Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi biết bảo vệ môi trường

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi biết bảo vệ môi trường

1. 3 Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đã mạnh dạn đưa ra: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi biết bảo vệ môi trường ”. 2. Cơ sở lý luận: “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” vì vậy việc bảo vệ chăm sóc trẻ em là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội. Giáo dục mầm non có một vai trò đặc biệt vô cùng quan trọng. Mục đích giáo dục mầm non nhằm hình thành những nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa như: Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, giáo dục trẻ giàu lòng yêu thương, biết quan tâm giúp đỡ những người xung quanh thật thà lễ phép, trẻ biết yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp Xây dựng và bảo vệ môi trường xanh- sạch - đẹp hiện nay là một việc làm rất cần thiết và cấp bách đối với con người muốn loài người khỏe mạnh thì việc giáo dục bảo vệ môi trường phải được coi trọng hàng đầu. Nhận thức rõ giáo dục bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp là vấn đề cấp bách và cần thiết. Ý thức được tầm quan trọng của môi trường đối với trẻ thơ những năm gần đây Đảng và nhà nước đưa nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân. Mà giáo dục mầm non chính là mắc xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Trẻ em hôm nay là chủ nhân tương lai của đất nước mai sau. Trẻ em cần được giáo dục bảo vệ môi trường, chỉ có giáo dục bảo vệ môi trường làm thay đổi thái độ hành vi tiêu cực hiện nay và tạo ra nền tảng cho thái độ hành vi đúng đắng đối với môi trường. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh. 3. Cơ sở thực tiễn: Trên cơ sở nhận thức tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non. Bản thân là một giáo viên, cần có kiến thức sâu rộng ngành học mầm non, đặc biệt là về đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi biết bảo vệ môi trường” nhằm tìm ra những biện pháp tốt nhất để truyền tải cho trẻ biết bảo vệ môi trường. Từ đó góp phần tích cực vào việc chăm sóc giáo dục trẻ.
2. 4 Trường có khung cảnh sư phạm “Xanh-sạch-đẹp”, nhà trường có đủ cơ sở vật chất cần thiết phục vụ cho công tác giảng dạy. Phong trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực luôn được chú trọng”. Trong đó việc giáo dục cho trẻ bảo vệ môi trường để giúp trẻ rèn luyện bản thân ngay từ nhỏ là việc không thể thiếu trong trường. 1/ Thuận lợi: Giáo viên luôn quan tâm, thân thiện, nhẹ nhàng, đối xử công bằng với trẻ, không thiên vị, luôn tạo cảm giác an toàn trẻ khi đến lớp. Trẻ tự do khám phá, tìm hiểu về sự vật hiện tượng xung quanh. Giáo viên dạy theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm để phát huy hết khả năng của trẻ. Giáo viên trong lớp phối hợp nhịp nhàng trong chăm sóc và giáo dục trẻ. 2/ Khó khăn: Giáo viên chưa thực sự chú ý đến việc giáo dục và bảo vệ môi trường cho trẻ, Song trên thực tế giáo viên chưa linh hoạt trong tổ chức dạy trẻ bảo vệ môi trường. Các hoạt động còn gò bó không phù hợp dẫn đến trẻ chưa có kỹ năng giữ gìn bảo vệ môi trường. Thói quen của người lớn trong việc bảo vệ môi trường chưa cao, hay vức rác bừa bãi nơi công cộng... trẻ bắt chước theo. Phụ huynh chiều chuộng trẻ dẫn đến trẻ ngại hoạt động mà luôn có tính ỷ lại dựa vào người khác nên trẻ chưa làm những việc đơn giản để bảo vệ môi trường. Công tác tuyên truyền vận động và phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường còn hạn chế. Trình độ nhận thức của trẻ phát triển chưa đồng đều nên việc tiếp thu những kiến thức còn hạn chế. Qua khảo sát đầu năm học cho thấy dưới 60% trẻ chưa hứng thú tham gia vào hoạt động khám phá môi trường xung quanh do trẻ có ít cơ hội trải nghiệm và khám phá. Trẻ chưa có ý thức bảo vệ môi trường giữ gìn vệ sinh lớp học, vệ sinh cá nhân, công cộng.
3. 5 Thực trạng khảo sát ban đầu: 30 trẻ Số thứ tự Nội dung khảo Kết quả sát Đạt Tỷ lệ % Chưa đạt Tỷ lệ % 1 Biết bỏ rác vào 13/30 43.33% 17/30 56.66% thùng rác đúng nơi quy định. 2 Biết chăm sóc 14/30 46.66 % 16/30 53.33% bảo vệ cây 3 Phân biệt hành vi 15/30 50% 15/30 50% đúng sai bảo vệ môi trường 4 Biết giữ gìn và 13/30 43.33% 17/30 56.66% tiết kiệm nguồn nước III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: Từ những thuận lợi và khó khăn trên, tôi đã tìm ra “Một số biện pháp giúp trẻ 4 -5 tuổi biết bảo vệ môi trường “ Biện pháp 1: Tổ chức hoạt động trải nghiệm về bảo vệ môi trường Thông qua các hoạt động ngoài trời khám phá khoa học, giáo viên lôi cuốn trẻ tham gia vào các cuộc trò chuyện bằng những câu hỏi ngắn gọn về kinh nghiệm của trẻ, tạo hứng thú bước đầu bảo vệ môi trường. Tại sao chúng ta phải trồng cây? Cây sống được nhờ đâu? Muốn cây xanh trong trường tươi tốt chúng ta phải làm gì? Tùy theo điều kiện, cô có thể thiết kế các thí nghiệm cho trẻ. Hằng ngày cô và trẻ cùng tưới nước cho hạt nảy mầm của hạt và cùng nhau quan sát, trẻ xem quá trình phát triển của cây sự thay đổi của các đối tượng. Sau đó trẻ trải qua quá trình lao động và chăm sóc cây. Điều gì xảy ra nếu không có nước? Phải làm gì để bảo vệ nguồn nước. Nếu nước bị ô nhiễm thì sẽ như thế nào? Chúng ta làm gì để tiết kiệm điện, tiết kiệm nước? Chính những hoạt động mà trẻ được trải nghiệm sẽ mang lại cho trẻ sự hứng thú khi hằng ngày được chăm sóc và tham gia các hoạt động lao
4. 6 động như các bác nông dân thực thụ. Từ đó trẻ biết trân trọng cây xanh và bảo vệ môi trường. - Quan sát cây cảnh có trong sân trường và ích lợi của các loại cây. Chăm sóc cây xanh và trồng thêm một số cây trong vườn trường. Trò chuyện và quan sát sự trưởng thành của cây. Thực hành trồng cây và theo dõi sự phát triển của cây theo các điều kiện môi trường. Hình ảnh: Trẻ quan sát cây xanh biết được ích lợi của việc trồng cây Hình ảnh bé gieo hạt
5. 7 Trò chuyện với trẻ về cách xử lý tình huống của trẻ: Nhặt rác trong sân trường, nhặt lá cây bỏ vào thùng rác. Ở lứa tuổi này trẻ bắt đầu phát triển khả năng nhận biết mối quan hệ đơn giản giữa nguyên nhân và hậu quả trong môi trường. Với những trải nghiệm, dạo chơi và quan sát ngoài trời với những cuộc trò chuyện như vậy đã giúp trẻ có những khái niệm cơ bản về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường. Hình ảnh: Trẻ nhặt lá rụng trên sân trường và bỏ vào thùng rác vào giờ chơi ngoài trời. Những tình huống trong các hoạt động mà trẻ trải nghiệm cũng hình thành cho trẻ ý thức về bảo vệ môi trường. Thông qua tranh, ảnh, băng, đĩa trẻ được nhìn thấy những hành vi phá hoại môi trường và những ảnh hưởng khi môi trường bị ô nhiễm như: Phá hoại cây xanh, vứt rác bừa bãi, săn bắn động vật Từ đây trẻ có cái nhìn đúng, sai về hành vi bảo vệ môi trường sống. Qua những hình ảnh trên máy chiếu, cho trẻ xem những vùng, miền thiếu nước, cây cối thiếu nước, đất đai thiếu nước hoặc nguồn nước bị ô nhiễm hay hình ảnh lãng phí nước sẽ tác động đến cảm xúc của trẻ. Khi được xem và tìm hiểu về nước, các bé đã xây dựng được ý thức tiết kiệm và hình thành thói quen tắt nước khi không sử dụng. Có thể nói rằng, các hoạt động trải nghiệm thực tế có tác động rất lớn tới việc phát huy tính tích cực bảo vệ môi trường của trẻ.
6. 8 Biện pháp 2: Lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động. Với phương châm “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” luôn là tâm niệm và cũng là phương châm trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, giúp trẻ được phát triển toàn diện. a/ Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động học. * Trong giờ học tạo hình: - Tổ chức cho trẻ vẽ, nặn, xé dán các sản phẩm có ấn tượng tạo hình về môi trường bằng cách cho trẻ vẽ đường phố xanh sạch đẹp, tô màu tranh về bảo vệ môi trường. Thông qua tranh vẽ người xem hiểu được ý thức bảo vệ môi trường của trẻ như: trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định, bảo vệ chăm sóc cây, bảo vệ nguồn nước... - Vẽ một số loài hoa: + Trẻ biết vẻ đẹp của hoa đối với môi trường thiên nhiên. + Giáo dục trẻ chăm sóc bảo vệ các loài hoa. + Giáo dục trẻ biết giữ gìn sản phẩm, biết trân trọng công sức của người lao động. Hình ảnh giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động tạo hình. * Trong giáo dục âm nhạc: - Cô dạy trẻ hiểu nội dung một số bài hát về môi trường, hát múa thể hiện nội dung của bài hát. Bài hát “Em yêu cây xanh”
7. 9 + Nội dung của bài hát nói về lợi ích của cây xanh đối với con người như cây xanh cho bóng mát,cho hoa, cho quả, cho môi trường trong lành mát mẽ. Bài hát còn thể hiện tình yêu của các bạn nhỏ đối với cây xanh qua việc chăm sóc và bảo vệ cây xanh. + Thông qua nội dung cô giáo dục trẻ cách chăm sóc bảo vệ cây xanh trong vườn trường, không hái hoa, bẻ cành, không giẫm lên cỏ * Tiết môi trường xung quanh: Tìm hiểu về ích lợi của cây xanh, làm thí nghiệm đơn giản về cây, cây cần gì để lớn lên (nước, không khí, ánh sáng đối với con người, động vật và mọi vật xung quanh ). Cây xanh giúp không khí trong lành, cho bóng mát, chống xoáy mòn, giữ nước chống lũ lụt và hạn hán... Xem clip, hình ảnh và phân biệt hành vi đúng sai của con người đối với môi trường. Hành vi đúng Hành vi sai Trồng cây và chăm sóc cây Hái hoa,chặt cành Săn bắn động vật Chăm sóc con vật,bảo vệ động vật quý hiếm. Bỏ rác vào thùng rác Vứt rác bừa bãi Tiết kiệm điện,nước Xả nước, không tắt điện nước khi ra khỏi phòng Hình : Tiết dạy trẻ phân loại rác tại nguồn.
8. 10 * Làm quen văn học: Trẻ được nghe, hiểu và kể lại được một số câu chuyện, thuộc một số bài thơ về môi trường, về thiên nhiên tươi đẹp. Những việc làm có lợi, có hại tới môi trường, nguyên nhân ô nhiễm môi trường, tác hại của môi trường khi bị ô nhiễm đối với đời sống con người Câu chuyện về thiên nhiên. Biết được tác hại của ô nhiễm môi trường, bài thơ “Không vứt rác ra đường” bài thơ “ Môi trường” hoặc dạy thơ “ Hoa kết trái” Bài thơ “ Rong và cá” + Trẻ biết yêu quý giữ gìn nguồn nước sạch. + Không vứt rác xuống ao hồ sông suối để nguồn nước không bị ô nhiễm. + Bảo vệ các động vật sống dưới nước. Đặc biệt, hiện nay công nghệ thông tin đã và đang được sử dụng rộng rãi trong trường lớp mầm non. Trẻ mầm non với mong muốn được tìm tòi, khám phá, được trải nghiệm bằng tư duy trực quan hình ảnh. Nên tôi đã mạnh dạn sử dụng máy vi tính cài đặt, chụp chiếu, thiết kế những cuốn phim, những đoạn video về tình hình ô nhiễm môi trường, về một số hiện tượng thiên nhiên: nắng, mưa, gió, - Một số hoạt động chăm sóc giáo dục bảo vệ môi trường - Một số loại cỏ cây, hoa lá, chim muông - Quá trình phát triển của cây và hạt - Tình hình ô nhiễm môi trường - Các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường - Một số nghề làm sạch môi trường. - Khi đã có tư liệu tôi dùng để lồng ghép vào các tiết dạy. Việc làm này để thu hút được sự chú ý tuyệt đối của trẻ, giúp cho trẻ có thêm kiến thức góp phần thực hiện thật tốt nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong trường mầm non. b/ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường thông qua hoạt động chơi Trẻ mầm non “học mà chơi, chơi mà học” thông qua hoạt động chơi trẻ hình thành và phát triển nhân cách, trẻ tự điều chỉnh hành vi trong lúc chơi. Hoạt động chơi ở các góc:
9. 11 Thông qua các trò chơi phân vai: Trẻ đóng vai và thể hiện các công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường như: Trồng cây, chăm sóc cây, thu gom rác, xử lý rác thải. Các trò chơi ở góc thư viện: Trẻ xem tranh, truyện có nội dung bảo vệ môi trường, sưu tầm tranh ảnh, làm sách về môi trường, kể các câu chuyện về môi trường. Góc âm nhạc: hát, múa, các bài hát bảo vệ môi trường. Góc tạo hình: vẽ, nặn, cắt, xé, dán các hình ảnh về môi trường, bảo vệ môi trường. Góc thiên nhiên: Chăm sóc cây cảnh, tưới nước cho cây, nhặt lá rụng .Góc xây dựng: Trẻ xây những khu du lịch, khu nghỉ mát, xây công viên, vườn hoa, những nơi có khung cảnh đẹp thoáng mát có lợi cho con người. Hình: Bé đóng vai người trồng và chăm sóc cây c/ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ trong hoạt động lao động tập thể. Và để giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, tôi đã cùng trẻ tham gia duy trì cải thiện môi trường trong lớp học ngoài sân trường bằng các việc sau:
10. 12 Tổ chức cho trẻ cùng tham gia quét dọn lớp học, quét dọn sân trường, lau chùi bàn ghế, lau đồ dùng, đồ chơi sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp, các loại cửa ra vào, cửa sổ. Trẻ cùng cô tham gia vào hoạt động sắp xếp lớp học thuận tiện cho mọi người đi lại. Phòng chống hoả hoạn, tham gia trồng cây, chăm sóc con vật nuôi trong trường. Quét dọn làm cỏ cho vườn hoa, cây cảnh chăm sóc cây cối cũng là cơ hội rất hữu hiệu để thức tỉnh thái độ ân cần của trẻ nhỏ đối với môi trường. Khi trẻ biết rằng những cây sẽ khô héo nếu không được tưới nước. Cây hôm nay tươi tốt là do trẻ chăm sóc tưới tắm từ ngày hôm qua thì tình yêu của trẻ sẽ nối hiện tại với quá khứ. Trẻ biết phân biệt giữa quan sát và suy luận. Tất cả những việc trẻ được tham gia làm cùng với cô dưới sự chỉ dẫn của cô sẽ giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường. Và cũng chính từ đó trẻ bộc lộ chứng kiến của mình đối với những hành vi phá hoại môi trường như vứt rác không đúng nơi quy định, bẻ cành, ngắt lá, để đồ dùng đồ chơi bừa bãi không đúng nơi quy định vv d / Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ mọi lúc mọi nơi. Các hoạt động giáo dục diễn ra trong một ngày tại trường mầm non được bắt đầu từ khi đón trẻ cho đến lúc trả trẻ về với bố mẹ. Trong khoảng thời gian đó tôi luôn có ý thức tích hợp nội dung bảo vệ môi trường một cách hợp lý, tự nhiên. Những hành vi phù hợp nhất với trẻ mầm non về bảo vệ môi trường là hình thành cho trẻ các thói quen lao động tự phục vụ, như: Lau dọn, sắp xếp gọn gàng đồ dùng, đồ chơi, không vứt rác, vứt đồ chơi bừa bãi. Khi trẻ chơi xong cô cho trẻ hát bài hát “Bạn ơi hết giờ rồi” để giáo dục trẻ biết thu dọn đồ chơi vào đúng nơi quy định. Giáo dục trẻ biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết rửa tay sau khi đi vệ sinh xong, biết tiết kiệm nước trong sinh hoạt hàng ngày. Qua bài thơ “Rửa tay” cô giáo dục trẻ cách rửa tay để giữ vệ sinh cơ thể đồng thời cũng giáo dục trẻ tiết kiệm nước. Biện pháp 3: Tổ chức phong trào “ Nói không với rác thải nhựa”
11. 13 Ngày nay môi trường sống của chúng ta đang bị biến đổi nghiêm trọng, một nguyên nhân không nhỏ chính là do rác thải nhựa gây ra. Trước những vấn đề môi trường cấp bách đó, tôi dạy trẻ “Nói không với rác thải nhựa” bằng những hành động rất thiết thực như: không sử dụng, xả thải những vật làm bằng nhựa ra môi trường, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, thực hiện bỏ rác đúng nơi quy định, dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nhựa tái chế... Làm đồ chơi cho trẻ từ nhựa tái chế là cách lôi cuốn trẻ mầm non cùng tham gia bảo vệ môi trường trong trường mầm non, cô giáo cùng phụ huynh và trẻ thường xuyên tổ chức thu gom đồ nhựa như vỏ chai nhựa: chai nước tương, chai lau sàn nhà, hủ nhựa, chai nước ngọt đã qua sử dụng, tạo ra đồ dùng, đồ chơi để sử dụng trong các hoạt động học và chơi hằng ngày. Những đồ dùng đồ chơi này trẻ rất thích và rất hứng thú khi được làm được sử dụng và được chơi.Các loại vỏ chai, ống hút, muỗng nhựa hay các chai nhựa... có thể làm được các con vật, làm hoa, lồng đèn Nhìn những đồ dùng, đồ chơi được trưng bày và sử dụng tại các lớp như bàn, ghế, ô tô,các con vật, bức tranh hay mô hình nhà..., ít ai nghĩ rằng nó được làm từ nhựa tái chế. Hình ảnh trẻ hào hứng chơi câu cá được làm từ hủ nhựa yaourt, bánh flan do cô và trẻ cùng làm.