Báo cáo biện pháp Biện pháp giúp học sinh học tập hứng thú hơn khi giảng dạy bộ môn Vật lý 8 ở trường THCS

Nội dung tài liệu: Báo cáo biện pháp Biện pháp giúp học sinh học tập hứng thú hơn khi giảng dạy bộ môn Vật lý 8 ở trường THCS

1. đạt kết quả cao và kết quả này cho các em biết thực chất mình đang đứng ở đâu, đạt được mức độ nào. Giảng cho học sinh hiểu ý nghĩa của việc học tập “Nếu không học, ta sẽ không có việc làm, không có cuộc sống ổn định”. Và tôi cũng lấy chính những lời tâm sự của mẹ cha các em về cuộc đời của họ như: “Không học buồn tủi lắm; hối hận vì ngày xưa không tiếp tục đi học; Mình như vậy nên bây giờ cũng cố gắng tạo điều kiện cho con mình học hành đầy đủ”. Tôi động viên tinh thần cho học sinh hiểu ra được mình cần phải tự cố gắng, nếu trông chờ các bạn thì điểm cao cũng không có ý nghĩa gì. Phải tùy hoàn cảnh cụ thể, tạo khung cảnh giáo dục tốt làm cho học b. Giáo dục kỹ năng tư duy độc lập, tư duy nhóm Học sinh có nhiều nguồn tri thức khác nhau lấy từ thực tế cuộc sống, từ gia đình, bạn bè, xã hội nên tôi đã chú ý tới việc học theo nhóm tại lớp. Đầu tiên tôi hướng dẫn cách học theo nhóm, vì tôi hiểu: “Học thầy không tày học bạn”. Dạy học sinh rèn luyện kỹ năng nói, kỹ năng diễn giải. Tôi gọi học sinh lên lớp trình bày về bài tập mà các em vừa thảo luận để giải. Qua quan sát, tôi thấy các em có hứng thú hơn khi tôi trực tiếp giảng. Em học sinh đứng lên giảng sẽ rèn được tính tự tin, còn các em ở dưới mong ước mình cũng giải được như bạn, từ đó mà cố gắng phấn đấu. Các em học yếu có tâm trạng sợ sệt, không tự tin làm bài. Sau khi kiểm tra chất lượng đầu năm nắm được tình hình học tập của từng em trong lớp, tôi phân cụ thể cho những em học giỏi hỗ trợ các em yếu cùng tiến bộ tạo thành phong trào “Đôi bạn cùng tiến”. Tôi thường quan tâm đến chỗ ngồi của các em, cụ thể một số em học khá, giỏi ngồi rải rác vào đều các nhóm để cùng giúp đỡ nhau. Khi phân công làm việc này, tôi phải liên hệ với giáo viên chủ nhiệm để nhờ sự hỗ trợ, kiểm soát việc học tập của các em. Cứ mỗi tiết học tôi lại đánh giá các em bằng con điểm, động viên khuyến khích các em bằng các con điểm cộng cho nhóm, thành viên của nhóm thảo luận tích cực và có kết quả đúng nhất. c. Giáo viên giúp cho học sinh hình thành và khắc sâu kiến thức, kỹ năng vận dụng các kiến thức vật lý vào giải bài tập như sau: + Hệ thống kiến thức cần nhớ. + Hướng dẫn phương pháp giải bài tập. Để học sinh có được phương pháp và kỹ năng giải bài tập vật lý thì giáo viên cần hướng dẫn cụ thể cho học sinh thực hiện những bước cơ bản như sau: Bước 1: Đọc kỹ đề và viết tóm tắt các dữ kiện. - Đọc kỹ đề bài (khác với thuộc đề bài), tìm hiểu ý nghĩa của thuật ngữ, có thể phát biểu tóm tắt ngắn gọn và chính xác.
2. - Dùng ký hiệu tóm tắt rõ ràng xem đề cho gì? Hỏi gì? Đơn vị đã thống nhất chưa? Dùng hình vẽ mô tả lại tình huống hoặc minh họa (nếu cần) Bước 2: Phân tích đề - Phân tích nội dung làm sáng tỏ bản chất vật lý. - Xác lập mối quan hệ của các đại lượng có liên quan tới công thức nào của các dữ kiện xuất phát và rút ra cái cần tìm. - Xác định phương hướng và lập kế hoạch giải. Bước 3: Chọn công thức và lập phương trình. - Xác định được công thức nào liên quan giữa yêu cầu của đề với dữ kiện đã cho. - Thiết lập phương trình nếu có (lưu ý: mỗi ẩn số là một phương trình) * Lưu ý: Khi đã xác định được công thức, giáo viên chú trọng rèn luyện học sinh kỹ năng biến đổi giữa các đại lượng có mối liên hệ với nhau trong công thức khi bài tập yêu cầu. d. Tạo hứng thú cho học sinh bằng những câu hỏi liên qua đến cuộc sống hằng ngày: Ngoài những câu hỏi/ bài tập có ở sách giáo khoa, sách bài tập, trong quá trình giảng dạy tôi đã xây dựng thêm một số bài tập mang tính thực tiễn: Ví dụ: Bài 2. Vận tốc ( trang 9 vật lý 8 ) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Vận tốc: - Bạn Lan Anh ờ trường THCS Long Toàn có dịp về Cần Thơ gặp trên đường - Biển báo cho biết giới hạn tốc độ là hướng cầu Mỹ Thuận có một biển báo 20km/h, có nghĩa là các phương tiện giao giao thông như ảnh chụp dưới đây thông chỉ được đi là 20 km trong thời nhưng chưa hiểu? Em hãy giải thích giúp gian 1 giờ khi đi trên đoạn đường trước bạn. mặt. * Căn cứ vào dụng cụ đo có tên gọi là “tốc kế” hoặc “công tơ mét”. quan sát đường chủ động lái xe an toàn.
3. * Nếu chạy quá tốc độ có thể xẩy ra tai nạn do ra va chạm làm biến đổi chuyển động hoặc biến dạng người và xe. Ví dụ: Bài 5. Sự cân bằng lực- quán tính.. (trang 19 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Quán tính: Người điều khiển hoặc người ngồi - Ngã về phía trước nếu bất chợt xe sau phương tiện giao thông. Bất chợt chuyển động nhanh về phía sau. xe bị biến đổi chuyển động. Hỏi người - Ngã về phía sau nếu bất chợt xe ngồi trên xe sẽ thế nào? chuyển động nhanh về phía trước. Khi xảy ra tai nạn phần nào của cơ thể - Ngã sang phải nếu bất chợt xe chuyển bị va chạm mạnh và trước. động sang trái. - Ngã sang trái nếu bất chợt xe chuyển động sang phải. Ý kiến của em về việc đội mũ bảo * Khi xảy ra tai nạn giao thông xe biến hiểm khi tham gia giao thông. đổi chuyển động đột ngột, chân người ngồi trên xe biến đổi chuyển động cùng với xe. Mặt khác do quán tính phần phía trên của cơ thê người vẫn có hướng chuyển động lúc trước và với vận tốc cũ, kết quả là có xu hướng bị ngã về phía truớc khi xảy ra biến đổi chuyển động đột ngôt, thường phần phía đầu bị va chạm trước và mạnh hơn. Đội mũ bảo hiểm để bảo vệ phần đầu hạn chế chấn thương sọ não, nguy hiểm đến tính mạng.
4. Người đi xe gắn máy, xe đạp điện bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm Đầu người kì dị do tai nạn giao thông Ví dụ: Bài 6. Lực ma sát (trang 22 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Lực ma sát: - Giáo viên thường nhắc nhở học sinh - Sự nhắc nhở của giáo viên là đúng. không được đùa giỡn, chạy nhảy tự do - Đường trơn, nền đá hoa cương khi trên đường trơn, nền đá hoa cương khi mới lau còn ướt hoặc hành lang bị mưa mới lau còn ướt hoặc hành lang do mưa tạt bị ướt. Học sinh không nên đùa, tạt nước vào. Sự nhắc nhở đó đúng hay giỡn, chạy nhảy tự do thoải mái vì lực sai? Tại sao? ma sát nghỉ giữa bàn chân tiếp xúc với nền gạch giảm, đo đó rất dễ chuyển
5. thành ma sát trượt gây TNTT. (có thể va chạm vào cạnh bàn, cạnh tường,..) Dầu nhờn trên đường trơn trượt Ví dụ: Bài 8. Áp suất chất lỏng – máy nén thủy lực (trang vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Áp suất chất lỏng - Tại sao khi lặn ta luôn cảm tháy tức - Khi càng lặn sâu thì áp suất của chất ngực và càng lặn sâu thì cảm giác này lỏng càng tăng nên cảm giác tức ngực càng tăng? càng tăng. - Khi lặn sâu dưới nước tại sao phải mặc - Áo lặn có cấu tạo đặc biệt chịu được áp áo lặn? suất của nước từ mọi phía tác dụng lên cơ thể nguòi lặn đê bảo vệ và sức khỏe tính mạng tránh gây ra đuối nước. Ví dụ: Bài 9. Áp suất khí quyển (trang 34 vật lý 8)
6. Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Áp suất khí quyển - Khi trời nắng, nóng các loại xe có nên - Không nên bơm xe quá căng ví nếu gặp bơm quá căng hay không? Tại sao? thời tiết nắng nóng, nhiệt độ lên cao không khí trong săm xe nở vì nhiệt nhiều, thể tích khí trong đó sẽ tăng * Trong khi đó săm xe, lốp xe là chất rắn củng nở ra vì nhiệt nhưng nở ít hơn, không đủ thể tích để chứa khí sẽ gây áp suất vào săm xe, lốp xe có thể làm nổ săm, lốp xe đột ngột gây biến đổi chuyển động, tai nạn rất có thể xẩy ra, chính vì vậy không nên bơm xe quá căng. Tai nạn ngã xe Ví dụ: Bài 13. Công cơ học (trang 41 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Công cơ học - Khi kéo một vật nặng lên cao có công - Có công cơ học vì có lực kéo của ngừoi cơ học hay không? Có nên đứng dưới tác dụng vào vật và vật chuyển dời từ vật nặng khi đang kéo lên cao không ? thấp lên cao. tại sao? - Không nên đứng bên dưới vật nặng đang được kéo lên cao. Đề phòng đứt sợi dây đang kéo, vật nặng rơi từ trên cao xuống sinh công cơ học trúng vào người.
7. Gây tai nạn thương tích có thể ảnh hưởng đến tính mạng. Ví dụ: Bài 16. Cơ năng (trang 57 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Cơ năng: - Một vài học sinh thích leo trèo lên tường - Tất cả những vật ở vị trí càng cao so rào, cây cao, lên bàn, tay vịn cầu thang với mặt đất hoặc lấy vị trí khác làm hay lan can. Vị trí của học sinh đó có cơ mốc thì công mà vật có khả năng thực năng không? Cơ năng trong trường hợp đó hiện được càng lớn, nghĩa là thế năng thuộc dạng nào?. trọng trường của vật càng lớn. - Không nên leo trèo nô đùa ở trên cao rất dễ xảy ra tai nạn có thể bị ngã do thế năng chuyển hóa thành động năng nguyên nhân do tác dụng của trọng lực. Trèo, chơi đùa rất dễ xẩy ra tai nạn. - Cho biết ý kiến của em về những học sinh trên.
8. - Một số nam học sinh thường lấy một số vật có tính đàn hồi như dây cao su bắn nhau có nên hay không, tác hại của nó? Súng cao su - Biết đâu ống cống này lăn đè vào người hoặc trượt chân ngã đập đấu vảo cạnh ống rất nguy hiểm. - Không nên vì dây cao su là vật khi biến dạng có cơ năng ở dạng thế năng đàn hồi, có thể xảy ra tai nạn thương tích nếu vô tình bắn vào mắt bạn, gây tai nạn về mắt.
9. Ví dụ: Bài 20. Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên? (trang73 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Nguyên tử, phân tử: Nêu tác hại của hiện tượng khuếch Hiện tượng các chất tự hòa lẫn vào tán trong thực tế. nhau, các chất có thể tồn tại ở thể rắn , thể lỏng, thể khí. Nhất là các chất thải công nghiệp có nhiều độc hại: nếu không xử lí hoặc thu gom tái chế cứ ngày ngày thải ra môi trường. tác hại không lường. Con người, và mọi sinh vật phải gánh chịu, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và đời sống hiện tại tác hại đến môi trường. Khí thải Rác thải Nước thải Ví dụ: Bài 22. Dẫn nhiệt (trang 74 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được
10. Dẫn nhiệt - Trong các thí nghiệm hình 22.1, 22.2, - Không được sờ tay trực tiếp vào chỗ 22.3, 22.4 trang 77+78 SGK các em cần thanh đồng hoặc ống nghiệm hơ vào lửa, chú ý điều gì để khộng bị bỏng? tại sao? có thể bị bỏng vì nhiệt năng truyền từ đầu A thanh đồng hoặc phần ống tiếp - Mùa đông lạnh giá muốn giữ gìn sức xúc với lửa sang tay khỏe em càn làm gì? - Mặc nhiều áo mỏng hơn một áo dày, vì giữa các lớp áo có không khí dẫn nhiệt kém. Nhiệt từ cơ thể dẫn ra ngoài kém, cơ thể được giũ ấm không bị lạnh. Nhất là đối với các tỉnh ở phía bắc vào những ngày giá rét. Rửa ngay vào nước lạnh 20 phút khi bị bỏng Ví dụ: Bài 21. Nhiệt năng (trang 74 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Nhiệt năng: - Có người nói nhiệt năng Trái Đất - Nhiệt năng Trái Đất những năm gần những năm gần đây đang tăng so với đây đang tăng là đúng nhiều thập kỉ trước? Đúng hay sai? - Hiện nay do sự tàn phá của con người Em hãy dùng hiểu biết của mình giải trên toàn thế giới và ngay cả ở nước ta thích và cho biết ý kiến của em? đã làm mất cân bằng môi trường sinh thái làm cho trái đất đang ấm dần lên. Các nguyên tử, phân tử của các chất cấu tạo nên vật chuyển đông nhanh lên vì nhiệt đô, dẫn đến động năng phân tử, nguyên tử tăng. Do đó nhiệt năng là tổng đổng năng phân tử nguyên tử cũng tăng. - Nhiệt độ Trái Đất tăng núi băng ở địa cực tan nhanh, nước biển dâng cao gây thảm họa lụ lụt . Mọi người trên Trái Đất nên tự giác tham gia bảo vệ môi trường, góp phần cân bằng môi trường sinh thái từ những việc làm hàng ngày cứu Trái Đất chính là cứu chính mình.
11. Băng tan Ngập lụt Kêu cứu Ví dụ: Bài 23. Đối lưu – Bức xạ nhiệt (trang 80 vật lý 8) Nội dung cần giáo dục Yêu cầu học sinh cần đạt được Đối lưu- bức xạ nhiệt - Nếu phải học tập hoặc làm việc trong - Em cảm thấy ngột ngạt khó chịu ảnh phòng đóng kín cửa. Em thấy thế nào ? hưởng đến sức khỏe. vì thiếu sự thông tại sao? thoáng cần mở cửa ra vào, hoặc cửa sổ để có dòng đối lưu của không khí