Báo cáo Sáng kiến Một số giải pháp xây dựng Trường Mầm non an toàn, thân thiện

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Một số giải pháp xây dựng Trường Mầm non an toàn, thân thiện

1. 3 đến việc giáo dục một số kỹ năng sống cho trẻ như: biết yêu thương, tôn trọng, giúp đỡ, chia sẻ với mọi người; biết đoàn kết, nhường nhịn bạn bè Một số phụ huynh thì chưa thông cảm cho giáo viên, còn đánh giá chưa đúng về công tác chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trường, đôi khi có những phụ huynh còn có những lời nói thiếu chuẩn mực, tôn trọng đối với giáo viên khi con chẳng may bị ngã hay bị bạn cắn. Trước những áp lực đó một số giáo viên đã có tư tưởng chán nghề, không còn nhiệt huyết với nghề, không phát huy hết năng lực của bản thân, còn thực hiện nhiệm vụ một cách máy móc, thậm trí đã có giáo viên có tư tưởng bỏ nghề. Giáo viên không thực sự nhiệt huyết để cống hiến trong công việc nên hiệu quả mang lại sẽ không cao và đặc biệt các cô sẽ không thể mang đến cho trẻ những niểm vui, hạnh phúc thực sự cho trẻ khi chính các cô không thấy vui vẻ, hạnh phúc. 1.1. Ưu điểm - Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng như Phòng Giáo dục và Đào tạo đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, đặc biệt là thường xuyên tổ chức tập huấn về công tác xây dựng trường học an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ, bồi dưỡng cảm xúc tích cực cho giáo viên mầm non - Trường được sự hỗ trợ, quan tâm của Đảng Uỷ, chính quyền địa phương, của hội phụ huynh học sinh trong nhà trường - Đội ngũ cán bộ, giáo viên có nhiều giáo viên trẻ nhiệt tình, năng động, ham học hỏi, sẵn sàng tiếp nhận, tìm tòi cái mới, yêu nghề, gắn bó với nhà trường. - Môi trường lớp học thường xuyên được cải tạo và làm mới theo tiêu chí xây dựng trường mầm non xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện, đồ dùng đồ chơi tương đối phong phú đa dạng 1.2. Nhược điểm - Hàng năm nhà trường đã xây dựng kế hoạch: Xây dựng trường học an toàn phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ, xây dựng bảng kiểm đánh giá và tiến hành đánh giá, chỉ đạo các lớp thực hiện rà soát các điều kiện cơ sở vật chất tuy nhiên việc thực hiện kế hoạch đôi lúc vẫn còn chưa đi sâu đi sát và hiệu quả chưa cao
2. 4 - Tuy đã chú ý đến việc xây dựng những mối quan hệ giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với cô, giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa phụ huynh với nhà trường nhưng cũng chưa có nhiều biện pháp thật sự phù hợp và hiệu quả - Trong công tác chỉ đạo của ban lãnh đạo nhà trường đôi khi còn cứng nhắc, chưa thực sự lắng nghe và thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của giáo viên. Nhà trường đã quan tâm đến đời sống, chế độ của giáo viên, nhân viên đặc biệt là giáo viên, nhân viên hợp đồng nhưng chưa thực sự quan tâm nhiều đến đời sống tinh thần của giáo viên. Chưa dành nhiều thời gian để chia sẻ, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của giáo viên do vậy giáo viên tuy có thực hiện nhiệm vụ nhưng chưa thực sự thoải mái, nhiệt huyết và nhiều giáo viên chưa phát huy được khả năng sáng tạo của bản thân. - Công tác tuyên truyền, giáo dục về việc xây dựng trường học an toàn thân, thiện còn hạn chế. - Giáo viên gắn tiêu chí lớp học an toàn, thân thiện vào thực tiễn còn lúng túng. Một bộ phận giáo viên cao tuổi ngại đổi mới môi trường trong và ngoài lớp học, ngại thay đổi cách thể hiện cảm xúc, ứng xử với trẻ. - Một số giáo viên áp lực về số lượng trẻ trong lớp đông, áp lực công việc nên cách ứng xử của cô với trẻ trên lớp học chưa thân thiện, gần gũi. Việc tìm hiểu đặc điểm riêng của từng trẻ trong lớp còn mờ nhạt dẫn đến việc quan tâm đến cảm xúc của trẻ chưa tốt. - Một số giáo viên chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc về sự cần thiết phải xây dựng một môi trường an toàn, thân thiện cho trẻ. - Nhiều trẻ quá nhút nhát, ngại ngùng chưa giám thể hiện nhiều các tình cảm yêu thương cùng cô, nhiều trẻ đến lớp luôn có tâm thế bị ép buộc, trẻ không cảm thấy tự tin, vui vẻ và thích thú khi đến lớp. - Một số trẻ còn hiếu động, tự kỷ, chưa tích cực trong việc tham gia hoạt động của lớp. - Phụ huynh thấy lo lắng, băn khoăn khi con không thấy vui vẻ khi đến lớp, còn ngần ngại chưa tin tưởng cô giáo, chưa nhiệt tình quan tâm trao đổi với cô về tình hình của con ở trên lớp.
3. 5 2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến: 2.1. Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức cho giáo viên, nhân viên về tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện trong trường mầm non. Bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho giáo viên, nhân viên về xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện. - Để xây dựng được môi trường an toàn thân thiện cho trẻ trước hết cần phải xác định cho GV, NV hiểu mục tiêu của hoạt động xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện. Nếu môi trường giáo dục tại nhà trường không đảm bảo các thành tố an toàn, thân thiện thì sẽ không tạo được uy tín, sự tín nhiệm của cấp trên và đặt biệt là phụ huynh trẻ. Chính vì vậy tôi đã tham mưu với nhà trường triển khai đến toàn bộ GV, NV trong nhà trường nghiên cứu các nội dung, nguyên tắc, tiêu chuẩn xây dựng môi trường giáo dục an toàn, chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non có các nội dung liên quan đến việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện bằng nhiều hình thức như: tổ chức các buổi họp, thảo luận, phát tài liệu về chuẩn cho giáo viên tự nghiên cứu, tổ chức sinh hoạt chuyên môn. - Ngoài ra, tôi đã tham mưu với nhà trường chỉ đạo các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như: Công đoàn, Đoàn thanh niên phối hợp cùng với nhà trường, giáo viên các nhóm lớp trong công tác tuyên truyền, phát động phong trào xây dựng trường học thân thiện, nói không với bạo lực học đường. Tôi luôn khơi gợi cho các giáo viên trẻ, đoàn viên thanh niên lòng yêu nghề, nhiệt huyết trong công việc, tự hào là giáo viên mầm non bằng cách chỉ rõ cho giáo viên trẻ nhận thức được nhiệm vụ cao cả của giáo viên trong công tác ươm mầm cho đất nước. - Tổ chức sinh hoạt chuyên môn học tập đầy đủ, nghiêm túc các nội dung xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện để đội ngũ GV, NV hiểu rõ vị trí, vai trò của hoạt động xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện ở trường mầm non, nhận thức được trách nhiệm của họ trong hoạt động này. Từ đó, giúp giáo viên có những suy nghĩ, định hướng đúng đắn trong xây dựng các hoạt động tạo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện cho trẻ. - Tổ chức cho giáo viên tham gia học tập các chuyên đề, các buổi hội thảo của Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo triển khai và hướng dẫn thực hiện xây dựng môi
4. 6 trường giáo dục tích cực cho trẻ mầm non. Động viên, khuyến khích, tạo điều kiện hỗ trợ về thời gian, kinh phí cho CBQL, GV, NV dự học các lớp bồi dưỡng nhận thức, nâng cao năng lực về công tác xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện. - Tổ chức hội thảo để trao đổi, thảo luận các vấn đề về xây dựng môi trường nhằm nâng cao nhận thức cho giáo viên thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng và cải tạo môi trường đối với sự phát triển của trẻ cũng như giúp giáo viên có các hiểu biết và chia sẻ các kinh nghiệm để cùng nhau xây dựng môi trường lớp học cho lớp mình. - Triển khai tới toàn thể giáo viên thực hiện Nghị định 80/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ Quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường; Chỉ thị số 993/CT-BGDĐT ngày 12/04/2019 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về tăng cường giải pháp phòng, chống bạo lực học đường trong cơ sở giáo dục; không để xảy ra tình trạng bạo hành trẻ. Quán triệt thực hiện nghiêm túc nội dung Chỉ thị 505/CT-BGDĐT ngày 20/02/2017 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường các giải pháp đảm bảo an toàn trong cơ sở giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục thân thiện đảm bảo an toàn tuyệt đối về thể chất và tinh thần cho trẻ trong các cơ sở GDMN. - Xây dựng quy tắc ứng xử trong nhà trường: Căn cứ các văn bản chỉ đạo của các cấp quy định về đạo đức nhà giáo cũng như quy định về quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non. Nhà trường đã tổ chức xây dựng và thực hiện quy tắc ứng xử trong nhà trường. Trong đó, BGH nhà trường tổ chức cho CBGVNV góp ý dự thảo theo từng tổ chuyên môn, tổ chức thảo luận, thống nhất các nội dung và triển khai thực hiện Quy tắc ứng xử ngay từ đầu năm học. Ngoài ra mỗi cán bộ, giáo viên ra còn có trách nhiệm tuyên truyền vận động phụ huynh, giáo dục học sinh thực hiện đúng các quy định tại quy tắc ứng xử trong trường mầm non. - Tổ chức cho 100% giáo viên cam kết không vi phạm bạo lực học đường, không vi phạm đạo đức nhà giáo, cam kết không vi phạm pháp luật về phòng chống tham nhũng.
5. 7 - Tập huấn nâng cao nhận thức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước; phòng chống cháy nổ; an toàn giao thông; phòng chống bạo hành, xâm hại trẻ em; phòng chống đuối nước; công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. - Tập huấn kiến thức, kỹ năng ứng phó, xử lý các tình huống khẩn cấp xảy ra đối với trẻ em như: xử trí tai nạn thương tích; kỹ năng sơ cấp cứu; thảm họa thiên tai; hỏa hoạn, dịch bệnh cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. - Bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp, đạo đức nhà giáo, phổ biến pháp luật có liên quan về bảo vệ, chăm sóc trẻ em cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. - Trang bị đầy đủ tài liệu hướng dẫn giáo viên kiến thức, kỹ năng để bảo đảm an toàn; phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non. Hình ảnh: sinh hoạt chuyên môn trong nhà trường 2.2. Giải pháp 2: Xây dựng môi trường an toàn thân thiện 2.2.1. Xây dựng môi trường vật chất an toàn thân thiện Với nhiệm vụ được phân công phụ trách về cơ sở vật chất, ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non. Căn cứ vào điều kiện thực tế của nhà để xây dựng bảng kiểm, đồng thời chỉ đạo các nhóm/lớp căn cứ điều kiện của nhóm/lớp để đưa ra bảng kiểm cho phù hợp. Căn cứ các tiêu chí được xây dựng, tôi đã tổ chức đánh giá và chỉ đạo giáo viên, nhân viên tổ chức đánh giá lớp, bếp ăn an toàn vào đầu năm học. Bên cạnh đó nhà trường, các nhóm lớp đã thường xuyên rà soát, kiểm tra chất lượng công trình, điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng, đồ
6. 8 chơi, phương tiện, dụng cụ máy móc phục vụ công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong cơ sở giáo dục mầm non. Phát hiện và xử lí kịp thời các hạng mục bị xuống cấp, hư hỏng có nguy cơ gây mất an toàn đối với trẻ em. Hình ảnh: Nhà trường kiểm tra đồ dùng đồ chơi, sửa đồ dùng đồ chơi - Xây dựng phương án như phương án bảo đảm an toàn giao thông; phương án phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước; phương án phòng tránh trẻ bị thất lạc; phương án phòng, chống cháy, nổ. - Tham mưu với nhà trường trang bị đồ dùng, trang thiết bị, cơ sở vật chất bảo đảm các yêu cầu, điều kiện và quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm và để thực hiện công tác y tế trường học. Đặc biệt trang bị hệ thống phòng cháy, chữa cháy đảm bảo theo quy định; thiết bị phòng cháy chữa cháy được kiểm định theo quy định và bảo đảm hoạt động bình thường. Thường xuyên rà soát các điều kiện về cơ sở vật chất, các điều kiện về phòng chống cháy nổ đảm bảo hệ thống bình chữa cháy phải hoạt động được. Tổ chức tập huấn cho CB, GV, NV trong nhà trường nắm vững cách sử dụng bình chữa cháy và có kiến thức sử lý trong tình huống có hỏa hoạn xảy ra. Trang bị cho phòng y tế có các loại thuốc thiết yếu, bảo đảm còn hạn sử dụng; có dụng cụ sơ cấp cứu và các điều kiện trang thiết bị phòng chống dịch bệnh theo đúng quy định; có bảng hướng dẫn quy trình sơ cấp cứu tai nạn thương tích thường gặp đối với trẻ em.
7. 9 Hình ảnh: Phòng y tế của nhà trường Hình ảnh: Hệ thống PCCC của nhà trường Để xây dựng trường học thân thiện, không gian, cảnh quan nhà trường cũng có vai trò quan trọng, tạo ấn tượng, cảm xúc tốt đẹp cho mỗi người khi đến trường. Đó là cảm xúc ban đầu và là chất xúc tác quan trọng tạo sự thư thái, phấn khởi, gợi những xúc cảm đẹp, tiếp thêm năng lượng tích cực để thầy và trò không ngừng cố gắng trong quá trình dạy và học. Chính vì thế tôi đã chỉ đạo giáo viên các nhóm/lớp trang trí đảm bảo, hệ thống biểu bảng, tranh tuyên truyền, được thiết kế màu sắc hài hòa, có tính thẩm mỹ, thân thiện phù hợp với độ tuổi của trẻ, được bố trí sắp xếp hợp lý, thuận tiện và luôn luôn chú ý đến yếu tố an toàn và thân thiện với trẻ
8. 10 Môi trường thiên nhiên chính là không gian sống thân thiện, trẻ có cảm giác được sống an toàn, được tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên là điều kiện tác động mạnh mẽ đến cảm xúc, hành vi của trẻ. Vì vậy tôi đã tham mưu với ban lãnh đạo nhà trường bố trí các phòng đảm bảo đủ ánh sáng, không khí trong lành, sắp xếp phòng nhóm thông thoáng. Tận dụng các khoảng trống để trồng cây, cỏ, hoa, rau Chọn các loại cây thích hợp để trồng cho trẻ quan sát, thực hành chăm sóc, khám phá thử nghiệm và bảo vệ. Hạn chế bê tông hóa sân, vườn trường, hạn chế tối đa hóa chất khử mùi, tẩy rửa và trang trí trường lớp bằng các cây, hoa giả. Thường xuyên tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời với các nội dung: quan sát có chủ đích, chơi vận động, chơi tự do, vẽ, đọc sách trên sân trường. Sân chơi ngoài trời được bố trí thỏa mãn nhu cầu vận động: đi, chạy, nhảy, bò, trườn, trèo, chui, ném..., thực hành tham gia giao thông của trẻ. Tại các khu vui chơi phát triển vận động tôi đã bố trí các thảm cỏ, mút đệm cho các đồ chơi như thang leo, cầu trượt, tránh cảm giác sợ hãi cho trẻ cũng như để đảm bảo an toàn cho trẻ. Nhà vệ sinh sạch sẽ, khô ráo, có đủ thiết bị vệ sinh, phù hợp với trẻ, nhằm hình thành các thói quen vệ sinh cơ thể, trẻ không có cảm giác sợ đi vệ sinh. Tôi đã tận dụng điều kiện thiên nhiên, cơ sở vật chất sẵn có để bố trí, xây dựng thêm các khu vực cho trẻ trải nghiệm ngoài trời phù hợp với điểu kiện thực tiễn, thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ, đảm bảo các khu vực hoạt động tuyệt đối an toàn cho trẻ, bố trí thật nhiều các khu vực để trẻ thỏa sức tìm hiểu, khám phá, trải nghiệm như khu chợ quê, âm nhạc ngoài trời, thư viện, khu cát nước, khu khám phá, trải nghiệm, sân bóng để trẻ luôn có cảm giác thích thú khi đến trường Thiết kế cảnh quan môi trường xanh, đẹp, dễ vệ sinh; có lối đi để trẻ dễ dàng di chuyển giữa các khu vực; cây, hoa được bố trí và chăm sóc tạo được hình ảnh ấn tượng riêng, đặc trưng của trường/lớp. Không gian mỗi khu vực được bố trí thân thiện, hấp dẫn trẻ, tạo cơ hội cho trẻ dễ dàng và tích cực tham gia hoạt động
9. 11 Hình ảnh khu thư viện ngoài trời khu A Hình ảnh khu vực âm nhạc ngoài trời Hình ảnh khu vực sân vận động mi ni Hình ảnh thư viện ngoài trời khu B Hình ảnh khu vực chợ quê Hình ảnh khu vực thực hành, trải nghiệm, khám phá
10. 12 Hình ảnh khu vực sân vận động Hình ảnh khu vực sân trường Hình ảnh góc thiên nhiên của trẻ Nhà trẻ Hình ảnh khu vui chơi của trẻ nhà trẻ Hình ảnh khu vui chơi phát triền vận động
11. 13 Bên cạnh đó tôi đã chỉ đạo các nhóm, lớp bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện/sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi. Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát/ giám sát được toàn bộ hoạt động của trẻ. Nhiều góc bố trí ở trong phòng, nhiều góc bố trí ở ngoài trời để thuận tiện cho trẻ hoạt động. Các góc được bày biện hấp dẫn. Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu có giá đựng ngăn nắp, gọn gàng, để ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất, được thay đổi và bổ sung phù hợp với mục tiêu chủ đề/hoạt động và hứng thú của trẻ. Có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt ), sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của địa phương đặc trưng văn hóa vùng miền (trang phục, dụng cụ lao động ) Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu an toàn, vệ sinh, phù hợp với thể chất và tâm lí của trẻ mầm non. Đồ chơi, học liệu, trang thiết bị ở các góc/khu vực hoạt động đảm bảo an toàn, vệ sinh: không có đồ sắc nhọn, không độc hại, được vệ sinh sạch sẽ, được bảo dưỡng định kì, sửa chữa kịp thời, tạo hình ảnh và ấn tượng riêng của trường/lớp. Trang trí những hình ảnh tạo sự gần gũi yêu thương giữa cô và trẻ. Ví dụ như khi đến lớp, trẻ sẽ chọn một biểu tượng có sẵn trên cánh cửa (trái tim, đập tay, bắt tay, cụng tay) sau đó sẽ thể hiện biểu tượng đó cùng cô. Sau khi thực hiện cùng cô xong, tôi sẽ nhắc nhở trẻ chào ông bà, bố mẹ, hoặc gửi tình cảm tới ông bà bố mẹ bằng những cái ôm, cái vẫy tay tạm biệt. Xây dựng các góc hoạt động trong lớp, ngoài lớp mang tính mở, tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng lựa chọn, và sử dụng sự vật, đồ vật, đồ chơi dễ thực hành, trải nghiệm. Trang trí môi trường lớp học phù hợp với tính chất của hoạt động, phù hợp với từng lứa tuổi, phù hợp với hoạt động chung, hoạt động theo sở thích, khả năng nhóm, hoặc các nhân, các đồ dùng đồ chơi trong ngoài lớp được sắp xếp khoa học, thường xuyên được thay đổi tạo nên sự mới mẻ, phấn khích đối với trẻ, đồ dùng đồ chơi trong nhóm lớp, được sắp xếp phù hợp theo chủ đề.