Báo cáo Biện pháp Mở rộng vốn từ và luyện nói nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh thông qua các tiết Nói và nghe theo chủ đề môn Tiếng Việt Lớp 3

Nội dung tài liệu: Báo cáo Biện pháp Mở rộng vốn từ và luyện nói nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh thông qua các tiết Nói và nghe theo chủ đề môn Tiếng Việt Lớp 3

1. 4 nhắc việc trong Hoạt động trải nghiệm). Việc làm đó giúp học sinh mở rộng vốn từ của chủ đề mình đang học, hiểu và ghi nhớ các từ đó để vận dụng vào bài tập khi cần. Không chỉ là phần chuẩn bị ở nhà mà khi đến lớp, trong các tiết đọc mở rộng, ngoài việc học sinh trao đổi về nội dung cuốn sách (câu chuyện tìm đọc được), tôi cũng định hướng các em chia sẻ, trao đổi các từ ngữ mà em đã tìm được với bạn trong nhóm để các em ngày càng làm giàu thêm vốn từ cho bản thân. 4.2. Sử dụng sơ đồ tư duy để xác định nội dung bài nói theo chủ đề Bên cạnh việc mở rộng vốn từ cho học sinh, tôi giúp học sinh xác định nội dung các bài nói theo chủ đề thông qua sơ đồ tư duy. Việc sử dụng SĐTD để ghi nhớ nội dung bài nói như một bước lập dàn ý và từ đó học sinh dựa vào sơ đồ tư duy, vận dụng thêm kĩ năng dùng từ, diễn đạt để nói được một đoạn văn hoàn chỉnh. Ở những tiết học sau, tôi khuyến khích các em tự vẽ SĐTD. Ví dụ: Khi hướng dẫn học sinh học bài “Nói và nghe: Một giờ học thú vị” ở phần hướng dẫn học sinh xác định nội dung bài nói tôi hướng dẫn học sinh vẽ sơ đồ tư duy cho bài nói về một giờ học. Nhờ sơ đồ tư duy mà mình tự vẽ, học sinh rất nhanh ghi nhớ những nội dung cần nêu, thứ tự các ý trong bài nói. (Phụ lục 1) 4.3. Rèn kĩ năng diễn đạt cho học sinh Sau khi xác định, ghi nhớ được nội dung bài nói theo chủ đề, tôi khuyến khích học sinh nói câu rõ ràng, có sự liên kết ý, sử dụng các từ ngữ biểu cảm, thái độ tự tin, sử dụng ngôn ngữ cơ thể khi nói. Tùy từng đối tượng học sinh mà tôi đưa ra yêu cầu bài nói. Với những em có năng lực ngôn ngữ trung bình, tôi động viên em nói đủ ý và diễn đạt câu hoàn chỉnh. Với những học sinh có năng lực tốt hơn, tôi khuyến khích em nói câu văn có hình ảnh và cảm xúc. Những học sinh thực sự có năng khiếu, tôi định hướng các em nói tự tin, biểu đạt tình cảm trong câu nói, sử dụng ngôn ngữ cơ thể khi nói. Dần dần các em học sinh lớp tôi đã không còn ngại nói, nhiều em tự tin khi trình bày trước thầy cô và các bạn. III. HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP Từ tháng 9/2022 đến nay, tôi thường xuyên vận dụng biện pháp “Mở rộng vốn từ và luyện nói nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh thông qua các tiết Nói và nghe theo chủ đề môn Tiếng Việt lớp 3” tại lớp tôi đang giảng dạy. Đồng thời, tôi cũng chia sẻ với đồng nghiệp trong khối 3 cùng vận dụng và chúng tôi đã thấy rõ được hiệu quả của biện pháp này như sau: 1. Với giáo viên: - Giáo viên ngoài hoàn thành tiết dạy của mình với đúng yêu cầu chương
2. 5 trình còn phát huy được năng lực ngôn ngữ cho học sinh. 2. Với học sinh: - Giờ học Nói và nghe có sự thay đổi rõ rệt: lớp học sôi nổi, học sinh chăm chú nghe cô giảng và tương tác với các hoạt động của cô rất tốt. Tiết kiệm thời gian cho giáo viên. (Phụ lục 2) - Học sinh thêm tự tin khi nói, yêu thích môn Tiếng Việt, tích cực tham gia các cuộc thi, sân chơi trí tuệ như: TNTV, TNTT, hùng biện ... (Phụ lục 2) Đến giữa học kì I, kết quả học tập môn Tiếng Việt của 46 học sinh lớp tôi như sau: Xác định được Vốn từ phong Tự tin trình Thời TS nội dung bài Diễn đạt tốt phú bày điểm HS nói SL % SL % SL % SL % Đầu năm 46 20 43,5 25 54,3 15 32,6 10 21,7 học Giữa học kì 46 28 60,9 32 69,5 20 43,5 25 32,6 1 IV. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Kết luận Dạy học theo hướng phát triển năng lực đã và đang là mô hình dạy học được các giáo viên hướng tới với mục tiêu phát triển tối đa phẩm chất và năng lực của người học thông qua cách thức tổ chức các hoạt động học tập độc lập, tích cực, sáng tạo của học sinh dưới sự tổ chức, hướng dẫn và hỗ trợ hợp lý của giáo viên. Giải pháp “Mở rộng vốn từ và luyện nói nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh thông qua các tiết Nói và nghe theo chủ đề môn Tiếng Việt lớp 3” mà tôi đã áp dụng đã mang lại hiệu quả cao trong hoạt động dạy học ở các tiết Nói và nghe. Giải pháp trên đã góp phần không nhỏ trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh. Không chỉ áp dụng trong các tiết Nói và nghe biện pháp còn có thể áp dụng và phát triển ngôn ngữ cho học sinh ở nhiều tiết khác như tập đọc, luyện tập viết đoạn văn .... 2. Khuyến nghị a. Đối với nhà trường:
3. 6 - Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn cho giáo viên. - Đầu tư trang thiết bị cho các lớp học một cách đồng bộ, đặc biệt tăng cường thêm các thiết bị dạy học thông minh. b. Đối với giáo viên: - Tích cực nghiên cứu, tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy. - Xây dựng kho học liệu, chia sẻ với đồng nghiệp trong tổ chuyên môn để có thể sử dụng chung. Trên đây là biện pháp “Mở rộng vốn từ và luyện nói nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh thông qua các tiết Nói và nghe theo chủ đề môn Tiếng Việt lớp 3” mà bản thân tôi đã vận dụng vào các tiết dạy đạt hiệu quả. Biện pháp của tôi không tránh khỏi những hạn chế và thiếu sót. Rất mong nhận sự đóng góp của quý Ban giám khảo. Tôi xin chân thành cảm ơn! Long Biên, ngày 1 tháng 12 năm 2022 TÁC GIẢ Kim Phương Nga XÁC NHẬN CỦA BAN GIÁM HIỆU Biện pháp “Mở rộng vốn từ và luyện nói nhằm nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh thông qua các tiết Nói và nghe theo chủ đề môn Tiếng Việt lớp 3” là sản phẩm nghiên cứu của cá nhân đồng chí Kim Phương Nga- Giáo viên chủ nhiệm lớp 3A4. Biện pháp trên lần đầu tiên được vận dụng tại nhà trường và đạt hiệu quả cao. Long Biên, ngày 5 tháng 12 năm 2022 HIỆU TRƯỞNG Đồng Thị Quyên