Báo cáo Biện pháp Giúp cho trẻ Mẫu giáo 4 - 5 tuổi B5 Trường mầm non Tân Tiến có thói quen bỏ rác đúng nơi quy định

Nội dung tài liệu: Báo cáo Biện pháp Giúp cho trẻ Mẫu giáo 4 - 5 tuổi B5 Trường mầm non Tân Tiến có thói quen bỏ rác đúng nơi quy định

1. 3 PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng 1.1. Ưu điểm Nhà trường luôn chỉ đạo sâu sát về chuyên môn, tổ chức sinh hoạt chuyên môn, các tiết rèn kỹ năng sống cho trẻ cũng luôn được nhà trường quan tâm, chỉ đạo tới các giáo viên để rèn cho học sinh lớp mình cũng như học sinh trong toàn trường. Cung cấp đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng, các thùng rác có nắp đậy đảm bảo vệ sinh. Bản thân luôn nhận thấy tầm quan trọng và ý nghĩa của việc giữ gìn bảo vệ môi trường là bảo vệ sức khỏe của con người đặc biệt là trẻ mầm non. Phụ huynh có ý thức đưa đón trẻ đi học đúng giờ, trao đổi thường xuyên với giáo viên về tình hình học tập của trẻ. Học sinh đã được học ở độ tuổi lớp 3 - 4 tuổi nên một số trẻ đã có nề nếp khi đến trường. 1.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân 1.2.1. Giáo viên Đa số giáo viên chỉ nhắc trẻ phải bỏ rác đúng nơi quy định mà chưa chú ý đến việc phải hình thành và rèn cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định. Do nội dung giáo dục bảo vệ môi trường chỉ được lồng ghép vào trong các hoạt động học. 1.2.2. Trẻ em Trẻ chưa có thói quen bỏ rác đúng nơi quy định Do trẻ chưa có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường, chưa có hiểu biết về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc phải bảo vệ môi trường xung quanh. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học 2023 – 2024 tôi đã có cuộc khảo sát với học sinh lớp tôi như sau :
2. 4 Kết quả trước khi áp STT NỘI DUNG dụng Trẻ đạt Tỉ lệ 1 Trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định. 14/26 53,8% 2 Trẻ có ý thức giữ gìn môi trường sạch sẽ. 12/26 46,1% 1.2.3. Phụ huynh Chưa có ý thức rèn cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định vì còn nuông chiều trẻ và làm hộ trẻ. Do phụ huynh chưa hiểu hết được tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. 2. Biện pháp thực hiện 2.1. Biện pháp 1: Cô luôn là người gương mẫu trong việc hình thành cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định. 2.1.1. Nội dung biện pháp Cô giáo phải luôn là tấm gương sáng để trẻ học tập và noi theo vì thời gian trẻ học trên lớp là rất nhiều, trẻ ở gần bên cô, trẻ luôn quan sát cô làm và bắt chước theo. Từ việc sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ở trong lớp, hay những cử chỉ, lời ăn tiếng nói, hành động của cô đều phải chuẩn mực và làm gương cho trẻ. Tôi còn trao đổi, đóng góp ý kiến trong các buổi họp tổ, sinh hoạt chuyên môn của trường để cho các giáo viên khác trong trường cùng nhận thấy phải rèn cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định chứ không phải chỉ nhắc nhở trẻ. 2.1.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Trẻ mầm non thường học qua cách bắt chước người lớn làm. Nên muốn rèn trẻ có thói quen bỏ rác đúng nơi quy định thì trước hết cô giáo phải là người có ý thức trong hành động của mình. Trong khi tổ chức các hoạt động, khi cho trẻ dạo chơi trên sân trường nếu thấy một cái lá cây, rác, hay vỏ hộp sữa là ngay lập tức
3. 5 cô sẽ nhặt và bỏ vào thùng rác đồng thời luôn nhắc nhở trẻ cũng phải làm như cô để giữ cho môi trường luôn xanh - sạch - đẹp. Trong tất cả các tiết học cũng như trong tất cả các hoạt động hàng ngày cô luôn chú ý đến việc sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng, nhất là việc giữ gìn vệ sinh lớp học, hay cô luôn vệ sinh thùng rác sạch sẽ, trang trí bắt mắt để khi trẻ vứt rác trẻ không thấy mùi hôi, thối từ thùng rác bốc lên, mà luôn thấy được sự sạch sẽ, thân thiện. Ví dụ: Khi cô lau dọn các góc chơi, cô hỏi trẻ đồ dùng, đồ chơi ở các góc như thế nào? Cần phải làm gì để các góc chơi được gọn gàng, ngăn nắp? Hay tình huống trong lớp có vỏ kẹo không biết bạn nào vứt ra. Cô sẽ hỏi trẻ bạn nào vứt vỏ kẹo ra lớp? Đây có phải chỗ vứt rác không nhỉ? Mà phải vứt vào đâu? Nếu con là bạn con sẽ làm gì? Từ những tình huống xảy ra và những vệc làm của cô, cô gợi hỏi trẻ để trẻ biết và hiểu cần phải làm gì? Và làm như thế nào cho đúng. Khi sinh hoạt chuyên môn của trường, hay của tổ về những hoạt động rèn kỹ năng hay những thói quen cho trẻ thì tôi luôn mạnh dạn trao đổi, đóng góp ý kiến về cách làm, cách rèn cho trẻ làm sao có thói quen tốt nhất. Giáo viên phải là người gương mẫu thực hiện đầu tiên và thường xuyên mọi lúc, mọi nơi nếu thấy rác là phải nhặt ngay vứt vào thùng rác. Không chỉ làm như thế ở khu vực lớp mình mà tất cả các khu vực khác, cô cũng luôn vứt rác đúng nơi quy định. Tất cả các giáo viên khác cũng đều làm và hành động như vậy thì khi trẻ nhìn thấy các cô làm thì trẻ cũng sẽ hành động theo cô. Từ những thói quen của cô dần dần sẽ hình thành thói quen cho trẻ. 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Từ những việc làm, hành động của cô giáo lớp mình và tất cả các cô giáo trong trường đã giúp trẻ hiểu được phải làm, hành động như các cô, nếu thấy giấy rác là phải bỏ vào đúng nơi quy định. Luôn để, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quy định sau khi chơi xong. Nhiều lần lặp đi lặp lại hình thành cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định, không vứt bừa bãi ra sân trường hay lớp học, luôn gọn gang ngăn nắp.
4. 6 2.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường lớp học sạch sẽ, đồ dùng gọn gàng, ngăn nắp. 2.2.1. Nội dung biện pháp Cô luôn bố trí môi trường lớp học sạch sẽ, các giá góc gọn gàng, đồ dùng ngăn nắp nhất là việc giữ gìn vệ sinh lớp học. Trẻ luôn quan sát cô làm để bắt chước theo vì thế mỗi việc cô làm như lau, dọn đồ dùng đồ chơi các góc, sắp xếp các góc chơi khoa học, ngăn nắp, gọn gàng từ đó hình thành cho trẻ tính cẩn thận, sạch sẽ, gọn gàng. Tạo cho trẻ cảm giác gần gũi, thân thiện khi ở lớp. 2.2.2. Cách thức quá trình áp dụng biện pháp * Môi trường vật chất Trong trường có rất nhiều các khu vực như khu nhà kho, khu vệ sinh, sân trường, các phòng, lớp học, đều được các cô quét dọn và bố trí sắp xếp phù hợp. Nhất là trong lớp học có rất nhiều đồ dùng đồ chơi, các góc, trang thiết bị dạy học, bàn ghế, nguyên vật liệu mở, .... được sắp xếp gọn gàng, dễ lấy để sử dụng khi trẻ được hoạt động và trải nghiệm. Các đồ dùng này luôn đảm bảo sạch sẽ lau dọn thường xuyên, được sắp xếp khoa học, gọn gàng, ngăn nắp. Để từ đó hình thành cho trẻ tính cẩn thận, sạch sẽ, gọn gàng, chơi học xong cũng đều phải để đúng nơi quy định. Hình ảnh : Trường,lớp học gọn gàng, ngăn nắp * Môi trường tinh thần
5. 7 Với phương châm: “Trường là nhà, cô là mẹ”. Cô luôn tạo cho trẻ mối quan hệ gần gũi, thân thiết giữa cô và trẻ bằng những cử chỉ, hành động, nét mặt, lời nói, tạo cho trẻ cảm giác vui vẻ, thoải mái khi ở bên cô và các bạn. Ví dụ: Hoạt động nêu gương cô tuyên dương về những hành động đúng của trẻ như: Bỏ rác vào thùng rác, nhặt giấy rác, lá cây ngoài sân trường bỏ vào thùng rác, .... để cả lớp cùng biết. Cô khen ngợi trẻ bằng một tràng pháo tay, hay nở một nụ cười hoặc cô ôm trẻ vào lòng để trẻ biết hành động của mình là tốt và sau sẽ phát huy. Đồng thời các bạn khác trong lớp cũng sẽ học tập theo bạn để được cô khen và các bạn yêu quý. 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Qua việc sắp xếp, bố trí môi trường lớp học cho trẻ sạch sẽ, ngăn nắp, gọn gàng, khoa học từ những việc làm của cô giáo giúp trẻ hình thành cho mình thói quen là phải luôn sắp xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, đúng nơi quy định. Trẻ không còn để bừa bãi như trước và trẻ hiểu rằng mình phải làm đúng thì cô giáo và các bạn mới khen, mới yêu mình. 2.3. Biện pháp 3: Giáo dục trẻ kĩ năng bỏ rác đúng nơi quy định qua các hoạt động học. 2.3.1. Nội dung biện pháp Dạy trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định qua một hoạt động học rèn kỹ năng cụ thể. Lồng ghép trong các hoạt động tạo hình, văn học, âm nhạc, khám phá, hoạt động ngoài trời, hoạt động lao động, hoạt động góc, chơi theo ý thích... Cô lồng ghép khéo léo, phù hợp theo từng hoạt động. 2.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp * Giáo dục trẻ kĩ năng bỏ rác đúng nơi quy định qua hoạt động học Xác định rõ nội dung cần phải rèn cho trẻ thói quen bỏ rác đúng nơi quy định tôi đã xây dựng kế hoạch. Và tổ chức hoạt động “Cùng bé bỏ rác đúng nơi quy định”. Qua hoạt động này giúp trẻ biết bỏ rác vào thùng rác, không vứt rác bừa bãi. Rèn luyện tính tự giác, ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ vứt rác đúng nơi
6. 8 quy định. Trẻ thấy rác ở sân trường, lớp học trẻ nhặt rác bỏ vào đúng nơi quy định để giữ gìn vệ sinh môi trường. Để thực hiện hoạt động này phần gây hứng thú cô đóng làm chú cuội đi chơi dẫm phải vỏ chuối bị trượt ngã. Chú cuội được chị Hằng giao nhiệm vụ xuống để giữ gìn và bảo vệ môi trường xanh- sạch -đẹp, nghe tin hôm nay lớp mình có hoạt động: “Cùng bé bỏ rác đúng nơi quy định” nên chú đến đây tham gia cùng. Tiếp theo phần: “Rèn kỹ năng bỏ rác đúng nơi quy định” cô tạo tình huống bạn Phương đi học ăn bim bim và vứt vỏ ra lớp. Cô hỏi trẻ về hành động của bạn Phương làm như thế đã đúng chưa? mà phải làm như thế nào? Nếu con là bạn Phương con sẽ làm gì? Cô giáo dục trẻ không vứt rác bừa bãi ra lớp, mà phải vứt vào thùng rác để giữ cho môi trường luôn sạch đẹp. Đến phần trò chơi cô cho trẻ chơi 2 trò chơi theo đội và trò chơi tập thể để củng cố kỹ năng vừa được học. Kết thúc cho trẻ hát bài: “Không xả rác”. Trong hoạt động tạo hình: “Xé dán” cô giáo dục trẻ khi xé thừa giấy. Các con bỏ gọn gàng vào rổ, không nên vứt xuống sàn nhà làm bẩn lớp. Sau hoạt động, cô cho trẻ lấy rổ đổ giấy vào thùng rác. Trong hoạt động khám phá: “Về lớp học, đồ dùng đồ chơi của bé” cô đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để lớp học luôn được sạch sẽ, đồ dùng đồ chơi phải để như thế nào? Có được vứt giấy rác ra lớp không? Từ những câu hỏi đó giúp trẻ có thói quen sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp, không vứt giấy rác ra lớp học. Hay trong hoạt động văn học dạy trẻ đọc thơ: “Bé giữ vệ sinh môi trường”. Cô đặt ra những câu hỏi: “Sân trường mát sạch nhờ ai?”, “Các bạn nhỏ đã làm gì để giữ cho sân trường sạch sẽ?” Qua đó, cô giáo dục trẻ nhặt lá cây, giấy rác bỏ vào thùng rác để giữ cho sân trường sạch sẽ. Trong hoạt động âm nhạc, qua bài hát “Bé quét nhà” Cô hỏi trẻ: Con đã làm được những công việc gì để giúp bố mẹ? Giáo dục trẻ giúp bố mẹ những công việc vừa sức như quét nhà, lau bàn ghế, cất dọn đồ chơi giúp cho nhà cửa luôn sạch sẽ. Hoạt động làm quen với toán, phát triển thể chất cô luôn hỏi trẻ cần phải để đồ dùng học như thế nào? Nhắc nhở và rèn cho trẻ để đúng nơi quy định.
7. 9 Mỗi hoạt động khác nhau, ở mỗi chủ điểm tôi lồng ghép các câu hỏi cho thật khéo léo, phù hợp để trẻ hiểu được nội dung bài học và khắc sâu hơn kiến thức. * Giáo dục trẻ kĩ năng bỏ rác đúng nơi quy định qua các hoạt động trong ngày Ngoài dạy trẻ trong các tiết học tôi còn lồng ghép trong các hoạt động trong ngày để rèn cho trẻ thói quen vứt rác đúng nơi quy định. Trong hoạt động thể dục, làm quen với toán hay khám phá tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ cất gọn đồ dùng, đồ chơi sau khi chơi xong, không vứt ra lớp để giữ gìn vệ sinh lớp học. Bên cạnh lồng ghép rèn kỹ năng bỏ rác đúng nơi quy định trong các hoạt động học thì tôi thường tổ chức rèn trong các hoạt động trong ngày Hoạt động ngoài trời: Cô tổ chức cho trẻ đi dạo chơi, nhận xét quang cảnh sân trường để trẻ thấy sân trường sạch sẽ và biết được công lao của các cô hàng ngày quét dọn sân trường, từ đó trẻ có ý thức không vứt rác ra sân trường. Hoạt động lao động: Cô cho trẻ xúm xít nhận xét về sân trường như thế nào? Muốn cho sân trường luôn sạch sẽ con phải làm gì? Sau đó cô chia nhóm để lao động và giáo dục trẻ nhặt sạch sẽ, không chạy, xô đẩy nhau. Tổ chức cho trẻ nhặt lá cây trên sân trường bỏ vào thùng rác chim cánh cụt với thông điệp ‘‘Hãy cho tôi xin rác’’ Hình ảnh Trẻ cùng cô nhặt rác trên sân trường Hoạt động góc: Thông qua các góc chơi, trẻ biết giữ gìn, xếp dọn đồ chơi trong lớp đúng nơi quy định sau khi chơi xong. Ở góc sách truyện: Trẻ cắt các
8. 10 hình ảnh dán làm sách cô giáo dục trẻ cắt khéo léo để giấy thừa vào rổ, sau khi học xong thì mang rổ đổ vào thùng rác. Hình ảnh : Cô hướng dẫn trẻ biết bỏ giấy vào rổ Trong giờ ăn: Giáo dục trẻ biết ăn gọn gàng, sạch sẽ, không nói chuyện trong khi ăn làm rơi vãi cơm. Ban đầu khi trẻ ăn cơm bị rơi vãi thì cô hỏi trẻ: Con nhìn xem cơm bị rơi này, con sẽ làm như thế nào? Nhiều lần như thế hình thành cho trẻ thói quen gọn gàng, sạch sẽ, nếu bị rơi cơm thì nhặt và bỏ vào đĩa đựng cơm rơi Chơi, hoạt động theo ý thích: Tôi thường cho trẻ xem các hình ảnh, video về giữ gìn vệ sinh môi trường, hành động đúng - sai trong bảo vệ môi trường, vứt
9. 11 rác đúng nơi quy định. Để từ đó trẻ có những hành vi tốt, hành vi đúng trong bảo vệ môi trường, biết vứt rác đúng nơi quy định. Hình ảnh trẻ cùng cô xem video Bỏ rác đúng nơi quy định 2.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp Tôi hướng dẫn trẻ bỏ rác vào thùng rác thông qua các tình huống để trẻ được giải quyết, trẻ rất hứng thú và chú ý vào hoạt động. Trẻ đã biết nhặt rác, lá cây ngoài sân trường khi dạo chơi và vứt vào thùng rác; khi tham gia hoạt động lao động nhặt lá cây trên sân trường trẻ đã có ý thức tham gia hoạt động tập thể cùng các bạn, nhặt giấy rác lá cây sạch sẽ như cô giáo đã hướng dẫn; trẻ không vứt giấy rác ra lớp mà trong khi chơi, học trẻ biết để gọn gàng vào rổ sau đó đổ vào thùng rác; khi ăn cơm nếu cơm, thức ăn rơi vãi thì nhặt và để vào đĩa đựng cơm rơi. Sau khi học xong hoạt động trẻ biết hành động vứt rác bừa bãi là một thói quen xấu, phải bỏ vào thùng rác và có ý thức nhắc nhở người khác không vứt rác bừa bãi. 2.4. Biện pháp 4: Tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh học sinh để rèn thói quen bỏ rác đúng nơi quy định cho trẻ tại nhà. 2.4.1. Nội dung biện pháp Tôi tuyên truyền với phụ huynh vào những giờ đón trẻ trả trẻ, khi họp phụ huynh, hay qua góc tuyên truyền, nhóm zalo của lớp để cùng trao đổi và có
10. 12 phương pháp hướng dẫn trẻ bỏ rác đúng nơi quy định, hiểu được sự quan trọng của việc giữ cho môi trường xanh - sạch - đẹp. Việc tuyên truyền và phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một việc làm hết sức quan trọng nó tạo sự liên kết và thống nhất giữa gia đình và nhà trường về phương pháp, cách thức giáo dục trẻ ở lớp cũng như ở nhà một cách hiệu quả nhất. 2.4.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp * Tuyên truyền với phụ huynh thông qua góc tuyên truyền của lớp Nếu chỉ rèn kỹ năng bỏ rác đúng nơi quy định cho trẻ khi ở trường thôi thì chưa đủ, môi trường gia đình rất thích hợp để rèn kỹ năng bỏ rác đúng nơi quy định cho trẻ. Trẻ được tiếp thu các kỹ năng thông qua gia đình một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà lại hiệu quả cao. Tôi tuyên truyền với phụ huynh rèn kỹ năng bỏ rác đúng nơi quy định cho trẻ thông qua các hình ảnh, nội dung trong góc tuyên truyền. Tôi sưu tầm các hình ảnh, bài tuyên truyền giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ trên mạng hay trên báo để dán ở góc tuyên truyền dành cho cha mẹ trẻ để phụ huynh khi đưa con đến lớp có thể đọc. * Tuyên truyền qua nhóm Zalo, qua giờ đón trả trẻ Tôi trao đổi thường xuyên, hằng ngày với phụ huynh qua điện thoại, zalo. Hoặc trao đổi trực tiếp thông qua giờ đón trẻ, trả trẻ. Ví dụ: Hôm nay ở lớp khi cắt dán hoa làm bưu thiếp trẻ biết để giấy thừa vào rổ, sau khi làm xong mới đổ vào thùng rác. Hay ở nhà phụ huynh có thể chụp ảnh bé giúp mẹ quét nhà, vứt vỏ hộp sữa vào thùng rác,..... Ngoài ra, tôi và phụ huynh cùng trao đổi những hình ảnh bé có hành vi tốt khi ở lớp và ở nhà trên Zalo nhóm lớp để phụ huynh được biết và cùng phụ huynh trao đổi thảo luận về các vấn đề cần quan tâm. Cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng tự phục vụ bằng cách tạo cơ hội cho trẻ làm những công việc vừa sức ở nhà như: Giúp mẹ lau bàn ghế, quét nhà, xếp dọn đồ dùng đồ chơi, ăn xong vứt rác vào thùng rác,
11. 13 Hình ảnh tuyên truyền trẻ trên nhóm lớp Bố mẹ không nên nghĩ là con còn bé không làm được việc này thường làm hộ con. Chính vì vậy tạo cho con sự ỉ lại, trông chờ người khác không muốn làm gì hết.Việc cô giáo trao đổi trò chuyện với phụ huynh giúp cô và bố mẹ hiểu hơn về trẻ để có biện pháp tốt nhất rèn cho trẻ có được kỹ năng riêng cho mình như: ăn bim bim, bánh kẹo, uống sữa, ... xong biết tự vứt vào thùng rác bất cứ là ở nhà hay ở trường đều làm tốt. Phụ huynh lớp tôi còn mua tặng lớp thêm một thùng rác để làm thùng rác hữu cơ, một cái làm thùng rác vô cơ. Thùng rác được trang trí đẹp, sạch sẽ để tạo sự chú ý cho trẻ. Cô giáo hướng dẫn trẻ vứt rác, phân loại rác vào đúng thùng rác vì những rác hữu cơ có thể sử dụng được, còn rác vô cơ thì bỏ đi, tránh gây lãng phí và ô nhiễm môi trường vì lượng rác một ngày rất nhiều. Một, hai lần trẻ chưa thể nhớ được vì vậy cô luôn nhắc trẻ mọi lúc mọi nơi về vứt rác phải vứt đúng thùng rác như cô giáo đã hướng dẫn phân loại rác. Nhiều lần như thế trẻ sẽ hình thành thói quen và ghi nhớ để thực hiện đúng.