Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non

1. 4 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo: "Học bằng chơi, chơi mà học".Thông qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Từ những lý do trên trong thời gian qua tôi đã dành thời gian đi sâu nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm ở trường Mầm non”. Từ đó, vận dụng vào việc chỉ đạo, hướng dẫn cho cán bộ, giáo viên trong trường Mầm non Xuân Vinh thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ ở trường Mầm non, góp phần nâng cao chất lượng CSGD trẻ trong nhà trường. II. MÔ TẢ GIẢI PHÁP: 1.Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến: Trong những năm qua trường Mầm non Xuân Vinh đã và đang triển khai thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới trong đó BGH nhà trường đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp với sự phát triển cá nhân trẻ, khuyến khích trẻ chủ động sáng tạo va hoạt động tích cực, hồn nhiên vui tươi, đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm “Học mà chơi – Chơi mà học” nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển toàn diện về mọi mặt cho trẻ. Tuy nhiên khi chỉ đạo và tổ chức thực hiện chương trình tôi nhận thấy rằng các cháu học sinh trong trường có sự nhận thức không đồng đều, số trẻ chưa tích cực và chủ động trong tham gia hoạt động còn chiếm tỷ lệ khá cao. Một số trẻ các kĩ năng thực hiện trên các lĩnh vực còn hạn chế. Với cương vị là một Hiệu trưởng của trường bản thân tôi nhận thức sâu sắc rằng để thực hiện tốt được chương trình GDMN đáp ứng với mục tiêu của GD&ĐT trong giai đoạn hiện nay thì việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng. Nó được ví như “người giáo viên thứ hai” trong công tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Tuy nhiên hiện nay việc xây dựng môi trường giáo dục tại nhà trường và các giải pháp mà cán bộ, giáo viên đã và đang áp dụng để triển khai thực hiện trong xây dựng môi trường giáo dục trong lớp học tại trường có nhiều ưu điểm cần được phát huy nhưng bên cạnh đó cũng còn rất nhiều mặt hạn chế tồn tại vì vậy kết quả đạt được chưa thực sự cao.
2. 5 Trong quá trình khảo sát nắm bắt được thực trạng tình hình cụ thể về việc xây dựng môi trường giáo dục trong lớp học cho trẻ tại trường mầm non Xuân Vinh, tôi và Ban giám hiệu nhà trường đều nhận thấy rằng thực trạng về các giải pháp mà nhà trường đã và đang áp dụng chỉ đạo thực hiện để xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ ở trường mầm non Xuân Vinh hiện nay có những ưu điểm và hạn chế tồn tại như sau: 1.1. Về ưu điểm của các giải pháp đang thực hiện: - Với những giải pháp trước đây nhà trường đã triển khai để áp dụng trong xây dựng môi trường lớp học tại trường mầm non Xuân Vinh khá phù hợp, CB,GV,NV đều có thể áp dụng, dễ thực hiện và bước đầu đã giúp nhà trường có được môi trường giáo dục cho trẻ khá tốt, đã góp phần từng bước củng cố nâng cao chất lượng CSGD trẻ trong nhiều năm qua. - Giải pháp đã tạo được sự chuyển biến trong nhận thức của cấp ủy, chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể và PHHS đối với vai trò của GDMN, vì vậy những năm gần đây trường Mầm non Xuân Vinh luôn nhận được sự quan tâm tạo điều kiện của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT Xuân Trường, sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, chính quyền địa phương và sự ủng hộ của các ban ngành đoàn thể, nhân dân và PHHS trong xã từng bước đầu tư, bổ sung cơ sở vật chất trường lớp khang trang - xanh - sạch - đẹp, từng bước hình thành và tạo ra môi trường giáo dục phù hợp để triển khai thực hiện tốt công tác CSGD trẻ trong các năm học. - Giải pháp đang thực hiện đã giúp cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên cua nha trương nhận thức được về nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục trong lớp học cho trẻ ở trường Mầm non từ đó bước đầu đã có được những biện pháp áp dụng trong việc chăm sóc giáo dục trẻ khá tốt. 1.2. Về hạn chế tồn tại của giải pháp đang thực hiện: Bên cạnh những ưu điểm đã nêu trên trong quá trình thực hiện các biện pháp để triển khai thực hiện xây dựng môi trường giáo dục trong nhà trường còn rất nhiều bất cập và bộc lộ nhiều những hạn chế, tồn tại đó là: + Về công tác chỉ đạo của Ban giám hiệu: Ban giám hiệu nhà trường mới chỉ tập trung nghiên cứu chỉ đạo thực hiện các hoạt động giáo dục của nhà trường theo một chương trình chung, mà chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa tầm quan trọng của nhiệm vụ xây dựng môi trường
3. 6 giáo dục trong lớp học cho trẻ ở trường Mầm non, vì vậy trong quá trình chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ còn nhiều lúng túng, thụ động, chưa đáp ứng với yêu cầu của nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm nói riêng và yêu cầu GDMN trong giai đoạn hiện nay nói chung. BGH chưa xây dựng được kế hoạch cụ thể để triển khai việc xây dựng môi trường giáo dục trong nhà trường mang tầm chiến lược lâu dài và đảm bảo được mục đích và nguyên tắc khi thiết kế mà còn triển khai theo hình thức nghĩ đến đâu làm đến đó vì vậy còn mang tính chất chắp vá, quy mô nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết, hỗ trợ bổ sung Trong công tác tác tham mưu để xây dựng cơ sở vật chất trường, lớp, đồ dùng trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ chưa đáp ứng được yêu cầu giáo dục Mầm non, đặc biệt là đồ dùng, thiết bị theo thông tư 02 đối với các nhóm trẻ và mẫu giáo 3, 4 tuổi. Môi trường giáo dục trong lớp học chưa được quan tâm trú trọng đầu tư, không có sự hấp dẫn và thu hút trẻ, chưa tạo cho trẻ một môi trường phù hợp, phong phú để trẻ có thể học mọi thứ và giúp trẻ phát triển một cách đầy đủ mọi mặt. Công tác kiểm tra đôn đốc, giám sát hoạt động này của nhà trường chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục, công tác đánh giá hoạt động còn mang tính hình thức và nặng về báo cáo thành tích, chưa chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu, tìm ra các nguyên nhân từ đó đề ra các giải pháp để chỉ đạo thực hiện tốt hơn hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ + Về phía giáo viên: Giáo viên đã nhận thức đúng nhưng chưa đầy đủ về nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ ở trường Mầm non, chưa thấy được vai trò quan trọng của việc sử dựng môi trường giáo dục để giúp trẻ hình thành và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ... Chính vì thế nên trong khi thực hiện nhiệm vụ này giáo viên còn có nhiều thiếu sót. Môi trường hoạt động giáo dục cho trẻ của các lớp còn đơn điệu, chưa phong phú. Giáo viên còn thụ động chưa có nghệ thuật và tính linh hoạt khi xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục vào các hoạt động, vì vậy các hoạt động giáo dục còn đơn điệu, thiếu đồ dùng trực quan, chưa đổi mới hình thức tổ chức
4. 7 hoạt động theo hướng tích cực khiến cho trẻ không hứng thú tham gia vào các hoạt động, không kích thích được trẻ khám phá, tìm tòi, trải nghiệm. Ảnh chụp: Môi trường trong lớp học khi chưa thực hiện chuyên đề XDMT lấy trẻ làm trung tâm Trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo viên vẫn coi mình là trung tâm của quá trình dạy học, vẫn chủ yếu hướng dẫn trẻ bằng cách truyền đạt thông tin, chứ chưa chú trọng theo hướng lấy trẻ làm trung tâm chưa tạo cơ hội cho trẻ được phát huy hết khả năng khám phá, tìm tòi, trải nghiệm trong quá trình học. Đồ dùng đồ chơi tự làm chưa phong phú, môi trường trong lớp học chưa được quan tâm đúng mức chưa phát huy được khả năng khám phá của trẻ. + Về phía trẻ: Khả năng giao tiếp, khám phá của trẻ còn hạn chế, việc giao lưu giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ có nhiều hạn chế, số trẻ còn nhút nhát, thụ động trong các hoạt động, chưa mạnh dạn tự tin chiếm tỷ lệ khá cao. + Về phía cha mẹ trẻ: Nhận thức của một bộ phận phụ huynh học sinh còn hạn chế chưa nhận thức đầy đủ về sự nghiệp giáo dục Mầm non vì vậy không cho trẻ đến trường ngay từ độ tuổi nhà trẻ do đó việc giáo dục trẻ cũng gặp nhiều khó khăn. 1.3. Khảo sát thực tế đầu năm học: * Cơ cấu nhà trường năm học 2022 - 2023
5. 8 - Đội ngũ CB - GV - NV: Tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên 44. + Trong đó: CBQL: 3; giáo viên 31; nhân viên 10. - Về học sinh: Tổng số 20 nhóm lớp với 589 học sinh. - Nhà trẻ: 5 nhóm : với 100 học sinh. - Mẫu giáo 15 lớp: với 489 học sinh. Riêng mẫu giáo 5 tuổi là 5 lớp với 216 học sinh. Học sinh toàn trường 100% ăn ở bán trú tại trường và học 2 buổi/ngày. *Về môi trường giáo dục trong lớp học. Số lớp học là 20 nhóm, lớp. STT Nội dung khảo sát Số lớp % 1 Môi trường trong lớp học trang trí tạo được góc mở 14/20 70% cho trẻ hoạt động. 2 Môi trường trong lớp học trang trí chưa tạo được 6/20 30% góc mở cho trẻ hoạt động. 3 Khai thác và tận dụng môi trường trong lớp học. 12/20 60% * Đội ngũ giáo viên: Tổng số nhà trường 31 giáo viên: Số giáo STT Nội dung khảo sát viên % 1 Giáo viên có kiến thức và kỹ năng xây dựng môi 13/31 41,9% trường giáo dục. 2 Giáo viên biết đổi mới hoạt động chăm sóc, giáo dục 12/31 38,7% trẻ và đánh giá sự phát tiển của trẻ theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. 3 Giáo viên sáng tạo trong xây dựng môi trường giáo 9/31 29% dục. 4 Tổ chức và hướng dẫn trẻ khai thác và sử dụng môi 16/31 51,6% trường giáo dục có hiệu quả. 5 Giáo viên biết tận dụng và xây dựng môi trường lớp 10/31 32,3% học để trẻ tìm tòi, khám phá và trẻ nghiệm. * Khảo sát về mức độ nhận thức và sự hứng thú của trẻ Từ mục đích là xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm tôi đã tiến hành khảo sát mức độ hứng thú, nhận thức của trẻ khi trẻ hoạt động với môi trường trong lớp học cụ thể là: Tổng số trẻ toàn trường là 589 học sinh; Trong đó Mẫu giáo là 489 và nhà trẻ là 100. STT Kiến thức, kỹ năng, thái độ và khả Kết quả năng hứng thú của trẻ khi tham gia Số lượng Tỷ lệ %
6. 9 hoạt động trong môi trường lớp học theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 1 Loại tốt 240/589 37% 2 Loại khá 290/589 44,7% 3 Loại TB 89/589 13,7% 4 Loại yếu 30/589 4,6% 2. Nguyên nhân của thực trạng: - Kiến thức và kỹ năng về xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm của giáo viên còn hạn chế. Giáo viên xây dựng môi trường trong lớp học mang tính chất là trang trí chưa tạo được góc mở hay không gian để trẻ sáng tạo và học tập. - Trẻ hoạt động với môi trường lớp học còn thụ động, giáo viên còn áp đạt trẻ và chưa thực sự để trẻ được tự do trải nghiệm, khám phá do đó chưa phát huy được tính tích cực của trẻ. Từ những kết quả nghiên cứu đánh giá một cách khách quan về thực trạng của việc chỉ đạo và triển khai thực hiện xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ ở trường mầm non Xuân Vinh, xác định rõ những ưu điểm và những hạn chế tồn tại, qua đó bản thân tôi đã suy nghĩ cần phải tìm ra các giải pháp tích cực để tham mưu cho BGH chỉ đạo triển khai xây dựng môi trường trong lớp học trong trường mầm non đạt được hiệu quả tốt nhất. 2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến: Khi bắt đầu đi vào thực hiện đề tài sáng kiến, tôi đã có những nghiên cứu tìm hiểu một số nội dung triển khai xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong trường mầm non, một điều khiến tôi hết sức quan tâm và đi sâu nghiên cứa tìm hiểu đó là mục tiêu dự án “tăng cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ mầm non” khi nghiên cứu về kết quả điều tra EDI Việt Nam có tới 50,68% trẻ Việt Nam trong độ tuổi từ 5-6 được điều tra bị thiếu hụt hoặc có nguy cơ thiếu hụt ít nhất là một lĩnh vực phát triển, đây là vấn đề đáng báo động của giáo dục mầm non Việt Nam, vì vậy là những người trực tiếp quản lý chỉ đạo trong trường mầm non bản thân tôi nhận thức được rằng, để thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đã đến lúc cần phải có sự thay đổi, phải có sự nhất quán trong nhận thức và trong hành động khi triển khai thực hiện chương trình Giáo dục mầm non trên quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Muốn triển khai và thực tốt mục tiêu trên thì nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục trong trường, lớp mầm non có vai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm- kỹ năng
7. 10 xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ. Vì vậy mà bản thân tôi đã tiếp tục nghiên cứu và đưa vào áp dụng “Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm ở trường Mầm non”. Trong quá trình vận dụng vào việc chỉ đạo, hướng dẫn cho cán bộ, giáo viên trong trường Mầm non Xuân Vinh trong việc thực hiện xây dựng môi trường lớp học ở trường Mầm non tôi nhận thấy rằng đề tài sáng kiến trên đã có mang lại hiệu quả tích cực trong việc xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ và góp phần nâng cao chất lượng CSGD trẻ trong nhà trường, đồng thời có thể khắc phục được một số tồn tại hạn chế mà trước đây trong quá trình chỉ đạo thực hiện nhà trường còn mắc phải, cụ thể như: - BGH đã xây dựng được kế hoạch cụ thể để triển khai việc xây dựng môi trường lớp học trong nhà trường mang tầm chiến lược lâu dài và đảm bảo được mục đích và nguyên tắc khi thiết kế môi trường giáo dục cho trẻ vì vậy trong quá trình chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ đã đạt hiệu quả thiết thực hơn. - Giáo viên đã nhận thức đúng và đầy đủ về nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ ở trường mầm non cho nên trong khi thực hiện nhiệm vụ đã có sự linh hoạt, sáng tạo, do vậy việc thiết kế môi trường trong và ngoài lớp học đã có nhiều đổi mới và linh hoạt trong đổi mới hình thức tổ chức hoạt động theo hướng tích cực, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động, tạo cơ hội cho trẻ được phát huy hết khả năng khám phá, tìm tòi, trải nghiệm trong quá trình học. - Khả năng giao tiếp, khám phá của trẻ tốt, trẻ mạnh dạn, tự tin trong các hoạt động, việc giao lưu giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ mạnh dạn và tự tin hơn, kĩ năng hoạt động trên các lĩnh vực của trẻ được nâng lên rõ nét. Với những hiệu quả đem lại của giải pháp, bản thân tôi có thể mạnh dạn đưa ra một số biện pháp cụ thể đã được áp dụng trong xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm tại trường mầm non Xuân Vinh trong năm học vừa qua như sau: Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch thực hiện xây dựng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm đảm bảo tính thiết thực và phù hợp thực tế của nhà trường và địa phương: Xác định rõ nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong trường Mầm non là một nhiệm vụ phải được triển khai thường xuyên trong tất cả các năm học và phải được thực hiện trên tất cả các lĩnh vực ở tất cả các độ tuổi, vì vậy để thực hiện tốt nhiệm vụ này thì xây dựng kế hoạch là một biện pháp chỉ đạo
8. 11 chủ yếu và quan trọng của người cán bộ quản lý. Vì vậy bản thân tôi đã tham mưu cùng Ban giám hiệu nhà trường đã tập trung nghiên cứu xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện xây dựng môi trường giáo dục tại lớp học lấy trẻ làm trung tâm trong nhà trường một cách sát thực dựa trên cơ sở lý luận, điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương và bám sát quy trình khi xây dựng kế hoạch, từ đó đã đem lại kết quả cao trong công tác chỉ đạo và nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trường Mầm non trong năm học vừa qua. Khi tiến hành xây dựng kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục tôi cùng với BGH nhà trường đã đi sâu nghiên cưu và tiến hành các bước như sau: 1.1. Khảo sát thực trạng và xác định rõ những thuận lợi khó khăn khi triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm: *Thuận lợi: - Trong những năm gần đây trường Mầm Non Xuân Vinh luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo tạo mọi điều kiện của sở GD&ĐT tỉnh Nam Định, Phòng GD&ĐT huyện xuân Trường, của Đảng ủy, Chính quyền địa phương xã Xuân Vinh, sự ủng hộ của các bậc PHHS về việc đầu tư, bổ sung cơ sở vật chất phục vụ cho công tác dạy và học của cô và trò trong nhà trường. Vì vậy rất thuận tiện cho việc thực hiện chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ ở trường mầm non. - Nhà trường đã làm tốt công tác tham mưu với Đảng ủy, Chính quyền địa phương quy hoạch dành quỹ đất để xây dựng trường tập trung thành 02 khu chính với số diện tích đất rộng, thoáng mát và thuận tiện cho công tác CSGD trẻ: Khu Xuân Nam: 4205 m2; Khu An Cư: 5527,1m2 - Đội ngũ CB,GV,NV cua nha trương đêu vững vàng về tư tưởng chính trị, co trınh đô chuyên môn nghiệp vụ, tâm huyết với nghề, thương yêu học sinh, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao * Khó khăn: - Môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học chưa được quan tâm trú trọng đầu tư, ít có sự hấp dẫn và thu hút trẻ, chưa tạo cho trẻ một môi trường phù hợp, phong phú để trẻ có thể học mọi thứ và giúp trẻ phát triển một cách đầy đủ mọi mặt. - Một số giáo viên đã nhận thức đúng nhưng chưa đầy đủ về nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ ở trường Mầm non, chưa thấy được vai trò quan trọng của việc sử dụng môi trường giáo dục để giúp trẻ hình thành và phát
9. 12 triển toàn diện nhân cách của trẻ... Chính vì thế nên trong khi thực hiện nhiệm vụ này giáo viên còn có nhiều thiếu sót. - Khả năng giao tiếp, khám phá của một số trẻ còn hạn chế, việc giao lưu giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ có nhiều hạn chế, số trẻ còn nhút nhát, thụ động trong các hoạt động, chưa mạnh dạn tự tin chiếm tỷ lệ khá cao. 1.2. Trên cơ sở xác định rõ những thuận lợi và khó khăn nêu trên tôi cùng BGH đưa ra các nội dung xây dựng kế hoạch chỉ đạo của nhà trường một cách phù hợp, tập trung vào một số nhiệm vụ chủ yếu như: - Xây dựng nội dung bồi dưỡng đội ngũ để thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong nhà trường. - Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học xanh - sạch - đẹp để giúp trẻ Có được không gian tốt, thân thiện và gần gũi góp phần thực hiện tốt các hoạt động giáo dục, hoạt động vui chơi, tham quan, đi dạo của trẻ một cách hiệu quả. - Xây dựng các điều kiện vật chất trường lớp trang thiết bị đáp ứng với yêu cầu CSGD trẻ và yêu cầu khi thiết kế xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động. - Chỉ đạo tốt việc xây dựng nội dung môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động dạy học trên lớp và các hoạt động ngoài giờ lên lớp phù hợp với đặc điểm của từng độ tuổi, từng đối tượng. Để cho kế hoạch có tính khả thi nhà trường đã căn cứ vào kế hoạch nhiệm vụ năm học, nội dung chương trình, các chủ đề được triển khai thực hiện trong năm học và cảnh quan môi trường trong ngoài lớp học và đặc điểm tâm sinh lý của từng độ tuổi mà bố trí các nội dung hoạt động một cách thích hợp. - Xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát, đôn đốc và đánh giá việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục của các nhóm lớp. Kế hoạch chỉ đạo của nhà trường được xây dựng trên cơ sở phân định rõ ràng các yêu cầu nhiệm vụ của từng giai đoạn, từng độ tuổi, từng đối tượng một cách cụ thể. Việc xây dựng kế hoạch chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường cụ thể và chi tiết đã giúp cho BGH nhà trường có căn cứ để chỉ đạo một cách cụ thể, sâu sát đến từng bộ phận và cá nhân mỗi giáo viên trong trường.Vì vậy, đã giúp cho công tác chỉ đạo của nhà trường về xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong nhà trường được thực hiện đúng tiến độ và đạt được những kết quả thiết thực. Biện pháp 2: Chỉ đạo và triển khai thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đảm bảo tính hiệu quả, thiết thực:
10. 13 Chúng ta biết rằng việc thiết kế môi trường giáo dục trong trường, lớp mầm non có vai trò quan trọng đối với sự phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm- kỹ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ. Vì vậy với vai trò là một cán bộ quả lý trong nhà trường khi chỉ đạo triển khai thiết kế môi trường giáo dục trong trường mầm non tôi luôn tham mưu cho BGH nhà trường khi xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ cần phải đạt được các yêu cầu sau: - Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ thì các cô giáo cần phải tạo một môi trường trong lớp học với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh. Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hằng ngày của trẻ; - Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp giáo viên cần chú ý: + Bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện/sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng + Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi. Sắp xếp các góc để giáo viên có thể dễ dàng quan sát được toàn bộ hoạt động của trẻ. + Tên hoặc ký hiệu các góc đơn giản, gần gũi với trẻ, được viết theo đúng quy định mẫu chữ hiện hành. Nhiều góc sẽ ở trong phòng và có góc sẽ được đưa ra ở ngoài trời. + Các góc phải được trang trí hấp dẫn, có nhiều đồ dùng đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc trưng cho từng góc, các nguyên vật liệu đa dạng về kiểu dáng, màu sắc, chất liệu. Trẻ có thể thoải mái hoạt động tự tay lấy, tháo lắp đồ dùng trên các góc chơi. + Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu có giá đựng ngăn nắp, gọn gàng, để ở nơi trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ dùng, dễ cất. Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu được thay đổi và bổ sung phù hợp với mục tiêu chủ đề/hoạt động và hứng thú của trẻ. + Lớp học cần đảm bảo có đầy đủ các góc hoạt động, và được trang trí tạo môi trường theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm, Có nguyên vật liệu mang tính mở (lá cây, hột hạt ), sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện Có sản phẩm mua sẵn, sản phẩm cô và trẻ tự làm, sản phẩm của địa phương đặc trưng văn hóa vùng miền (trang phục, dụng cụ lao động, nghề truyền thống ) Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu an toàn, vệ sinh, phù hợp với thể chất và tâm lí của trẻ mầm non. + Góc hoạt động được thiết kế phù hợp với chiều cao của trẻ để trẻ có thể dễ dàng lấy, cất đồ chơi và tự ý bày biện đồ chơi theo ý thích của mình. Các góc hoạt động liên kết mật thiết với nhau.
11. 14 Để thực hiện tốt các yêu cầu trên trong quá trình chỉ đạo, triển khai xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ tôi đã tập trung chỉ đạo tốt những nội dung sau: 2.1. Thiết kế xây dưng môi trường trong nhóm, lớp (theo chủ đề) Cùng với nhiệm vụ thiết kế xây dựng môi trường ngoài lớp học thì môi trường trong lớp học cũng giữ một vai trò hết sức quan trọng đối với trẻ, vì vậy khi chỉ đạo việc thiết kế môi trường trong lớp học, tôi định hướng để giáo viên xây dựng môi trường lớp học phải phù hợp với tính chất của các hoạt động, phù hợp với từng lứa tuổi. Trong lớp cần bố trí không gian phù hợp dành cho hoạt động chung của lớp và hoạt động theo sở thích, khả năng của nhóm nhỏ hoặc cá nhân. Với mỗi độ tuổi, môi trường giáo dục sẽ có những nét riêng. Ví dụ: với trẻ mẫu giáo bé, đồ chơi có thể không cần quá nhiều về chủng loại và chủ yếu là đồ chơi có sẵn cho trẻ sử dụng, nhưng với trẻ lớn hơn thì cần chú ý đến sự phong phú của các loại đồ chơi đặc biệt là những nguyên vật liệu mở và phương tiện cho trẻ được sáng tạo, tự làm đồ chơi phục vụ cho ý tưởng chơi của trẻ Vì vậy khi thiết kế môi trường trong lớp học cần hướng cho giáo viên tập trung vào những nội dung và biện pháp sau: Ảnh chụp: Môi trường trong lớp học của các bé của trường Mầm non Xuân Vinh