Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu khoa học kỹ thuật đạt hiệu quả tại trường THPT Vĩnh Trạch

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu khoa học kỹ thuật đạt hiệu quả tại trường THPT Vĩnh Trạch

1. mạnh mẽ. Nhằm giúp cho các em học sinh hiểu rõ về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật dành cho học sinh, biết được quy trình nghiên cứu, thực hiện một dự án nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này, tôi luôn trăn trở làm sao để kích thích học sinh đưa ra ý tưởng, làm sao để học sinh hiểu và tiếp cận được hoạt động nghiên cứu khoa học - kỹ thuật dành riêng cho các em. Tôi hy vọng qua đề tài này sẽ giúp các bạn đồng nghiệp có thêm kinh nghiệm phát hiện và kích thích niềm đam mê khoa học – sáng tạo, từ đó tạo cơ hội tốt cho các em được bày tỏ và bộc lộ ý tưởng khoa học của bản thân. 3. Nội dung sáng kiến 3.1 Tiến trình phát hiện ý tưởng của học sinh Hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học hàng năm được Sở Giáo Dục và Đào Tạo An Giang phát động rất sớm, từ khi có kế hoạch của Sở Giáo Dục, trường đã tổ chức cuộc thi ý tưởng KHKT cấp trường để tìm ra những ý tưởng hay, có tính khả thi. Hơn nữa tôi thường xuyên trao đổi và kể những câu chuyện nghiên cứu khoa học từ những ý tưởng nhỏ của các trường bạn trong các tiết dạy trên lớp để từ đó kích thích tính tò mò và hình thành ý tưởng của học sinh, rồi chọn lựa và sàng lọc ý tưởng phù hợp với thực tiễn địa phương rồi tham gia dự thi ý tưởng cấp trường. Chẳng hạn như đầu năm học 2018-2019 một học sinh lại hỏi thầy ơi trường mình nhiều cây kiểng vậy mỗi lần cắt tỉa các bác bảo vệ cắt mệt và vất vả quá thầy, vừa tốn công, tốn thời gian, lại làm việc trên cao rất nguy hiểm. Mình có thể nào làm một cái máy cắt thao tác được trên cao không Thầy? Vậy cho đỡ nguy hiểm hơn? Mặc dù đây là những ý tưởng nhỏ, rất đời thường nhưng tôi rất tự hào vì học sinh của mình tỏ ra thích thú với hoạt động này. Lúc này tôi mới đặt lại câu hỏi cho các em “Sao các em không thực hiện ý tưởng bằng một cuộc thi”. Qua đó chúng ta thấy việc phát hiện và định hướng ý tưởng cho học sinh là một bước cực kỳ quan trọng trong hoạt động hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật nhằm tạo sự húng thú cao. Như các bạn điều biết khi chúng ta thích một việc gì đó thì chúng ta thường đạt kết quả cao khi tiến hành công việc đó. 3.2 Quy trình hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học kỹ thuật 3.2.1 Lựa chọn ý tưởng Sau khi lắng nghe và thu thập các ý tưởng của học sinh, giáo viên hướng dẫn sẽ chọn những dự án có tính mới, tính khả thi phù hợp với thực tiễn địa phương để triển khai hướng dẫn học sinh nghiên cứu. 3
2. 3.2.2 Lập kế hoạch nghiên cứu Mỗi dự án khác nhau, mỗi lĩnh vực khác nhau có kế hoạch nghiên cứu khác nhau, cần phân biệt và xác định rõ dự án của học sinh là đề tài khoa học hay đề tài kỹ thuật để xây dựng kế hoạch nghiên cứu một cách triệt để. Việc lập kế hoạch nghiên cứu nhằm quản lí tốt quỹ thời gian cũng như kiểm soát được tiến độ thực hiện một cách khoa học. Kế hoạch này cũng chỉ có vai trò như sợi chỉ dẫn đường, có tính linh động và dễ dàng điều chỉnh chứ không phải là bất di bất dịch. Độ dài ngắn của từng giai đoạn còn phụ thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh thực tế của mỗi người và thời hạn kết thúc đề tài. Trong quá trình học sinh tự nghiên cứu, tôi thường xuyên kiểm tra, nắm bắt tiến độ và tháo gỡ kịp thời những khó khăn mà các em gặp phải. Bảng: Kế hoạch nghiên cứu Thời gian Nội dung Người thực hiện Ghi chú 18-5-2018 đến Phần thân máy Trương Ngọc Phương, Tìm nguyên liệu, thiết kế 8-6-2018 chứa động cơ Bùi Thị Huỳnh Như phần thân 9-6-2018 đến Trương Ngọc Phương, Tìm động cơ phù hợp, bố Động cơ 9-7-2018 Bùi Thị Huỳnh Như trí lắp đặt động cơ 10-7-2018 đến Trương Ngọc Phương, Lưỡi cắt Thiết kế lưỡi cắt phù hợp 10-8-2018 Bùi Thị Huỳnh Như 11-9-2018 đến Trương Ngọc Phương, Tìm nguyên liệu, thiết kế Chân đỡ động cơ 20-10-2018 Bùi Thị Huỳnh Như chân đỡ động cơ Chạy thử nghiệm máy, 21-10-2018 kiểm tra chi tiết máy, Thực nghiệm và Trương Ngọc Phương, đến 20-11- khắc phục sự cố và thêm sửa chữa Bùi Thị Huỳnh Như 2018 những chi tiết cần thiết khác 3.2.3 Lược khảo tài liệu Việc đầu tiên cần phải làm tốt trong một đề tài nghiên cứu là lược khảo tài liệu. Để học sinh làm tốt công việc này, giáo viên hướng dẫn cần định hướng cho học sinh tìm những tài liệu gì, tìm ở đâu và sắp xếp chúng như thế nào (nên chỉ học sinh những kỹ năng để tìm các bài báo nước ngoài). Giáo viên cũng có thể cung cấp tài liệu và yêu cầu 4
3. học sinh nghiên cứu, sắp xếp những thông tin có được một cách khoa học (theo dàn ý lập sẵn) nếu những tài liệu đó khó tìm kiếm. Giáo viên cũng cần lưu ý cho học sinh những thông tin tìm kiếm được phải xuất phát từ các nguồn tin chính thống (các bài báo, sách, tạp chí trong nước và ngoài nước) có tác giả rõ ràng. Khi muốn lấy thông tin từ tài liệu nào, học sinh cần lưu tên tác giả, tên bài (báo, sách), nơi xuất bản, năm xuất bản, số thứ tự trang tài liệu, Sau khi nghiên cứu tài liệu, học sinh sẽ tiến hành viết đề cương nghiên cứu (tổng quan tài liệu) dưới sự hướng dẫn của giáo viên. 3.2.4 Thu thập số liệu, xử lý thông tin Đây là công việc trọng tâm của một dự án khoa học kỹ thuật. Từ kế hoạch nghiên cứu đã lập ra, học sinh bắt đầu tiến hành các giai đoạn thực nghiệm, thử nghiệm. Để học sinh làm tốt công việc này, giáo viên hướng dẫn cần đề ra các bước làm cụ thể, hướng dẫn học sinh cách thu thập số liệu thực nghiệm, cách xử lí số liệu và phải yêu cầu học sinh ghi chép kết quả thực nghiệm một cách chi tiết, tỉ mỉ và cẩn thận vào một cuốn sổ, gọi là sổ tay nhật kí nghiên cứu. Việc thu thập số liệu thực nghiệm cần có hệ thống, có quy luật chặt chẽ, nêu ra các yếu tố ảnh hưởng giá trị của số liệu thực nghiệm. 3.2.5 Viết báo cáo kết quả nghiên cứu Đây là công việc cuối cùng để hoàn thiện một dự án khoa học kỹ thuật trước khi dự án được gửi lên trường học kết nối. Một báo cáo tốt sẽ thể hiện được những kết quả đã đạt được của dự án, mức độ, độ tin cậy, phạm vi của dự án và sự cố gắng của những người thực hiện dự án. Đa số học sinh sẽ gặp khó khăn trong việc viết báo cáo kết quả nghiên cứu, vì vậy cần có sự hướng dẫn chi tiết của giáo viên hướng dẫn nên chúng ta có thể lập một dàn ý sơ bộ để học sinh tham khảo như sau: “Đề tài: Máy cắt kiểng điều khiển từ xa”. 5
4. Dàn ý chi tiết của một bài báo cáo KHKT Mục lục Lời cảm ơn I. Tóm tắt 1. Mục đích 2. Trình tự thực hiên 3. Dữ liệu và kết luận II. Giới thiệu III. Phƣơng pháp và thiết bị thí nghiệm IV. Kết quả V. Thảo luận VI. Kết luận Tài liệu kham thảo Bài viết cụ thể cho từng phần theo dàn ý đã được chuẩn bị trước: Trang Mục lục..................................................................................................................1 Lời cảm ơn ............................................................................................................2 I. Tóm tắt...............................................................................................................3 1. Mục đích........................................................................................................3 2. Trình tự thực hiên..........................................................................................3 3. Dữ liệu và kết luận ........................................................................................8 II. Giới thiệu .........................................................................................................8 III. Phương pháp và thiết bị thí nghiệm.............................................................9 IV. Kết quả..........................................................................................................10 V. Thảo Luận......................................................................................................11 VI. Kết luận.........................................................................................................12 Tài liệu kham thảo..............................................................................................13 6
5. LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu thực hiện sản phẩm này, chúng em chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường cùng Thầy hướng dẫn đã tạo điều kiện và giúp đỡ chúng em tận tình trong suốt quá trình nghiên cứu. Với lòng nhiệt huyết và say mê khoa học chúng em mong muốn góp phần nhỏ công sức của mình cho khoa học. Với trình độ kinh nghiệm bản thân còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện sản phẩm, chúng em rất mong nhận được sự đồng cảm và sự góp ý chân thành của quý Ban giám khảo, quý thầy cô và bạn đọc. Chúng em xin chân thành biết ơn! I/ TÓM TẮT: 1. Mục đích Đối với đa số các loại cây cảnh có những đặc điểm cơ bản chung mà người trồng cần chú trọng trong khâu trồng và chăm sóc, nắm rõ các đặc điểm sẽ giúp người trồng có những biện pháp giúp cây luôn tươi tốt, khỏe mạnh. Nhưng vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào để việc chăm sóc cũng như khâu cắt tỉa cây cảnh có thể dễ dàng, ít tốn thời gian chi phí, sức lao động con người? Nên chúng tôi cùng với sự hướng dẫn của Thầy, đã ngày đêm tìm tòi, tích lũy vốn kiến thức ít ỏi của mình để cho ra đời sản phẩm “máy cắt kiểng điều khiển từ xa”, góp phần giúp cho công đoạn cắt tỉa trở nên tốt hơn, dễ dàng hơn, ít tốn kém công sức và chi phí. 7
6. 2. Trình tự thực hiện - Lên ý tưởng - Phác hoạ bản vẽ - Phần thân: + Tìm kiếm nguyên liệu cho phần thân máy. • Thanh nhôm: • Dây curoa: 8
7. • Bánh răng đầu chụp: • Động cơ: + Bắt đầu lắp ráp dây đai vào trong thanh nhôm, cố định 2 đầu dây đai bằng kẹp + Gắn động cơ kéo vào 1 trong 2 đầu thanh nhôm + Gắn động cơ cắt vào vị trí đầu kẹp trên thanh nhôm + Gắn 2 giá đỡ vào 2 đầu của thanh nhôm để căng dây Inox và luồng các móc nhựa để cố định dây điện từ động cơ không bị vướng với động cơ, lưỡi cắt. + Cố định 2 công tắc hành trình ở 2 đầu thanh nhôm. 9
8. - Phần cụm lưỡi cắt: + Tìm kiếm nguyên liệu (lưỡi dao rọc giấy bản to, miếng tôn, ) + Thiết kế và làm phần cánh để lắp lưỡi dao rọc với động cơ cắt + Thiết kế và làm phần chụp bảo vệ bên ngoài lưỡi cắt + Kẹp lưỡi cắt: 10
9. - Đế giữ motor: - Phần chân đỡ động cơ: + Tìm kiếm nguyên liệu( Sắt, bánh xe, động cơ, ) + Thiết kế chân dựng theo bản phác họa trước đó + Gắn bánh xe vào động cơ - Phần mạch động cơ: 11
10. + Tìm nguyên liệu (mạch điều khiển từ xa 4 kênh, 2 Rơle điều khiển, bảng điện, dây dẫn, ) + Lắp mạch điện điều khiển: 3. Dữ liệu và kết luận - Cây cắt theo đúng hướng, mẫu định sẵn - Thời gian cắt nhanh hơn việc cắt tay gấp 5 lần - Sử dụng an toàn, không gây nguy hiểm cho người sử dụng 12
11. - Điều khiển từ xa một cách nhanh chóng - Khi gặp lỗi sữa chữa thì sửa chữa máy móc một cách đơn giản, dễ dàng - Năng lượng tiêu thụ ít hơn những loại máy trên thị trường II/ GIỚI THIỆU: Cây cảnh (hoặc cây kiểng) là một số loại thực vật được chăm sóc, gieo trồng và tạo dáng công phu, thường dùng làm vật trang trí hay một chi tiết trong phong thủy, cây cảnh được trình bày có khi nhằm thể hiện một ý tưởng người trồng qua cách sắp đặt mà vẫn giữ được vẻ đẹp tự nhiên của lá. Thân cây và tán cây được cắt theo một hình dáng nào đó có thể kết hợp với chậu, đất hay nước và môi trường dinh dưỡng cho thực vật đó.Bên cạnh mục tiêu làm cảnh, cây cảnh còn là một loại hàng hóa được kinh doanh không theo một khung giá cố định mà phần nhiều tùy hứng người bán và người mua hoặc tùy tâm của người bán. Nghệ thuật chơi cây cảnh có tính quần chúng rộng rãi, tính dân tộc đậm đà, tính nhân văn cao quý, tính thẩm mỹ độc đáo, tính triết học sâu sắc, tính sáng tạo mới mẽ, tính giải trí và kinh tế cao.Tuổi cây càng cao thì càng quý. Cây cảnh đẹp phải là cổ thụ nhưng nhỏ gọn, để nói lên ý nghĩa trường tồn. Thế cây có dạng như dạng hình chóp, dạng trực (thẳng đứng), dạng hoành (ngang),... Đối với đa số các loại cây cảnh có những đặc điểm cơ bản chung mà người trồng cần chú trong khâu trồng và chăm sóc, nắm rõ các đặc điểm sẽ giúp người trồng có những biện pháp giúp cây luôn tươi tốt, khỏe mạnh. Hiện nay, trên thị trường có nhiều loại máy hỗ trợ cho những người yêu thích cây cảnh đơn cử như: máy cắt cỏ Honda, máy cắt tỉa hàng rào dùng xăng Makita, máy cắt tỉa hàng rào STIHL HS 45, Mặc dù tiết kiệm thời gian công sức người chăm sóc nhưng đối với những cây trên cao việc cắt tỉa, chăm sóc theo hình dạng mong muốn thật sự rất khó, đặc biệt là đối với những loại cây có dạng hình chóp. Vì vậy, để vươn lên theo kịp đà phát triển của các nước trong khu vực thì đòi hỏi giới trẻ không ngừng sáng tạo, không ngừng đưa ra ý tưởng độc đáo. Làm thế nào để đưa ra những sản phẩm sáng tạo trong điều kiện cơ sở hạ tầng để học hỏi và trao dồi kiến thức còn hạn chế. Những vấn đề trên yêu cầu chúng ta cần có hướng giải quyết tốt nhất để giúp những người đam mê cây cảnh có thể cắt tỉa làm ra sản phẩm cây cảnh có hình dáng độc đáo hơn, chất lượng và mang lại kinh tế cao. 13