Báo cáo Biện pháp Phát triển vốn từ cho trẻ lứa tuổi 24- 36 tháng thông qua các hoạt động

Nội dung tài liệu: Báo cáo Biện pháp Phát triển vốn từ cho trẻ lứa tuổi 24- 36 tháng thông qua các hoạt động

1. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Ngôn ngữ có vai trò rất lớn trong cuộc sống của con người. Nhờ ngôn ngữ mà con người có thể trao đổi với nhau những hiểu biết, truyền cho nhau những kinh nghiêm, tâm sự với nhau những điều thầm kín.. Bác Hồ của chúng ta đã dạy: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn, tôn trọng nó” Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ lứa tuổi mầm non đặc biệt là lứa tuổi nhà trẻ 24- 36 tháng tuổi có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc trong giao tiếp sẽ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác ở độ tuổi mẫu giáo: môi trường xung quanh, làm quen với toán, âm nhạc, tạo hình Mà điều tôi muốn đề cập ở đây là để ngôn ngữ của trẻ phát triển thuận lợi, một trong những điều kiện quan trọng là trẻ tích lũy được nhiều vốn từ và trên cơ sở hiểu biết đầy đủ ý nghĩa của những từ đó, trẻ biết sử dụng vốn từ mình có một cách thành thạo. Nhưng trên thực tế, trẻ 24- 36 tháng tuổi ở lớp tôi các cháu dùng từ không chính xác, nói ngọng, nói không đủ câu, nói câu không trọn nghĩa chiếm một số ượng không nhỏ và rất khó cho việc trẻ tiếp cận các môn học khác sau này bởi trẻ một phần nghéo nàn về vốn từ, một phần trẻ không biết diễn đạt sao cho mạch lạc. Xuất phát từ những lý do trên mà tôi chọn đề tài: “Biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ lứa tuổi 24- 36 tháng” để trình bày ngày hôm nay. PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1/ Những nội dung lý luận: Trong các tác phẩm văn học đến với trẻ là thế giới mới về những câu chuyện cổ tích; về cuộc sống thực tại bao gồm: Thiên nhiên, xã hội, con người Tác phẩm văn học diễn tả, biểu đạt hình thức đa dạng, độc đáo. Văn học nói về thế giới loài vật cỏ cây, hoa, lá, mọi hiện tượng thiên nhiên; cũng nói về những gì gần gũi trong môi trường sống của trẻ như làng quê, đồng ruộng, phiên chợ, lớp học, . Tác phẩm văn học giúp trẻ nhận ra mối quan hệ những tình cảm gia đình, cô cháu, tình yêu mọi người ..Nhờ được nghe tiếp xúc với một số lượng tác phẩm văn học, sẽ giúp trẻ nhận thức, mô tả được cuộc sống xung quanh, phong phú, hấp dẫn, bằng những dạng thức khác nhau. 2. Thực trạng 1/10
2. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng 2.1.Thuận lợi : - Được phòng Giáo dục Quận và BGH nhà trường đầu tư mua sắm các đồ dùng đồ chơi phong phú để trẻ hoạt động - Các cháu thích tìm tòi khám phá, rất thích chơi với nhiều đồ chơi mới lạ - Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của con mình, sẵn sàng hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu cho việc làm đồ dùng càng thêm phong phú và đa dạng. - Bản thân tôi cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo để trẻ hoạt động trải nghiệm 2.2. Khó khăn : - Đầu năm một số trẻ trong lớp còn có tính thụ động chưa mạnh dạn tiếp xúc với các bạn, chưa tự giác chơi, dẫn tới trẻ không hứng thú. - Trình độ dân trí chưa đồng đều, một số phụ huynh còn không hiểu được ý nghĩa của việc phát triển vốn từ đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. 2.3. Từ những thực trạng trên để làm tốt nội dung này tôi đã khảo sát trên tổng số trẻ lớp tôi là 18 trẻ bắt đầu từ tháng 8 như sau: Phân loại Số Tốt Khá Trung bình Yếu khả năng lượng ngôn ngữ trẻ của trẻ SL % SL % SL % SL % Vốn từ 18 2 11 5 28 6 33 5 28 3. Từ thực tế như trên tôi đã thực hiện biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ như sau: 3.1. Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua hoạt động đón trả trẻ: Cô phải tích cực trò chuyện cùng trẻ và yêu cầu trẻ trả lời các câu hỏi của cô rõ ràng. Trò chuyện với trẻ là hình thức đơn giản nhất để cung cấp vốn từ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt là phát triển ngôn ngữ mạch lạc. Bởi qua trò chuyện với trẻ, cô cung cấp, mở rộng ” vốn từ” cho trẻ.( Minh chứng 1) 2/10
3. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng Ví dụ: Nhắc con chào bố, mẹ, chào cô. Bố con tên gì ? Sáng nay ai đưa con đi học ? Nhà con có những ai ? Như vậy khi trẻ mạnh dạn trò chuyện cùng với cô nghĩa là trẻ đã ” vốn từ vựng” của mình, ngôn ngữ của trẻ nhờ đó mà được mở rộntriển hơn Bên cạnh đó cô cũng thường xuyên đọc thơ, kể chuyện cho khuyến khích trẻ phát âm và yêu cầu trẻ trả lời một số câu hỏi đơn giản - Cung cấp vốn từ cho trẻ thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày. * Trong giờ ăn: Trẻ tiếp nhận được số lượng những từ ngữ mới góp phần làm giầu vốn từ cho trẻ. Vídụ: Cô giới thiệu món ăn, hỏi trẻ những chất dinh dưỡng có trong thức ăn. Cô mời cả lớp ăn cơm. Trẻ mời lại. * Khi cho trẻ hoạt động ngoài trời, trải nghiệm Hoạt động ngoài trời là loại tiết học đặc biệt nhằm phát triển vốn từ cho trẻ.Trong giờ HĐNT trẻ được trực tiếp quan sát các sự vật hiện tượng phong phú của cuộc sống.Mục đích của dạo chơi, tham quan là mở rộng tầm hiểu biết cho trẻ, trên cơ sở đó cung cấp, củng cố một số lượng lớn vốn từ cho trẻ. Để dạo chơi, thàm quan có hiệu quả, cô giáo cần phải chuẩn bị tốt nội dung cho trẻ quan sát, những từ, câu cần dạy trẻ. Những câu hỏi yêu cầu trẻ trả lời, những phương pháp, biện pháp cần tích cực hóa ngôn ngữ cho trẻ 3.2. Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua hoạt động nhận biết tập nói: Đây là môn học quan trọng nhất đối với sự phát triển ngôn ngữ và cung cấp từ vựng cho trẻ. Trẻ lứa tuổi 24- 36 tháng tuồi đang bắt đầu học nói, bộ máy phát âm chưa hoàn chỉnh, vì vậy trẻ thường nói một từ, nói ngọng, nói lắp. Cho nên trong tiết học cô phải chuẩn bị đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn để gây hứng thú cho trẻ. Bên cạnh đó cô cũng phải chuẩn bị một hệ thống câu hỏi rõ ràng , ngắn gọn, trong khi trẻ trả lời cô hướng dẫn trẻ nói đúng từ, đủ câu, không nói câu cụt lủn hoặc cộc lóc. Ví dụ :Trong bài nhận biết: “Quả chuối” :Cô muốn cung cấp từ ‘‘ Quả chuối ” cho trẻ. Cô phải chuẩn bị quả thật, để trẻ sử dụng các giác quan: sờ, nhìn, nếm, ngửi, nhằm phát huy được tính tích cực của tư duy, rèn khả năng ghi nhớ có chủ đích Đề giúp trẻ hứng thú tập trung vào đối tượng quan sát, cô cần đưa ra một hệnm thống câu hỏi: + Đây là quả gì? ( Đây là quả chuối ạ ) 3/10
4. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng + Quả chuối này có màu gì ( Màu vàng, xanh . ) + Đây là cái gì của quả chuối (vỏ chuối ạ ) ( Minh chứng 2) Như vậy nhờ có sự giao tiếp giữa cô và trẻ đã giúp trẻ phát huy được tính tích cực của tư duy, rèn khả năng ghi nhớ, phát triển năng lực quan sát, phát triển các giác quan, kích thích lòng ham hiểu biết tìm tòi khám phá về những điều bí ẩn của các sự vật xung quanh.Qua đó củng cố, mở rộng vốn hiểu biết, làm giầu vốn từ cho trẻ. 3.3.Phát triển vốn từ qua hoạt động vui chơi: Đây có thể coi là một trong những hình thức quan trọng nhất. Bởi giờ chơi có tác dụng rất lớn trong việc phát triển vốn từ, đặc biệt là tích cực hóa vốn từ cho trẻ. Thời gian chơi của trẻ chiếm nhiều nhất trong thời gian trẻ ở nhà trẻ, là thời gian trẻ được chơi thoải mái nhất. Trong quá trình chơi trẻ được sử dụng các loại từ khác nhau, có điều kiện học và sử dụng các từ có nội dung rất khác nhau. Ví dụ : Trò chơi bế em: Con đã cho bạn búp bê ăn chưa ? Bạn đã cho búp bê ăn lúc nào vậy? ( Minh chứng 3 ) Điều đó cho thấy giờ chơi không chỉ dạy trẻ kỹ năng chơi mà còn dạy trẻ nghe hiểu, giao tiếp cùng nhau. Trong quá trình chơi, trẻ được thực hiện nhiều hành động khác nhau với đồ chơi như vậy trẻ phải sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp và phát triển lời nói cho trẻ. Ví dụ : Con đang xếp gì đấy ? ( Con xếp nhà) Con xếp nhà như thế nào? Như vậy trò chơi sáng tạo cũng góp phần phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Trong quá trình chơi trẻ bắt buộc phải giao tiếp với nhau do vậy vốn từ của trẻ được phát triển ngày một phong phú. Ngoài ra cô tổ chức cho trẻ chơi những trò chơi học tập nhằm phát triển vốn từ cho trẻ. Ví dụ – Trò chơi bắt chước tiếng kêu của các con vật: Cô nói Trẻ kêu Con mèo Mèo meo Con vịt Cạp cạp Con chó Gâu gâu – Trò chơi đoán đặc điểm của các con vât: Cô nói Trẻ nói Con gà mái Có hai chân Con chó Có bốn chân Trong quá trình chơi trẻ được thực hiện nhiều lần, nhiều hành động khác nhau, như vậy trẻ phải sử dụng ngôn ngữ để tìm tòi, khám phá cách chơi, luậtchơi. 4/10
5. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng Cô giáo có vai trò quan trọng thúc đẩy, kích thích trẻ sử dụng ngôn ngữ và phát triển lời nói mạch lạc, đúng ngữ pháp của trẻ. 3.4.Kếtquả khảo sát Bảng tổng hợp kết quả khảo sát và đánh giá vốn từ của trẻ từ tháng 8 đến cuối tháng 10 Mức độ Số Đầu năm Tháng 10 lượng trẻ SL % SL % Vốn từ Tốt 18 2 11 4 22 Khá 18 5 28 7 39 TB 18 6 33 4 22 4/ Kết quả đạt được: 4.1/Đối với trẻ: Quá trình áp dụng các giải pháp đã thực hiện, tôi nhận thấy đa số trẻ trong lớp thích thú với các hoạt động, có nhiều ý tưởng hay. Trẻ duy trì dùng câu chính xác để diễn đạt ý tưởng bằng các câu khó hơn, câu mở rộng. Sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã tiến hành khảo sát kết quả theo các nội dung đã khảo sát ban đầu để so sánh và rút ra kết quả đạt được. Kết quả cho ta thấy. -Trẻ tích cực, hứng thú tham gia vào các hoạt động - Trẻ có khà năng sử dụng ngôn ngữ vốn từ, mô tả lại sự việc có sự giúp đỡ. 5/10
6. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng 4.2/Đối với giáo viên: - Trải qua quá trình thực hiện bền bỉ, liên tục, trẻ lớp tôi đã có những chuyển biến tích cực, đa số trẻ trong lớp đã có một số vốn từ rất khá, các cháu nói năng mạch lạc, rõ ràng, biết cách diễn đạt ý muốn của mình, mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, vốn từ của trẻ đã phong phú hơn rất nhiều so với kết quả đầu năm tôi đã khảo sát. Như vậy các cháu ở lớp tôi đã có những chuyển biến rõ rệt về phát triển vốn từ. Điều rất mừng là sau một thời gian ” vốn từ” của các cháu không chỉ tăng lên cả về số lượng và chất lượng mà các cháu còn biết vận dụng những từ được học ở trên lớp vào sinh hoạt hàng ngày và sử dụng chúng rất hiệu quả. 4.3/Đối với phụ huynh: Để vốn từ của trẻ phát triển tốt điều không thể thiếu được đó là nhờ sự đóng góp của gia đình. Cô thường xuyên gặp gỡ nói chuyện về tình hình hoạt động của trẻ trong lớp qua đó phụ huynh nắm bắt được các nội dung chương trình giáo dục hiện bhành đồng thời hàng ngày cô cũng trao đổi với phụ huynh về ý nghĩa của việc phát triển vốn từ cho trẻ. Đề phối hợp cùng giáo viên trong việc phát triển vốn từ cho trẻ thì phụ huynh hàng ngày dành thời gian thường xuyên trò chuyện cùng trẻ cho trẻ được tiếp xúc nhiều hơn với các sự vật hiện tượng xung quanh, lắng nnghe và trả lời các câu hỏi của trẻ Đối với những cháu mới học nói thì vài trò của phụ huynh trong việc phối hợp với các cô giáo trong việc trò chuyện nhiều với trẻ là càng cần thiết bởi nó giúp trẻ được vận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống của trẻ, trẻ được giao tiếp, được sửa phát âm, sửa ngọng. PHẦN III: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 1. Kết luận. Phát triển vốn từ cho trẻ ở trường mầm non và đặc biệt là lứa tuổi nhà trẻ là vấn đề rất quan trọng và cần thiết, mức độ phát triển vốn từ của trẻ còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Một trong những giải pháp quan trọng có tác động lớn nâng cao chất lượng đó là môi trường văn học. Môi trường tốt sẽ tác động đến việc trẻ thu nhận kiến thức, trên cơ sở trực tiếp trải nghiệm và trong hoạt động tương tác với xung quanh. Từ thực tế về kết quả đạt được qua việc tổ chức thực hiện các giải pháp trong SKKN, nhằm đạt được kết quả nâng cao chất lượng phát triển vốn từ cho trẻ, tôi đã rút ra bài học kinh nghiệm như sau: 6/10
7. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng 1. Giáo viên cần phải có tâm huyết với nghề nghiệp, luôn có ý thức bồi dưỡng năng lực chuyên môn nghiệp vụ bản thân để có khả năng thực hiện hiệu quả việc chăm sóc giáo dục trẻ. 2. Nhận thức được tầm quan trọng và có kỹ năng xây dựng môi trường Giáo dục. 3. Nắm vững phượng pháp tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ nói chung và hoạt động phát triển vốn từ nói riêng, biết giáo dục tích hợp. 4. Tích cực thực hiện công tác tuyên truyền với phụ huynh đạt hiệu quả Mỗi giáo viên người làm công tác giáo dục, ai cũng muốn xây dựng những học sinh của mình trở thành người toàn diện. Vì vậy ngay từ bây giờ , mỗi gia đình, mỗi nhà trường , mỗi người giáo viên và xã hội chúng ta phải quan tâm nhiều hơn , tích cực hơn, phải có những phương pháp phù hợp, biện pháp tích cực hơn nữa trong quá trình phát triển vốn từ cho trẻ Qua năm học 2020 - 2021 giảng dạy và chăm sóc trẻ lớp nhà trẻ và qua công tác phát triển vốn từ cho trẻ, tôi đã rút ra một số kinh nghiệm cho bản thân : luôn phải trau dồi học hỏi, tự tu dưỡng bản thân, luôn tìm tòi sáng tạo cái mới để áp dụng vào công tác chăm sóc giáo dục trẻ, tạo môi trường lớp học phù hợp sáng tạo mang tính giáo dục cao. Tôi luôn linh hoạt sáng tạo trong mọi hoạt động, tâm huyết với nghề, yêu thương, gần gũi, quan tâm giúp đỡ trẻ. Phối hợp thường xuyên với gia đình trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Thường xuyên tiếp cận với các thông tin, nghiên cứu tài liệu, tập san, nghe đài, bài dạy, cung cấp truyền đạt đủ nội dung kiến thức phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ. 2.Kiến nghị: Để làm tốt “ Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng” kính mong các cấp lãnh đạo, BGH nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên: - Tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cho các giáo viên mầm non về chuyên đề phát triển vốn từ, phát triển ngôn ngữ để giúp giáo viên nắm bắt, tiếp cận những vấn đề đổi mới. - Tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi dự giờ những tiết dạy mẫu, dạy giỏi để nâng cao trình độ. - Khuyến khích giáo viên đăng ký thi đua dạy tốt, viết sáng kiến kinh nghiệm để giáo viên trong trường học hỏi lẫn nhau. - Kết hợp với phụ huynh để có biện pháp giáo dục trẻ một cách tốt nhất ở gia đình và nhà trường. 7/10
8. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng Trên đây là bản sáng kiến kinh nghiệm nhỏ mà tôi đã nghiên cứu và áp dụng trong suốt năm học vừa qua, song không sao tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để bổ sung cho tôi góp phần tốt hơn cho công tác giáo dục trẻ. Tôi xin chân thành cảm ơn! IV : PHỤ LỤC Minh chứng 1: Cô trò chuyện với trẻ trong giờ đón trẻ 8/10
9. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng Minh chứng 2: Bé nhận biết quả chuối 9/10
10. Một số biện pháp phát triển vốn từ cho trẻ 24 – 36 tháng Minh chứng 3: Bé tham gia hoạt động vui chơi 10/10