Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể cho trẻ 5-6 tuổi
Bạn đang xem tài liệu "Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể cho trẻ 5-6 tuổi", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
bao_cao_sang_kien_mot_so_bien_phap_phat_huy_kha_nang_sang_ta.docx
Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trả.pdf
Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể cho trẻ 5-6 tuổi
- 3 PHAN II. NỘI DUNG: I. CƠ SỞ KHOA HOC: 1.CƠ SỞ LÝ LUẬN Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có của trẻ. Hoạt động trải nghiệm của trẻ sử dụng tất cả các giác quan (nghe, nhìn, chạm, ngửi ) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn. Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng. Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp, từ đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin. Hoạt động trải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ, giúp giáo viên chủ động sáng tạo khi thực hiện các hoạt động trên lớp. Trong các hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non có vai trò định hướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ. Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo viên đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó. 2.CƠ SỞ THỰC TIỄN Hiện nay việc xây dựng góc trải nghiệm cho trẻ hoạt động còn rất hạn chế, giáo viên ngại làm đồ dùng, xây dựng môi trường chưa phong phú đa dạng chính vì thế trẻ chưa hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động. Thiết nghĩ việc tạo điều kiện cho trẻ khám phá trải nghiệm thông qua hoạt động trải nghiệm là rất cần thiết để cho trẻ được học tập, khám phá một cách hứng thú và sáng tạo. Cô giáo mầm non phải thực sự quan tâm tạo cho trẻ được học tập, vui chơi tìm tòi và trải nghiệm một cách có hệ thống tạo điều kiện tốt để giúp trẻ phát huy khả năng sáng tạo mạnh dạn tự tin. Chính vì vậy mà tôi đã chọn đề tài nghiên cứu: “Một số biện pháp phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể cho trẻ 5-6 tuổi” II. THỰC TRẠNG Với nhiệm vụ quan trọng như vậy thì việc giáo dục những chủ nhân tương lai của đất nước trở thành một con người chủ động, sáng tạo đang là điểm nóng cấp bách nhất. Do đó chúng ta phải không ngừng đổi mới các phương pháp và hình thức dạy học. Một trong những phương pháp được cho là hiệu quả nhất chính là tổ chức các hoạt động trải nghiệm. Trong khi thực hiện biện pháp giúp trẻ mạnh dạn tự tin sáng tạo qua các hoạt động trải nghiệm bản thân gặp những thuận lợi, khó khăn như sau: 1. Thuận lợi: - Được sự quan tâm, dìu dắt và chỉ đạo sát sao, tận tình của lãnh đạo nhà trường; sự đoàn kết, nhất trí giữa các giáo viên.
- 4 - Nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên nâng cao hiểu biết, kiến thức về chăm sóc và giáo dục trẻ, có thêm kỹ năng về quản lý nhóm lớp và kỹ năng rèn luyện cho trẻ. - Bản thân tôi qua công tác nhiều năm đã nắm khá vững kiến thức chuyên môn về chăm sóc giáo dục trẻ trên tinh thần luôn học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp, tìm tòi và nghiên cứu tự bồi dưỡng về chuyên môn, làm đồ chơi và dụng cụ dạy học đủ số lượng và chất lượng, đảm bảo về mặt thẩm mĩ, an toàn cho trẻ để giúp cho việc dạy và học. - Một số phụ huynh rất nhiệt tình trong công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường, lớp về chăm sóc giáo dục trẻ, cung cấp hỗ trợ nguyên vật liệu, phế liệu để phục vụ giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi cho các cháu hoạt động, quan tâm đến chất lượng học và chơi của con em mình. 2. Khó khăn - Một số trẻ trong lớp chưa học qua lớp 5-6 tuổi khả năng nhận thức của trẻ còn chậm và không đồng đều nên đến lớp trẻ rất rụt rè, nhút nhát trong giao tiếp. Một số trẻ quá hiếu động nhưng khi cô đặt câu hỏi, hay đưa ra tình huống thì trẻ lại im lặng, không trả lời, trẻ chưa có kỹ năng hoạt động nhóm nên việc tổ chức các hoạt động cho trẻ còn gặp khó khăn. - Với xu thế hiện nay, nhiều gia đình có điều kiện nên chiều chuộng con một cách thái quá, trẻ được chiều chuộng và bao bọc quá nhiều nên sự chủ động, sự tích cực, sáng tạo của trẻ sẽ rất hạn chế, trẻ còn rập khuôn, có thói quen thụ động và ỷ lại, trẻ chưa chủ động, chưa tự giác trong các hoạt động. III. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI CHỌN ĐỀ TÀI * Khảo sát đầu năm STT Kết quả trước khi Nội dung khảo sát áp dụng giải pháp Số trẻ đạt Tỷ lệ % 1 Tích cực, hứng thú khi tham gia vào hoạt 12/25 48% động 2 Trẻ mạnh dạn tự tin tham gia vào các hoạt 10/25 40% động. 3 Trẻ chủ động, sáng tạo trong các hoạt 9/25 36% động thực hành trải nghiệm - Qua khảo sát tôi thấy trẻ đã biết suy nghĩ để hoàn thành những công việc mà cô giáo giao cho trẻ, nhưng trong quá trình thực hiện ở trẻ lại xuất hiện sự thiếu tự tin, mạnh dạn, trẻ làm một cách thụ động, theo khuôn mẫu mà không sáng tạo, trẻ chưa biết trao đổi kinh nghiệm và những kỹ năng tương tác với bạn,
- 5 kỹ năng giải quyết vấn đề chưa có, bởi vậy trẻ sợ mình làm chưa đúng, chưa đạt được kết quả như mong đợi của cô giáo, chính điều này đã làm giảm đi ở trẻ sự tự tin, sáng tạo, chủ động, mạnh mẽ với một niềm đam mê khám phá cháy bỏng của trẻ. Từ những nhận thức và thực trạng nêu trên, tôi đã mạnh dạn đưa ra: “Một số biện pháp phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm, hoạt động tập thể cho trẻ 5-6 tuổi” IV. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: Từ những thuận lợi và khó khăn trên Tôi đã xây dựng một số biện pháp như sau: Biện pháp 1: Tạo môi trường trong và ngoài lớp theo hướng mở cho trẻ hoạt động trải nghiệm để phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cho trẻ. Lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân, hiểu rõ bản chất giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, hiểu tâm lý của trẻ. Môi trường học tập (môi trường giáo dục) phải là môi trường an toàn, lành mạnh là môi trường mà ở đó không có yếu tố nguy cơ gây tai nạn, thương tích cho trẻ, giảm thiểu tối đa nguy cơ mất an toàn. Để xây dựng môi trường lớp học đẹp, có tính thẩm mĩ cao, giúp trẻ dễ dàng trong các hoạt động thì giáo viên cần phải đầu tư thời gian, tìm tòi học hỏi cách thiết kế môi trường lớp học bằng nhiều hình thức khác nhau. Không những thế, mà còn phải đầu tư sưu tầm nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương như: lá cây (lá dừa, lá chuối...), sỏi, đất, cát... Để làm được điều đó bản thân tôi phải xây dựng kế hoạch trang trí như thế nào? Cần bao nhiêu thời gian? Cần bao nhiêu kinh phí để trang trí môi trường đạt kết quả cao. * Xây dựng môi trường trong lớp: Tôi đã xây dựng các góc chơi ở lớp mình một cách sáng tạo theo hướng mở linh hoạt. Khi trẻ hoạt động ở góc chơi mở, từ một góc chơi trẻ có thể thay đổi nội dung chơi, chủ đề chơi, hình ảnh, biểu tượng chơi một cách linh hoạt và sáng tạo. Các góc hoạt động trong lớp mang tính mở, được bố trí thuận tiện, hợp lý, linh hoạt, dễ thay đổi, tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng tự lựa chọn và thực hành, trải nghiệm. Cụ thể như : + Sử dụng sản phẩm của trẻ trong quá trình hoạt động trang trí môi trường trong và ngoài lớp học. + Chữ ghi chú thích, ghi bài thơ, tên bài tập được viết đúng theo mẫu chữ quy định.
- 6 Các góc hoạt động được bố trí linh hoạt (có góc cố định, cũng có góc không cố định có thể di chuyển theo chủ đề), theo hướng “mở”, dễ dàng di chuyển và liên kết với nhau: + Góc gia đình liên kết với các góc như uốn tóc, buôn bán hoặc gần công trình xây dựng để sau khi nấu ăn trẻ sẽ bán thức ăn cho công nhân; + Góc tạo hình và góc âm nhạc liên kết với nhau để trang trí trang phục hoặc sân khấu biểu diễn; + Góc xây dựng liên kết với góc lắp ráp; góc tạo hình có thể nới rộng ra trước sân trước lớp cho trẻ có không gian rộng để phát triển trí tưởng tượng, tự do xây dựng theo sở thích và có thể bố trí thuận tiện trước lớp, vừa tầm của trẻ để trẻ treo tranh, ngắm tranh và khoe sản phẩm tạo hình với ba mẹ Bên cạnh đó, việc sắp xếp, bố trí các góc cần quan tâm đến vị trí thuận tiện và mục đích sử dụng của từng góc chơi (góc đọc sách cần nơi thoáng mát, đủ ánh sáng có thể thiết kế gần cửa sổ hoặc ngoài vườn trường; góc khám phá và tạo hình gần nơi có nguồn nước ) và không ảnh hưởng đến nhau trong quá trình hoạt động (góc âm nhạc nên tránh làm phiền, ảnh hưởng các góc chơi tĩnh như đọc sách, lắp ghép). Hình ảnh một số góc chơi trong lớp học
- 7 * Xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp học: Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Ở trường mầm non của tôi đã tập trung xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ. Với khu vận động, chúng tôi tận dụng các nguồn nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương đặc biệt là nguồn nguyên liệu tự nhiên và phế liệu để làm đa dạng, sinh động các đồ dùng đồ chơi như ống chui hình con sâu được làm từ lốp xe, xích đu bằng lốp xe, đường đi liên hoàn từ đường gồ ghề bằng lốp xe đến cầu khỉ bằng tre nứa kích thích trẻ khám phá, phát triển các vận động khác nhau của trẻ. Hình ảnh góc chơi vận động, chơi cát, chơi nước ngoài sân trường
- 8 Ở vườn cổ tích chúng tôi trồng cỏ, làm các con vật ngộ nghĩnh như voi, hươu, ngựa một cách khéo léo từ các ống nhựa và lốp xe phế thải giúp trẻ khám phá, trải nghiệm một cách thoải mái nhất. Trẻ hướng về cội nguồn bằng cách hóa thân thành chị Tấm, bác nông dân qua trang phục dân gian, các đồ vật bằng tre nứa, hột hạt ở khu gian hàng của bé. Trẻ cũng được tìm hiểu về cuộc sống xung quanh qua cây đa, giếng nước, bụi chuối, đống rơm, cầu khỉ hay được trải nghiệm với các con vật như cho gà ăn, nghe tiếng chim hót hay trẻ sẽ làm anh nông dân đi tát nước bằt cá... Hình ảnh trẻ đi cầu khỉ, chơi bắt cá ngoài sân trường Một phần không thể thiếu là các không gian xanh trong trường mầm non. Hội thi “Môi trường xanh - sạch - đẹp- thân thiện” góp phần không nhỏ trong việc tạo cảnh quan ngôi trường ngày càng khang trang và hấp dẫn trẻ. Những vườn hoa, cây cảnh đầy màu sắc được các cô tạo hình lạ mắt luôn khiến trẻ muốn vào khám phá. Các chậu hoa được bố trí dọc các hành lang hay góc thiên nhiên các lớp là cơ hội để trẻ được trải nghiệm chăm sóc cỏ cây, hoa lá. Việc che phủ bóng mát khi trẻ hoạt động ngoài trời cũng được các cô quan tâm nên hệ thống cây xanh, cây bóng mát được trồng và bổ sung qua hàng năm như cây bàng, cây hoa, cây xanh và được quy hoạch theo diện tích khuôn viên trường vì vậy khi trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời rất thích thú. Bé trải nghiệm trồng lúa làm xanh lớp học
- 9 Việc tạo môi trường giáo dục bên ngoài lớp học được chú ý đồng bộ và đa dạng, phong phú về chủng loại thực sự đã giúp trẻ hòa mình vào thiên nhiên, gần gũi với thiên nhiên và có được những trải nghiệm một cách tối đa. Tôi đã xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học đảm bảo đúng mục tiêu giáo dục của từng chủ đề, đảm bảo tiêu chí an toàn, nhiều bài tập tư duy, kinh phí phù hợp, được nhà trường đánh giá cao, tạo cho trẻ cảm giác hạnh phúc, mới lạ, thích thú. Các góc đa dạng, có đầy đủ tên góc, nội quy góc, nổi bật góc chủ đạo, các góc chủ yếu là sản phẩm của trẻ. Biện pháp 2: Lồng ghép tích cực tổ chức các hoạt động trải nghiệm để trẻ phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày * Hoạt động học Hoạt động học là hoạt động nhằm giúp trẻ lĩnh hội kiến thức mới, củng cố hệ thống hoá các tri thức sẵn có của trẻ. Đồng thời hình thành và rèn luyện các kỷ năng nhận thức, kỷ năng xã hội. Từ đó giúp trẻ được tự mình khám phá, tạo điều kiện cho trẻ nói hết vốn hiểu biết, làm cho trẻ hiểu một cách thoải mái, không gò bó, hứng thú tham gia vào các hoạt động. Ví dụ: Với lĩnh vực khám phá khoa học: Chủ đề “Hiện tượng tự nhiên” với “chủ đề nhánh: “Sự kỳ diệu của nước” tôi chọn đề tài “Vật chìm vật nổi” - Đồ dùng: Khay nước, sỏi, xốp, đồ chơi - Tiến hành: Tôi gây hứng thú cho trẻ bằng bài hát “ Điều kỳ diệu quanh ta” + Sau đó trẻ khám phá sự chìm nổi của sỏi và xốp khi thả vào nước qua nhiều hình thức khác nhau: Cả lớp, nhóm, cá nhân. + Tiếp theo cho trẻ thả viên sỏi vào nước và nhận xét. Sau đó cho tiếp miếng xốp vào nước và nhận xét. Sau khi trải nghiệm trẻ sẽ đưa ra được những tính chất đặc điểm của vật nào nhẹ thì nổi trên nước, vật nào nặng sẽ chìm dưới nước Bé khám phá vật nổi, vật chìm
- 10 Với các tiết học và hình thức tổ chức trên tôi thấy trẻ hứng thú và phát huy hết năng lực của mình. Nhờ đó những kiến thức mà trẻ thu được rất thực tế, thoải mái, không gò bó. Các lĩnh vực khác tôi cũng tích cực tìm kiếm các hình thức tổ chức mới lạ, hấp dẫn thu hút trẻ tham gia. Sưu tầm các nguyên vật liệu thật, gần gũi với trẻ. Ví dụ: Đề tài “tính chất cuả nước” sau khi tôi cho trẻ tìm hiểu tính chất của nước là nước không màu, không mùi, không vị nhưng có thể thay đổi khi ta cho chất khác vào nước; thì hoạt động cuối tôi cho trẻ thực hành pha nước chanh để trẻ trải nghiệm. Bé trải nghiệm pha nước chanh * Chơi ở các góc Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Đây là hoạt động rất quan trọng bởi ở đây trẻ sẽ được củng cố, ôn luyện và khắc sâu những kiến thức đã được học ở hoạt động học. Những kiến thức đó được mã hóa thành các trò chơi, từ những trò chơi đã tạo cho trẻ có nhiều cơ hội thực hành trải nghiệm giúp trẻ giải quyết các tình huống xảy ra bằng các kỹ năng kỹ xảo vốn có của mình. Ví dụ: Ở góc nghệ thuật “Chủ đề Bản thân”. Tôi cho trẻ làm một số đồ dùng từ các loại lá cây, mo cau, bẹ chuối như: dép, đồng hồ, vòng cổ, vòng tay... Trẻ làm xong cho trẻ đưa đến các góc bán hàng, chơi bán các loại đồ dùng, trẻ đưa đến góc học tập xếp tương ứng, đến góc khám phá khoa học đặc điểm của các lá cây, lá tròn, lá dài, trơn, xù xì.... - Vật liệu: + 2 mảnh lá chuối có chiều rộng bằng nhau khoảng 2-3cm + Trong đó 1 mảnh dài 10-15 cm; một mảnh dài 3-4cm - Cách làm: + Đặt mảnh lá chuối dài làm nét thẳng của chữ cái ( T ) + Đặt mảnh ngắn làm nét ngang của chữ cái (T)
- 11 + Gập lần lượt 2 mép của nét ngang vào nét thẳng rồi miết cho thẳng. Gập tiếp phần thừa ra của nét thẳng phía trên xuống. Sau đó luồn đầu dài của nét thẳng vào khe, kéo cho hết và miết cho vuông tạo thành đồng hồ.. Tất cả những sản phẩm làm xong tôi cho trẻ đưa đến ở góc bán hàng, góc học tập và một số góc khác hay tặng cho mỗi trẻ treo vào tay, vào cổ được trải nghiệm với những chiếc đồng hồ, chiếc vòng do chính tay mình trẻ càng tích cực và hứng thú hơn. Ví dụ: Ở góc chơi gia đình; Tôi cho trẻ làm bánh phục linh để chuẩn bị sinh nhật cho búp bê. Tôi cho các bé thảo luận phân công công việc cho tất cả các bạn trog nhóm; bạn chuẩn bị bàn ghế, bạn chuẩn bị bột ra dĩa, bạn chuẩn bị khuôn làm bánh, bạn chuẩn bị dĩa để bánh... - Nguyên liệu:+ Cô chuẩn bị bột: rang bột năng với lá dứa, nấu đường với nước cốt dừa, trộn bột cho thật nhuyễn. + Khuôn làm bánh, bao tay, dĩa, muỗng, khăn... - Cách làm: + Trẻ cho bột vào khuôn, dùng tay ấn cho bột nén lại với nhau thật chặt. + Lật khuôn bánh xuống dĩa, dùng muỗng gõ cho bánh rơi xuống dĩa. Vậy là bé đã được những chiếc bánh phục linh để thưởng thức. - Sau khi các bé làm bánh xong sẽ tổ chức sinh nhật cho búp bê và cùng nhau thưởng thức bánh. Bé trải nghiệm làm bánh phục linh * Chơi ngoài trời Chơi ngoài trời là hoạt động không thể thiếu đối với sự phát triển của trẻ bởi ở đây trẻ được tiếp xúc trực tiếp và tự mình khám phá, trải nghiệm với thiên nhiên như: Không khí, ánh nắng, đất, cát, nước Trẻ được sờ, nhìn, nếm, chơi với nhiều vật thật, kết nối với nhiều bạn bè nên trẻ càng tích cực và càng có nhiều cơ hội thành công trong học tập.
- 12 Ví dụ 1: Chủ đề “Thực vật”, chủ đề nhánh “Một số loại hoa” tôi cho trẻ quan sát vườn hoa. Tôi đặt một số câu hỏi gợi mở cho trẻ tự do thảo luận nêu ý kiến nhận xét của mình, sau đó tôi tiếp tục hỏi trẻ: Để có vườn hoa xanh tốt và ra nhiều hoa thì chúng mình phải làm như thế nào? Chúng mình có muốn chăm sóc vườn hoa không? Sau đó tôi cho trẻ ngồi xuống nhặt cỏ, lá vàng, bắt sâu, lấy bình tưới nước để tưới. Bé nhổ cỏ và chăm sóc hoa vườn trường Ngoài ra tôi còn dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi, trong sinh hoạt hàng ngày. Thông qua hoạt động này giúp trẻ khắc sâu các kiến thức đã học để áp dụng vào thực tế. Bé học trải nghiệm ở góc chơi
- 13 Tổ chức các hoạt động trải nghiệm giúp trẻ tự tin sáng tạo thông qua các hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại lớp tôi mà còn đưa chất lượng giáo dục chung của trường thêm những những bước tiến mới, thay đổi những phương thức, hình thức giáo dục cũ. Giúp hình thành năng lực học tập, năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề cho trẻ. Biện pháp 3: Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo cho trẻ qua việc tạo ra các tình huống có vấn đề, kích thích trẻ suy nghĩ và tìm kiếm phương thức giải quyết. Tập trung sự quan tâm, chú ý, hứng thú của trẻ và đặt ra các vấn đề mà trẻ chưa giải quyết được bằng cách lần lượt đưa ra một số câu hỏi cho trẻ liên hệ kinh nghiệm bản thân, trao đổi, thể hiện, sau đó nêu vấn đề về những điều mà tất cả đều muốn biết để gây tò mò, kích thích nhu cầu muốn tìm hiểu ở trẻ. Quá trình tạo tình huống có vấn đề: Đặt câu hỏi cho trẻ liên hệ kinh nghiệm bản thân, cho trẻ trao đổi, thể hiện để tăng cảm xúc, gây sự chú ý của trẻ. Trên cơ sở đó giáo viên đặt vấn đề có ý nghĩa với trẻ, kích thích ở trẻ nhu cầu muốn giải quyết vấn đề, tìm ra câu trả lời và kiểm tra kết quả. Có thể tạo tình huống có vấn đề theo các hướng: Phức tạp hóa nội dung khám phá khoa học, nâng cao dần mức độ khái quát hóa tri thức về thiên nhiên xung quanh, tăng dần khối lượng kiến thức mà trẻ cần nắm được để giải quyết nhiệm vụ. Cần sử dụng các tình huống có vấn đề một cách đa dạng, phong phú dưới các hình thức câu hỏi, bài tập, tình huống chơi... đòi hỏi trẻ giải quyết bằng nhiều cách khác nhau: quan sát, làm thí nghiệm, trao đổi, thảo luận, xem ti vi.... Sử dụng tình huống có vấn đề vào tất cả các giai đoạn của quá trình khám phá khoa học, kích thích trẻ tự tìm ra cách giải quyết. Phải nắm được đặc điểm nhận thức, đặc biệt là đặc điểm tư duy của trẻ, đặc biệt là đặc điểm tư duy của trẻ, trẻ phải có những kiến thức nhất định về thế giới xung quanh, nắm được một số kĩ năng hoạt động trí tuệ của trẻ. Qua việc tạo ra các tình huống có vấn đề, kích thích trẻ suy nghĩ và tìm kiếm phương thức giải quyết đã tạo nhu cầu, hứng thú nhận thức, kích thích trẻ vận dụng tích cực những cái đã biết vào hoàn cảnh mới. Ví dụ: Khi tìm hiểu về các loại “côn trùng” nên xoay quanh các câu hỏi như: Loại “côn trùng” nào các con biết? Côn trùng nào có ích? Vì sao con biết? Côn trùng nào có hại? Đối với các côn trùng có hại thì các con phải làm gì?... Thông thường các tình huống có vấn đề đều do giáo viên đưa ra như phức tạp hóa nội dung hoạt động, nâng cao dần mức độ khái quát hóa tri thức, tận dụng các tình huống xảy ra xung quanh trẻ hoặc những tình huống xuất phát từ bản thân trẻ và kích thích trẻ tự trả lời, tự giải đáp những thắc mắc đó.

