Báo cáo Biện pháp Gây hứng thú trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi

Nội dung tài liệu: Báo cáo Biện pháp Gây hứng thú trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ Mẫu giáo 3-4 tuổi

1. 3 Tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp. Ví dụ cắt những hình quả dâu tây có gắn số, chấm tròn tương ứng để trẻ có thể đếm theo thứ tự từ 1 – 5 hay Bé cùng tạo nhóm có đồ vật tương ứng với số lượng...v..v.. nói trung trang trí theo chủ đề, cho trẻ đếm và có thể học các môn Tôi đã khuyến khích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủ đề. Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơi gọn gàng ,đồ chơi luôn để ở tư thế “mở’’ để kính thích trẻ hứng thú hoạt động, đồ dung đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng, được sắp xếp sao cho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt động khác. Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác. 1.2. Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi. Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ở trong lớp học mà còn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể. Toán học không phải là cái gì đó thật cứng nhắc khô khan, chỉ là số, là hình mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ở xung quanh trẻ Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “ có bao nhiêu luống rau, có bao nhiêu cây vải, luống rau này có hình gì, quả này có dạng gì . v.v.. hoặc khi đén giờ ăn trẻ xếp đĩa và khăn cho mỗi bàn, trẻ phải biết lấy đủ số đĩa cho mỗi bàn, như thế trẻ đã biết sắp xếp tương ứng 1 – 1 ta có thể tận dụng mọi cơ hội để có thể hình thành các biểu tượng về toán cho trẻ. ví dụ khi hoạt động góc “ bán hàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm số hàng, đưa số tiền đúng với yêu cầu của người bán ở góc xây dựng yêu cầu, trẻ xây mô hình ngôi nhà của bé, yêu cầu phía trước ngôi nhà có gì, phía sau có gì môi trường toán học cho trẻ là rất phong phú, nếu chúng ta biết tận dụng vào toán học cho trẻ thì rất có hiệu quả, trẻ vừa học vừa chơi, trẻ học mà không biết mình đang học. Thông thường thì những hành động thoải mái và có tính khám phá đối với trẻ sẽ không
2. 4 đảm bảo cho việc học và việc nhận thức sâu các khái niệm. Ta phải tạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường, khuyến khích môi trường tư duy toán học ta cần nhận thức được điều gì cho trẻ muốn học. Giải pháp 2: Sáng tạo, linh hoạt thay đổi hình thức trong việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ. 2.1. Gây hứng thú cho trẻ ở phần giới thiệu bài Trong tiết học toán, việc sử dụng lời nói đầu, dẫn dắt vào bài mới lạ, gây ấn tượng, thì mới thu hút sự chú ý của trẻ, làm cho trẻ hứng thú, tinh thần thoải mái khi học Ví dụ: Khi dạy trẻ biết tạo nhóm có 3 đối tượng , nhận biết chữ số 3 ở chủ đề “bản thân”.Tôi đã nghĩ ra chủ đề xuyên suốt giờ học đó là “sinh nhật búp bê tròn 3 tuổi”. Mở đầu tiết dạy trong tiếng nhạc “chúc mừng sinh nhật” các cháu được lên đốt nến và thổi nến, nói những lời chúc mừng sinh nhật có ý nhĩa, trẻ được đếm số nến, tặng quà cho búp bê. Sau đó trẻ sẽ được bày cỗ sinh nhật búp bê. Việc đặt ra các tình huống có vấn đề để cô và trẻ cùng giải quyết sẽ gây cho trẻ được trí tò mò và thích thú. 2.2. Chọn chủ đề và dạy tích hợp theo chủ đề Quá trình tổ chức tiết học cần phải lồng ghép chủ điểm một cách xuyên suốt từ phần vào bài đến phần kết thúc giữa các nội dung trong bài cần có sự chuyển tiếp, lồng chủ đề một cách nhẹ nhàng, hoặc bằng những câu chuyện hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giúp trẻ tiếp thu kiến một cách tự nhiên. Ví dụ 1: Dạy trẻ xác định phía trên, phía dưới, phía trước, phía sau của đối tượng khác. Tôi chọn nhiều trò chơi dân gian ví dụ như trò chơi “mõ làng mõ xóm”. Cô hoặc một trẻ làm người đi rao mõ.Vừa gõ mõ vừa đọc: Sau khi người giao mõ đọc xong từng vế thì trẻ trai và trẻ gái đứng đúng vào vị trí người giao mõ yêu cầu.Tiếp theo là cô phải đặt các câu hỏi để trẻ trả lời xem trẻ đang đứng ở vị trí nào của người giao mõ.
3. 5 “Chiềng làng chiềng chạ “ấy là mõ xóm Thượng hạ tây đông Mõ làng là tôi Nếu là đàn ông Thấy tôi đứng này Đứng ra phía trước Con trai bên trái Nếu là con gái Con gái bên phải Đứng ra phía sau.’’ Nhanh mải lên nào.” Ví dụ: Việc lồng nội dung chủ đề và các môn học khác làm cho tiết học phong phú, hấp dẫn, và củng cố những kiến thức của trẻ. Việc chọn hình thức gây ấn tượng cho trẻ bằng lời nói dẫn dắt vào bài bằng những cách khác nhau, tôi còn lồng ghép văn học, âm nhạc, MTXQ vào bài. Trong một tiết học ta có thể lồng ghép và tích hợp các môn học khác như thế ta tận dụng được tối đa đồ dùng đã chuẩn bị, củng cố kiến thức cho trẻ trong quá trình cung cấp kiến thức cho trẻ ta nên linh hoạt thay đổi hình thức để trẻ khỏi nhàm chán và hứng thú học tập, không nên gò ép trẻ theo một khuôn mẫu nhất định, trẻ cần được học mà chơi, chơi mà học.
4. 6 Giải pháp 3: Sáng tạo môt số trò chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiế thức cho trẻ. Với trẻ lứa tuổi mẫu giáo, chơi là hoạt động chủ đạo. hoạt động chơi quyết định sự hình thành, phát riển tâm lý và nhân cách cho trẻ. chơi là một hoạt động độc lập, tự do, tự nguyện của trẻ mẫu giáo. Qua trò chơi trẻ rèn luyện được tính độc lập của mình. Tính sáng tạo của trẻ cũng được thể hiện rõ nét trong hoạt động chơi. Mầm mống sáng tạo của trẻ bắt đầu được thể hiện trong hoạt động chơi. Ngoài ra tính sáng tạo còn thể hiện khi trẻ biết phối hợp các biểu tượng đã biết vào trò chơi và tự mình điều khiển chúng. Trò chơi đối với trẻ nhỏ luôn chiếm một vị trí quan trọng trong các công trình nghiên cứu, phương pháp giáo dục thuận lợi nhất là thông qua trò chơi. Trò chơi toán học là một trong những phương tiện dạy học, nhằm thúc đẩy sự hình thành những biểu tượng toán học, nó tạo điều kiện và tình huống để trẻ áp dụng những kiến thức thu được của mình, trẻ học cách nắm vững kiến thức và sử dụng chúng trong những tình huống khác nhau, vì vậy mà kiến thức của trẻ được củng cố. Trò chơi toán học là một dạng của trò chơi học tập. Trẻ phải giải quyết nhiệm vụ học tập dưới hình thức chơi nhẹ nhàng, thoải mái, làm trẻ dễ dàng vượt qua những khó khăn trở ngại nhất định. Trẻ tiếp nhận nhiệm vụ học tập như nnhiệm vụ chơi, do đó tính tích cực của hoạt động nhận thức trong lúc chơi được nâng cao. Trong một chừng mực nào đó, trò chơi học tập vừa là phương tiện dạy học, vừa là hình thức dạy học cho trẻ. Trò chơi học tập được sử dụng trong quá trình dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động nhận thức cho trẻ. Chính vì vậy trong các tiết học Toán và các hoạt động khác tôi luôn cố gắng suy nghĩ sáng tạo ra một số trò chơi mới để áp dụng vào giờ học nhằm thay đổi hoạt động chống sự chán nản, mệt mỏi, làm cho trẻ có hứng thú hoạt động. Ví dụ: Trò chơi 2: “Nghe âm thanh tạo số lượng.”Mục đích: + Trẻ đếm số lượng trong phạm vi 5 + Trẻ được vận động cơ thể
5. 7 + Luyện tai nghe cho trẻ Cách tiến hành: Tuỳ theo chủ đề Tôi lựa chọn các hoạt động và âm thanh hợp lý, cho trẻ đếm sau đó cho trẻ làm lại động tác theo số lượng âm thanh do cô tạo ra hoặc trẻ giơ số tương ứng + Chủ đề nghành nghề tôi chọn tiếng và động tác đóng đinh của bác thợ mộc + Chủ đề thế giới động vật cô giả làm tiếng kêu một số con vật cho trẻ đếm sau đó bắt chiếc lại. + Chủ đề giao thông cho trẻ đếm tiếng còi xe .v..v.. *Trò chơi 3: “Chơi gôn”. Mục đích: + Trẻ ôn luyện, nhận biết các hình, khối cơ bản + Luyện nhận biết chữ số từ 1 đến 5 Chuẩn bị: + 5 đến 10 khốí cầu (quả bóng nhỏ - làm bóng gôn) + Tạo các “lỗ gôn” có miệng là, hình vuông, hình chữ nhật (Khi trẻ học hình, khối) có thể ghi chữ số để cho trẻ học chữ số + Gậy đánh gôn *Cách chơi: Trẻ sẽ để quả bóng ở một vị trí theo quy định và dùng gậy đánh làm sao cho quả bóng đi vào lỗ, nếu quả bóng rơi vào “lỗ gôn” miệng là hình gì thì được thưởng một khối có mặt là hình đó. Hoặc “lỗ gôn” có gắn chữ số nào thì được thưởng một bông hoa hay một món quà có gắn chữ số đó. Ví dụ: Trẻ đánh vào lỗ miệng hình vuông thì được thưởng khối vuông ( tự ra chọn quà ) Nếu là bài số lượng trẻ đánh quả vào lỗ ghi số nào thì trẻ được từng đó. điểm. *Luật chơi: Nếu trẻ đánh bóng không đúng “lỗ gôn” thì không được nhận quà. Giải pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin, lồng ghép trò chơi trong phần mềm Kitsmat trên máy vi tính vào dạy trẻ “ làm quen với toán”. Xã hội ngày càng văn minh hiện đại, trình độ khoa học phát triển cao cùng với sự bùng nổ thông tin việc áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy đã trở thành một yêu cầu đối với các cấp học. Đối với cấp học mầm non việc áp dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy là hết sức cần thiết. Một phần thay đổi không khí lớp học, tạo cho trẻ tâm thế thoải mái, gây hứng thú cho trẻ trong việc tiếp thu kiến thức. Một phần bước đầu cho trẻ làm quen với công nghệ thông tin. Trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ, tuỳ theo chủ đề và yêu cầu của nội dung bài dạy; kiến thức cần truyền đạt cho trẻ, tôi đã vào phần trò chơi Kitsmat tìm trò chơi phù hợp cho trẻ chơi. Ví dụ: Khi dạy trẻ thêm, bớt các nhóm đối tượng có số lượng 5 ở chủ đề “nghề nghiệp”.Tôi đã dẫn dắt trẻ, tạo tình huống trẻ là những đầu bếp đang chuẩn bị một bữa tiệc sinh nhật. Trẻ sẽ được cùng đầu bếp ChecSi (trong phần mềm
6. 8 Kitsmat trên vi tính) cùng làm bánh. Trẻ sẽ làm theo yêu cầu của “ bếp trưởng” là rắc thêm những hạt đậu lên bánh cho đủ 5 hạt. Trẻ được làm các thao tác “di” và “kích” “chuột” nhặt những hạt đậu rắc vào bánh, như vậy trẻ biết làm thao tác trên vi tính và vừa nắm bắt kiến thức một cách dễ dàng và thích thú Hoặc khi cho trẻ ôn luyện và nhận biết hình vuông, tam giác, chữ nhật, hình tròn. Tôi cũng đã lựa chọn trò chơi trên phần mềm, trẻ phải dùng “chuột”lựa trọn các hình để lắp ghép một ngôi nhà theo yêu cầu. Ví dụ: “Hãy xây giúp tôi một ngôi nhà có tường nhà tà hình chữ nhật to, cửa chính là hình chữ nhật nhỏ, cửa sổ là hình vuông, mái nhà là hình tam giác”. Sau mỗi yêu cầu trẻ kích chuột vào hình ở phía trái màn hình để tạo thành ngôi nhà..v.v.. Không chỉ tìm trò chơi trong phần mềm kismats để dạy trẻ mà tôi còn sưu tầm trên mạng, tìm mua những đĩa có nội dung liên quan đến kiến thức toán cần truyền đạt cho trẻ hoặc quay phim một số hình ảnh để dạy trẻ cho phù hợp với chủ đề của bài học. Ví dụ: Khi dạy trẻ ôn nhận biết phân biệt khối cầu- khối trụ, khối vuông- khối chữ nhật ở chủ đề ''một số loại hoa''. Dạy bài hình khối chủ đề về hoa để lựa chọn hình thức cho phù hợp tôi đã suy nghĩ làm sao để cho tiết dạy phù hợp với chủ đề một cách hợp lý và để gây hứng thú cho trẻ tôi đã nghĩ ra .........xuyên suốt bài dạy là các cháu sẽ là những bông hoa đến tham dự lễ hội hoa. Tôi đã lấy bốn con búp sau đó lấy lụa làm thành những cánh hoa đào, hoa mai, hoa cúc, hoa hồng rồi dán xung quanh khuôn mặt của các bạn búp bê và đặt tên là bạn Hoa Mai, bạn Hoa Đào, bạn Hoa Cúc, bạn Hoa Hồng. Tiếp theo tôi dùng bìa cứng và bóng nhựa tạo cho các bạn '' hoa''những bộ trang phục có dạng khối cầu, khối trụ, khối vuông, khối chữ nhật. Cuối cùng tôi biên tập và dàn dựng thành một phần thi biểu diễn thời trang trong '' Lễ hội hoa'' có lồng tiếng dẫn chương trình từng thí sinh (hoa) sẽ ra sân khấu trong những trang phục độc đáo, mỗi thí sinh ra Ban tổ chức có một câu hỏi dành cho khán giả. ví dụ: như: chiếc váy của thí sinh hoa mai có dạng khối gì? lần lượt như thế các cháu sẽ lần lượt được ôn lại các khối . Tôi đã dựng cảnh và dùng máy quay và ghi vào đĩa CD và USB.
7. 9 Khi dạy trẻ dùng máy vi tính mở cho trẻ xem, kết hợp cho trẻ ôn luyện kiến thức.Làm như vậy tôi thấy trẻ rất thích thú. Khi cho trẻ chơi trò chơi, hay dạy kiến thức toán học cho trẻ kết hợp trên máy vi tính, tôi thấy trẻ rất say sửa và hào hứng trẻ tham gia rất tích cực vào hoạt động . b) Hiệu quả khi áp dụng biện pháp Bằng những biện pháp gây hứng thú cho trẻ trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng. Cuối năm lớp tôi đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ như sau: + Chất lượng và kết quả giờ dạy của tôi được nhà trường và chuyên môn đánh giá có chất lượng và sáng tạo. + Trẻ có hứng thú tham gia các hoạt động làm quen với toán, trẻ đã phát huy được tính tích cực. + 70% các cháu tuổi đã nhận biết được các chữ số đang học, thêm bớt thành thạo trong phạm vi chữ số đang học, nhận được các hình khối cơ bản. + 75% trẻ đã xác định được vị trí trong không gian. + 80% các cháu có khả năng so sánh rất tốt. Đề tài “Một số biện pháp gây hứng thú trong việc hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi” đã được đã được thực hiện và mang lại hiệu quả ở lớp. Với các biện pháp như trên có thể áp dụng tại các lớp vùng thấp cũng như vùng cao và đã đạt được những kết quả khác biệt. Chính vì vậy mà sáng kiến này có thể thực hiện đạt hiệu quả ở tất cả các lớp, các điểm trường ở vùng thuận lợi và vùng khó khăn trong toàn huyện. c) Ý nghĩa, phạm vi áp dụng của biện pháp Để nâng cao chất lượng môn học hình thành các biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ mẫu giáo nói chung và cho trẻ mẫu giáo ghép nói riêng tôi tự rút ra bài học cho mình như sau. + Cô giáo phải nắm chắc nội dung chương trình và phương pháp bộ môn. Thường xuyên học tập để nâng cao trình độ, nghiệp vụ. + Giáo viên phải luôn tìm tòi, nghiên cứu để tạo ra cái mới học hỏi đồng nghiệp rút ra kinh nghiệm cho bản thân. + Đặc biệt là ta phải gây được hứng thú cho trẻ để phát huy được tính tích cực của trẻ bằng nhiều cách như: + Tạo môi trường toán học phong phú, đa dạng theo chủ đề. + Biết sử dụng linh hoạt các hình thức khác nhau như: Gây hứng thú cho trẻ ngay ở phần giới thiệu bài; Biết cách lựa chọn chủ đề và lồng ghép chủ đề xuyên suốt tiết học tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn trẻ vào hoạt động nhận thức một cách nhẹ nhàng thoải mái. + Để thay đổi không khí lớp học, sáng tạo nhiều trò chơi mới, làm đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn phù hợp với trẻ. Dùng lời nói hấp dẫn truyền cảm để thu hút và hấp dẫn trẻ.
8. 10 + Để bắt nhịp với thời đại và những đổi mới trong giáo dục là ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, giáo viên cũng cần tìm tòi những nội dung và những thông tin cần thiết để thay đổi hình thức, gây hứng thú cho trẻ nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ. Một yếu tố cũng rất quan trọng đó là ta cần phối hợp cùng với phụ huynh để thống nhất cùng quan điểm giáo dục trẻ. Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục vì việc chăm sóc giáo dục trẻ không chỉ riêng có trách nhiệm của nhà trường mà cần có sự phối kêt hợp của gia đình và xã hội. Giáo viên cần chú trọng quan tâm đến hứng thú của trẻ, trẻ có hứng thú học tập thì mới tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng. Chính vì vậy tạo hứng thú cho trẻ là một vấn đề rất quan trọng và cần thiết, điều này không phải là việc làm đơn giản mà các nhà giáo dục cần có sự đầu tư suy nghĩ tìm tòi, cần phải dành thời gian và sự sáng tạo cần cho trẻ những gì tốt đẹp nhất trong điều kiện có thể. Một điều quan trọng nữa là cần tạo điều kiện để trẻ thể hiện trình độ học tập, sáng tạo, sáng kiến của mình trong việc tìm ra những biện pháp nhằm giải quyết nhiệm vụ nhận thức. Với những kinh nghiệm trên, tôi sẽ tiếp tục vận dụng, đầu tư thêm để áp dụng vào các năm học tiếp theo. Tôi rất mong được sự góp ý của các cấp lãnh đạo, ban giám hiệu và của đồng nghiệp để tôi có được những kinh nghiệm quý báu hơn trong công tác giảng dạy của mình. 4. Kiến nghị, đề xuất (nếu có) Nhà trường tạo điều kiện hỗ trợ về kinh phí cho đội ngũ giáo viên được tham quan học hỏi các trường bạn, tổ chức các buổi chuyên đề toán đi sâu vào các phương pháp để cho giáo viên hiểu rõ hơn. Làm tốt công tác tự bồi dưỡng về chuyên môn, nâng cao tay nghề. Các giải pháp của sáng kiến sẽ thực hiện tốt khi trình độ chuyên môn của giáo viên được nâng lên nhất là kỹ năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình và làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho lĩnh vực phát triển nhận thức cho trẻ. III. Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền: Tôi xin cam kết biện pháp nêu trên là của cá nhân trực tiếp áp dụng, triển khai tại đơn vị nhà trường, không sao chép dưới bất cứ hình thức nào và không vi phạm bản quyền. Nếu sai, cá nhân tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chấp nhận hủy bỏ kết quả thi giáo viên dạy giỏi cấp trường. , ngày tháng năm 2020 NGƯỜI BÁO CÁO Trịnh Thùy Linh
9. 11 Sáng tạoò chơi 4. Kiến nghị, đề xuất (nếu có) Nêu cụ thể những đề xuất, kiến nghị của cá nhân (nếu có) đối với các cấp có thẩm quyền trong việc tạo điều kiện thuận lợi để biện pháp được áp dụng đạt hiệu quả trong đơn vị và ngành giáo dục. III. Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền: Tôi xin cam kết biện pháp nêu trên là của cá nhân trực tiếp áp dụng, triển khai tại đơn vị nhà trường, không sao chép dưới bất cứ hình thức nào và không vi phạm bản quyền. Nếu sai, cá nhân tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và chấp nhận hủy bỏ kết quả thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện. , ngày tháng năm 2020 NGƯỜI BÁO CÁO . XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG (Nhà trường xác nhận biện pháp được áp dụng hiệu quả và lần đầu được dùng để đăng ký thi giáo viên dạy giỏi cơ sở giáo dục mầm non và chưa được dùng để xét duyệt thành tích khen thưởng cá nhân trước đó) TM. NHÀ TRƯỜNG HIỆU TRƯỞNG
10. 12 Lưu ý: Phần báo cáo mô tả biện pháp của giáo viên có thể viết tay hoặc đánh máy. Riêng phần xác nhận của nhà trường phải do cán bộ quản lý viết tay và phải xác nhận, đánh giá đầy đủ các nội dung theo hướng dẫn.