu thế phát triển của thời đại, trong nền kinh tế hội nhập khi mà giá trị về văn hoá đang bị lung lay thì vấn đề văn hóa ứng xử lại trở nên vô cùng quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết. Nhà trường không chỉ dạy chữ mà còn 6/24
5. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học dạy làm người cho các thế hệ học sinh. Do đó giao tiếp, văn hóa ứng xử của thầy và trò được coi trọng và coi là mẫu mực. Nó là một điểm quan trọng trong việc xây dựng một nhà trường văn hoá. 1.2. Tác dụng của việc xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường. Việc xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường giúp giảm bớt sự không hài lòng của giáo viên, tạo ra môi trường sư phạm lành mạnh nuôi dưỡng và hỗ trợ việc dạy và học, khuyến khích giáo viên và học sinh nỗ lực rèn luyện, học tập để đạt được những thành tích như mong đợi. Cụ thể: Thứ nhất, quy tắc ứng xử mang tính quy phạm, chuẩn mực, và có tính áp đặt đối với các đối tượng trong phạm vi điều chỉnh. Trong phạm vi nhà trường, quy tắc ứng xử được thể hiện dưới dạng các quy định, quy chế áp dụng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên. Các quy định này sẽ trở thành kim chỉ nam định hướng cho việc thực hiện xây dựng bộ quy tắc trong nhà trường. Thứ hai, bộ quy tắc ứng xử có thể được coi như một công cụ hoặc phương tiện quản lý các hành vi ứng xử trong nhà trường. Chính vì vậy việc xây dựng bộ quy tắc ứng xử chất lượng và hiệu quả cũng chính là một trong những nhiệm vụ của nhà quản lý nhằm giúp họ điều hành tốt hoạt động tổ chức và đạt được các mục tiêu đã đề ra. Đối với các nhà trường, việc áp dụng các quy tắc ứng xử hiệu quả có thể giúp họ tạo ra một môi trường làm việc lành mạnh, gây dựng được hình ảnh, thương hiệu tốt, đạt được hiệu quả giáo dục nhờ vào hành vi và hành động chuẩn mực, có văn hóa và chuyên nghiệp trong công việc, trong giao tiếp, và trong quan hệ xã hội. Nói tóm lại, quy tắc ứng xử có thể hỗ trợ nhà trường phát triển bền vững. Thứ ba, quy tắc ứng xử hoàn toàn có thể giúp nâng cao sự hài lòng với công việc, lòng trung thành, sự cố gắng, sự tự hào, động cơ làm việc của họ. Bởi xét cho cùng, mỗi cá nhân đều có những mong muốn và nhu cầu làm việc trong một môi trường làm việc văn hóa mà ở đó họ tôn trọng, được đối xử công bằng, được trao quyền và được đánh giá đúng năng lực. Mặt khác, quy tắc ứng xử có thể được sử dụng làm các tiêu chí đánh giá kết quả, kỉ luật và khen thưởng bởi về mặt bản chất, các quy tắc ứng xử chính là những thỏa thuận được cam kết giữa các chủ thể liên quan, ít nhất là giữa ban giám hiệu và các thành viên trong nhà trường. Thứ tư, quy tắc ứng xử giúp trả lời cho các câu hỏi “Như thế nào ? Làm thế nào ?”. Tức là làm thế nào để đạt được các hành vi ứng xử mong đợi, hay nói cách khác làm thế nào để một chủ thể thực hiện các hành vi ứng xử của mình. Trong các mối quan hệ chẳng hạn, quy tắc ứng xử hướng dẫn cho cá nhân các hành vi và tình huống nên và không nên làm giữa họ với đồng nghiệp, với cấp trên, với học sinh, với cha mẹ học sinh. 7/24
6. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học Thứ năm, quy tắc ứng xử không chỉ điều chỉnh các hành vi trong nội bộ mà cả các hành vi ứng xử đối với bên ngoài của tổ chức. Các yếu tố bên ngoài nói đến ở đây là những ý thức, mối quan tâm, trách nhiệm của tổ chức đối với cộng đồng và xã hội. Việc xây dựng quy tắc ứng xử, đó là việc điều chỉnh các hành vi thái độ của mỗi cá nhân trong môi trường giáo dục. Đây là một trong các yếu tố then chốt cho phát triển bền vững của nhà trường. 2. Cơ sở thực tiễn Văn hóa giao tiếp và ứng xử từ lâu đã trở thành một vấn đề được nhiều người quan tâm. Đặc biệt trong môi trường giáo dục thì vấn đề giao tiếp và ứng xử càng trở nên quan trọng và cần thiết. Nhà trường không chỉ dạy chữ mà còn dạy làm người cho các thế hệ học trò. Chúng ta cũng phải thừa nhận rằng văn hóa ứng xử, văn hóa giao tiếp học đường đang đi xuống. Học sinh hiện nay thiếu những hành vi ứng xử đẹp, thiếu tế nhị, thiếu suy nghĩ trong lời nói Có nhiều em không có ý thức đạo đức trong việc làm và lời nói, không kiểm soát được hành vi của mình. Nguyên nhân vì đâu? Theo tôi lỗi tại các em một phần, lỗi nhiều hơn thuộc về người lớn, về cách giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội trong đó nhà trường và xã hội phải sẻ chia trách nhiệm. Bởi vì con trẻ bị ảnh hưởng rất nhiều từ văn hóa ứng xử của cha mẹ, thầy cô. Mặt khác còn do thiếu kĩ năng sống cho nên dẫn đến việc học sinh đánh nhau, phá hoại tài sản, Vì vậy, theo tôi trước hết cần phải giáo dục cho các em về văn hóa ứng xử nói chung và văn hóa ứng xử trong nhà trường nói riêng giúp các em dần đi vào quỹ đạo để điều chỉnh các hành vi của mình trở thành những người văn minh thanh lịch có lời nói hay, cử chỉ đẹp. Xuất phát từ tình hình đó, đồng thời nhằm thực hiện hiệu quả chỉ thị 01/CT - UBND ngày 03/02/2017 của UBND thành phố Hà Nội về việc tổ chức thực hiện "Năm kỉ cương hành chính 2017"; Công văn số 772/SGD&ĐT ngày 23/3/2017 về việc hướng dẫn triển khai, thực hiện Quy tắc ứng xử trong năm kỉ cương hành chính 2017; Đề án số 1585/ĐA- UBND, ngày 10 tháng 12 năm 2015 của UBND quận Thanh Xuân về Đề án "Phát triển Giáo dục và đào tạo quận Thanh Xuân giai đoạn 2016 - 2020"; Kế hoạch số 63/KH - UBND ngày 11/3/2016 của UBND quận Thanh Xuân về kế hoạch thực hiện giai đoạn I (năm 2016 - 2017) Đề án "Phát triển Giáo dục và đào tạo quận Thanh Xuân giai đoạn 2016 - 2020"; tôi đã lựa chọn đề tài "Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học" nhằm trao đổi kinh nghiệm trong công tác quản lý chỉ đạo tại nhà trường, giúp cho việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2017 - 2018 đạt kết quả cao. 8/24
7. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học CHƯƠNG II: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XÂY DỰNG QUY TẮC ỨNG XỬ VĂN HÓA TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC 2.1. Thực trạng xây dựng quy tắc ứng xử trong trường học hiện nay. Lịch sử phát triển các quốc gia trên thế giới đều thấy rằng: giáo dục và đào tạo có vai trò hết sức quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước, trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm tới sự nghiệp chăm sóc và phát huy yếu tố con người chủ thể của mọi sáng tạo, mọi nguồn của cải vật chất và văn hoá, mọi nền văn minh của mọi quốc gia. Đương thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến giáo dục lý tưởng, đạo đức cho thế hệ trẻ... Xu hướng toàn cầu hóa diễn ra trong mọi mặt của đời sống xã hội, chúng ta đang phải đối mặt với những thách thức mới của thời đại. Mặt trái của cơ chế thị trường tác động rất mạnh đến tư tưởng và đời sống dân sinh, đặc biệt là tệ nạn xã hội xâm nhập vào các trường học. Các nghiên cứu lý luận cho thấy công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường phổ thông là yếu tố ảnh hưởng mang tính quyết định đến chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh. Trong đó, xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học là nền tảng có tính cốt lõi. Trong những năm gần đây, hòa nhập với đô thị hóa, dân số ngày một tăng nhanh, mặt bằng dân trí và kinh tế không đồng đều, ảnh hưởng của tệ nạn xã hội dẫn đến sự lệch lạc trong suy nghĩ và hành vi của học sinh hay sự thiếu kiềm chế và giảm sút lương tâm nghề nghiệp của một bộ phận nhỏ giáo viên làm giảm uy tín và chất lượng giáo dục. Một trong những nguyên nhân là các nhà trường chưa chú trọng quan tâm tới việc giáo dục kĩ năng giao tiếp, ứng xử cho giáo viên, chưa xây dựng được các quy tắc ứng xử trong nhà trường làm nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. 2. 2. Nguyên nhân của thực trạng xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học Xã hội ngày càng phát triển thì giáo dục ngày càng được chú trọng với đòi hỏi ngày càng cao về chất lượng con người. Đáp ứng với yêu cầu của xã hội, các nhà trường luôn nỗ lực hết mình và cơ bản đã hoàn thành tốt nhiệm vụ đề ra. Hoạt động giáo dục ở các trường có nề nếp, chất lượng ngày càng nâng cao, đi vào thực chất. Tuy nhiên, do một số điều kiện khách quan và chủ quan, một số đồng chí cán bộ quản lý chưa đi sâu đi sát trong chỉ đạo, lãnh đạo. Việc thực hành quy chế dân chủ đôi khi chưa hiệu quả. Việc phân công nhiệm vụ chưa rõ người rõ việc. Chưa chú trọng tới việc xây dựng môi trường giáo dục văn hóa, văn minh, lành mạnh. Vì vậy, muốn xây dựng và phát triển nhà trường một cách bền vững thì ngoài việc phải xây dựng một đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ sư phạm, yêu nghề, tận tuỵ với học sinh thì một điều không 9/24
8. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học thể thiếu đó là phải xây dựng được một môi trường văn hóa trong trường học. Phấn đấu xây dựng trường tiểu học vững mạnh và phát triển với mục tiêu: "Uy tín - Chất lượng" Bên cạnh đó còn một số giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc xây dựng môi trường văn hóa trong trường học. Sự nhận thức về xây dựng môi trường văn hóa còn hạn chế, chưa thấy hết được vị trí và tầm quan trọng trong việc xây dựng môi trường văn hóa trong nhà trường. Một số giáo viên còn hạn chế trong các mối quan hệ giao tiếp văn hóa nên chưa thực sự có uy tín, chưa lấy được sự tin yêu của học sinh và cha mẹ học sinh cho dù chuyên môn vững vàng. Một số học sinh do hoàn cảnh gia đình còn khó khăn, không được sự quan tâm từ gia đình nên tâm lí cũng có nhiều thay đổi. Một số cha mẹ học sinh chưa mẫu mực, có những hành vi ứng xử chưa văn hóa, chưa quan tâm đến giáo dục đạo đức và hành vi ứng xử văn hóa cho con em. Việc phối kết hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường chưa đồng bộ, kịp thời. Do đó dể phát huy những mặt đã đạt được và khắc phục những tồn tại trong hoạt động xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường tiểu học, cần phải có những giải pháp cụ thể. Và đề tài "Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường tiểu học" được triển khai với mong đợi góp phần nhỏ bé nâng chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường. 10/24
9. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học CHƯƠNG III CÁC BIỆN PHÁP XÂY DỰNG QUY TẮC ỨNG XỬ VĂN HÓA TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC Biện pháp 1: Xây dựng hệ thống quản lý của nhà trường về việc xây dựng quy tắc ứng xử trong trường tiểu học. 1. Mục đích: Nhằm gắn kết và phát huy sức mạnh trí tuệ của nhiều chủ thể giáo dục, có các hình thức hoạt động khác nhau và có một môi trường giáo dục vừa cởi mở vừa thân thiện. 2. Nội dung, cách thức thực hiện: - Tổ chức xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa cần có một cơ chế thống nhất chỉ đạo phối hợp lực lượng giáo dục dựa vào các hướng sau: Cần quán triệt sâu sắc các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Chính Phủ về “Đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT theo hướng dân chủ hóa, hiện đại hóa ”; Đề án số 1585/ĐA- UBND, ngày 10 tháng 12 năm 2015 của UBND quận Thanh Xuân về Đề án “Phát triển Giáo dục và đào tạo quận Thanh Xuân giai đoạn 2016 - 2020”; Quyết định của UBND Quận về thực hiện “Năm kỉ cương hành chính 2017”, Xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa phải có sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo, tổ chức thực hiện xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa do các giáo viên, các tổ chức đoàn thể trong và ngoài trường phối hợp thực hiện. Kết quả xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa được đánh giá vào năng lực, phẩm chất của học sinh theo học kỳ và theo năm học. - Thành phần Ban chỉ đạo bao gồm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng (Chủ tịch Công đoàn), Tổng phụ trách Đội, Tổ trưởng chuyên môn. Nhiệm vụ chung của Ban chỉ đạo là chỉ đạo, quản lý, giám sát và đánh giá kết quả hoạt động hàng tháng, từng học kỳ và cả năm học. Ban chỉ đạo quy định thống nhất vai trò, trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể cho giáo viên, học sinh và các đoàn thể nhà trường. Ban chỉ đạo có trách nhiệm liên hệ phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường để tổ chức tốt các hoạt động xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa. * Phân công nhiệm vụ - Trưởng Ban chỉ đạo là Hiệu trưởng có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa, giám sát quá trình thực hiện quy tắc ứng xử văn hóa, liên hệ phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, đánh giá kết quả hoạt động. 11/24
10. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học - Phó trưởng Ban chỉ đạo là Chủ tịch Công đoàn có nhiệm vụ đôn đốc, nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm thực hiện xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa tại các lớp cho học sinh. Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động của giáo viên chủ nhiệm một cách thường xuyên. Trường hợp cần thiết giúp giáo viên chủ nhiệm bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đội ngũ cán bộ lớp để các em biết cách tổ chức điều hành các hoạt động thu được kết quả. - Ủy viên là các giáo viên chủ nhiệm: Giáo viên chủ nhiệm trực tiếp tổ chức xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa theo chủ đề giáo dục ở lớp mình, lựa chọn thiết kế nội dung tổ chức các hoạt động đảm bảo mục tiêu giáo dục, phối hợp với phụ huynh học sinh, cán bộ đoàn và các lực lượng trong và ngoài trường để tổ chức các hoạt động, đóng vai trò cố vấn trong các hoạt động, luôn chú ý bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho đội ngũ cán bộ lớp để các em biết tự quản, tổ chức điều hành các hoạt động có hiệu quả, đánh giá kết quả hoạt động. 3. Điều kiện thực hiện Xây dựng kế hoạch hoạt động năm học phải chu đáo, chi tiết và rõ ràng, trong đó chỉ rõ cơ chế chỉ đạo, phối hợp, trách nhiệm của tập thể, trách nhiệm của cá nhân về tổ chức thực hiện xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa. Trong nhà trường cần có sự tiếp cận và thống nhất cao về cải tiến cách quản lý và các giải pháp tháo gỡ những điều còn bất cập, nếu cá nhân nào chưa thích ứng được công việc thì phải học tập, đặc biệt là kỹ năng thực hiện, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác và kỹ năng xử lý thông tin. Nhà trường và các cấp quản lý cần phân cấp rõ ràng về nhân lực, tài chính để tạo môi trường chính sách năng động trong việc tổ chức thực hiện quy tắc ứng xử văn hóa cách chủ động hơn. Biện pháp 2: Nâng cao nhận thức về xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa cho cán bộ, giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh 1. Mục đích: Giúp các thành viên trong nhà trường và cha mẹ học sinh hiểu đúng, đầy đủ về xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa (vị trí, vai trò, nội dung, cách tổ chức thực hiện) dẫn đến sự nhất trí và cam kết trong hành động vì nhà trường thân thiện, vì chất lượng giáo dục toàn diện học sinh. 2. Nội dung, cách thức thực hiện: - Đối cán bộ với đội ngũ giáo viên: Ban giám hiệu triển khai trong hội nghị cán bộ viên chức và trong các buổi họp hội đồng, nêu tính cần thiết của việc xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa - Đối với cha mẹ học sinh: Thông qua kỳ họp cha mẹ học sinh đầu năm, Hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm cần truyền đạt tới họ tác dụng cụ thể, từ đó cha mẹ 12/24
11. Biện pháp xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa trong trường Tiểu học học sinh thấy sự cần thiết của xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa sẽ phối hợp giáo dục con em mình. Họp Ban chỉ đạo và cố vấn các thành viên trong Ban chỉ đạo tổ chức tuyên truyền về xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa. Cán bộ Đoàn, Đội tuyên truyền trong buổi chào cờ đầu tuần, giáo viên chủ nhiệm tuyên truyền cho học sinh trong buổi sinh hoạt lớp. Tuyên truyền phải đi đôi với việc tổ chức, triển khai có hiệu quả tốt xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa mới có tác dụng thiết thực thúc đẩy thay đổi nhận thức của cán bộ giáo viên nhân viên và học sinh toàn trường. Tuyên truyền nâng cao nhận thức về tác động vai trò xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa cho giáo viên và học sinh là một việc làm quan trọng cần được chú ý, bởi làm tốt công việc này sẽ giúp thu hút được giáo viên và học sinh tham gia đông đảo. Tuy nhiên người phụ trách hoạt động này cần đào sâu, tìm tòi về các lĩnh vực mới, những thách thức mới để tạo sự hứng thú cho học sinh. 3. Điều kiện thực hiện: - Tổ chức học tập, triển khai các công văn về quy tắc ứng xử cho đội ngũ giáo viên nhằm giúp họ nhận thức rõ hơn tầm quan trọng và ý nghĩa xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa, giúp giáo viên có thêm kiến thức và kỹ năng xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa. Đây cũng là cơ hội để họ hiểu biết cũng như tầm nhìn về công tác này. - Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp ứng xử văn hóa trong các mối quan hệ cho giáo viên và học sinh. Biện pháp 3: Chuẩn bị tốt các điều kiện và phương tiện phục vụ xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa 1. Mục đích: Nhằm tạo những điều kiện tốt về vật chất và tinh thần cho việc tổ chức thực hiện xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa một cách có hiệu quả. 2. Nội dung, cách thức thực hiện Xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa, ngoài những nội dung được tổ chức tại lớp, tại sân trường, còn có những quy tắc ứng xử văn hóa trong các hoạt động khác như thăm quan, dã ngoại, các hoạt động về môi trường, an toàn giao thông, phòng chống các tệ nạn xã hội, văn nghệ, thể dục, thể thao, ... tổ chức tốt các hoạt động trên, không chỉ cần con người mà cần thiết phải có cơ sở vật chất, tài chính và thời gian. Các thiết bị phục vụ cho xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa lớp theo định hướng xây dựng trường học thân thiện hết sức đa dạng, phong phú, vì nó liên quan đến nhiều loại hình hoạt động khác nhau, song bất kỳ một hoạt động nào muốn thực hiện thành công cần phải có cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết. 13/24