Báo cáo Sáng kiến Biện pháp để xây dựng lớp học hạnh phúc cho học sinh Lớp 4

Nội dung tài liệu: Báo cáo Sáng kiến Biện pháp để xây dựng lớp học hạnh phúc cho học sinh Lớp 4

1. 3 không còn là động lực để các em học sinh tìm thấy niềm vui, sự sáng tạo trong học tập. Ngoài ra, xã hội luôn đặt kì vọng cao cho giáo viên và ngành Giáo dục; luôn quan niệm giáo viên phải là những con người chuẩn mực, vừa có tài vừa có tâm, là tấm gương cho học sinh noi theo. Thế nhưng thực tế cho thấy, với sự phát triển của báo chí, của mạng xã hội thì những hạn chế của ngành Giáo dục, của giáo viên dù là đúng hay sai sự thật đều được đưa lên với những tiêu đề giật gân làm cho giáo viên ngày càng thu mình lại, ngọn lửa đam mê với nghề cũng lụi dần. Bên cạnh đó, giáo viên còn bị áp lực từ kết quả thi, thành tích trong giáo dục; từ phụ huynh học sinh với tâm lý giao khoán con cho giáo viên. Và cuối cùng đó là áp lực từ chính bản thân mỗi giáo viên: luôn mong muốn học sinh hoàn thành tốt mọi điều mà mình lập trình sẵn, có như vậy mới là con ngoan, trò giỏi. Chính áp lực của giáo viên đã dồn lên đôi vai bé nhỏ của các em học sinh lúc nào không hay. Đến khi học sinh không đạt được như kì vọng của giáo viên khiến cho giáo viên chán nản, mệt mỏi, tình yêu với nghề giảm đi. Và thế là giáo viên và học sinh mỗi ngày đến trường không còn là một ngày vui, hạnh phúc, lớp học cũng trở nên tẻ nhạt, gượng ép. Năm học 2021 - 2022, tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 2G với tổng số là 28 học sinh, năm học 2022 – 20223 tôi chủ nhiệm và giảng dạy lớp 4E gồm 32 học sinh. Các em đi học chuyên cần đầy đủ. Bên cạnh những em mạnh dạn, tự tin còn không ít những em rụt rè, nhút nhát, không dám bày tỏ ý kiến cá nhân trước đông người hoặc không chủ động, tích cực tham gia việc lớp, việc trường; một vài em còn hiếu động, tự do trong các giờ tự quản; ích kỉ, không quan tâm đến người khác; một vài em luôn tỏ vẻ chán nản khi đi học hoặc không nhiệt tình với các hoạt động tập thể... Với mong muốn hiểu về mình, hiểu về học sinh để tạo môi trường học tập lý tưởng, đầu năm học tôi đã phát phiếu điều tra tới từng em. Tôi hướng dẫn các em đánh dấu theo cảm xúc và suy nghĩ của mình. Tổng hợp phiếu của học sinh trong lớp và thu được kết quả như sau:
2. 4 Nội dung điều tra Số học sinh mong muốn Lớp 2G Lớp 4E 1. Con muốn điều gì về cô giáo chủ nhiệm của con? - Cô cười nhiều hơn trong giờ học 24 28 - Cô nhẹ nhàng dạy dỗ các con hơn 22 24 - Cô không phê bình con trước lớp 25 29 2. Con mong muốn điều gì về bạn bè trong lớp con? - Các bạn trong lớp biết yêu thương, giúp đỡ nhau 26 29 - Các bạn luôn quan tâm đến nhau 23 28 - Các bạn không nói tục, chửi bậy 27 30 3. Con muốn lớp học của con được trang trí như thế nào? - Gọn gàng, sạch sẽ 27 30 - Đẹp, có nhiều cây xanh 27 31 4. Con muốn giờ học diễn ra như thế nào? - Mong được vừa học vừa chơi 28 32 - Mong cùng cô giáo và các bạn học tập vui vẻ. 23 27 Từ kết quả trên cho thấy, học sinh luôn mong muốn cô giáo vui vẻ, nhẹ nhàng, bạn bè biết quan tâm, yêu thương nhau; lớp học trang trí sạch đẹp, khang trang. Đặc biệt, các em luôn muốn được tự học, tự khám phá kiến thức một cách vui vẻ,... Đánh giá lại bản thân cùng những mong muốn của học sinh, tôi thấy việc xây dựng một lớp học có đủ về cơ sở vật chất, không khí luôn vui vẻ là vấn đề cần quan tâm. Chúng ta cần làm những gì để cho học sinh luôn cảm thấy lớp học là ngôi nhà thứ hai của mình, cô giáo là mẹ hiền, còn các bạn là anh chị em. Tôi đã mạnh dạn đưa ra đề tài xây dựng lớp học hạnh phúc trong hai khối lớp khác nhau kế tiếp ở trường và bước đầu đem lại một số kết quả nhất định. 2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến: 2.1. Xây dựng lớp học hạnh phúc: Theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Ân ( Phó Chủ tịch Công đoàn Giáo dục Việt Nam) đã chia sẻ: “Trường học hạnh phúc là nơi mà cả thầy cô, phụ huynh và học
3. 5 sinh đều cảm thấy hạnh phúc. Đó là nơi mà các thầy cô tìm được niềm đam mê, nhiệt huyết giảng dạy và tích cực đưa ra các phương pháp dạy học chủ động, sáng tạo, luôn hỗ trợ, giúp đỡ học trò của mình trong quá trình học tập, thiết lập được mối quan hệ thân thiết, gắn bó và chia sẻ với học sinh. Trường học hạnh phúc là nơi học sinh cảm thấy có hứng thú với những giờ học, không có áp lực, căng thẳng, mệt mỏi, được thỏa sức vui đùa, hòa đồng với bạn bè. Đối với phụ huynh, một trường học hạnh phúc là nơi họ muốn gửi gắm con em mình, để cho chúng được phát triển tốt nhất, nơi họ có thể tin tưởng giao phó tương lai của con em mình. Hơn thế nữa, trường học hạnh phúc là nơi không có bạo lực học đường, không có những vụ đánh nhau, xô xát giữa học sinh, không có những hành vi, lời lẽ vi phạm đạo đức xã hội, xúc phạm nhân phẩm, danh dự của nhà giáo. Đặc biệt, đó là nơi phải biết tôn trọng sự khác biệt, không áp đặt một cá nhân lên cái chung của tập thể.” Với tôi, hiểu một cách đơn giản, lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả cô và trò đều có cảm giác "muốn đến", là nơi có thể cảm nhận được sự an toàn, sự nâng đỡ hay sự thú vị khi có nhiều điều nằm trong nhu cầu được thỏa mãn là lớp học được xây lên đến từ trái tim biết cho đi yêu thương và chúng ta cũng sẽ nhận lại được quả ngọt từ sự yêu thương đó. Xây dựng lớp học hạnh phúc là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi với học sinh. Nơi mà ở đó học sinh được tạo điều kiện để sống khỏe mạnh, vui vẻ, tích cực học tập và tham gia các hoạt động khác, được giáo viên nhiệt tình giảng dạy, yêu thương, tôn trọng, được gia đình và cộng đồng tạo điều kiện phát huy hết tiềm năng của mình, quyền được đi học của học sinh được bảo đảm. 2.1.1. Xây dựng mối quan hệ thân thiết giữa giáo viên và học sinh: Mục tiêu: Xây dựng mối quan hệ thân thiết giữa giáo viên và học sinh giúp mang lại nhiều lợi ích to lớn, lâu dài với kết quả các hoạt động giáo dục và cuộc sống của học sinh trong lớp và ngoài xã hội. Chuẩn bị: - Các kế hoạch chi tiết cho mỗi hoạt động, phù hợp trong và ngoài lớp học. Ví dụ: Hoạt động sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, “ Vui Tết Trung thu ”, Hoạt động trải nghiệm “ Giáo dục phân loại rác bảo vệ môi trường”, ‘‘ Rung chuông vàng’’, ‘‘ Uống nước nhớ nguồn’’
4. 6 - Một số trò chơi phù hợp trong và ngoài không gian lớp. - Có kế hoạch chi tiết thể hiện sự phối hợp với nhà trường, liên đội, hội phụ huynh học sinh trong các hoạt động của lớp. Biện pháp tiến hành: - Lựa chọn vị trí ngồi phù hợp: Tiếp theo, ở những tuần đầu, tôi để cho các em tự lựa chọn chỗ ngồi của mình để phần nào nắm được đặc điểm tính cách của trẻ: mạnh dạn hay nhút nhát, thụ động hay tích cực...Tôi tiếp tục quan sát những biểu hiện về hành vi, thái độ tại vị trí ngồi mà các em lựa chọn để bắt đầu điều chỉnh cho phù hợp. Sau 1 tuần nhận lớp, tôi nắm được tương đối chính xác về tính cách của từng học sinh trong lớp. Buổi sinh hoạt lớp đầu tiên, tôi sắp xếp lại chỗ ngồi của học sinh cho phù hợp: các em chậm chạp ngồi cạnh các em nhanh nhẹn, em nhút nhát ngồi bên những em bạo dạn tự tin. Đồng thời, tôi còn xếp các em xen kẽ theo nhóm đối tượng: học sinh khá giỏi ngồi kèm học sinh yếu kém. Cách sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh rất quan trọng vì trong quá trình học tập và hoạt động, các em làm việc theo nhóm nhiều. Đây là yếu tố góp phần không nhỏ vào việc phát triển một số kĩ năng của trẻ “Học thầy không tày học bạn”. Đó là câu thành ngữ mà bất cứ giáo viên chủ nhiệm nào cũng áp dụng khi tham gia giáo dục học sinh. Bên cạnh đó, tôi cũng thường đến lớp sớm để trò chuyện, hỏi thăm về tâm tư, tình cảm, sở thích từng em, có em gửi thư vào hộp điều em muốn nói. Nhờ vậy mà tôi nắm bắt được từng đối tượng học sinh trong lớp. Từ đó đề ra biện pháp giáo dục phù hợp, tạo không khí lớp học thân thiện, gần gũi giữa cô và trò, giữa trò và trò. - Tổ chức trò chơi và các hoạt động trải nghiệm: Đối với hoạt động trò chơi: Khác với lớp học truyền thống, lớp học hạnh phúc không áp đặt phát triển theo khuôn mẫu mà đóng vai trò định hướng để các em được làm những gì mình yêu thích và say mê. Ở đó, các em không học theo kiểu nhồi nhét mà được học những gì có ý nghĩa, được khơi gợi niềm yêu thích để tiếp tục tự tìm hiểu. Từng tiết học được biến hóa thành bài học thú vị qua những trò chơi. Tôi cố gắng phần đầu mỗi buổi học, dành ra 3 -5 phút để “khởi động” cùng các em. Đó là một trò chơi trí tuệ ngắn, một vài câu hát, mẩu chuyện, hay bức tranh nhỏ, đoạn video mà tôi thấy ý nghĩa... với mục đích cùng các em nói lên tâm tư, cảm xúc của mình. Như thế sẽ giúp tôi hiểu hơn về tính cách, tâm lí
5. 7 và sở trưởng ở các em. Hay những giờ giải lao, thời gian trước buổi học, tôi thường sử dụng các câu hỏi đại loại như: - Sáng nay các em ăn món gì đấy, ngon không? - Các em đi học từ lúc mấy giờ? - Tối qua bạn nào đi ngủ sớm ( muộn) nhất? Vì sao? Chắc chắn để lớp học luôn hạnh phúc thì nụ cười và sự hài hước luôn đồng hành và được đặt lên hàng đầu ở mọi bài học, mọi tiết học trên lớp. Vì cô muốn mở lòng với các em, bản thân cô phải rất chân thành. Tôi học được cách ứng xử thông qua một câu nói khá hay: “Trường học chính là sự tôn trọng”. Điều này luôn đúng, vì đã là con người thì ai ai cũng muốn mình được tôn trọng. Nhưng nhiều ý nghĩ sẽ là: chỉ cần người lớn tôn trọng nhau là đủ, trẻ con thì không cần thiết, nhất là các con học sinh cấp 1. Nhiều khi ở trên lớp, tôi đã có những câu nói có dạng như: - Trời ơi! Có thế thôi mà không biết! (coi thường) - Học thế này thì mai này làm gì?... ( mỉa mai) - Thôi! Thôi! Ngồi xuống...! ( không tin tưởng) - Anh làm thế mà được à?...( xưng hô thiếu tôn trọng) Và tất nhiên, các em thật buồn, còn tôi thì không bận tâm mấy. Vì lỗi do các em mà, tôi đã nhắc nhở rồi, tôi đã giảng bài rất kĩ rồi.... và còn nhiều lí do ngụy biện nữa. Nhưng không đâu, thưa các thầy cô, lỗi do chính chúng ta. Chúng ta không chịu lắng nghe các em, không cho các em cơ hội bày tỏ lúc các em ở nhà như thế nào, đã diễn ra điều gì?... Tôi đã học cách bình tĩnh, lắng nghe, đặt mình vào vị trí của người khác, sẵn sàng nói lời xin lỗi và cùng tìm ra cách giải quyết, kết nối,... Vì nhờ đó, tôi mới hiểu các học trò của mình, nuôi dưỡng và truyền cảm xúc, truyền cảm hứng trong cuộc sống mới có thể giúp các em một cách hiệu quả. Và tôi đã thay đổi cách ứng xử của mình đó là: - Không sao đâu, thế em nhớ được điều gì thì nói cho cô nghe (muốn lắng nghe). - Ồ, em thật thông minh, ý kiến chưa hợp với bài học nhưng rất hay trong thực tế... em cố gắng nêu ý kiến tiếp theo nào! ( hi vọng, tin tưởng) Kết quả tôi đạt được, học sinh rất thoải mái, tự tin, giáo viên cũng chẳng căng thẳng và áp lực. Tôi và các em đã được tôn trọng! Tôn trọng cảm xúc là một
6. 8 trong những yếu tố tạo nên lớp học hạnh phúc. Bởi dù ở lứa tuổi nào, các em cũng có những cảm xúc như người lớn: cần được lắng nghe, tôn trọng và được yêu thương, giúp các em tìm và phát huy thế mạnh của riêng mình. Vì chất lượng giáo dục của lớp, tôi cố gắng thường xuyên quan tâm bài vở của học sinh trên lớp, đi lại, kiểm tra, chấm và chữa bài , để rồi đổi lấy là sự nóng giận liên tiếp. “Trời! Đơn vị diện tích viết thế này hả A?”; “Dạng toán đơn giản này mà em không nhớ gì chứ?”; ‘‘Em bỏ bảng cửu chương đi, tự nhẩm xem nào!”.... Nghe những điều đó ai mà không căng thẳng, ai mà không dám sợ cô? Và việc làm tiếp sau đó có thể là: Cô phạt em chép lại 5 lần, 100 lần, thậm chí hơn nữa. Cô phạt trực nhật lớp, phạt đứng, phạt viết bản kiểm điểm Chính điều này làm cho các em muốn hỏi nhưng không dám hỏi, lo lắng, sợ hãi cô, vì kiểu gì cô cũng “moi” cái sai của mình cho cả lớp biết. Nhưng cứ đổ lỗi cho áp lực thành tích thì lớp học sẽ có thể hạnh phúc hay sao? Lớp học hạnh phúc phải là lớp học không có sự bắt nạt, không có bất công và áp lực. Và tôi đã tìm ra cách giải quyết. Lúc này, tôi cần là sự bình tĩnh để đặt mình vào tâm thế của các em, trở thành người bạn biết hỗ trợ và giúp đỡ. Tôi đã học cách chấp nhận những lỗi sai của học trò và sẽ kiên nhẫn, tận tình hướng dẫn các em cách sửa sai thay vì cáu giận như trước kia. Điều đấy sẽ giúp các em tiếp thu tốt hơn, tự tin và hòa đồng hơn. Đặc biệt, biết cười nhiều hơn với các em. Điều này thật quan trọng thưa các thầy cô, chỉ cần một tiếng cười của cô giáo thôi cũng sẽ làm xóa tan mọi nỗi sợ hãi mà thay vào đó lại nhận được sự tin tưởng, sự biết ơn và yêu quý của các em. Tiếng cười giúp học sinh dễ đón nhận lỗi sai và tìm cách sửa chữa hơn là nghe lời chê bai từ cô. Từ đó, rèn luyện ý thức và khả năng tập trung từ chính nhận thức của bản thân. Đối với các hoạt động trải nghiệm: Để cảm nhận được sự hạnh phúc, các em phải được tích lũy kiến thức thông qua những hoạt động trải nghiệm. Các hoạt động không chỉ nằm trong khuôn khổ lớp học mà còn được tổ chức ngoài khuôn viên trường lớp, giúp các em cảm nhận sâu sắc về thế giới tự nhiên xung quanh. Bên cạnh những hoạt động học tập, để tạo sự gần gũi, thân thiện giữa cô và trò, vào các ngày lễ lớn trong năm tôi thường kết hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp tổ chức giao lưu cho các em, tổ chức các trò chơi. Mỗi ngày lễ gắn với nhiều hoạt động có ý nghĩa.
7. 9 Ví dụ: Hoạt động ‘‘Chào năm học mới’’ : Ngay từ buổi đầu nhận lớp, tôi đã trang trí lớp học thật đẹp để tạo ấn tượng cho các em. Giáo viên vẽ bảng trang trí lớp học (1) Các em chụp ảnh tập thể lớp đầu năm học (2) Hoạt động “Vui Tết trung thu ”: Cô, trò cùng nhau bày mâm cỗ và chia sẻ về ý của nghĩa của ngày Tết Trung thu. Học sinh làm mâm ngũ quả vui Tết Trung thu (3) Giáo viên, học sinh trang trí lớp học vui Tết Trung thu (4) Tập thể lớp chụp ảnh kỉ niệm vui Trung thu (5) Hoạt động‘‘Giáo dục bảo vệ môi trường’’: Dưới sự kết hợp cùng công ty sữa Vinamilk các em học sinh được tham gia trải nghiệm các hoạt động nhằm mục đích kêu gọi tất cả cùng nhau chung sức phân loại rác bảo vệ môi trường. Học sinh tham gia hoạt động Giáo dục bảo vệ môi trường (6) Hoạt động ‘‘ Rung chuông vàng’’: Nhằm kích thích hứng thú học tập Tiếng Anh cho các em, hoạt động được tổ chức phối kết hợp với trung tâm Tiếng anh Ocean đầy đủ các trang thiết bị trong không khí vui vẻ và thích thú. Các tài năng nhí ‘‘rung chuông vàng’’ của lớp 4E (7) Học sinh tích cực tham gia ‘‘rung chuông vàng’’ (8) Hoạt động sinh hoạt lớp: Tôi tổ chức sinh hoạt theo chủ đề, chủ điểm. Các em được tự tin thể hiện khả năng hội họa, dẫn chương trình,... thông qua mỗi giờ sinh hoạt lớp. Các em học sinh lớp 4E trang trí bảng lớp (9) Hoạt động sinh hoạt dưới cờ: Các em được thỏa sức sáng tạo với những điệu múa đẹp, vở kịch hay,... Học sinh lớp 4E sinh hoạt dưới cờ (10) Hoạt động tập thể: Các em được thể hiện tinh thần đoàn kết, cùng nhau hoạt động, giải quyết vấn đề, điều đó tạo nên một không khí sôi nổi, một lớp học hạnh phúc trong quá trình trải nghiệm cùng nhau,... Học sinh hào hứng tham gia hoạt động tập thể (11) Hoạt động: ‘‘Chúc mừng năm mới’’ Mỗi năm học qua đi, tất cả các em đều đón thêm một tuổi mới cùng với cô giáo, gia đình và các bạn. Giáo viên chủ nhiệm chuẩn bị những món quà nhỏ hay những lì xì để mừng các em thêm tuổi mới. Điều
8. 10 này giúp các em thấy được sự quan tâm của thầy cô giáo. Từ đó giúp các em biết trân trọng và yêu thương nhiều hơn. Các bạn nữ nhận lì xì mừng năm mới của cô giáo (12) Các bạn nam nhận lì xì mừng năm mới của cô giáo(13) Qua các hoạt động đó, học sinh nào cũng hồ hởi, hào hứng thể hiện bản thân mình về năng khiếu cũng như mạnh dạn tặng quà cho bạn và cô, phấn khởi khi nhận quà và tự hứa sẽ cố gắng học tập tốt hơn. Về cách xưng hô giao tiếp giữa thầy và trò, có ý kiến cho rằng kiểu xưng hô “cô mời con, cô mời con ngồi xuống, cảm ơn con, cho phép cô kiểm tra...” sẽ chiếm nhiều thời gian và làm mất đi sự nghiêm khắc của thầy, làm cho học sinh không sợ, không học. Trong nhiều năm qua, tôi thường sử dụng cách xưng hô nói trên đã mang lại hiệu quả rõ rệt: học sinh hăng hái phát biểu bài hơn vì các em thấy được sự gần gũi với mình hơn; các em trở nên tự tin hơn và sẽ không sợ khi phát biểu sai. Cách xưng hô đó không những càng làm tăng thêm tính nghiêm túc, tôn trọng mà còn giáo dục học sinh biết lễ phép và tạo nên mối quan hệ thân thiện trong lớp hơn. Đặc biệt hơn năm học 2022 – 2023 là năm học vất vả với cô và trò khi dịch COVID-19 vẫn còn và có diễn biến phức tạp. Mặc dù đa số các em đã được tiêm vacxin phòng chống COVID nhưng các em vẫn phải làm quen dần với việc học trực tuyến để kịp thời thích ứng khi có COVID-19 diễn ra. Trong những buổi học oline làm quen đó tôi vẫn thường xuyên trao đổi với phụ huynh, với học sinh thông qua điện thoại. Tôi giao bài cho học sinh, động viên các con ôn bài nhưng không quên những lời nhắc nhở nhẹ nhàng: “Các con nhớ làm bài cô giao cẩn thận, thường xuyên giúp bố mẹ, ông bà việc nhẹ nhàng, vừa sức với con.” hay “Các con nhớ giữ vệ sinh nhé!.” Cô trò vui vẻ học trong các tiết học oline (14) Để xây dựng được lớp học hạnh phúc, bản thân tôi luôn tự nhủ cố gắng từng ngày để thật sự thay đổi, mong muốn cởi bỏ tất cả mọi thứ bên ngoài lớp học, hoàn toàn vui vẻ khi đến với các em, tạo cơ hội để gần gũi các em, xoá bỏ mọi ngăn cách về tuổi tác và tâm lý, trở thành người bạn thực sự của học sinh. Hy vọng rằng đến với các em bằng tình thương, sự tôn trọng, bằng cả tâm trí, sự sáng tạo thì các em sẽ hạnh phúc.
9. 11 2.1.2. Xây dựng mối quan hệ thân thiết giữa học sinh với học sinh: Mục tiêu: Xây dựng mối quan hệ thân thiết giữa học sinh với học sinh giúp các em hiểu được sự tôn trọng lịch sự với nhau trong giao tiếp, có cách ứng xử hợp lí với bạn, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Chuẩn bị: Xây dựng nội dung hoạt động của nhóm năng khiếu, nhóm cùng sở thích; một số trò chơi tăng cường vốn từ trong giao tiếp. Biện pháp tiến hành: - Hướng dẫn học sinh sử dụng ngôn ngữ phù hợp: Quan tâm tới sự phát triển nhân cách của học sinh bằng cách cư xử lịch sự, lễ phép khi giao tiếp là điều không thể thiếu. Con người giao tiếp thân thiện với nhau bằng nhiều phương tiện khác nhau như cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt nhưng giao tiếp bằng ngôn ngữ vẫn là quan trọng hơn cả. Để học sinh có được mối quan hệ thân thiện với bạn trong lớp, giáo viên cần hướng dẫn học sinh sử dụng lời nói với bạn sao cho thể hiện sự tôn trọng, tế nhị, lịch sự trong giao tiếp. Nhận thức việc dạy cho học sinh cách thể hiện lời nói thân thiện cùng bạn là cần thiết. Trong những năm qua cũng như đầu năm học này, thông qua tiết dạy, tôi đã cố gắng uốn nắn, sửa chữa lời nói cho học sinh. Ví dụ: Trong tiết học, khi trao đổi nội dung với bạn, tôi thường hướng học sinh sử dụng đại từ xưng hộ tôi và bạn cũng như: “Xin mời bạn, bạn cho tôi biết..., cảm ơn bạn...” Hay trong tiết sinh hoạt lớp, khi nhận xét bạn, tôi hướng các em nhận xét bằng từ ngữ tế nhị, lịch sự. Chẳng hạn: “Tôi thấy bạn A còn quên đồ dùng, bạn cố gắng sắp đầy đủ để học tốt hơn nhé!”. Không chỉ có trong giờ học mà vào giờ ra chơi, tôi cũng thường xuyên gần gũi, theo dõi học sinh của mình chơi đùa cùng nhau. Đôi khi, có những học sinh nói chuyện với nhau bằng từ ngữ chưa hay như gọi nhau bằng “mày, tao”, “ông, bà”. Có những khi tôi còn nghe thấy tiếng nói tục, chửi nhau. Với học sinh lớp 2 và 4 tuy là hai lứa tuổi khác nhau nhưng nhiều khi các em không biết đó là những từ ngữ chưa hay, cũng có khi học sinh biết mà vẫn sử dụng, tôi lại gần mỉm cười và nhẹ nhàng nhắc nhở và giải thích cho học sinh hiểu. Nếu học sinh đó còn lặp lại ở những lần sau tôi nghiêm mặt, thậm chí phạt em đó. - Tăng cường sự gắn kết giữa học sinh với học sinh thông qua các hình thức hoạt động nhóm:
10. 12 Ngoài việc hướng dẫn học sinh sử dụng ngôn ngữ tế nhị, thiện cảm, tôi cũng đã sử dụng hình thức đôi bạn cùng tiến, các nhóm năng khiếu, nhóm cùng sở thích. Trong mỗi giờ học, tôi chia lớp thành các nhóm nhỏ để các em thảo luận, chia sẻ ý kiến giúp các em hợp tác với nhau và mạnh dạn trình bày ý kiến của mình. Thông qua các đội, nhóm, các em hiểu nhau hơn, có trách nhiệm giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Khi có chuyện xích mích giữa em này với em kia, tôi kịp thời can thiệp, không để mâu thuẫn kéo dài gây ảnh hưởng xấu đến tình bạn. Tôi gặp gỡ trao đổi riêng với từng học sinh hoặc nhóm học sinh để biết rõ sự việc; phân tích ai đúng, ai sai; ai sai thì phải nhận lỗi và xin lỗi bạn, sau đó giảng hòa và bắt tay nhau vui vẻ trở lại. Từ đó, các em trở nên thân thiện với nhau hơn và đã hạn chế sự gây gổ, cãi nhau trong lớp học. Học sinh hăng say hoạt động nhómtrong tiết học STEM (15) 2.2. Xây dựng không gian lớp học: 2.2.1. Trang trí lớp Mục tiêu: Trang trí lớp giúp học sinh có không gian học tập thân thiện, tạo hứng thú và hiệu quả các hoạt động cho học sinh thông qua các góc. Chuẩn bị: - Phối hợp cùng với Phụ huynh và học sinh trang trí lớp. - Lên kế hoạch xây dựng mô hình và nội dung các góc phù hợp với lớp học. - Vận động phụ huynh, học sinh ủng hộ, bổ sung trang thiết bị, đồ dùng, cây xanh cho các góc Biện pháp - Trang trí lớp theo góc, tạo hiệu quả trong các hoạt động giáo dục Không gian lớp học ảnh hưởng lớn đến tâm lý thoải mái của giáo viên và học sinh. Vì vậy, tôi luôn chú trọng để mang đến cho các em không gian học tập thân thiện và gần gũi với thiên nhiên. Thực hiện tích cực phong trào “Trường học xanh- sạch- đẹp -an toàn” mà cấp trên phát động, ngay từ đầu năm học, tôi đã phối hợp cùng phụ huynh trang trí lớp học bằng nhiều góc theo chủ điểm khác nhau như: Thư viện của em, thiên nhiên quanh em...Tủ đồ dùng luôn gọn gang sắp xếp khoa học, sạch đẹp, để thuận tiện khi sử dụng. Phụ huynh và giáo viên trang trí không gian lớp học (16) Với góc thư viện: Để tạo điều kiện cho các em ham đọc sách, mở rộng hiểu
11. 13 biết, phát triển khả năng đọc, rèn kĩ năng và trách nhiệm bảo quản tài sản chung, tôi đã huy động học sinh và cha mẹ các em cùng tham gia xây dựng "Góc thư viện”. Thông qua công tác tuyên truyền, các em đã ủng hộ thêm được rất nhiều đầu sách vào thư viện lớp. Các loại sách được phân ra từng mảng như: sách giáo khoa, sách bài tập, sách bổ trợ nâng cao, sách an toàn giao thông và các loại truyện như truyện cổ tích, truyện tranh, truyện cười, truyện giáo dục đạo đức chuyện Bác Hồ, truyện khoa học viễn tưởng,... Chỉ trong khoảng thời gian ngắn sau khi phát động, góc thư viện lớp tôi đã rất phong phú với những cuốn sách, truyện hay để các em sử dụng vào giờ ra chơi, giờ nghỉ hay giờ đọc sách, hoạt động tập thể. Tự tay lựa chọn, sắp xếp; tự quản lí, sử dụng và bổ sung đầu sách thường xuyên giúp các em thêm yêu những giờ đọc sách. Góc thư viện sau khi học sinh sắp xếp (17) Với góc môi trường: Chúng ta hiểu rằng hoạt động thần kinh căng thẳng sẽ dịu đi khi mắt ta bắt gặp màu xanh của cây lá, sắc hoa thiên nhiên. Trong các gia đình cũng vì lợi ích đó mà người ta hay trang trí cây xanh hay cây cảnh. Do vậy, cũng giống như mỗi căn nhà, tôi đã sử dụng “Góc môi trường” để trưng bày các cây xanh mà do chính các em sưu tầm, chăm sóc sẽ cuốn hút các em hòa mình cùng thiên nhiên, giáo dục các em có ý thức tôn trọng và bảo vệ môi trường sống. Cây xanh do các em sưu tầm, chăm sóc (18) Với các chuyên mục theo chủ đề, chủ điểm: Tôi tận dụng không gian lớp học để trang trí những nội dung phong phú theo từng chủ đề, phù hợp với học sinh. - Chuyên mục “Những tấm gương sáng”: Học sinh đã làm được việc tốt trong tuần, tháng được cô giáo trao thưởng động viên và khích lệ. Các em sẽ thấy hãnh diện với chính mình và trước tập thể lớp. Điều đó tạo động lực cho học sinh có tinh thần tự phấn đấu, làm nhiều điều tốt hơn, đồng thời động viên các bạn khác noi theo. Phần thưởng dành cho các em học sinh hoàn thành xuất sắc (19) Phần thưởng dành cho các em học sinh tiến bộ trong học tập (20) - Chuyên mục: “Cùng thi đua”, “ Hoạt động của chúng em”. Đây là nơi trưng bày những sản phẩm đẹp của các em trong môn Thủ công, Mĩ thuật, bài chữ đẹp sau mỗi tuần hay mỗi chủ đề bài học. Hàng ngày, nhìn thấy sản phẩm của chính mình, các em càng cảm thấy vui mừng, những bạn khác cũng càng cố gắng