Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm cho trẻ ở Trường Mầm non

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm cho trẻ ở Trường Mầm non

1. 4 - Giáo viên: 19 đ/c - Nhân viên : 04 ( 03 nhân viên dinh dưỡng; 01 bảo vệ) Tổng số trẻ đầu năm học là 193 trong đó có 10 nhóm lớp - 02 lớp 5 tuổi: 59 trẻ - 02 lớp 4 tuổi: 56 trẻ - 03 lớp 3 tuổi : 47 trẻ - 03 nhóm trẻ: 31 trẻ 1.2. Thuận lợi: - Được sự quan tâm sâu sát của lãnh đạo ngành, Đảng ủy, chính quyền địa phương trong công tác phát triển trường. - Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên khỏe, năng động, nhiệt tình, linh hoạt bắt kịp với sự phát triển của xã hội. - Trường đặt tại địa điểm gần với dân nên công tác chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ được nhân dân quan tâm. 1.3. Khó khăn: - Tỷ lệ giáo viên trên lớp thiếu, thiếu nhân viên kế toán, nhân viên y tế - Môi trường trong và ngoài lớp học cho trẻ trải nghiệm còn hạn chế - Nhiều giáo viên lớn tuổi (trên 45 tuổi 11/19 GV chiếm 57,9 %), việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy có nhiều hạn chế, lúng túng trong việc lập kế hoạch. Còn có giáo viên mới vào ngành (01/19 GV chiếm 5,2 %), nên kinh nghiệm trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ còn hạn chế. - Một số giáo viên có hoàn cảnh gia đình kinh tế khó khăn, nên còn lo làm kinh tế gia đình; một số giáo viên trẻ con nhỏ (chiếm khoảng 11%); . chưa có sự đầu tư cho việc giảng dạy. Trước tình hình thực trạng của nhà trường, tôi suy nghĩ và tìm ra một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm cho trẻ như sau:
2. 5 2. Giải pháp sau khi có sáng kiến: 2.1. Giải pháp 1: Hướng dẫn giáo viên xây dựng và triển khai kế hoạch: Đầu năm học, nhà trường xây dựng kế hoạch năm học. Trên cơ sở đó, giáo viên mầm non xây dựng kế hoạch tháng/chủ đề/ Ban Giám hiệu nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn tiến hành hướng dẫn giáo viên mầm non xây dựng kế hoạch giáo dục, lựa chọn nội dung, thiết kế môi trường, chuẩn bị các đồ dùng, đồ chơi và cách tổ chức hoạt động trải nghiệm hiệu quả. Trong quá trình tổ chức hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non cần có kĩ năng quan sát trẻ, để điều chỉnh kế hoạch trải nghiệm tiếp theo. Khi tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ, giáo viên mầm non cần lưu ý: - Xây dựng môi trường cho trẻ trải nghiệm đảm bảo an toàn, thu hút sự chú ý của trẻ, tạo cho trẻ mong muốn được hoạt động trong môi trường đó; môi trường đáp ứng nhu cầu, hứng thú chơi của trẻ. Giáo viên mầm non nên tận dụng những hoàn cảnh và tình huống thật cho trẻ hoạt động trải nghiệm, khám phá trong môi trường an toàn; - Xây dựng kế hoạch trải nghiệm phù hợp với sự phát triển của trẻ, điều kiện kinh tế của vùng miền, địa phương, trường/lớp, các nội dung trải nghiệm có thể điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với sự phát triển của trẻ. Không nhấn mạnh vào việc cung cấp kiến thức mới, kĩ năng mới và theo hướng tích hợp coi trọng việc hình thành và phát triển các năng lực, kĩ năng sống cho trẻ. Nội dung thể hiện tính tích hợp; - Khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm cần phối hợp các phương pháp hợp lí, tăng cường tính chủ động, tích cực hoạt động của trẻ, đảm bảo trẻ “học bằng chơi”, tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ hết khả năng của mình. Phương pháp hỗ trợ theo hướng mở rộng để khuyến khích trẻ sáng tạo. Không làm thay trẻ, khuyến khích tương tác giữa các trẻ; - Đánh giá đúng sự tiến bộ của trẻ để có những tác động phù hợp. Chú trọng và thúc đẩy tiềm năng của mỗi trẻ. Dựa trên kết quả đánh giá để xây dựng kế
3. 6 hoạch trải nghiệm, điều chỉnh kế hoạch và tổ chức trải nghiệm tiếp theo phù hợp với nhu cầu, kinh nghiệm của trẻ. 2.2. Giải pháp 2: Chỉ đạo giáo viên tích cực học tập, bồi dưỡng về kiến thức và kỹ năng tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ: Muốn tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm cho trẻ, mỗi giáo viên phải có nhận thức sâu sắc về quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Tôi đã hướng dẫn đội ngũ giáo viên dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu học hỏi bằng nhiều hình thức khác nhau như: - Xây dựng và triển khai kế hoạch thực hiện Chương trình giáo dục mầm non theo năm học, trong đó cụ thể hóa các nội dung giáo dục cho phù hợp với đối trẻ và tình hình thực tiễn của cơ sở. - Tăng cường sinh hoạt chuyên môn theo hướng thiết thực, chú trọng trao đổi kinh nghiệm về công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ; xây dựng đội ngũ giáo viên dạy các độ tuổi đủ số lượng, đảm bảo về chất lượng. - Ban giám hiệu và các tổ trưởng chuyên môn thường xuyên dự giờ, đánh giá, góp ý và kịp thời điều chỉnh đối với các hoạt động giáo dục trẻ. - Tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực giáo viên. - Chỉ đạo thực hiện giai đoạn chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” theo sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT Nam Định và chủ đề trong tâm của năm học “Xây dựng trường lớp mầm non xanh, an toàn, thân thiện”; xây dựng môi trường giáo dục, đáp ứng 06 nội dung trong tiêu chí môi trường giáo dục do Bộ GDĐT ban hành, chú trọng thiết kế khung cảnh sư phạm “thân thiện - sáng- xanh - sạch - đẹp - an toàn”, tận dụng diện tích mặt đất, gầm cầu thang... để xây dựng “Khu sáng tạo” cho trẻ hoạt động, tạo sân vườn sinh thái, quy hoạch cây xanh bóng mát, cây ăn quả, vườn rau, đảm bảo 50% diện tích sân vườn là sân cỏ. Cải tạo khu vui chơi, phòng thể chất, phòng GD âm nhạc, các phòng chức năng được sử dụng hiệu quả để đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động học chuyên biệt đạt hiệu quả.
4. 7 - Đẩy mạnh hoạt động của các tổ chuyên môn trong việc bồi dưỡng các chuyên đề, chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, đổi mới công tác quản lý trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo. Tổ chức thi đua thực hiện“Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Thực hiện tốt việc đi sâu nâng cao chuyên đề “Xây dựng trường Mầm non xanh, an toàn, thân thiện” và “Ứng dụng PPGD tiên tiến STEAM trong HĐGD trẻ”. Xây dựng kế hoạch tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động tập thể như: “ Bé vui tết thiếu nhi”, “Bé tập làm chiến sĩ”, “Bé vui Noel”, “ bé vui Tết Nguyên đán”, “Bé mừng sinh nhật Bác” các Hội thi, liên hoan, giao lưu, thăm quan ngoại khóa...; tăng cường cho trẻ được thực hành trải nghiệm, tiếp xúc với thiên nhiên, tăng cường hoạt động múa hát (dân vũ), giao lưu tập thể, làm quenvới bài hát Quốc ca, các hoạt động GDATGT phù hợp với độ tuổi, nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. - Thực hiện nâng cao các “Hoạt động giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội”; “Giáo dục ATGT với chủ đề Tôi yêu Việt Nam”; “Giáo dục kỹ năng bảo vệ sức khoẻ, phòng chống dịch Covid-19” cho trẻ; Thực hiện lồng ghép GD dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe với giáo dục phát triển vận động cho trẻ; Giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục thích ứng và ứng phó với biến đổi khí hậu, nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng, bảo vệ an toàn bản thân và môi trường sống. - Chỉ đạo đội ngũ giáo viên thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh về công tác phối hợp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và ủng hộ nguyên vật liệu để xây dựng môi trường học tập cho trẻ. - Xây dựng kế hoạch tổ chức cho trẻ được tham gia tham quan, trải nghiệm tại trường Tiểu học, thực hành kỹ năng sống, đảm bảo các điều kiện, nội dung, phương pháp, hình thức phù hợp với trẻ mầm non và đảm bảo chất lượng. - Tổ chức tập huấn cho GV kỹ năng, nghiệp vụ về chăm sóc và nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật, thực hiện các chính sách ưu tiên trong giáo dục cho trẻ khuyết tật học hòa nhập. Quan tâm tạo điều kiện để trẻ khuyết tật được học hòa nhập, chủ động linh hoạt tổ chức hoạt động chăm sóc, giáo dục cho trẻ khuyết tật và trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
5. 8 - Xây dựng Kế hoạch phối hợp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ giữa gia đình - nhà trường - cộng đồng, tuyên truyền để cha mẹ trẻ tham gia tích cực các hoạt động tại trường. Tăng cường phối hợp có hiệu quả với Ban đại diện cha mẹ học sinh trường, lớp trong công tác nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ góp phần làm giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng xuống dưới 3%, giảm tỷ lệ trẻ ở thể thừa cân, béo phì xuống dưới 4%. - Nhà trường cần có Kế hoạch tạo điều kiện cho chị em giáo viên trẻ được tham gia các lớp học bồi dưỡng nâng cao kỹ năng UDCNTT, đồng thời khuyến khích giáo viên tự tham gia các lớp học UDCNTT trên YouTube. - Sưu tầm tài liệu về quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non; Mô đun xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm. Hướng dẫn tổ chức và sử dụng môi trường giáo dục trong các cơ sở giáo dục mầm non, tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ ở trường mầm non Bên cạnh đó tôi hướng dẫn giáo viên xem các tư liệu, giáo án mẫu, chia sẻ kinh nghiệm của đồng nghiệp trên mạng internet. Từ đó, mỗi giáo viên thấy bản thân mình cần phải vận dụng sáng tạo các kiến thức lĩnh hội được để tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ. - Tổ chức cho giáo viên đi thăm quan học tập kinh nghiệm thực tế tại các trường trong huyện theo các chuyên đề. Từ những chuyến đi đó, giáo viên không chỉ học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm về kiến thức chuyên môn mà còn bồi đắp thêm lòng nhiệt huyết để chăm sóc giáo dục trẻ. - Thông qua các buổi hội nghị, sinh hoạt chuyên môn của tổ, của nhà trường. giáo viên học hỏi, đúc rút thêm được nhiều kinh nghiệm từ đồng nghiệp về cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ trong trường mầm non. - Hướng dẫn giáo viên phối kết hợp với các bậc cha mẹ học sinh hỗ trợ cùng tham gia các tổ chức hoạt động tại nhóm lớp con em mình để cải tạo môi trường trong và ngoài lớp học, tạo điều kiện cho giáo viên phát huy sáng tạo trong việc lập kế hoạch và tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ.
6. 9 - Chỉ đạo giáo viên dành thời gian nghiên cứu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để có những hiểu biết sâu sắc về trẻ (sở thích, nhu cầu, mong nuốn, khả năng của trẻ) từ đó tạo ra những hoạt động trải nghiệm mới mẻ, thúc đẩy sự tìm tòi ham hiểu biết của trẻ. 2.3. Giải pháp 3: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động trải nghiệm: * Tạo môi trường hoạt động trải nghiệm ngoài trời: Khi tạo môi trường hoạt động trải nghiệm ngoài trời chúng tôi đã phác thảo sơ đồ bố trí môi trường trải nghiệm giúp trẻ dễ định hướng nội dung các hoạt động. Để nhằm đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ chơi mà học, học bằng chơi. Bản thân tôi đã cùng đồng nghiệp trong trường tham khảo từng vị trí sau đó tạo ra những môi trường phong phú hấp dẫn cho trẻ trải nghiệm. Với môi trường hoạt động trải nghiệm ngoài trời chúng tôi đã tận dụng hết mọi khoảng không gian để xây dựng một cách khoa học cụ thể tôi cùng đồng nghiệp đã tạo ra một số công trình như sau: - Xây dựng khu trải nghiệm vận động: Khuôn viên thoáng đãng, rộng rãi cho trẻ vui chơi phát triển thể chất thông qua các đồ chơi hình dạng con vật ngộ nghĩnh, các trò chơi vận động như: Cầu treo, bước chân khéo léo, chơi lái xe, chơi ném bóng.... trẻ được trải nghiệm tập luyện hàng ngày giúp trẻ nhanh nhẹn, dẻo dai, rèn luyện khả năng khéo léo, linh hoạt, mạnh dạn, tự tin... Hình ảnh: Khu vui chơi, trải nghiệm PT vận động cho trẻ Mẫu giáo
7. 10 Hình ảnh: Phòng vui chơi trải nghiệm PT vận động cho trẻ Nhà trẻ - Xây dựng góc thiên nhiên: Trong đó xây dựng được vườn rau của bé, vườn hoa của bé để trẻ được trải nghiệm hàng ngày như chăm sóc, vệ sinh cây; thực hành xới đất, gieo hạt (trồng cây), chăm sóc cây .qua đó trẻ hiểu hơn về sự phát triển của cây Hình ảnh: Vườn rau của bé
8. 11 Hình ảnh: Vườn hoa của bé Hình ảnh: Vườn ươm của bé - Xây dựng Thư viện của bé trong đó có: Góc sách của bé, các trò chơi học tập của bé, giá sách chuyện, tài liệu chuyên môn của giáo viên đã giúp cho CBGV nghiên cứu thêm về chuyên môn, góc sách dành cho phụ huynh giúp phụ huynh hiểu sâu hơn về việc chăm sóc giáo dục trẻ qua hướng trải nghiệm.
9. 12 Hình ảnh: Thư viện của bé - Xây dựng khu trải nghiệm “Góc chợ quê” để bé được chơi, thông qua hoạt động chơi để thực hiện các mục tiêu giáo dục và dạy học cho trẻ và cũng qua chơi trẻ được trải nghiệm cuộc sống, hoạt động, công việc, các mối quan hệ của người lớn trong xã hội. Phương pháp dạy học bằng trò chơi gây được hứng thú tích cực cho trẻ, khi tham gia vào trò chơi trẻ được hoạt động với niềm vui sướng và hạnh phúc vô tận khiến cho việc dạy học và giáo dục trẻ trở lên nhẹ nhàng mà hiệu quả lại cao.
10. 13 Hình ảnh: Các gian hàng cho trẻ trải nghiệm - Xây dựng khu trải nghiệm “Vườn cổ tích”: Nơi hội tụ của phong cảnh, sắc màu, tạo sự tò mò, hứng thú cao độ để trẻ quan sát, tiếp thu nhanh Nơi mà các nhân vật cổ tích “bước ra” từ những câu chuyện kể gần gũi, sinh động. Mỗi câu chuyện, mỗi nhân vật đều ẩn chứa những ý nghĩa, những bài học giàu tính nhân văn về cuộc sống. Vườn cổ tích MN được ví như “khu vui chơi, trải nghiệm lý tưởng” cho trẻ, giúp các con tăng cường khả năng diễn đạt ngôn ngữ và trí nhớ, góp phần hình thành nhân cách, giáo dục trẻ phát triển toàn diện Chính vì vậy, phát huy giá trị, hiệu quả vườn cổ tích đang được nhà trường chúng tôi quan tâm, chú trọng. Hình ảnh: Vườn cổ tích trường mầm non Xuân Thuỷ
11. 14 * Tạo môi trường trải nghiệm trong lớp học: Xây dựng môi trường lớp học cho trẻ hoạt động là một khâu quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Đây là một biện pháp không thể thiếu để tạo môi trường cho trẻ trải nghiệm tích cực, việc xây dựng môi trường lớp học theo hướng mở, cung cấp đồ dùng dùng đồ chơi theo chủ đề phong phú và có đầy đủ nguyên vật liệu mở giúp trẻ hoạt động tích cực. Việc tạo các góc hoạt động trong lớp học theo hướng mở là cách để mỗi giáo viên tạo cho trẻ một không gian hoạt động vui chơi một cách thoải mái, hồn nhiên và chủ động, gợi mở cho trẻ sự tò mò và thích khám phá của trẻ trong các góc chơi, qua đó cho trẻ khám phá và trải nghiệm qua đồ chơi để phát huy tối đa tính tích cực và hứng thú của trẻ trong hoạt động trải nghiệm. - Trang trí lớp học thân thiện: + Góc thiên nhiên: Vị trí đặt góc thiên nhiên phù hợp (bên trong hoặc bên ngoài lớp học được đặt ở ngoài hành lang được trang trí bởi các chậu cây hoa bằng nhựa và một số dụng cụ để trẻ chăm sóc cây an toàn. Góc thiên nhiên đảm bảo sự hài hòa về số lượng cây xanh, dây hoa, màu sắc, kiểu dáng; đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục, tránh rườm rà, cản trở ánh sáng tự nhiên. + Không gian sạch, đẹp: Không gian lớp học (bên trong lớp học, xung quanh lớp học) đảm bảo sạch sẽ. Tường lớp học, nền nhà, trần nhà, bàn ghế, tủ giá và đồ vật trong lớp phải sạch sẽ, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, không có màng nhện hay bụi bẩn. Hành lang và xung quanh lớp học đảm bảo vệ sinh thường xuyên, không có rác bẩn... Tổng thể lớp học bố cục hợp lí, không gây rối, sắp xếp các góc phù hợp. + Hệ thống bảng biểu: Có hệ thống bảng biểu được treo ở vị trí phù hợp, ngay ngắn, đảm bảo sự cân đối, hài hòa, có hình ảnh và nội dung tuyền truyền phong phú, phù hợp với chủ đề.